Een week bij Jolanda in Tanzania
Dit bericht is ook verschenen op: http://jolandavandervelden.reislogger.nl/

Een week bij Jolanda in Tanzania levert meer stof tot schrijven op dan prettig is om te lezen op een blog. Vandaar alleen een korte observatie over een botsing tussen culturen.

Na drie weken een georganiseerde groepsreis door Kenia en Tanzania, was het zuiden van het land bezoeken even andere koek. Ik ben er geen enkele toerist tegengekomen. De enige mzungus (blanken) die ik heb gezien waren vrijwilligers en mensen die zaken kwamen doen. Kennelijk gaan blanken anders niet naar het “minder mooie” zuiden.

Om vanaf de “grote” stad Mtwara in Tandahimba te komen, moet je een dag uittrekken. Dan kan je nog hopen dat het meevalt hoe lang je op een bus moet wachten. En kan je misschien zelfs een zitplek bemachtigen, wat geen overbodige luxe is op de onverharde hobbelige weg waarover je vier uur lang rijdt in een busje zonder noemenswaardige vering. En ach, als je er vandaag niet komt, dan doe je morgen nog een poging.

In Nederland is iedereen van slag als de bussen of treinen een keer niet volgens schema rijden. In Tanzania zijn mensen veel flexibeler. Dat moet ook wel, anders zou iedereen er continu geïrriteerd zijn. Die flexibele instelling, waarbij veel makkelijker met tegenslag wordt omgegaan, heeft ook een keerzijde. Als dingen nou eenmaal gebeuren zoals ze gebeuren, omdat God (of het lot) het zo heeft bepaald, denk je ook niet na over hoe het anders kan. Hoe je zelf iets kan veranderen.

Die passieve houding zie je ook bij het personeel in het ziekenhuis. Mensen gaan soms dood omdat de nodige middelen er niet zijn om ze te genezen. Dat vond ik al erg confronterend, om dat het hier vanzelfsprekend is dat er couveuses, hartmonitors of multivitaminen zijn. Maar nog schrijnender vond ik het om te zien dat er mensen overlijden waarvoor de nodige middelen wel beschikbaar waren, maar er geen goede zorg werd geleverd. Bijvoorbeeld omdat de medicijnen niet tijdig worden besteld, omdat artsen (of ze dienst hebben of niet) een dag van tevoren melden dat ze een maand vakantie opnemen. Omdat als verpleegsters theepauze hebben er niemand op de zalen is. Omdat er geen goede medicijnlijst wordt bijgehouden of omdat het aan kennis over een ziekte als diabetes ontbreekt.

Jolanda en Kirsten proberen zich door deze passieve houding niet uit het veld te laten slaan. Ze blijven herhalen wat er beter zou kunnen, stellen een diabetesprotocol op en proberen verpleegsters kennis bij te brengen. Ik vind dat ongelofelijk bewonderenswaardig. Iets veranderen is moeilijk en vergt een lange adem, heel veel geduld en het winnen van vertrouwen van het personeel. Ik hoop dat ze straks na twee jaar kunnen zeggen dat ze niet alleen voor individuele patienten een verschil hebben gemaakt (want dat doen ze zeker!), maar ook de kwaliteit van de zorg die in dit ziekenhuis wordt geleverd wat hebben verbeterd. Ik wens ze daarbij heel veel kracht, geduld en flexibiliteit toe.

Het plan MIK/Woonwijze heeft geen enkel gevolg voor de accommodatieplannen zo verzekerde het college ons nogmaals tijdens de commissie. Ik betwijfel dat zeer. Voortgang in het proces houden zeker, maar bouwen voor leegstand zeker niet. De politieke druk om vooral door te pakken is echter hoog.

De commissiekamer zat gisteravond helemaal vol, want nu zouden er knopen doorgehakt worden over het accommodatiebeleid. Al decennia een heet hangijzer in Vught. Het plan met drie varianten dat het college begin dit jaar presenteerde ziet er prachtig uit… maar is wel achterhaald door de zet van Woonwijze/MIK. Het is ondenkbaar dat het mogelijke vertrek van zo’n grote huurder geen impact heeft op de plannen.

Het staat iedere huurder van een accommodatie vrij om zelf te kiezen naar een andere accommodatie te gaan. Dat geldt ook voor verenigingen en instellingen die subsidie van de gemeente krijgen. En over het algemeen kan gesteld worden dat het weinig gevolgen heeft als een vereniging kiest voor een andere accommodatie. Er vallen dan een of twee dagdelen vrij, waarvoor een andere invulling gezocht kan worden. Maar als een huurder die het grootste deel van het jaar permanent vele vierkante meters vult een eigen accommodatie bouwt, is dat echt een ander verhaal. Dan dient het college uitleg te geven over plannen voor de vrijgekomen vierkante meters.

Gisteravond werd deze verantwoordelijkheid echter afgeschoven op Stichting Theater De Speeldoos. De Speeldoos is immers geen gemeentelijke accommodatie, maar een eigen stichting dus met een eigen verantwoordelijkheid. Vreemd, want De Speeldoos is de harde kern van het accommodatiebeleid van het college in alle varianten. Het college wil dus wel de lusten – De Speeldoos als kern van plan – maar niet de lasten – meedenken over invulling eventuele vrije ruimte. En daardoor kunnen volgens het college nog steeds de voorgestelde varianten onderzocht worden onderzocht. Het probleem MIK en De Speeldoos wordt gewoon even geparkeerd en over twee maanden verder uitgezocht.

Die keuze kan ik niet steunen! De jongerenaccommodatie wordt afgezonderd van de overige activiteiten, dus die kan los worden uitgewerkt. Dat kan op de locatie Elzenburg, hoewel ik eerder mijn voorkeur had uitgesproken voor de Irenelaan, maar heeft het college al andere activiteiten gepland. Maar het is absurd te denken dat lege meters in De Speeldoos geen gevolg heeft voor de vierkante meters in Gebouw Rozenoord aan de overkant van de straat. Als je een totale behoefte aan ruimte hebt geïnventariseerd, dan zijn deze accommodaties communicerende vaten geworden. Meer ruimte over in de ene locatie, betekent iets voor de andere locatie en vice versa.

Het is duidelijk dat de coalitie onder aanvoering van Gemeentebelangen vooral wil doorpakken. Geen keuzeopties meer, niet meer uitwerken, maar meteen doen! Het accommodatiebeleid moet door, want dat is de belofte… Wat nu precies de meter behoefte is als het MIK echt een eigen accommodatie lijkt er niet toe te doen: doorduwen. De wens van de gehele raad om door in te zetten op minder, maar kwalitatieve accommodaties te bezuinigen lijkt hiermee te worden vergeten. Het (ver)bouwen om vervolgens tegen lege meters aan te kijken zou daar niet bij moeten passen. Werk daarom de jongerenaccommodatie uit en geef het college opdracht om met Woonwijze, MIK en De Speeldoos de gevolgen van de plannen in beeld te brengen.

** dit stuk schreef ik samen met Marja Ruigrok, gemeenteraadslid voor de VVD

2013 is een belangrijk jaar voor Amsterdam. De grachtengordel bestaat 400 jaar, het Concertgebouw 125 jaar, het Van Gogh Museum 40 jaar, en ga zo maar door. Tijd voor feest! De musea in de stad doen ook mee: met een beetje geluk zijn zowel het Rijksmuseum als het Stedelijk weer open en in volle glorie. Helaas bereikte ons vorige week het bericht dat de collectie van het Van Gogh museum – jaarlijks goed voor ruim anderhalf miljoen buitenlandse bezoekers – drie maanden niet te zien zal zijn.

Wat is er aan de hand? Het Van Gogh heeft al een aantal jaar in de planning staan dat het gaat verbouwen: vanaf oktober 2012 moet het museum zeven maanden dicht om ‘de veiligheid en de conditie van het gebouw op lange termijn te kunnen waarborgen’. Het museum had zelfs geregeld dat haar collectie tijdens de sluiting in een ander museum te zien was: de Hermitage was bereid gevonden om de topstukken een poosje op te hangen. Een prima staaltje van samenwerking tussen twee belangrijke musea in de stad. Alles leek in kannen en kruiken.

Helaas bleek er een foutje te zijn gemaakt. De Hermitage is niet voor zeven, maar slechts voor vier maanden beschikbaar. Tijdens het feestjaar 2013 zou dus drie maanden de werken van Van Gogh en de andere 19^e eeuwse kunstenaars niet te zien zijn. Een beetje onhandig, en ook tamelijk knullig. Wethouder Gehrels van Cultuur meldde terstond in de gemeenteraad dat zij met alle betrokkenen op zoek zou gaan naar een oplossing. Die oplossing is er nu: de huur bij de Hermitage wordt met drie maanden verlengt. De rekening voor deze verlenging wordt voor een groot deel bij de gemeente gelegd. Kosten: 600.000 euro.

Dit roept een hoop vragen bij ons op. Hoe is het toch mogelijk dat er zo’n fout is gemaakt? Als we deze aanvraag nu honoreren, hoeveel andere culturele instellingen staan er dan binnenkort op de stoep om ook ondersteuning te vragen? Het Van Gogh is een rijksmuseum: is er ook aan Den Haag om een financiële bijdrage gevraagd? En waarom wordt er überhaupt direct naar de overheid gekeken, voor hulp en financiële ondersteuning, om in een door de instelling zelf gecreëerd gat te springen? Als de Bijenkorf gaat verbouwen, een fout maakt in de berekening en dientengevolge zich geconfronteerd ziet met een sluiting van drie maanden, dat zouden ze dat ook zelf oplossen. Dat doen ondernemers namelijk.

Het Van Gogh krijgt jaarlijks ruim 7 miljoen euro subsidie van de rijksoverheid. Daarnaast haalt het zelf nog 27 miljoen euro aan eigen inkomsten binnen – wat ontzettend hoog en ontzettend goed is. Maar dat het daarbij nog extra ondersteuning nodig heeft, terwijl de stad honderden miljoenen moet bezuinigen en bovendien andere culturele instellingen het vel over de neus wordt gehaald, dat is niet goed te verkopen. Daarom roepen wij de Hermitage en het Van Gogh op zich ware culturele ondernemers te tonen en zelf een oplossing te vinden alvorens direct bij de stad aan te kloppen.