Zoals eenieder die geregeld met lieslaarzen door de krochten van het internet waadt ongetwijfeld weet,  lopen veel internetdiscussies na verloop van tijd uit de hand. Na het uitwisselen van een rits aan zowel steekhoudende als onzinnige argumenten, komt er gegarandeerd een moment waarop een balorige of gefrustreerde reaguurder als eerste Hitler en de nazi’s erbij sleept. Of zoals advocaat en deskundige op het terrein van internetrecht Mike Godwin het in 1990 snedig formuleerde:

naarmate online discussies langer worden, nadert de waarschijnlijkheid van een vergelijking met de nazi’s of Hitler één.

Zelfs al betrof het oorspronkelijk een volstrekt onschuldige discussie over kinderpostzegels of de merites van handgebreide wollen sokken.

Vergelijkingen met het nazisme of Adolf Hitler slaan vrijwel standaard elke discussie dood. Op usenetfora, in de begintijd van internet, werden dergelijke vormen van drogredenatie door moderatoren niet zelden bestraft met het rücksichtslos beëindigen van het betreffende topic. De Wet van Godwin stipuleert overigens niet veel meer dan dat op het moment dat voor het eerst het H-woord valt, de discussie blijkbaar zijn uiterste houdbaarheidsdatum heeft bereikt.

Een speciaal geval van zo’n drogredenering is de Reductio ad Hitlerum, een term van de naar de VS geëmigreerde Joods-Duitse filosoof Leo Strauss (1899-1973). Kort gezegd komt het erop neer dat wanneer je in staat bent je tegenstander met een of ander polemische kunstgreep te manoeuvreren in het kamp van Hitler’s Derde Rijk, je automatisch de ander hebt gediskwalificeerd. Dit volgens de logica: “Adolf Hitler (of het nazibewind) was X, dus X is slecht.” Een van de meest fascinerende en vaakst genoemde voorbeelden van een Reductio ad Hitlerum is dat vegetarisme niet deugt, omdat (naar verluid) Hitler een vegetariër zou zijn. Een ingezonden vraag, voorgelegd aan de bekende Amerikaanse voedingsgoeroe John Robbins verwoordt dit prangend:

“You people who say that we would all be more peaceful if we ate a vegetarian diet always seem to forget that Adolph Hitler was a vegetarian. That pretty well destroys your belief system, doesn’t it?”

Vooral overtuigde carnofielen bedienen zich vaak van deze drogredenatie. Als de meest bloeddorstige dictator uit de wereldgeschiedenis geen karbonaadjes at, legitimeert dat voor hen klaarblijkelijk het eten van vlees en plaatst in een moeite door vegetariërs in het beklaagdenbankje.

Op de site van de Canadese Windsor Animal Action Group (WAAG) stond tot voor kort een artikel waarin ‘The Animal-Loving Vegetarian Hitler Myth’ genadeloos werd gefileerd. In zeer vermakelijk proza worden alle drogredenaties die Hitler portretteren als onvermoede dierenvriend, vegetariër of tegenstander van vivisectie bij dieren ontdaan van mystificaties en onjuistheden. Mystificaties waarin Hitler zelf overigens een niet geringe rol speelde. De eindconclusie over Hitlers vermeende vegetarisme is ronduit vermakelijk:

“Occasionally eating only cabbage, as supposedly prescribed by his physician to cure Hitler’s bouts of meat consumption-induced sweatiness and flatulence, is not representative of and does not constitute a vegetarian diet; neither does a binge on pop and chips, nor an all out fast. Hitler’s reputation for being a vegetarian seems to consist solely of his not having eaten “red” meat. The effort to describe Hitler’s eating habits as vegetarian requires changing the definition of “vegetarian” to exclude liver, ham, and sausages from the list of meats, and changing the definition of “animal” to exclude pigs and birds.”

Voor wie inmiddels benieuwd is geworden wat dan wel het favoriete recept van de Führer was (en daar in het internettijdperk ook meteen even een licht verteerbaar YouTubefilmpje bij verwacht) heb ik geen goed nieuws. De aangekondigde bereiding in een kookprogramma van Hitler’s favoriete gerecht Gebakken Forel in Botersaus, leidde in België eind 2008 tot veel tumult. Het lievelingsgerecht van de Führer zou door kok Jeroen Meus bovendien weinig tactisch worden bereid op een steenworp afstand van het Adelaarsnest van Adolf Hitler, nabij de Obersalzberg bij Berchtesgaden. De keuze voor Hitlers forelschotel veel onbegrip op. Eerdere delen waren gewijd aan personen die je hooguit als cereal killers zou kunnen kwalificeren, namelijk Roald Dahl, Jacques Brel, Salvador Dali en Freddy Mercury.

Bij overlevenden van de Holocaust schoot de ‘Koken met Hitler’-aflevering die de VRT haar kijkers wilde voorschotelen dus danig in het verkeerde keelgat. De ontstane commotie toont meteen ook de werking van een Godwin in optima forma: de gewraakte aflevering ging vrijwel direct van tafel. Terry Davids van het Vlaamse magazine Joods Actueel reageerde opgelucht:

‘Het was een walgelijk idee. De makers van dat programma hebben er niet bij stilgestaan dat er nog overlevenden van de Holocaust zijn, en dat het onderwerp nog altijd zeer gevoelig ligt bij de nabestaanden. Alsof je in de kelder van Marc Dutroux zijn lievelingsgerecht zou klaarmaken. Maar dat zou natuurlijk niemand in zijn hoofd halen. Ik vraag me trouwens af wie er geïnteresseerd is in wat een massamoordenaar graag eet.’

Nee, van zulke gestoorde lieden is de menukeuze niet zelden zeer onsmakelijk. Het wordt ongetwijfeld het meest malicieus verwoord in de film Silence Of The Lambs, wanneer psychopaat Hannibal Lecter de telefoon ophangt met de onheilspellende woorden: I do wish we could chat longer, but… I’m having an old friend for dinner.”

© Armworstelaars Patrick Hoff & Josh Sommers

Speervanger is Terug!

Een rampzalig verlopen migratie van de servers van web-log.nl heeft ervoor gezorgd dat Speervanger vanaf eind augustus tot begin december off-line was. Bezoekersaantallen daalden in een klap tot nul, terwijl daarvoor gemiddeld 10.000 bezoekers per maand korter of langer langs wipten op Speervanger. Alle afbeeldingen zijn zoek geraakt, veel interpunctie en opmaak is nog in de war, maar ik zal de komende tijd dat zo goed en kwaad herstellen als mogelijk.

Of ik weer ga bloggen is de vraag. Onderwerpen te over, maar eerst maar eens vaststellen of het heilige vuur terugkeert. Ben veel aan het fotograferen de laatste tijd, kijk maar eens op mijn Flickr-fotosite.

Je kunt ook op de banners hieronder klikken

Zoals de afgelopen week goed te merken was, is het winterseizoen in Nederland ook traditioneel het stormseizoen. In de late herfst koelt het in het noordelijk deel van het noordelijk halfrond snel af, terwijl het in in Zuid-Europa vaak nog stevig nazomert. Door de grote temperatuursverschillen ontstaan sterke straalstromen in de bovenatmosfeer, waardoor vooral in dit seizoen vaak diepe lagedrukgebieden ontstaan die met grote vaart over de Britse Eilanden en de Noordzee razen.

De meeste van de catastrofale stormen die de Lage Landen sinds de Middeleeuwen troffen en grote delen daarvan onder water zetten, vonden dan ook plaats in de periode van november tot februari. Zo ook de St. Luciavloed, een alles vernietigende stormvloed die plaatsvond in de nacht van 13 op 14 december 1287, onder meer beschreven in de annalen van het klooster van Wittewierum (Groningen). In termen van slachtoffers – zeker als percentage van de totale bevolking – is de Sint Luciavloed zelfs een van de grootste vloedrampen in de wereldgeschiedenis. In totaal kwamen in Noord-Holland, Friesland en Groningen tussen de 50.000 en 80.000 mensen om het leven, op een totale bevolking van zo’n half miljoen zielen.

De dertiende eeuw verliep qua dodelijke megastormen sowieso desastreus. De Lage Landen werden namelijk verder nog getroffen door de grote Noordzeevloed van 1212 (60.000 doden) de Sint-Marcellusvloed van 1219 (36.000 doden) en een tiental kleinere overstromingen met telkens honderden tot duizenden doden. Het toont maar eens te meer aan, dat het heroïsche gevecht van de Nederlanders met het water ook vaak roemloos werd verloren. Luctor et Submergo.

Het Nederland van een millennium geleden zag er totaal anders uit dan nu. De Noordzeekustlijn was toen nog vrijwel ononderbroken. De Waddenzee, in 2009 door de UNESCO uitgeroepen tot werelderfgoed, bestond destijds nog helemaal niet: Texel en alle andere waddeneilanden waren verbonden met het vasteland. Ook de latere Zuiderzee, na de afsluiting in 1932 omgedoopt tot IJsselmeer, was nog hoofdzakelijk een laaggelegen merencomplex annex moerasveengebied. Het werd in die tijd Aelmere – ofwel Palingmeer – genoemd, etymologisch gezien inderdaad niet echt spannend. Dit Aelmerengebied was met de Noordzee verbonden door een nauwe zeearm, die uitmondde in het gebied waar later de eilanden Vlieland en Terschelling zouden ontstaan. Ook andere grote zee-inhammen als de Lauwerszee en de Dollard bestonden zo’n 1000 jaar geleden ook nog niet in hun huidige vorm.

In de 12e en 13e eeuw veranderde het uiterlijk van de Noordelijke Lage Landen drastisch. Een belangrijk factor daarin was de stijging van de zeespiegel gedurende de warme periode van 850 -1200. Samen met het steeds verder afgraven van veengrond voor turfwinning, als brandstof voor de inwoners van de hoger gelegen stedelijke gebieden in West- en Midden-Nederland, werd het Aelmeergebied kwetsbaarder voor de invloeden van met name zware noordwesterstormen. Najaars- en winterstormen drongen in de loop der eeuwen dieper en dieper in de kwetsbare laaglanddelta door. Daarbij werden grote delen van de resterende veenlanden weggeslagen.

De Sint Julianavloed in 1164 en de Allerheiligenvloed uit 1170 luidden de periode van overstromingen en grootschalige landerosie in. In 1170 brak de Noordzee door de duinenrij tussen Texel en Huisduinen (bij Den Helder) en werd het Marsdiep, voorheen een beek, een kolkend zeegat. Bij die gebeurtenis werd ook het tussen Texel en Medemblik gelegen Creiler Woud verzwolgen door de golven. Het land tussen Texel, Medemblik en Stavoren werd overstroomd, en Texel en Wieringen werden eilanden.

Tijdens de stormvloeden van 1212, 1214 en 1219 (36.000 doden) en 1248 drong het zeewater steeds dieper Aelmere in en werd het allengs een binnenzee. De genadeklap kwam met de Sint Luciavloed van 1287. Deze waterramp scheidde Friesland definitief van West Friesland en verzwolg tal van dorpen en steden in het tussenliggende gebied, waaronder het inmiddels al lang in de vergetelheid geraakte ommuurde stadje Griend (ook Grint of Gryn), ten noordwesten van Harlingen.

Stedeke Gryn
Tegenwoordig slechts een zandplaat in de Waddenzee, was het eiland Griend in de Middeleeuwen bewoond. Niet alleen dat, er bevond zich een ommuurde nederzetting met poorten, grachten, een klooster en zelfs een hogeschool. Griend was aan het begin van de 13e eeuw dan ook een welvarend eiland, met name beroemd om zijn kaas. Met enige wijsheid achteraf kan je stellen dat het een slecht doordachte beslissing was van de Griendenaren om een tweetal kanalen te graven, om zo de bloeiende handel met het achterland verder te versterken. De Jetting werd in het begin van de 13e eeuw gegraven om de Friese steden te bedienen. Ook achter Vlieland langs werd een nieuwe vaart aangelegd, de Monnikensloot. Griend, reeds gevoelig kleiner geworden door al het eerdere natuurgeweld in de 12e en 13e eeuw, bleek uiterst kwetsbaar. De grote kladeradatsch kwam uiteindelijk in december 1287, toen het stadje vrijwel geheel in de golven verdween, op een tiental huizen na. Griend kwam er nooit meer bovenop. De ‘twaalfde stad van Friesland’ was niet meer.

Tot in de achttiende eeuw werd Griend nog wel bewoond door veehouders, die hun woonsteden op kunstmatig opgeworpen terpen hadden gebouwd. Rond 1800 was het eiland nog altijd zo’n 25 hectare groot, maar verplaatste zich met een snelheid van 7 meter per jaar naar het zuidoosten. Vaste bewoners kende Griend vanaf dat moment niet meer, maar werd nog wel gebruikt door bewoners van Terschelling als weidegebied voor schapen en voor de winning van hooi. Ook werden de eieren van meeuwen en sterns geraapt voor de consumptie. De Vereniging Natuurmonumenten, de huidige eigenaar, kocht het recht op het maaien van gras in 1916 af en richtte er een aantal bewaakte broedkolonies in.

Niets op de stille zandplaat in de Waddenzee herinnert vandaag de dag nog aan het eens zo roemruchte verleden

Even een experimentje met een animated gif. Lepelaarfoto’s zelf geschoten in Lauwersmeergebied.

Al mijn foto’s van de laatste maanden – click op banner:

Eind januari stemde de GroenLinks-fractie (minus onze eigen Ineke van Gent) in met het geven van steun aan de omstreden politie-missie voor het Afghaanse Kunduz. Ook twee maand later is er bij een groot deel van de achterban enorme onvrede over deze beslissing, haar motivatie en de manier waarop dit besluit tot stand kwam. Voor mijzelf is het in ieder geval de voornaamste reden om na 10 jaar lidmaatschap een punt te zetten achter mijn activiteiten voor GroenLinks.

Verspeeld krediet
Toen half december Femke Halsema bekend maakte dat ze zou opstappen en haar opvolgster Jolande Sap presenteerde, had ik niet gedacht dat deze in staat zou zijn om in zo’n rap tempo alle krediet te verspelen die GroenLinks onder Halsema had opgebouwd. Ondanks de kritiek die ik zeker ook had op Halsema en de allengs meer liberale koers van de partij (een soort groengewassen D66 light), was zij wat mij betreft uitgegroeid tot iemand van statuur die bijna boven de partijen stond. Femke was ongetwijfeld het grootste pre van GroenLinks de laatste jaren.

Hoewel vast een degelijk politica, ben ik over haar opvolgster Jolande Sap aanmerkelijk kritischer. Met name de behandeling van het dossier Kunduz heeft het krediet voor Sap nogal gereduceerd. Saps emotionele betogen in de kamer, haar doofheid voor de massale en zeer terechte kritiek uit de achterban en ook haar goedgelovigheid in de toezeggingen door premier Rutte maken op mij een bar slechte indruk. Met name neem ik haar – en de veel te volgzame fractie – kwalijk dat men in weerwil van alle bekende feiten een onwrikbaar, welhaast wereldvreemd geloof in de maakbaarheid van de weerbarstige Afghaanse realiteit bleef uitstralen. Ook tegen de uitdrukkelijke wens van een groot deel van de partij en het kader in.

Schadelijk idealisme?

Bevlogenheid en idealisme zijn in principe natuurlijk prachtig. Maar je op zo’n naxefeve en opzichtige wijze voor het karretje laten spannen van hetzelfde cynische westers imperialisme dat Afghanistan al meer dan dertig jaar lang tot een treurig stemmend slagveld heeft gemaakt? Dat lijkt me geen goed idee. Deze onverkwikkelijke periode werd grosso modo in 1980 ingeluid, toen Jimmy Carter’s Nationaal Veiligheids Adviseur Zbigniew Brzezinski direct na de Sovjet invasie in Afghanistan in een memo aan Carter stelde: “We now have the opportunity to give the Soviet Union its own Vietnam”.

De rest van het verhaal kennen we: de bewapening door de CIA in de jaren 80 van de moedjahedien, van allerlei verfoeilijke criminelen en van religieuze fanatici als Osama Bin Laden alsook de latere Taliban, met vele honderden miljoenen dollars. Wat voorspelbaar volgde was een implosie van het land na het verdrijven van de Sovjet-troepen. Daana, tijdens de bloederige en onmenselijk wrede Afghaanse burgeroorlog in de jaren 90, had het westen in een keer alle interesse verloren. Onderwijl voerden onze handen afhakkende voormalige ‘bondgenoten’ de sharia in en zakte een verloren generatie weg in een moeras van analfabetisme, armoede en zelotische achterlijkheid.

Toen zo’n 14 jaar geleden na veel strijd de zegevierende Taliban het in de jaren 70 nog relatief mondaine Afghanistan definitief transformeerden in een primitief tribaal en religieus reservaat, waren de enige belangen die Clinton en Bush jr. zagen de miljardendeals die de olierijkdommen van de Kaspische Zee moesten ontsluiten voor westerse benzineslurpers en Abrahamtanks. Dit alles een logisch uitvloeisel van hetzelfde arrogante geo-strategische wanbeleid dat tot op de dag van vandaag in deze tumultueuze regio de boventoon voert.

Anno 2011, met behulp van ‘onze’ politietrainers in Kunduz, zullen we nu eindelijk de zaak recht zetten? En kunnen gelukkig “de meisjes binnenkort weer naar school”, zoals de propagandariedel gaat? Te belachelijk voor woorden. Zolang Nederland aansluiting blijft zoeken bij de Amerikaanse militaire strategie voor Afghanistan, is er geen enkele kans op duurzame verbetering. Alle voortekenen in Kunduz en elders in Afghanistan wijzen daarop. Een uit het pacifisme voortkomende partij als GroenLinks zou dat, meer dan wie ook, moeten onderkennen.

De hel van Kunduz
Extra navrant in deze is natuurlijk dat de steun van GroenLinks onontbeerlijk was in het laten doorgaan van deze missie. Had tweederde van de kamer al voorgestemd, dan was het een hamerstuk en was de steun van GroenLinks niet zo cruciaal geweest. Het is daarmee een hele verantwoordelijkheid die je als partij op je laadt. Daarnaast lijkt het me ten enen male onwenselijk dat beslissingen als deze, die gaan over oorlog en vrede, genomen worden met een meerderheid van de helft plus 1. Zeker op basis van een aantal boterzachte toezeggingen van Rutte waarvan ieder weldenkend mens beseft dat ze losgezongen zijn van de Afghaanse realiteit. De exorbitante kosten (1 miljard voor het enkele weken trainen van hooguit enkele honderden of duizenden ongeletterde rekruten) komen daar nog eens bij.

Het is daarom volstrekt begrijpelijk dat het doordrukken van deze koers door Sap c.s. binnen grote delen van GroenLinks bijzonder slecht is gevallen. Wat Sap duidt als idealisme, helpt Afghanistan geen steek verder en is bovendien een onwelriekende splijtzwam in de partij. Hoe graag de fractie het misschien anders zou wensen: ook de weg naar de hel van Kunduz zal eens te meer geplaveid blijken te zijn met goede voornemens.

Geschreven op 20 maart 2011 voor de Groene Klinker, ledenblad GL Groningen.

xa9 Cartoon: David Horsey, Tribune Media Services

Bekijk alle recente foto’s door te klikken op de banner!

Veel meer weidevogels, historische stadsgezichten en andere natuurfoto’s op mijn Flickr fotosite. Klik op de banner voor een indruk van mijn beste gewaardeerde foto’s.

Meer Groningen in HDR hier

Veel meer natuurfoto’s, vogels en macro’s in mijn Flickr Photostream

HDR staat voor “High Dynamic Range” en duidt op beelden met een hoog dynamisch bereik, waarbij zowel zeer donkere delen als zeer heldere delen goed worden weergegeven. Met behulp van tone mapping-technieken kan het contrast worden verminderd en kunnen afbeeldingen worden gemaakt met behoud of overdrijving van lokaal contrast om zo een kunstzinnig effect te bereiken.

De meeste gangbare foto’s hebben een klein dynamisch bereik, net als verreweg de meeste digitale camera’s en ook beeldschermen. Het menselijk oog heeft een zeer groot dynamisch bereik, sommige duurdere digitale camera’s hebben ook een relatief groot dynamisch bereik en kunnen daarom ook erg donkere en erg lichte delen tegelijkertijd opslaan.

Door het gebruik van HDR instellingen op Digitale Spiegel refelxcamera’s ben je in staat om enkele foto’s snel achter elkaar te maken, met verschillende belichtingstijden (bracketing). Door die foto’s te combineren kan daar een HDR-afbeelding mee samengesteld worden.

Bron: wikipedia (tekst bewerkt)

Veel meer architectuur en natuurfoto’s op mijn Flickr-Photostream

Alleen de beste natuurfoto's vind je op mijn FLICKR-fotosite

2011 is wederom een verkiezingsjaar. Op 2 maart vinden de verkiezingen voor de Provinciale Staten plaats. Zoals de laatste jaren gebruikelijk met om het even welke verkiezing, is ook deze Statenverkiezing goeddeels te beschouwen als een peiling hoe de kiezer denkt over de Haagse politiek. Ook nu zullen ongetwijfeld vooral de zwaargewichten uit de Tweede Kamer in februari de media domineren en wordt 2 maart in essentie een graadmeter van de populariteit van de zittende regeringscoalitie.

Je kan het spijtig vinden, maar normaal gesproken zijn de verkiezingen voor de Provinciale Staten niet iets waar de kiezer warm voor loopt. De laatste keren was het opkomstpercentage nog geen 50 procent. Als de voortekenen niet bedriegen, is het animo om te gaan stemmen dit jaar beduidend groter. Dat komt niet per se omdat de kiezer zich ineens bovenmatig is gaan interesseren voor Provinciale thema’s. De oorzaak moet zoals gezegd voornamelijk in het Haagse worden gezocht. We hebben immers te maken met getrapte verkiezingen, waarbij de zetelverdeling in de Provinciale Staten vrijwel één op één bepaalt welke senatoren plaats nemen in de bankjes van de Eerste Kamer: de Statenleden kiezen namelijk de Eerste Kamerleden.

Vleugellam
Overigens valt er evenmin een hernieuwde waardering van de kiezer voor de Eerste Kamer te noteren. Dit ‘Hogerhuis’ wordt toch vaak als een relict uit oude tijden weggezet. Vooral in PVV-kringen gingen geregeld stemmen op om de Eerste Kamer op te heffen of drastisch te verkleinen. Dat geluid wordt de laatste tijd echter nauwelijks meer vernomen in de entourage van de Grote Blonde Gedoger. Ook de Eerste Kamer is inmiddels een strijdterrein geworden voor de in 2010 in volle hevigheid opgelaaide politieke loopgravenoorlog tussen rechts en links. De PVV lijkt ondertussen ook in de Senaat hoge ogen te kunnen gaan gooien, vooral ten koste van het CDA.

Aangezien het door Wilders gedoogsteunde kabinet Rutte tot nu toe geen meerderheid in de Eerste Kamer heeft, staat er inderdaad veel op het spel. Blijft de coalitie van VVD-CDA+PVV steken op minder dan 38 zetels, dan wordt (c.q. blijft) het kabinet Rutte in belangrijke mate vleugellam. Daadkrachtig regeren wordt dan de komende jaren een erg lastig verhaal. Dat het kabinet inzake de voorgenomen BTW-verhoging op theater- en concertkaartjes op pijnlijke wijze bakzeil moest halen, kan heel wel de voorbode zijn voor het soort politieke impasses dat ontstaat als de Senaat gedomineerd blijft door de oppositiepartijen. In dat geval kan de oppositie alsnog alle met moeite door de Tweede Kamer geloodste wetsvoorstellen van de regering torpederen, of verregaande amendementen afdwingen.

Immers, de gedoogsteun van de PVV beperkt zich ook maar tot een handjevol onderwerpen. Op veel andere dossiers zullen wisselende coalities met de oppositie moeten worden gezocht. Een goede verkiezingsuitslag bij de Provinciale Staten is derhalve voor de 3 partijen die het kabinet Rutte mogelijk maken een must. Aan de linkse en centrumrechtse oppositie de schone taak om dit te verijdelen. Op dit moment heeft het CDA 21 senaatszetels, de VVD 14 en de PVV 0. Weliswaar zal de CDA net als in juni 2010 in de Tweede Kamer ongetwijfeld een fiks (en terecht) pak slaag krijgen van de kiezer, maar de VVD gaat hiervan profiteren. De PVV zal, indien schandalen rond aspirant kandidaten deze keer achterwege blijven, met stip de Eerste Kamer binnen katapulteren. Daarmee wordt de partij van Wilders, ooit begonnen als eenmansfractie, voor langere tijd stevig ingebed in het Nederlandse politieke landschap; of we daar nu blij mee zijn of niet.

Verkiezingskoorts
Dit onderliggende Haagse motief zal ongetwijfeld – tegen wil en dank – de komende weken de eigenlijke Provinciale verkiezingen gaan overschaduwen. Dat er zoveel op het spel staat is toch behoorlijk uniek in de Nederlandse parlementaire geschiedenis. De uitslag van Statenverkiezingen had voorheen vooral invloed op de sfeer tussen coalitiepartners, maar nu treft het die samenwerking in het hart. Slechts in 1958 en in 1982 zou je met enige goede wil de Statenverkiezingen kunnen beschouwen als de langzame inleiding tot de val van een zittend kabinet. Wetend wat de inzet is, zullen Haagse kopstukken tijdens deze campagne dan ook de boventoon gaan voeren.

In de Volkskrant viel onlangs te lezen hoe GroenLinks-lijsttrekker in de Eerste Kamer Tof Thissen de verandering duidt. Vier jaar geleden deed hij voor het eerst mee, weliswaar ook toen ondersteund door Femke Halsema. Maar nu gaat aan zijn zijde politiek leider Jolande Sap voluit meedoen. Ook Thissen zelf zal veelvuldig moeten aantrede: “Ik heb een tienvoudig aantal verzoeken mee te doen aan debatten.”

Overigens hoeven we ook niet al te cynisch te zijn. Een hoge opkomst bij de Statenverkiezingen is ook voor sociaal-progressieve partijen als GroenLinks sowieso mooi meegenomen, aangezien hun achterban over het algemeen meer op heeft met de Provinciale Staten. Wanneer als indirect gevolg hiervan ook de mogelijkheid ontstaat om het kille en onbarmhartige rechtse beleid van de regering Rutte op tal van terreinen gevoelig om te buigen, dan is dat voor de linkse oppositie alleen maar winst.

Geschreven op 22/1/11 voor het ledenblad van GroenLinks Groningen, de Groene Klinker

Alle 60481 unieke bezoekers die in 2010 op SpeerVanGer langs wipten: bedankt!

Iedereen verder een gelukkig en geïnspireerd 2011 gewenst!

Aangezien mijn Picasa natuurfotosite tot de nok toe vol zit met foto’s, heb ik onlangs maar de stap gemaakt om ook maar een Flickr-profiel aan te maken. Ook voor de broodnodige interactie: vergeleken met Flickr is Picasaweb maar een dooie boel. Overigens zijn mijn kleine 2200 foto’s op Picasaweb van de afgelopen 4 1/2 jaar daar toch enkele tienduizenden keren bekeken, alleen heb ik eigenlijk geen idee door wie precies.

Vanaf nu er is dus geen enkel excuus meer om niet ook mijn photostream op Flickr te bekijken.

Tot nu toe zijn dit de twee populairste foto’s. (Directe link: foto 1, foto 2)

En nu opgeflickrd allemaal!

Gister was het precies 94 jaar geleden dat de Russische monnik en gebedsgenezer Grigori Raspoetin de dood vond. Aan het hof van de laatste tsaar Nicholaas II stond Raspoetin (1869-1916) bekend als een gewiekste intrigant met een duistere reputatie, die een grote rol achter de schermen speelde. Door zijn heilzame invloed op de aan hemofilie leidende jonge tsjarevitsj Alexsej, wist Raspoetin als een Greet Hofmans avant la lettre vanaf 1907 allengs in de gratie te geraken van met name de vrouw van Nicolaas, Alexandra Fjodorovna.

De invloed van de ‘gekke monnik’ Raspoetin werd nog aanmerkelijk groter nadat Nicolaas vanaf 1915 naar het front vertrok om het hoofd te bieden aan het offensief van de Duitse en Oostenrijks-Hongaarse legers. De tsarina, die eigenlijk Alix von Hessen-Darmstadt heette en verwant was aan de Duitse keizer Wilhelm II ontmoette sowieso al veel wantrouwen aan het Russische hof in Sint Petersburg. Roddels over haar vermeende seksuele verhouding met de onvoorspelbare Raspoetin deden hun beider reputatie tot een dieptepunt dalen. Dit alles maakte Raspoetin een van de meest gehate en gevreesde personen. Zijn ondergang was slechts een kwestie van tijd.

Over Raspoetin doen allerlei buitenissige anekdotes de ronde, met name omtrent zijn ongekende libido en seksuele uitspattingen. Laten we het er maar op houden dat de monnik Raspoetin er niet bepaald een celibataire levensstijl op na hield. Het hardnekkige verhaal dat zijn naam Распутин in het Russische ‘de losbandige‘ zou betekenen, is helaas net iets te mooi om waar te zijn, hoewel het inderdaad erg lijkt op het woord pаспу́тны = liederlijk, zedenloos. Dit is in ieder geval wel de insteek van het stampende nummer ‘Rasputin‘ (Russia’s Greatest Love Machine) van discolegendes Boney M, met zanger Bobby Farrell in de rol van Raspoetin: 

Most people looked at him with terror and with fear
But to Moscow chicks he was such a lovely dear
He could preach the bible like a preacher
Full of ecstacy and fire
But he also was the kind of teacher
Women would desire

RA RA RASPUTIN
Lover of the Russian queen
There was a cat that really was gone
RA RA RASPUTIN
Russia’s greatest love machine
It was a shame how he carried on [hele tekst]

Ook in het kreupele Boney M Engels wordt Raspoetin nadrukkelijk neergezet als een sexbeest. Hij was volgens de verhalen nogal fors geschapen en zijn penis zou na zijn dood verwijderd zijn en op sterk water gezet. Het Erotisch Museum in Moskou claimt Raspoetins snikkel in haar collectie te hebben.

De moord

Vooral het verhaal rondom de moord op Raspoetin op 29 december 1916 is ronduit bizar. Op die avond werd Raspoetin uitgenodigd voor een feest ten huize van prins Felix Joesoepov. Het plan van de samenzweerders was om Raspoetin daar te vergiftigen middels gif in zijn wijn en gebak. Ondanks een overdosis kaliumcyanide bleef de beresterke Raspoetin gewoon dooreten en drinken. Omdat het gif, genoeg om 5 mensen te doden, zijn uitwerking miste, schoot Joesoepov diverse malen op hem met een pistool. Raspoetin viel ter aarde, maar was niet dood. Hij probeerde Joesoepov vervolgens te wurgen, terwijl hij naar verluid ‘stoute jongen’ in diens oor fluisterde.

Raspoetin werd nu opnieuw onder vuur genomen door de overige samenzweerders. Hij stond echter weer op en kwam op zijn belagers af, waarna die hem met knuppels te lijf gingen. Nadat Raspoetin echt niet meer bewoog, werd zijn lichaam in een tapijt gewikkeld en gedumpt in een rivier. Op een of andere manier wist hij ook hieruit te ontsnappen, maar verdronk uiteindelijk toch onder het ijs.

Dit is officieel de doodsoorzaak in het autopsierapport. Er bestaan echter talloze variaties op dit verhaal en de precieze omstandigheden rond de moord blijven raadselachtig. Prins Joesoepov, de belangrijkste getuige, wijzigde zijn verklaring een aantal malen. Recente gegevens werpen een nieuw licht op de mogelijke ware toedracht in die koude decembernacht 94 jaar geleden.

Boney M geeft er in deze stampende klassieker in ieder geval zo zijn eigen draai aan. Bekijk vooral ook de memorabele videoclip, waarin zanger Bobby Farrell (met opplakbaard) Rasputin op onnavolgbare wijze vertolkt.

En of de duvel ermee speelt: vandaag werd bekend dat Farrell op 61 jarige leeftijd is overleden in een hotelkamer in Sint Petersburg, waar hij verbleef voor een eenmalig optreden met zijn begeleidingsband.

Staartmezen in het Stadspark.

Vandaag is het de kortste dag van het jaar. In de Bilt komt de zon zon pas om 8:46 op om 16:30 gaat zij al weer onder. Merkwaardig genoeg betekent dit niet dat dit ook het laatste moment is waarop de zon opkomt en het vroegste moment waarop de zon ondergaat. Je zal het wellicht niet gemerkt hebben, maar sinds 13 december gaat de zon al weer later onder, weliswaar slechts 2 minuten, maar toch.

Pas vanaf 4 januari gaat de zon weer steeds vroeger op, vanaf een uiterste opkomsttijd van 8:48. Het lijken misschien hele kleine verschillen. Maar wanneer je bedenkt dat – voorafgaand aan de vroegste zonsondergang op 13 december – 5 december de laatste dag was dat de zon net als nu óók om 16:30 onderging (en dat  de zon op die dag al om 8.30 opging, 16 minuten eerder dan vandaag) begrijp je dat dit toch wel een intrigerend fenomeen is.

De verklaring is nog behoorlijk ingewikkeld. Er zijn twee hoofdoorzaken. Ten eerste is de baan van de aarde om de zon geen perfecte cirkel is, maar een ellips waardoor de zon aan de hemel in de winter sneller beweegt dan in de zomer. Als gevolg van de Tweede Wet van Kepler is namelijk de hoeksnelheid van de aarde op het perihelium (kleinste afstand van de aarde tot de zon, valt in januari) het grootst, waardoor de zonnedag (de periode tussen de hoogste stand van de zon op twee opeenvolgende dagen) steeds langer wordt. Het lijkt misschien vreemd, maar de verklaring is voor de handliggend: de aarde moet door de hogere hoeksnelheid namelijk in deze periode net iets verder om zijn as draaien om de zon weer op het hoogste punt voor zich te krijgen.

Voor een waarnemer op het noordelijk halfrond lijkt het dus alsof de zon in de winter dagelijks iets later door het zuiden gaat. Na het maximum begin januari valt het moment dat de zon door het hoogste punt gaat door de vertragende hoeksnelheid weer steeds eerder. In de Noordelijke zomer is de aarde het verst van de zon verwijderd (aphelium) , de hoeksnelheid het laagst. Het levert een een keurige sinusbeweging op met maximale hellingshoeken begin januari en (negatief) begin juli en een omdraaiing van de beweging begin april en en begin oktober. (zie grafiek beneden in groen)

Maar ook de hellingshoek van de aardas (23,45 graden) ten opzichte van de baan om de zon speelt een rol. Deze inclinatie veroorzaakt niet alleen onze seizoenen, maar beïnvloedt ook de lengte van de zonnedag. Rond de winterzonnewende van 21 december is de aardas naar de zon toe gekanteld, met het zuidelijk halfrond in de richting van de zon gericht.

De relatieve beweging van de aarde om de zon is op dat moment vrijwel geheel van oost naar west gericht. Er is rond deze periode immers nauwelijks beweging op de noord-zuid as. Dientengevolge is er in deze periode ook nauwelijks beweging in de lengte van de dag. Het duurt daarom dus ook relatief lang voordat de aardrotatie deze dagelijkse beweging op de oost-west-as ‘inhaalt’. De zonnedag wordt ook hierdoor langer.

De oost-west beweging neemt in de periode tot aan de lente-equinox van 21 maart af ten opzichte van de noord-zuid beweging, die rond die tijd juist haar maximum bereikt. De baanbeweging is nu niet geheel in de oost-west richting en wordt sneller ingelopen door de draaiing van de aarde om zijn as. Dit verkort de zonnedag. Vanaf de aarde gezien racen de opgaande en ondergaande zon steeds sneller naar het noorden. Rond 21 juni is is de verkorting van de zonnedag maximaal, waarna de beweging weer omkeert. Op basis hiervan doorloopt de lengte van de zonnedag een half jaarlijkse cyclus. (Deze is in de grafiek rood)

De uiteindelijke grafiek (dank aan wiki) van de vereffening die nodig is om de zonnedag in overeenstemming te brengen met onze normale tijdrekening van 365 of 366 dagen van 24 uur is een combinatie van beide factoren. Dus een combinatie van een enkelvoudige sinus- of golfbeweging en een dubbele sinus. Het leidt tot de onderstaande blauwe curve.  In de grafiek kun je je zien dat in het najaar en de winter de twee invloeden elkaar versterken. Het veroorzaakt dat de zonnetijd rond 2 november ruim 16 minuten voorloopt. Rond 11 februari wordt de grootste achterstand bereikt, een kleine 15 minuten. In de lente en de zomer dempen de twee invloeden elkaar juist.

Je loopt gegarandeerd voor aap met een kapsel van deze haarstylist: Vidal Baboon

© foto: http://www.photoshoppix.com/

Aan kappen denken we nog niet, deel 62 uit de serie die ook voor jou geknipt is.

Dat stekelvarkentje zullen wij wel eens even wassen: de Zee(p)egel

Deel 61 uit de onverwoestbare serie Daarom Heet-ie Zo.

De oudste computer ter wereld, zo wordt het het Mechanisme van Antikythera wel genoemd. Het is een analoge computer uit de 2e/1e eeuw voor Christus, die werd opgevist uit een wrak in de wateren rondom het kleine Griekse eilandje Antikythera. Het zwaar beschadigde en gecorrodeerde mechanisme zou oorspronkelijk hebben bestaan uit zo’n 38 tandwielen waarmee ingewikkelde astronomische berekeningen konden worden uitgevoerd.

Het de Antikythera-mechaniek bestaat uit verschillende lagen gegraveerde platen en tandwielen die gegevens over de stand van de zon, de maan en de vier in de oudheid bekende planeten Venus, Mars, Jupiter en Saturnus toonden. Het was een intrigerend staaltje van technisch vernuft dat pas aan het eind van de 18e eeuw werd geëvenaard.

Vriend wiki stelt: “Een maanwijzer gaf de maanfasen weer, een andere wijzer gaf informatie over de opkomst en de ondergang van de voornaamste heldere sterren. Het was zo geavanceerd dat een datum ingevoerd kon worden door middel van een aantal draaischijven waarna de gewenste informatie op de wijzerplaten getoond werd. En omgekeerd, door de wijzer op een belangwekkende astronomische gebeurtenis te zetten (maansverduistering bijv.) kon de bijbehorende datum afgelezen worden.”

Tal van moderne reconstructies zijn inmiddels gemaakt, bijvoorbeeld deze. Naarmate men meer onderzoek doet, duiken er steeds weer nieuwe toepassingen op van deze geavanceerde analoge computer uit de Oudheid. Zo werd in 2008 bekend dat op de wijzerplaat ook de data waren af te lezen van de Panhelleense Spelen: “Instead of one Olympics as there is today, the ancient Olympiads, called the Panhellenic Games, comprised four games spread over four years. The four sectors of the dial are inscribed with a year number and two Panhellenic Games: the “crown” games of Isthmia, Olympia, Nemea and Pythia; and two lesser games: Naa (held at Dodona) and a second game which has not yet been deciphered.”

Een mirakels stukje techniek dus, hoewel uit deze video blijkt dat hadden de oude Grieken de beschikking gehad over een flinke partij Technisch Lego onderdelen, ze ook een heel eind waren gekomen.

Nog wat winterfoto's van december. Bijkijk alle foto's hier.

Bij de presentatie van haar partij TON in april 2008 gaf Rita Wie kent haar nog? Verdonk een onvervalst staaltje pepernotennationalisme ten beste. Ze luidde de noodklok over ons prachtige cultuurgoed, dat dezer dagen, gelijk strooigoed, te grabbel wordt gegooid.

“Er is een sterke weg-met-ons stroming die ons al jaren wil doen geloven dat onze cultuur niet bestaat en die onze waarden en normen zelfs minderwaardig vindt ten opzichte van andere culturen. Ze stellen zelfs het sinterklaasfeest ter discussie. En willen overal slavernijmonumenten om ons als slecht af te schilderen.”

Ach ja, die Rita… Wat had ze destijds toch feilloos de vinger aan de pols van het gesundes volksempfinden. Anno 2010, terwijl de slavernijmonumenten als gifzwammen de grond uit schieten, gaat immers niet ook het oerhollandsche feest van de Goedheiligman naar de gallemiezen?!? Op sterven na dood dit prachtige volksfeest, uiteraard door een onzalige kongsie van linksige cultuurrelativisten en verzuurstokte suikerfeestvierders, hoewel die laatste groep inmiddels andere problemen lijkt te kennen. Maar hoe hollands is Sinterklaas eigenlijk? Hier de feiten in een notendop.

De historische Sint Nicolaas was bisschop in Myra, de hoofdstad van de streek Lycië in Klein Azië, het huidige Turkije. Het is echter een misvatting om hem als Turk te betitelen, zoals vaak gebeurt, want Nicolaos was feitelijk een Griek, stevig ingebed in de hellenistische cultuur. Turkse stammen drongen bovendien niet eerder dan tussen de 6e en 10e eeuw in Klein-Azië door en pas met de komst van de Seltsjoeken in de 11e eeuw werd er een krachtige etnisch Turkse staat gevestigd in dit gebied.

Nicolaas van Myra leefde van ca. 280 tot – jawel – 6 december 342 (of 352). Volgens de overlevering was hij een mirakelse koter. Zo stond hij al direct na zijn geboorte rechtop in zijn badje, met zijn handjes devoot ten hemel geheven. Alsof hij God dankte voor het wonder van zijn geboorte. Verder pleit voor de kleinheiligman natuurlijk enorm dat hij op woensdag en vrijdag, de traditionele vastendagen, onverbiddelijk zijn moeders borst versmaadde. Als volwassene ontpopte Nicolaas zich tot weldoener en wonderdoener en stond hij bekend om zijn wijsheid en vergevingsgezindheid.

Later heilig verklaard en het onderwerp van vele Middeleeuwse sagen, verspreidde Nicolaas’ feestdag zich aanvankelijk alleen naar oostelijk en Midden-Europa. (In weerwil van het chauvinisme dat Sinterklaas als typisch Nederlands bestempelt, wordt op beperkte schaal ook in al deze landen Sinterklaas tot op de dag van vandaag gevierd.) In de 13e eeuw krijg de bisschop uit Klein-Azië ook een stevige voet aan de grond in West-Europa en werd zijn naamdag ook in onze contreien een van de belangrijkste feestdagen. In ieder geval vanaf 1427, zo blijkt uit archiefstukken, werden in bisschopsstad Utrecht in de Sint Nicolaaskerk op 5 december schoenen gezet. Welvarende Utrechters stopten daar dan giften in, met name muntgeld en lekkernijen. Op 6 december werd de opbrengst verdeeld onder de arme kinderen in de stad.

Het Sinterklaasfeest werd op termijn zo’n populair (en losbandig) volksfeest, dat deze katholieke heilige ook moeiteloos de 16e eeuwse periode van reformatie overleefde, toen grote delen van de Noordelijke Nederlanden zich bekeerden tot het protestantisme, dat van heiligen niets moest hebben. Op schilderijen uit de 17e eeuw van Jan Steen (1625-1679) is te zien wat voor snoepgoed kinderen in die tijd zoal in hun schoen kregen. Zaken als chocoladeletters, marsepein, peper- en kruidnoten, speculaaspoppen en borstplaat zouden heden ten dage ook niet misstaan in een paar kekke Lelli Kelly’s. Daarnaast was er ook vaak een zakje zout of een roe; en niet alleen voor stoute jongens.

De moderne Sinterklaas is echter vooral een 19e eeuws creatie, uit de koker van de Amsterdamse onderwijzer en schrijver van kinderboeken Jan Schenkman. In 1850 verscheen Sint Nicolaas en Zijn Knecht, met prachtige gekleurde prenten. Daarin komen alle tegenwoordig bekende elementen in volle glorie naar voren. De oorsprong van de Sint uit het katholieke Spanje en zijn komst met een toen hypermodern vervoersmiddel, een heuse stoomboot. Helper Zwarte Piet was ook van de partij, hoewel eerst nog niet onder die naam. Wel is hij uitgerust met een roede en een zak kadootjes, waarmee hij door de schoorsteen naar binnenkomt. Ook het befaamde boek van Sinterklaas wordt door Schenkman (What’s in a name?) geïntroduceerd:

Sint Niklaas, de Bisschop / Schrijft hier in zijn boek / Al wat hij gehoord heeft / Bij ‘t jaarlijksch bezoek. -  Wie zoet was of stout was / Hij voegt het er bij / Wat zou hij wel schrijven / Van u en van mij? -   O, vraag het zijn knecht eens / Die maakt toch dit jaar / Voor al, wie niet stout was / De zakjes weer klaar.

Sint Wodan
De schimmel waarop Sinterklaas over de daken rijdt, maakt in Sint Nicolaas en Zijn Knecht eveneens zijn opwachting. Dit op het eerste gezicht nogal bizarre detail verraadt een andere belangrijke inspiratiebron voor onze moderne Sinterklaas. Diens iconografie lijkt namelijk voor een groot deel gebaseerd op oud-Germaanse sagen over de god Wodan (Odin), door de lucht rijdend op het achtbenige witte paard Sleipnir. Wodans was net als Sinterklaas een oude man met een lange baard. Hij had ook een rode mantel en zijn hoed werd bij de Sint een mijter. Odins speer met slangenkop werd vervangen door een staf. Net als Sinterklaas droeg Wodan droeg ook een indrukwekkende ring, Draupnir genaamd.

Wodan had een tweetal zwarte helpers, de raven Huginn (Gedachte) en Muninn (Geheugen). Op bevel van Wodan daalden zij af naar de huizen van de mensen om te kijken wat er zich binnen afspeelde, een parallel met Zwarte Piet. Volgens sommige auteurs verwijst de prominente veer op de Pietenmuts zelfs naar de raven Huginn en Muninn. Andere bronnen spreken over donkergekleurde helpers Nörwi of Eckhart, als model voor Zwarte Piet.

Het gebruik om letters kado te geven met Sinterklaas zou terug te voeren zijn op de legende dat Wodan de ontdekker was van de magische runen; geheime kennis opgedaan toen hij zichzelf 9 dagen en nachten ophing aan de wereldboom Yggdrasil. Wodans status als patroon van de dichtkunst zou de oorsprong kunnen zijn van de traditie van Sinterklaasrijmpjes en -liedjes.

Zo blijkt Sinterklaas onder dat weeïge multicultisausje uiteindelijk toch nog een rasechte Germaan te zijn. Het zal pepernootnationalisten als Rita vast deugd doen.

Jonge buizerd in Noord-Groningen, omgeving Onderdendam. Veel meer prachtige november- en winterfoto’s op mijn natuurfotosite.

Tijdens de steeds korter wordende schemerdonkere novemberdagen, zakt de zon al rond een uur of 4 in volle kleurengloed weg richting de einder. Het levert vaak mooie plaatjes op.

Eind november 1968 brengen de Beatles hun negende studioalbum uit. Vanwege de smetteloos witte hoes staat de dubbel-LP (die officieel de naam “The Beatles” draagt) al gauw bekend als The White Album. Hoewel de verkopen in het Verenigd Koninkrijk achter blijven bij Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band uit 1967, is The White Album in de VS een doorslaand succes en staat daar tot op de dag van vandaag in de top 10 van best verkopende albums ooit.

De nieuwe Beatles-LP slaat helemaal in als een bom in een kleine, merendeels uit jonge vrouwen bestaande woongemeenschap die is neergestreken op Spahn Ranch, aan de noordwestelijke rand van Los Angeles. De onbetwiste leider van de groep, een 34-jarige man die meer dan de helft van zijn leven in kostscholen en gevangenissen heeft doorgebracht, raakt er al gauw van overtuigd dat The White Album tal van speciaal voor hem bestemde gecodeerde boodschappen bevat. De boodschappen zouden stuk voor stuk verwijzen naar een op handen zijnde grootschalige rassenoorlog in de VS, door de groep Helter Skelter genoemd, naar een nummer op de dubbel-LP.

Het door overmatig LSD-gebruik gekleurde gedachtegoed van de sekteleden radicaliseert zienderogen en in de zomer van 1969 doet men van zich spreken door een reeks afschuwelijke moorden, bekend geworden als de Tate-LaBianca murders. Het is voor Amerika de schokkende eerste kennismaking met Charles Manson & The Family.

De psychose ontrafeld
Charles Manson, die zichzelf als de messias beschouwde, was eind 1968 door het obsessief beluisteren van The White Album ervan overtuigd geraakt dat de Beatles grootse visionairen waren. Zij hadden de reeds langer aan Manson geopenbaarde waarheid van de op handen zijnde oorlog tussen blank en zwart in Amerika doorgrond en op subtiele wijze in muziek verpakt. Dankzij de vele verborgen toespelingen die Manson in de songteksten van de Beatles meende te ontdekken, viel alles voor hem op zijn plaats. Of zoals de voormalige Manson-volgelinge Catherine Share het in 2009 verwoordde:

“It wasn’t that Charlie listened to the White Album and started following what he thought the Beatles were saying. It was the other way around. He thought that the Beatles were talking about what he had been expounding for years. Every single song on the White Album, he felt that they were singing about us. The song “Helter Skelter”, he was interpreting that to mean the blacks were gonna go up and the whites were gonna go down.”

Charles Manson was al langer geobsedeerd door het idee van op scherp staande raciale verhoudingen. Hij zag deze opvatting nogmaals bevestigd door de moord op Martin Luther King in april 1968. Mansons analyse was extreem karikaturaal en bovendien gegoten in zeer seksistische termen. De enige reden dat de rassenoorlog nog niet was uitgebroken volgens Manson, was omdat als gevolg van de seksuele revolutie van de jaren 60 blanke vrouwen ‘bereikbaar’ waren geworden voor zwarte mannen. Zodra dit – tijdelijke – pacificerende element zou wegvallen, was een rassenoorlog onvermijdelijk. De door de Manson Family opgezette Helter Skelter-campagne zou het laatste zetje geven dat hiervoor nodig was.

The music made me do it
Manson, die in de gevangenis gitaar had leren spelen en sinds zijn vrijlating in 1967 verwoed, maar met niet bijster veel succes, aan de weg timmerde als singer-songwriter, redeneerde dat het uitbrengen van een album met eigen songs het ultieme instrument zou zijn om de onvermijdelijke raciale holocaust te ontketenen:

“More than merely foretell the conflict, this album would trigger it; for, in instructing “the young love,” America’s white youth, to join the Family, it would draw the young, white female hippies out of San Francisco’s Haight-Ashbury. Black men, thus deprived of the white women whom the political changes of the 1960s had made sexually available to them, would be without an outlet for their frustrations and would lash out in violent crimes against whites.”

Daarna zou een niet te stoppen geweldsspiraal ontstaan. Een moorddadige tegenreactie van in het nauw gedreven blanken zou worden uitgebuit door militante bewegingen zoals de Black Panthers. Daarop zou tussen blanken onderling een onverzoenlijke strijd op leven en dood uitbreken, tussen racistische en niet-racistische facties. Hopeloos verdeeld en verzwakt, zou het pleit uiteindelijk worden beslecht door militante zwarten, die alle blanken zouden uitroeien.

Nou ja, alle blanken? De uitverkorenen, Manson en zijn inmiddels flinke uitgedijde ‘familie’, verscholen in een grot in de woestijn van Death Valley, zouden natuurlijk de dans ontspringen. In een post-apocalyptische wereld zouden zij de taak op zich nemen om de nu weer tot bedaren gekomen zwarte bevolking aan de hand te nemen – een zoveelste variant van de aloude White Man’s Burden – aangezien, zoals eenieder weet, zwarten zichzelf niet kunnen besturen. Sekteleider Manson stelde dit zich weinig subtiel als volgt voor: “[I] would scratch the black man’s fuzzy head and kick him in the butt and tell him to go pick the cotton and go be a good nigger.”

Show me the magic
Niet alleen sloten de boodschappen naadloos aan op Mansons sluimerende apocalyptische visioenen, de cryptische teksten van de Fab Four bevestigden voor Manson en de zijnen dat uitgerekend voor henzelf een grootse rol was weggelegd.

Uit teksten van nummers als Don’t Pass Me Bye, I Will, Honey Pie, Blackbird, Happiness is a Warm Gun, Revolution 1 en Helter Skelter construeerde Manson in de eerste weken van 1969 een gitzwarte alternatieve werkelijkheid.

Vaste patronen die hij in de teksten ontwaarde, zijn oproepen tot etnisch geweld (‘When I hold you in my arms/ And I feel my finger on your trigger/ I know no one can do me no harm/ Because happiness is a warm gun/ (Bang bang, shoot shoot)) en de aanstaande revolutie door de zwarte bevolking (‘Blackbird singing in the dead of night/ Take these broken wings and learn to fly/ All your life/ You were only waiting for this moment to arise’.) Hetzelfde thema komt terug in het nummer Revolution 1: ‘You say you want a revolution/ Well you know/ We all want to change the world…/ But when you talk about destruction/ Don’t you know that you can count me out (/in).’ 

Een andere constante in de ogen van de sekteleden is de klemmende oproep van de Beatles aan Manson om zich openbaar te maken als de messias die is teruggekeerd naar de aarde. (‘You say you got a real solution/ Well you know/ We’d all love to see the plan.’). Met het uitbrengen van een eigen succesvol muziekalbum zal Manson vervolgens Helter Skelter in gang zetten, precies zoals de Beatles voorspellen: ‘And when at last I find you/ Your song will fill the air/ Sing it loud so I can hear you/ Make it easy to be near you’ (uit het nummer ‘I Will’) of ‘Oh, honey pie, my position is tragic/ Come and show me the magic/ Of your Hollywood song’. Hollywood, Los Angeles: hoe duidelijk wil je het hebben?

Geen wonder dus dat rond februari 1969, toen deze waanideeën volledig waren uitgekristalliseerd, de groep rond Manson per brief, telegram en telefoon contact zocht met de Beatles om hen duidelijk te maken dat de boodschap helemaal was begrepen. De Manson Family zou alles doen om operatie Helter Skelter in gang te zetten en zo de rassenoorlog te doen ontbranden. Toen weinig verrassend de Beatles niets van zich lieten horen en ook Manson’s pogingen om als muzikant door te breken spaak leken te lopen, kozen de sekteleider en zijn trouwe volgelingen in de zomer van 1969 voor een radicaal andere stategie, die zou eindigen in de brute moorden op onder meer Gary Hinman en Sharon Tate, de hoogzwangere vrouw van filmregisseur Roman Polanksi.

Daarover binnenkort meer in deel 2 van Helter Skelter

Lichtelijk onwel geworden tijdens het vliegen: de ongans.

xc2xa9 Izismile  Deel 60, eerdere foto's in het archief.

In Eindeloos Typende Apen (de onmisbare inleiding voor dit tweede deel) kon je gister lezen dat religieus geïnspireerde critici van de evolutieleer vaak denken de macht van de gigantische getallen aan hun zijde te hebben. Maar inmiddels weten we dat de metafoor van evolutie als blind toeval, als eindeloos typende apen die Shakespeares Hamlet produceren, van geen kant deugt. Aanhangers van creationisme of Intelligent Design stellen dat het simpelweg onmogelijk is dat het genoom van bijvoorbeeld een amoebe zich ontwikkelt tot iets als een lintworm, dat zich op zijn beurt verder ontwikkelt tot een weer hogere levensvorm.

Iemand die het tot zijn levenswerk heeft gemaakt om tegenwerpingen van creationisten te ontzenuwen, is de Britse evolutiebioloog Richard Dawkins. Volgens hem is het postuleren van een almachtige god die alles heeft geschapen bovendien een filosofisch zwaktebod en slechts het verplaatsen van het probleem: hoe minimaal is immers de kans wel niet dat zo’n almachtige schepper spontaan is ontstaan?

Met name in zijn boek The Blind Watchmaker (1986), een doorwrocht vervolg op The Selfish Gene uit 1976 voert Dawkins tal van argumenten aan voor evolutie die wordt gestuurd door natuurlijke selectie. De titel is een verwijzing naar het werk van de 18e eeuwse filosoof William Paley. Palley betoogde in zijn boek Natural Theology dat de complexiteit van organismen bewijs is voor het bestaan van een goddelijke schepper, net zoals het complexe raderwerk van een horloge bewijs is voor een vernuftige horlogemaker. Volgens Dawkins is er echter helemaal geen horlogemaker, het ordenende principe is uiteindelijk blind. Natuurlijke selectie, primair een hybride van ecologische en seksuele selectie beschouwt Dawkins als de drijvende kracht achter de evolutie. Met toeval heeft het niets van doen:

“Darwinism is widely misunderstood as a theory of pure chance. Mustn’t it have done something to provoke this canard? Well, yes, there is something behind the misunderstood rumour, a feeble basis to the distortion. One stage in the Darwinian process is indeed a chance process – mutation. Mutation is the process by which fresh genetic variation is offered up for selection and it is usually described as random. But Darwinians make the fuss they do about the ‘randomness’ of mutation only in order to contrast it to the non-randomness of selection.”

“It is not necessary that mutation should be random for natural selection to work. Selection can still do its work whether mutation is directed or not. Emphasizing that mutation can be random is our way of calling attention to the crucial fact that, by contrast, selection is sublimely and quintessentially non-random. It is ironic that this emphasis on the contrast between mutation and the non-randomness of selection has led people to think that the whole theory is a theory of chance.”

Dawkins onderbouwt dit idee onder meer ook door middel van een computersimulatie. Het illustreert ook ten enen male aan waarom de analogie met de blind typende apen hier zo misplaatst is. Een organisme bestaat uit tal van autonome subniveau’s als organen en celgroepen die permanent blootgesteld worden aan een regime van natuurlijke selectie. Veranderingen die verbeteringen opleveren worden doorgegeven aan het nageslacht, mislukkingen raken volgens ijzeren wetmatigheid uitgerangeerd. Er hoeft dus niet in een keer een perfecte Hamlet te ontstaan, als de individuele onderdelen maar hun specifiek taak naar behoren uitvoeren en door natuurlijke selectie constant worden aangescherpt. Of zoals Dawkins het probleem elegant afbakent:

“I don’t know who it was first pointed out that, given enough time, a monkey bashing away at random on a typewriter  could produce all the works of Shakespeare. The operative phrase is, of course, given enough time. Let us limit the task facing our monkey somewhat. Suppose that he has to produce, not the complete works of Shakespeare but just the short sentence ‘Methinks it is like a weasel’, and we shall make it relatively easy by giving him a typewriter with a restricted keyboard, one with just the 26 (capital) letters, and a space bar. How long will he take to write this one little sentence?”

Deze zinsnede uit Hamlet “Methinks it is like a weasel” werden in Dawkins’ computersimulatie gecrexc3xaberd vanuit een willekeurige reeks oorspronkelijke tekens. Toevallige mutaties in deze reeks van 28 lettertekens werden door kunstmatige selectie ‘bijgestuurd’ in de richting van de zin uit Hamlet. Het Weasel-computermodel, opgesteld volgens dit algoritme, vergelijkt alle mutaties en selecteert daaruit telkens degene die het meest lijkt op de beoogde zin uit Hamlet. Elke volgende generatie is daardoor enigszins gewijzigd, in de richting van de doelzin. Er is hiermee sprake van cumulatieve selectie.

Zulke succesvolle cumulatieve mutaties op deelniveau leiden tot grotere overlevingskans van het organsime en dus meer en sterker nageslacht. Ze hebben daardoor de neigingen om zichzelf te versterken: het vermaledijde en intrinsiek tautologische surivival of the fittest. Het is een onafgebroken proces dat niet afhangt van een veronderstelde schepper. Je hoeft dus ook niet je toevlucht te nemen tot de volstrekte willekeur van eindeloos typende apen, die nooit van hun levensdagen een perfecte Hamlet zullen produceren, om de blinde horlogemaker overal in het evolutieproces op magistrale wijze aan het werk te zien.

Wanneer je een oneindig aantal apen eindeloos laat typen, komt er ooit een dag dat ze Shakespeares Hamlet hebben getypt. Foutloos. Zo luidt de prikkelende gedachtengang die vooral bekend werd onder de Engelse naam Infinite Monkey Theorem. De typemachine is uiteraard een 20e eeuwse toevoeging, maar het is een eeuwenoude klassieker. Je vind het idee onder meer terug in het werk van Aristoteles en in Cicero’s De Natura Deorum. Het Theorema van de Eindeloos Typende Apen appelleert aan de intuïtieve overtuiging van velen dat eindeloze reeksen van intrinsiek toevallige handelingen of mutaties onvermijdelijk leiden tot betekenisvolle uitkomsten.

Je eerste gevoel is in dit geval misschien toch tamelijk misleidend: de statistiek is onverbiddelijk. Wanneer je voor het gemak spaties, interpunctie en hoofdletters negeert, blijven er nog altijd 26 letters over. Een aap die op een speciaal geprepareerde typemachine elke keer een willekeurige toets aanslaat, heeft een kans van 1 op 26 om de eerste letter van Hamlet – de tekst begint met Barnardo die zegt “Who’s there?” (Oh no, it’s Typo Monkey!) – te typen. De kans dat onze chimpansee na de eerste letter W een H typt is 1/26 x 1/26 = 1 op 676. De kans om de eerste 20 letters foutloos te typen vrijwel verwaarloosbaar, namelijk 1 op 26²⁰ , wat neer komt op 1 op 19.928.148.895.209.409.152.340.197.376 ofwel bijna 1 op 20 quadriljard.

Uitgaande van een tekst met ruim 130.000 letters die allemaal foutloos achter elkaar moeten worden getypt, kom je uit op een kansberekening die elk voorstellingsvermogen te boven gaat. De waarschijnlijkheid dat een aap de hele Hamlet foutloos achterelkaar intypt, bedraagt namelijk 1 op 3.4 xc3x97 10^183.946.  Ook al zet je een miljard apen miljard jaar lang aan het werk, met een maniakale 1000 aanslagen per minuut, dan kom je nog niet verder dan 109 x 109 x 525.960.000 = zo’n 5,26 x 10²⁶.  Zelfs vergeleken met het aantal atomen in het zichtbare universum dat conservatief geschat wordt op 3 x3x9710⁷⁹ is de kans op een perfecte kopie van Shakespeares meesterwerk een getal van een totaal andere orde. Geheel terzijde: het aantal atomen in het universum is op zijn beurt trouwens significant lager dan het aantal unieke bordstellingen dat mogelijk is tijdens een schaakpartij van gemiddeld 80 zetten. De Amerikaanse wiskundige Claude Shannon berekende daarvoor tot wel 10¹²³  variaties.

evolutie = toeval?
Het is niet voor niets dat de Stelling van de Eindeloos Typende Apen vaak in verband wordt gebracht met de evolutietheorie. Hoe groot is de kans dat ‘per toeval’ een organisme ontstaat met de complexiteit van een amoebe, kwal of zo je wil een Oh Oh Cherso-personage? Veel critici van de evolutieleer lijken overigens moedwillig de misvatting te cultiveren dat evolutie louter een kwestie zou zijn van dom toeval, als eindeloos typende apen die uiteindelijk de Hamlet produceren. En we hebben zojuist gezien hoe onwaarschijnlijk klein die kans was. De excentrieke Britse natuurwetenschapper en astronoom Fred Hoyle, stelde in 1981 villein het volgende gedachte-experiment voor: “A junkyard contains all the bits and pieces of a Boeing 747, dismembered and in disarray. A whirlwind happens to blow through the yard. What is the chance that after its passage a fully assembled 747, ready to fly, will be found standing there? So small as to be negligible, even if a tornado were to blow through enough junkyards to fill the whole Universe.”

Hoewel dit voorbeeld een karikatuur maakt van het mechanisme van natuurlijke selectie, de echte drijvende kracht achter het evolutieproces, lijkt het zeker voor leken toch een valide punt. Hoe groot is de kans dat iets dat zo ingewikkeld is als het menselijk genoom spontaan ontstaat? Zouden eindeloos typende apen uiteindelijk iets zo complex kunnen produceren als onze DNA-blauwdruk? Op het eerste gezicht lijkt het verder alsof de vergelijking met de Hamlet hout snijdt. DNA-reeksen bestaan uit nucleotiden (‘letters’), de bouwstenen van DNA. Het genoom (‘het boek’) kun je opvatten als samengesteld uit eindeloze sequenties van de vier nucleotidemoleculen, afgekort als C, G, A en T.

Deze letters zijn gebundeld in alinea’s (de genen), die weer onderdeel zijn van hoofdstukken (de chromosomen). Miljoenen nucleotiden rijgen zich zo in twee eindeloze (door baseparen verbonden) strengen aaneen. Het vormt een enorme lap tekst, samengesteld uit telkens de zelfde 4 basisletters. In totaal is het menselijk genoom zo’n 3,16 miljard letters lang, verspreid over zo’n 28.500 genen en 46 chromosomen. Hoe groot is de kans dat je de eindeloos typende apen op basis van 3,16 miljard willekeurige C’s, G’s, A’s en T’s een volledig functionerend mens samenstellen? 1 op de 4^{3.160.000.000} ? Hallo meneer Darwin, bent u daar nog?

Hemelsbreed verschil is natuurlijk dat bij onze typende apen alleen een perfecte kopie van de Hamlet als geldig wordt beschouwd. Een enkele tikfout en je moet weer helemaal overnieuw beginnen. Het menselijk genoom is echter een ratjetoe dat van individu tot individu al behoorlijk wat variatie kent. Er is dus niet een ‘juist exemplaar’, waarmee vergeleken alle andere, niet 100% identieke gevallen ‘fout’ zijn. Belangrijker nog: zo’n 95% van het menselijke genoom worden gerekend tot niet eiwit-coderend repetitief DNA, nogal denigrerend ook wel junk DNA genoemd. Een typfout in dergelijk junk-DNA heeft – zo is de huidige wetenschappelijke consensus – geen gevolg voor het totale genoom. Dit blijkt ook uit het feit dat wij met de typende chimpansee zo’n 96-98% van ons DNA gemeen hebben, en met zijn favoriete voedsel, de banaan, nog altijd 60%.

Ook kleine afwijkingen of beschadigingen in het DNA die continu optreden, leiden lang niet altijd tot zichtbare veranderingen. Beoordelen of er sprake is van een goede of foute kopie is dus een stuk minder eenduidig dan bij Shakespeares Hamlet. Afwijkende varianten doen het namelijk ook prima, zoals 6 miljard verre van genetisch identieke aardbewoners dag in dag uit (in meerdere of mindere mate) bewijzen. Overigens dient opgemerkt te worden dat de reproductie van DNA tijdens celdeling zelf een verre van lukraak proces is. Via DNA-replicatie wordt iedere keer een exacte kopie gemaakt van het oorspronkelijke DNA-materiaal. Dit gaat zelden fout in de vele biljoenen keren dat celdeling plaats vindt, van kleine cellenklompje tot volwassen organisme. Het interessante is overigens dat juist waar het wel eens mis gaat, dergelijke mutaties de motor vormen voor het evolutieproces.

Daarover morgen meer in het vervolg, getiteld De Blinde Horlogemaker.

Drie weken geleden besteedde ik aandacht aan de Golden Arches Theory Of Conflict Prevention van Thomas Friedman: landen met een McDonald's restaurant voeren zelden oorlog met elkaar. Vandaag staat een een nieuw smakelijk onderwerp op het menu, dat evenmin zou misstaan op het curriculum van de Hamburger University in Oakbrook, Illinois: de Big Mac index.

Maak kennis met burgernomics. Allemaal te danken aan de Big Mac, in 1967 bedacht door restauranthouder Jim Delligatti in Pittsburgh. Dit onverwoestbare icoon van Amerikaans fastfoodimperialisme inspireerde in 1986 The Economist-redactrice Pam Woodall tot een heuse Big Mac-index, bedoeld als speelse manier om het verschil in relatieve koopkracht tussen verschillende landen in kaart te brengen. Mc Donald's staat namelijk niet alleen bekend om de wereldwijde standaardisering van het menu, maar koopt bovendien haar ingredixc3xabnten lokaal in.
 
In de prijs van een Big Mac zitten dus automatisch de kosten van de ingredixc3xabnten, arbeid en energieverbruik inbegrepen. Wat de ingredixc3xabnten van een Big Mac zoal zijn? Amerikanen van boven de de veertig zullen het ongetwijfeld eenvoudig kunnen reproduceren, dankzij een enorm succesvolle reclamecampagne uit de jaren 70: "How fast can you say "twoallbeefpattiesspecialsaucelettucecheesepicklesonionsonasesameseedbun?"

Door het prijsniveau van een Big Mac in de VS te vergelijken met die in andere landen kun je iets zeggen over relatieve koopkracht en dus over de wisselkoersen van verschillende valuta's. De Big Mac index toont aan hoeveel dollar een andere valuta 'eigenlijk' waard is en maakt zo mooi inzichtelijk of de wisselkoers te hoog of te laag is. Laten we de gegevens uit juli 2008 eens bekijken. Een Big Mac in de Verenigde Staten kostte toen $3.57 en in Engeland gemiddeld xc2xa32.29. Dat verondersteld een koopkrachtpariteit van 1,56 ($3.57/xc2xa32.29), terwijl de werkelijke wisselkoers op dat moment $2 op  xc2xa31 was. Omdat de absolute kosten vergelijkbaar zouden moeten zijn, leidt dit tot de conclusie dat de Britse pond destijds overgewaardeerd was ten opzichte van de dollar met 22 %, [(1.56-2.00)/2.00]*100= -22%.

De Big Mac-index wordt door The Economist zo'n twee maal per jaar gepubliceerd en aangeprezen als "a more fun way to understand exchange rates than textbooks." Op 14 oktober jl. verscheen de meest recente bijdrage: "An indigestible problem: Why China needs more expensive burgers", wederom rijkelijk gelardeerd met allerlei naar de fastfoodcultuur verwijzende woordspelingen. De conclusie van The Economist op basis van de Big Mac methodologie is dat de Chinese Yuan zo'n 40% ondergewaardeerd is ten opzichte van de dollar. De daartegenoverstaande overwaardering van de Zwitserse frank (meer dan 80 %), de Braziliaanse real (42%) en de euro (29%) lijken een goede graadmeter van de toenemende spanningen op de internationale valutamarkt en dan met name de door sommigen ontwaarde onstuitbare val van de dollar.

Het voedt geruchten dat het op termijn misschien komt tot een valutaoorlog. The Economist  bericht: "The tensions caused by such misalignments prompted Brazilxe2x80x99s finance minister, Guido Mantega, to complain last month that his country was a potential casualty of a xe2x80x9ccurrency warxe2x80x9d. Perhaps it was something he ate. In Brazil a Big Mac costs the equivalent of $5.26, implying that the real is now overvalued by 42%. The index also suggests that the euro is overvalued by about 29%. And the Swiss, who avoid most wars, are in the thick of this one. Their franc is the most expensive currency on our list. The Japanese are so far the only rich country to intervene directly in the markets to weaken their currency. But according to burgernomics, the yen is only 5% overvalued, not much of a casus belli."

Gelukkig maar dat het dus niet zo'n vaart loopt met oorlogvoeren tussen landen die zich beschermd weten door een waar leger aan Mc Donald's vestigingen.

Match de tronies met de ministeries. Met dank aan Joost!

Als spel niet laadt, klik dan hier om te beginnen.

   Vanochtend vroeg is men bij de Chileense Copiapxc3xb3-mijn begonnen met de bevrijding van 33 kompels uit hun benarde situatie diep onder de grond. Weliswaar zaten de mijnwerkers zo'n 70 dagen opgesloten in extreem moeilijke omstandigheden, maar ze hadden de afgelopen weken volop contact met de buitenwereld, kregen voedsel en wisten bovendien dat de redding nabij was. Hoe anders was het op de kop af 38 jaar geleden, toen vlucht 571 van Fuerza Axc3xa9rea Uruguaya op 3600 meter hoogte tegen een bergtop vloog, hoog in de onherbergzame Chileens-Argentijnse Andes. In wat later bekend kwam te staan als de Andesvliegramp, vochten de overlevenden 72 dagen voor hun leven. Perspectief leek er nauwelijks: dankzij hun radio wisten de overlevenden dat de zoektocht naar hen al na ruim een week was opgegeven.

De Andesvliegramp is vooral bekend geworden door de extreme kou en fysieke ontberingen waaraan de overlevenden van vlucht 571 werden blootgesteld: ondervoeding, bevriezing van ledematen, hoogteziekte, sneeuwblindheid en scheurbuik. In hun drang om te overleven nam de groep, die voornamelijk bestond uit leden van een Uruguayaanse rugbyclub en hun familie, al vanaf de tweede week zijn toevlucht tot de wanhopige strategie van kannibalisme om in leven te blijven.

Na het vervaardigen van een onmisbare gexc3xafmproviseerde slaapzak uit isolatiemateriaal uit de romp van het vliegwrak, kon in de tweede week van december een poging ondernomen worden om uit de sneeuw- en ijswoestenij te ontsnappen. Een heroxc3xafsche en ongewisse 10 daagse trektocht over de hoogste toppen van de Andes bracht uiteindelijk het zeer verzwakte duo Nando Parrado en Roberto Canessa terug in de de bewoonde wereld. Daar wisten ze op 20 december contact te leggen met een drietal Chileense gaucho's te paard, onbereikbaar aan de andere kant van een woest kolkende rivier.

Via een aan een steen gebonden briefje stelden zij de volgende dag teruggekeerde gaucho's op de hoogte van hun lotgevallen. Parrado en Canessa waren gered, maar het duurde dan nog twee dagen voordat een reddingsmissie met helicopters op touw gezet kon worden om de resterende 16 overlevenden uit hun ijzige isolement te bevrijden. Toen op 26 december 1972 via de Chileense krant El Mercurio naar buiten kwam op welke gruwelijke wijze men de vliegramp had overleefd, werd pas echt duidelijk welke trauma's de zestien hadden doorstaan. De Andesvliegramp kreeg daarmee een prominente plek in de moderne folklore. Tal van boeken, documentaires en films zijn aan de vliegramp van 13 oktober 1972 gewijd.
 
1972 en 2010 vergeleken
De parallellen tussen de Copiapxc3xb3 mijnramp en de Andesvliegramp zijn frappant te noemen. Niet alleen de datum van 13 oktober verbindt beide gebeurtenissen, ook het aantal betrokkenen komt overeen. Van de 45 inzittenden van vlucht 571 kwamen namelijk 12 tijdens de crash om het leven. Waren ze direct gevonden door de reddingsteams, dan hadden mogelijkerwijs 33 van hen deze vliegramp overleefd, exact hetzelfde aantal als de mijnwerkers. Een aantal zwaargewonden stief echter al snel daarna en na acht dagen waren er nog 27 in leven. Ondervoeding en uitputting eisten een zware tol: op 23 december waren alleen de sterkste 16 nog overgebleven.

Ook de lokatie en de duur komen goeddeels overeen. De mijnwerkers zaten zo'n 70 dagen op 700 meter diepte gevangen onder een bijna ondoordringbare rotslaag in centraal-Chili, de overlevenden van vlucht 571 brachten een soortgelijke periode van 72 dagen in compleet isolement door, hoog in de Andes. Weliswaar niet in Chili zelf, maar op slechts luttele kilometers van de Chileense grens. Zowel de westwaartse trektocht van Parrado en Canessa als de reddingsoperatie speelden zich in Chili af.

Grote contrasten zijn er natuurlijk ook. Zevenhonderd meter onder de grond  hadden de mijnwerkers, standaard in beeld gebracht met ontblote bovenlijven te maken met de op die diepte fors oplopende temperaturen van meer dan dertig graden. Boven de sneeuwgrens, aan het eind van de Zuid-Amerikaanse winter, hadden de overlevenden van vlucht 571 te lijden onder arctische omstandigheden.

Het grootste contrast is natuurlijk gelegen in het feit dat de Chileense mijnwerkers in 2010 wisten dat redding aanstaande was en voldoende voedsel en psychische begeleiding kregen. In 1972 was de situatie totaal anders. Bewust van het feit dat in deze sneeuwwoestenij het witte vliegtuigwrak nauwelijks was waar te nemen, en inmiddels zwaar ondervoed, namen de overlevenden de loodzware beslissing om zich te voeden met hun overleden medepassagiers.

Gezien de vele parallellen is het geen wonder dat de de overlevenden van de Andesvliegramp zich sterk betrokken voelden bij de ingesloten kompels. Tekenend voor deze lotsverbondenheid was dat vier van de overlevenden van 1972 op 4 september een bezoek brachten aan de Copiapxc3xb3-mijn om de mijnwerkers een hart onder de riem te steken tijdens deze uiterst moeilijke weken van wachten op redding.