Gisteravond was alweer de tweede bijeenkomst bij Seats2Meet met ditmaal identiteit en droom als thema's.

Bij de vorige discussie werd gesproken over passie van jezelf, GroenLinks en de samenleving.

In een zaaltje van Seats2meet in Utrecht vertelden ongeveer 10 personen over hun visie op de identiteit van GroenLinks en wat hun dromen zijn.

Identiteit

Als eerste werd er bekeken hoe we zelf en andere mensen de identiteit van GroenLinks zien. Opvallend daarbij is dat zaken aangehaald worden als dat GroenLinks een betrokken partij is waarbij ook tijd is voor relativering. Maar ook dat sommige personen GroenLinks meer groen vonden dan links, of juist meer links dan groen.

Maar ook kwam ter sprake dat GroenLinks meer het rode en groene karakter moet vertalen naar de 3 p's: People, Planet en Profit.

Tijdens de discussie over de identiteit van GroenLinks kwam ook de naam ter sprake. Voldoet de naam wel aan de identiteit? Moet de partij zich aanpassen aan de naam of moet juist de naam aangepast worden aan de naam?

Daarbij blijkt ook dat links en rechts niet meer zo helder zijn als vroeger (zover dat vroeger wel helder was). Maar ook, moet je groen zien als duurzaam of juist als natuur? Of is het beide?

Wat ook naar voren kwam uit de discussie is dat GroenLinks meer emoties moet durven te tonen. En dan niet huilend op straat gaan staan, maar wanneer er een bedreiging van waarde speelt dit uitspreken.

Dit zou veel meer mensen aanspreken!

Een en dezelfde identiteit is er niet (althans er is geen homogene visie daarop), net zoals iedereen bij de vorige bijeenkomst anders tegen de passie van GroenLinks aan kijkt.

Maar de identiteit heeft wel telkens de kernwaarden groen en rood bij iedereen.

Droom

Bij het onderdeel droom blijken er grotere verschillen te zijn. Zo wil iemand (als een echte GroenLinkser) 'maar' 15-20 zetels halen op termijn, want dat zou het meest haalbare zijn. Maar met dat zetelaantal zouden we wel een bredere doelgroep in de samenleving bereiken, waardoor we op meer plaatsen in de samenleving 'staan'.

Iemand anders heeft als dat droom dat GroenLinks zich uitspreekt voor maximaal 7 kernwaarden en daaraan alle besluitvormingen, overwegingen etc. kan 'ophangen'.

Zodat die kernwaarden als een rode draad door onze partij en uitingen zal gaan lopen.

Dit heeft als groot voordeel dat mensen helder hebben waar we voor staan en waar ze van op aan kunnen bij ons. Immers onze kernwaarden zijn helder.

Ik zelf heb als droom dat GroenLinks duurzaamheid op alle vlakken (sociaal, cultureel, natuur etc.) als kernbegrip gaat gebruiken en dat in alle uitingen en besluiten gaat gebruiken.

Want het was een van onze kernbegrippen, maar hebben het te veel laten liggen waardoor andere partijen er mee aan de haal zijn gegaan. Zo hebben we destijds ook ruimte gelaten voor de VVD om groenrechts te 'misbruiken'.

Wat ook een mooie uitspraak is tijdens de discussie over wat je droom is, dat GroenLinks erkent en herkent moet worden.

Iemand anders zijn droom is om GroenLinks als beweging te zien i.p.v. een grote partij met veel zetels. Door juist als grote beweging midden in de samenleving te staan heb je in de toekomst juist meer invloed dan met alleen veel zetels.

Vooral door de komst van het informatie-tijdperk, waarbij opgemerkt wordt door iemand, dat GroenLinks moet bedenken hoe ze hiermee om zal gaan.

Want er kan een tijd komen dat de informatievoorziening ons gaat inhalen en daarbij ook de democratische controle achterhaalt kan worden.

Want hoe gaan we hier in de toekomst mee om?

Daarnaast moeten we ook op blijven komen voor de mensen die niet mee kunnen komen in de snelheid van het informatie-tijdperk. Een echte GroenLinks gedachte, min of meer is onze achterban die de snelheid bij kan houden, maar wel opkomen voor de mensen die het niet bij kunnen houden.

Dit is ook een rode draad die al jaren door de partij loopt, het doorsnee lid is welgesteld, maar we komen juist voor de zwakkeren op in de maatschappij.

Iemand anders heeft een droom dat GroenLinks de grootste partij wordt en haar idealen blijft hanteren en dus niet misbruik maakt van haar macht.

Allemaal mooie dromen, waarbij het kijken naar kernwaarden wel iets is waar wat mij betreft GroenLinks iets mee moet doen. Daarmee kunnen we ook veel beter overwogen beslissingen nemen en kunnen we een debacle zoals Kunduz voorkomen door vast te houden aan die kernwaarden en ons daaraan te verantwoorden.

Want als je mensen op straat vraagt wat GroenLinks is, krijg je momenteel 2 antwoorden: geitenwollessokken partij-grachtengordel of geen idee waar GroenLinks voor staat!

Het was weer een erg leuke, maar ook zinnige bijeenkomst om weer stil te staan bij de partij en waar we momenteel staan en willen staan op termijn.

Hopelijk komen er in de toekomst meer van deze informele bijeenkomsten, waarbij je in een kleine club van gedachten kunt wisselen over diverse onderwerpen.

Waar? LEF Futurecenter van Rijkswaterstaat
Organisatie: SKAO, RWS en Prorail
Aanwezig: ruim 100 mensen
Datum: 3 februari 2012

Op 3 februari organiseerde Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden & Ondernemen (SKAO) een bijeenkomst over infrastructuur en duurzame energie. Doel was om nieuwe keteninitiatieven tot stand te brengen, passend bij de ambitie van RWS & Prorail op gebied van infrastructuur & duurzame energie en passend in de CO2 Prestatieladder van SKAO.

Er waren ruim 100 mensen aanwezig werkzaam bij bouwers, ingenieursbureau’s en opdrachtgevers. Tijdens de bijeenkomst vertelde SKAO, Rijkswaterstaat, ProRail en het Havenbedrijf Rotterdam kort wat over hun ambities voor de komende jaren. Ter inspiratie vertelde Tom van den Nieuwenhuijzen van Van Nieuwpoort Groep kort wat over de Green Deal duurzaam beton van MVO Nederland, waar ook Strukton aan deelneemt.

Daarna splitste de groep op en was er in sneltreinvaart aandacht voor een aantal ingediende initiatieven en voor speeddaten met andere deelnemers. Zelf heb ik de volgende initiatieven gehoord:

1. A15 Dubbel Groen: Stichting Natuur & Milieu wil de weg zoveel mogelijk met elektrische auto’s bevolken en zoveel mogelijk duurzame energie in de omgeving van de weg opwekken.
2. WKO in asfalt- en betonwegen. Monique van Eijkelenburg, directeur Duurzame Energie Koepel, gaf aan hier veel kansen in te zien. Voordeel van zo’n WKO is dat het mogelijk is om huizen of kantoren te verwarmen en koelen met de warmte uit het asfalt of beton van de weg. Dat scheelt aardgas. Daarnaast is het ook mogelijk om het wegdek in de winter ijsvrij te houden zonder pekel te hoeven gebruiken. Met de overname van Ooms heeft Strukton deze kennis ook in huis. Ooms heeft deze Road Energy Systems al op diverse plaatsen toegepast, dit filmpje geeft een beeld van de werking.
3. De Natuur & Milieufederaties presenteerde een idee voor duurzame energie coöperatie langs infrastructuur. Zodat omwonenden naast de lasten ook lusten krijgt van infrastructuur.
4. Duurzame energie mogelijkheden van water en landinfrastructuur in Rotterdamse haven
5. RWS staat open voor alles, zolang de hoofdfunctie van het netwerk maar niet geraakt wordt.

De andere initiatieven heb ik niet echt meegekregen, omdat de roulatietijd erg kort was. Wel heb ik nog een aantal leuke gesprekken gehad met onder andere vertegenwoordigers van gemeenten en energiebedrijven. Met de vertegenwoordigers van energiebedrijven heb ik onder meer gesproken over nieuwe vormen van samenwerking tussen bouwers en energiebedrijven. Die ideeen ga ik zeker meenemen in vervolggespreken met de energieleverancier van Strukton.

GroenLinks doet het matig in de peilingen. Net zoals de PvdA weet GroenLinks geen virtuele winst te boeken, in tegenstelling tot SP en D66. Ook is Jolande Sap nog bezig haar gezag bij kiezers op te bouwen, wat logisch is omdat ze relatief kort partijleider is. Dit alles maakt sommige Tweede Kamerleden zenuwachtig. GroenLinks mag niet meer flirten met de SP en moet vooral samenwerken met D66, zeggen ze. Hopelijk laat Jolande Sap zich niet gek maken en trekt ze haar eigen plan.

Wat betreft de AOW, pensioenen en de Europese Unie staat GroenLinks dichter bij D66 dan de SP. Ik ben daar als GroenLinkser blij mee. GroenLinks durft verworven rechten ter discussie te stellen, richt zich op toekomstige generaties en wil creatief meedenken over nieuwe sociale stelsels. GroenLinks is meer dan een protestpartij. Maar dat betekent niet dat GroenLinks een soort kloon van D66 zou moeten worden.

De partij van Pechtold staat er niet om bekend serieus werk te maken van de spreiding van kennis, macht en inkomen. D66 steunt van oudsher denivelleringoperaties: het vergroten van inkomensverschillen. De partij toont zich vaak een slippendrager van het neoliberalisme. Over militair ingrijpen worden geen principiële discussies gevoerd door de mensen van het redelijk alternatief. Naïef, volgzaam en weinig kritisch staan zij tegenover oorlogvoering door westerse mogendheden alsof die op basis van louter humanitaire overwegingen zouden plaatsvinden.   

Kortom: GroenLinks is een unieke partij en onderscheidt zich zowel van de SP als van D66. En niet in de laatste plaats door echt groene en duurzame keuzes te maken. De partij moet zich niet afzetten tegen de ene politieke partij en tegelijk aanschurken tegen de andere. Daarmee lijkt GroenLinks op een zoekende puber zonder karakter en kleur. Profileer je liever als de échte groene partij van Nederland die serieus werkt maakt van een radicaal duurzame economie en tegelijk sociale en vreedzame keuzes wil maken, ook voor toekomstige generaties.

De zenuwachtige Tweede Kamerleden van GroenLinks denken te veel in termen van macht. Als D66 niet wil meedoen aan de actie ‘Een ander Nederland’ met Cohen en Roemer, dan is dat geen probleem voor Jolande Sap maar vooral voor D66 dat blijkbaar weinig moeite heeft met de sociale kaalslag die mensen in een achterstandpositie nu treft. Bovendien: op andere terreinen werkt Sap keurig samen met D66, bijvoorbeeld ten aanzien van natuurbehoud.

De SP is er voor de onderklasse en D66 is nogal elitair. Ook dat speelt een rol. Job Cohen stelde onlangs dat de PvdA juist de brug wil slaan en de verbindende schakel op links wil zijn. Dat is een vruchtbare insteek waar GroenLinks met een groen en duurzaam verhaal aansluiting bij zou moeten zoeken.

Ik hoop en verwacht dat Jolande Sap zich niet gek laat maken. Als partijleider zal zij, zo verwacht ik, karakter tonen aanstaande zaterdag tijdens het partijcongres. GroenLinks is van oudsher méér is dan een mix van socialisme en liberalisme. De voorlopers van GroenLinks kenmerkten zich door radicaliteit die geworteld is in een grote betrokkenheid bij alles wat leeft. Denk aan het pacifisme, de Derde Wereldbeweging en een ecologisch bewustzijn. Geen platte belangenbehartiging, maar radicaal en belangenoverstijgend durven denken. Dit maakt zowel PvdA, D66 als SP tot bondgenoten van een inhoudelijk sterk en visionair GroenLinks.

De liberale ‘vrinden’ van de VVD laten zich de afgelopen weken in Dronten weer van hun sterkste kant zien. Op de agenda staan een aantal van die onderwerpen die kennelijk voor de Drontense VVD’ers een beetje moeilijk te verteren lijken. Van die ‘linkse hobby’s’ als windmolenbeleid en duurzaamheid.

Bij het windmolenbeleid ging woordvoerder Anke d’Hooghe-Molenkamp er vol in. Windmolens zijn lelijk, duur, draaien op subsidie en er mogen er vooral geen bijkomen. Want wie weet blijkt over tien jaar wel dat de opwarming van de aarde allemaal best wel meeviel en dan stonden al die windmolens zinloos in het landschap te roesten. Als je niet zeker wist dat je er in de toekomst geen last van zou hebben moest je het toch vooral maar niet doen! Mijn vraag hoe ze dit dan zag als het gaat om haar favoriete energie opwekking via kerncentrales en kernafval was een beetje moeilijk. Maar gelukkig werd ze gered door burgemeester De Jonge die het afhamerde omdat kernenergie niet op de agenda stond.

Hoewel we bij de vergadering een tribune vol (agrarisch) ondernemers hadden die erg voor meer windmolens waren, en maar liefst twee van de VVD raadsleden niet mee konden besluiten omdat ze belanghebbend zijn bij windmolens, was en bleef de VVD tegen die verschrikkelijke windmolens. Want eigenlijk is het allemaal maar (linkse?) onzin!

Dat we op milieugebied van de VVD fractie verder niets hoeven te verwachten bleek ook gisteravond wel weer. Het duurzaamheid beleid werd in een speciale informatieavond door wethouder Van Amerongen (VVD) aan de gemeenteraad gepresenteerd zodat helder was welke ambities er zijn als we het beleid later deze maand gaan behandelen. Tijdens de presentatie werd zo vaak benadrukt dat alles wat de gemeente wil binnen de bestaande budgetten past dat de VVD-geur wel haast doordringend te noemen was. Maar dat was niet vanwege de hoge opkomst van VVD raadsleden. Waar wel beide VVD-wethouders van de partijwaren om het beleid toe te lichten en te verdedigen was de VVD-fractie in geen velden of wegen te bekennen. Ze zullen het wel niet zo interessant vinden. Want ‘dat vervelende en lastige milieubeleid is alleen maar dure onzin, dus daar moet je verder geen tijd in steken’ zal wel de gedachte zijn. Je zal je als wethouder duurzaamheid maar gesteund weten door zo’n raadsfractie van de eigen politieke kleur, ik zou bijna medelijden krijgen.

Maar natuurlijk begrijp ik het allemaal verkeerd, zo zal de VVD betogen. Ze schaffen het duurzaamheidsbeleid niet af en zullen het niet blokkeren, net zoals bij sociale zaken. Dat maakt –in de logica van de Drontense fractie- de VVD een hartstikke sociale en groene partij. Sja, en wat zou je daar nu tegenin kunnen brengen? *ironieteken*

Deze nieuwjaarsborrel was een bijzondere: Het was de laatste borrel van Bart Eigeman als wethouder van ‘s-Hertogenbosch. Na jaren van succes, besloot hij er onlangs mee te willen stoppen. Hij kiest voor een positief nieuw begin. Centraal thema in zijn inspirerende toespraak: verbinden. Graag neem ik een voorbeeld aan Bart, die heeft laten zien dat het waardevol en effectief is wanneer je aansluit bij de kracht van wijkbewoners, werknemers, ondernemers, om zo de stad te verleiden meer solidair en duurzaam met elkaar om te gaan. Een goed voorbeeld: Proper Kids. Een initiatief van een ‘gewone’ buurtbewoonster die 40 tot 50 kinderen heeft weten de enthousiasmeren om samen de eigen speeltuin en wijk schoon te houden. Met als gevolg: een schone wijk en een betere verstandhouding tussen de wijkbewoners!

De windmolens in Lanakerveld zijn eigenlijk heel erg stil, je hoort ze nauwelijks, maar de GGD Zuid Limburg blaast het op tot een tsunami van lawaai, een golf van onhoorbaar zacht geluid overspoeld volgens de mensen, leugenaars, van de GGD … Lees verder →



Heraclitus (linksonder) op de School van Athene

De rivier stroomt al eeuwen door het landschap. In de lente neemt de snelheid van het water en de omvang van de rivier door smeltwater toe. In de herfst gebeurt dit door de heftige najaarsbuien. Overstromingen vinden regelmatig plaats. Bij de bron van de rivier ziet het landschap er anders uit dan bij de mond. De rivier begint met watervalletjes, stort zich daarna in stroomversnellingen waaruit zalmen omhoog springen, creëert draaikolken en eindigt bij de mond in een breed deltalandschap, met kleine poeltjes waarin kikkers leven. Hoe hoog het water morgen staat is niet te voorspellen. De mensen die bij de bron wonen, maken zich hier niet druk om. De mensen in de delta echter werpen dijken op om te voorkomen dat ze elk voorjaar natte voeten hebben. De mensen bij de bron bouwen stuwdammen, de bomen in de omgeving hoeven niet langer gekapt te worden om ’s winters in de warmte te zitten. Een plaatselijke fabriek maakt handig gebruik van het stromende water om haar machines te kunnen koelen en het afvalwater te lozen. Pas na protesten van boeren worden er filters geïnstalleerd. Er wordt een kanaal aangelegd, dat de rivier met een ander verbindt. Er komt meer scheepvaart. In de delta wordt een grote haven gebouwd. Om te voorkomen dat hoog water het aanmeren onmogelijk maakt, worden sluizen toegevoegd. Halverwege stroomt de rivier door een grote stad, de oevers zijn verbonden met bruggen. Rondvaartboten doorkruizen de weg van de scheepvaart. Het panorama vanaf de brug is elke dag anders. De ene dag is de rivier grijs en wild, de andere dag is de rivier glad als olie. Toch noemen de mensen haar al eeuwenlang de blauwe rivier.

In de slimste stad van Nederland ging het debat met de aanwezige GroenLinksers over zaken als progressieve samenwerking, maar ook over Kunduz. De betrokkenheid bij inhoudelijke onderwerpen was groot in Eindhoven. Mooi om zoveel passie te ervaren.

Wanneer het op samenwerking met andere partijen aankomt, kies ik voor uitgaan van eigen kracht. We hebben een helder duurzaam, hervormingsgezind verhaal. Daarmee kunnen we nog scherper voor de dag komen en andere partijen mobiliseren. Kunduz vraagt om een zorgvuldige en betrokken aanpak. Als kandidaat-voorzitter sta ik er voor dat bij dit soort thema’s die raken aan de identiteit en strategie van de partij, voorafgaand aan besluitvorming door de fractie, ruimte voor debat wordt gecreëerd. Dergelijke debatten moeten goed worden gefaciliteerd. Ook na een besluit moet er ruimte zijn om alternatieve opties te blijven bespreken. Ik zie debat als uiting van kracht van onze partij, niet als zwakte.

Vanmiddag ben ik bij de nieuwjaarsreceptie van GroenLinks Schiedam geweest. De afgelopen jaren ben ik zeer beperkt actief geweest, omdat ik een actieve rol binnen GroenLinks en een functie als beleidsmedewerker duurzaam ondernemen wat onhandig vond combineren. Nu ik ambtenaar af ben was een van mijn goede voornemens voor 2012 om weer ‘ns wat actiever te worden binnen GroenLinks. De uitnodiging kwam wat dat betreft op een mooi moment.

Armoede anno 2012

Buiten een gezellige informele start van 2012 was de bijeenkomst ook bedoeld om terug te blikken op 2011 en om met elkaar van gedachte te wisselen over het thema armoede in 2012. Wie het nieuws gevolgd heeft over Schiedam zal het niet verbazen dat de soap opera die de vorige burgemeester op heeft gevoerd daarin helaas een grote rol innam. Mede doordat het vertrek van de burgemeester gevolgd is door het vertrek van alle wethouders. Inmiddels zit er een nieuw college van B&W.

Tijd dus om vooruit te kijken. Al werd ik daar niet op alle punten even vrolijk van. De armoede neemt tenslotte toe, hoewel armoede volgens Rutte natuurlijk niet bestaat in Nederland. In Nederland hebben we ook geen honger, enkel trek. Tegelijkertijd denken de rekenmeesters van CBS en SCP in het Armoedesignalement 2011 toch wat anders over armoede in Nederland:

In 2010 herstelde de economie zich enigszins van de zware recessie. Dit vertaalde zich echter niet in een lagere kans op armoede. 529 duizend huishoudens (met daarin bijna 1,1 miljoen personen) verkeerden dat jaar onder de lage-inkomensgrens. Dat is 7,7 procent van het totaal, net zoveel als in 2009.

Volgens het niet-veel-maar-toereikend criterium groeide de arme groep van 6,1 naar 6,5 procent. In 2009 waren dit 960 duizend personen (in 447 duizend huishoudens), in 2010 was het opgelopen tot 1 miljoen personen (in 462 duizend huishoudens).

Vluchtelingenwerk Schiedam wees er op dat nieuwe regelingen  maken dat asielzoekers die een verblijfsvergunning krijgen meteen met een schuld van dik tienduizend Euro beginnen. Veroorzaakt door de verplichte inburgering en inrichtingskosten van het huis/flatje. Voor beide dienen ze zelf te betalen, al mogen ze wel rentedragend lenen. Niet echt een lekkere nieuwe start denk ik dan. De verantwoordelijke wethouder reageerde meteen dat er bekeken wordt wat de gemeente hieraan kan doen.

Blijer werd ik van de oproep om vooral gezamenlijk op te trekken onder het motto

‘Het gaat nu om de mensen, niet om de politieke sticker.’

Ook projecten waar een aantal aanwezigen over vertelde spraken tot de verbeelding. Zoals een project voor kleinschalige stadslandbouw op balkons. Waarbij het hoofddoel niet zozeer de opbrengst aan groenten en kruiden is, als wel het versterken van de onderlingen contacten en het op gang brengen van de dialoog over hoe je rond komt van een klein budget. Daarnaast wordt er gewerkt aan een project waarbij vrijwilligers getraind worden om mensen te helpen bij het budgetteren. Zo waren er nog een aantal aardige voorbeelden.

Mijn eigen inbreng was beperkt tot een oproep om ook te kijken naar de wijze waarop de totale woonlasten van mensen zich de komende jaren gaan ontwikkelen. Dus inclusief de energierekening. Schiedam is namelijk een mooie, maar ook een oude stad. Waarin mensen met een laag inkomen nogal eens in de minder goede huizen wonen en het is zonde als het geld dat je uitgeeft aan armoedebeleid rechtstreeks in de portemonnee van het energiebedrijf verdwijnt. Een mooi voorbeeld van hoe het  kan vind ik zelf de wijze waarop Thijs de la Court in Lochem tegen de trend in regeert. Zie bijvoorbeeld zijn ideeën over een ander Nederland in Lochem. Waarbij werk, woningverbetering en een beter milieu hand in hand gaan.

 

In het zuidelijkste puntje van de Wieringermeer bouwen ze aan de grootste windmolen van Nederland. De mast bestaat uit ringen van beton, die op elkaar gestapeld worden. Op de foto de onderste ring. Er is echter iets vreemds aan de … Lees verder →

De publieke belangstelling voor een te bouwen ecologische woonwijk in de Waalsprong blijkt overweldigend. Werd door de initiatiefnemers aanvankelijk gerekend op 150 aspirant-bewoners, nu hebben zich al meer dan 300 bewoners aangemeld, zowel voor ecologische huurwoningen in de sociale sector als koopwoningen. Een persbericht van de initiatiefnemers.

Samenwerkende partners
Dit unieke project is gestart door twee burgerinitiatiefgroepen: de Initiatiefgroep Ecologisch Wonen Arnhem Nijmegen (IEWAN) en Meergeneratie Wonen Nijmegen (MWN). Voor IEWAN ligt het accent op duurzaamheid en ecologisch wonen & werken, terwijl MWN zich meer richt op gemeenschapsvorming en met meer generaties samenwonen en samenwerken.
Beide bewonersinitiatieven werken enthousiast samen met woningcorporatie Talis, Gemeente Nijmegen en Grondexploitatiemaatschappij Waalsprong (GEM) om het ecologisch bouwproject in 2012-2013 te realiseren.

Realisatie plan
Er zijn al belangrijke stappen gezet. De keuze is gevallen op een grondgebied gelegen aan de overzijde van de Waal: de Vossenpels, bij Lent. Er wordt voorzien in laag- en hoogbouw. Ook is de werving en het instroomproces van toekomstige bewoners al in een vergevorderd stadium.
Beide bewonersinitiatieven sluiten aan op de langetermijnvisie van de gemeente Nijmegen om in 2032 klimaatneutraal te zijn. In haar beleidsplan stimuleert de gemeente haar inwoners over te stappen op duurzame energie en te gaan wonen en werken in energiezuinige gebouwen en huizen.

Ecologische aanpak
Alle woningen in het ecologisch project de Vossenpels worden duurzaam gebouwd. Zoveel mogelijk worden ‘restproducten’ als bouwmateriaal gebruikt, met name strobalen. Deze strobouw is in hoge mate energiezuinig en klimaatneutraal. Ook de waterhuishouding van het project wordt min of meer zelfvoorzienend. Door een zogenaamd helofytenfilter wordt eigen ‘afvalwater’ gezuiverd voor hergebruik. Het is bijzonder dat de toekomstige bewoners zelf actief meewerken bij de bouw en het onderhoud van het project.

Gemeenschappelijke voorzieningen
Onder het motto ‘Individueel wonen is uit’, worden in het plan verschillende voorzieningen gemeenschappelijk zoals gereedschap, wasmachines, auto’s. Ook voorziet de Vossenpels in biologische land- en tuinbouw en een eigen voedselcoöperatie met een biologische winkel. Daarnaast komen er gemeenschappelijke werkruimten zoals een fietswerkplaats, atelierruimten, een openbare stilteruimte en een theehuis. Verder zijn er ideeën voor het realiseren van moestuinen en kinderopvang.

Gevarieerde woon- en werkvormen
Er worden woningen gebouwd voor één- en tweepersoonshuishoudens, gezinnen en woongroepen. De leeftijdsopbouw van de bewoners is zeer gevarieerd. Op de begane grond worden werk- en atelierruimten ingericht zodat bewoners ook ter plekke in hun woonwijk werkzaam kunnen zijn. Ecologie houdt niet op bij de eigen voordeur en de individuele beleving. Ecologie zegt ook iets over de omgang met de leefomgeving als geheel. Daarom dragen de nieuwe bewoners zelf zorg voor de mens- en milieuvriendelijke samenhang in hun nieuwe wijk. Niet alleen wonen, maar ook werken. De bewoners organiseren allerlei activiteiten om de eigen woonwijk leefbaar en levendig te houden. Van het geven van schilder- en muziekcursussen, het opzetten van een buurtcircus, tot het organiseren van kleinschalige concerten, wat niet alleen voor het project zelf maar voor de hele omgeving stimulerend is.

De Vossenpels wordt alles behalve een slaapwijk.

Meer informatie:

www.strowijknijmegen.nl

www.meergeneratiewonen.nu

De progressieve partijen komen met een initiatiefwet om de Natuur te beschermen.  En ze noemen de wet “Mooi Nederland.  As maandag is er een symposium over in de Tweede Kamer.  In een Mooi Nederland gaan de komende jaren ook vele … Lees verder →

Gisteren begaf ik me tussen rode hesjes van de PvdA, de tomatentassen van de SP en de groengebuttonde GroenLinksers  in Nijmegen.Voor de nieuwjaarsbijeenkomst ‘Een Ander Nederland’. Natuurlijk een gezellige en feestelijke happening van progressief Nederland. Maar ook hoopgevend, omdat de bundeling van krachten uitzicht biedt op het vervolg op de huidige coalitie. Wat zegt deze brief van Cohen, Roemer en Sap over lokaal beleid. Bestaat er zoiets als ‘Een ander Nederland in Lochem’? Jawel!

Systeemprobleem

Cohen, Roemer en Sap zeggen, naar goede linkse traditie, dat de huidige crisis ons niet ‘zomaar’ overkomt, als een natuurramp die we als onvermijdelijk verschijnsel moeten accepteren. Nee, deze crisis komt vanuit falende financiële markten, zelfverrijking, korte termijnbelangen die boven de lange termijn worden gesteld. Dat is goed nieuws! Een natuurramp moet je naar beste weten opvangen. Die vergt een wendbare en alerte samenleving. Maar een crisis die geen natuurverschijnsel is… daar kan je in de kern iets aan doen. Die kan je aanpakken en voorkomen. Het systeem dat tot die  crisis leidt kan omgevormd worden. Daar gaat Een Ander Nederland ook over.

Werk

Centraal in de oproep voor Een Ander Nederland staat het scheppen van zinvolle en duurzame banen. Want via werk komen we bij de structuur die onze economie en samenleving vormt. En dat is nu juist ook wat onze lokale paarse coalitie laat zien. In een duurzame economie combineren we zinvol werk met duurzame investeringen. In Lochem spelen daarbij een aantal wezenlijke onderwerpen; energie, duurzaam bouwen, afval en recycling, groenbeleid, wegenbeheer, riolering. Ik pak er een paar elementen uit.

Duurzaam bouwen en renoveren

Terwijl de nieuwbouw in Lochem (net als in de rest van Nederland) stokt  biedt zich een fantastisch werkveld aan voor onze bouwers, installateurs en architecten. Het grootste deel van onze woningvoorraad is niet toekomstbestendig. Hoeveel werk en innovatiekracht zal er in die duurzame renovatie kunnen gaan. Dat levert veel winst op, financieel, milieutechnisch,  qua kennis. ‘Bouwend Lochem’ maakt zich hiervoor klaar. Ik schuif aan, als wethouder, bij een van de landelijke topteams om gezamenlijk beleid te ontwikkelen. Onze afdeling overlegt bij ‘Bouwend Lochem’ om krachten te bundelen. In de regio zetten we de klokken gelijk. Kortom… dit gaan we doen!

Afval en recycling

Met Berkel Milieu, 2Switch, het werkvoorzieningschap Delta en het buurtonderhoudsbedrijf Cambio werken we aan nauwe samenwerking, het Bedrijf Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte. Daarin bundelen we al onze krachten voor zowel het beheer van de gebouwde omgeving als ons uitgestrekte buitengebied. Bijzonder daarbij is dat we ook in staat zullen zijn om een goed en effectief afvalbrengpunt op te zetten. Met alle arbeidskracht gebundeld kunnen we afvalstromen beter scheiden en sorteren en alles van waarde eruit halen. In Zutphen zie je dat nu al gebeuren, met o.a. het ‘zwarte kratje’ waarin huishoudens glas, blik, plastic, papier en andere makkelijk te scheiden zaken aan de straat zetten. Delta haalt dat op en zorgt dat de afvalstromen goed terecht komen. Dat levert arbeidsplaatsen op en zorgt ook voor extra inkomsten omdat het goed gescheiden afval makkelijk in de markt te zetten is.  Dat kan voor veel meer afvalstromen gebeuren en daarmee een beter milieu en meer (duurzame) werkgelegenheid opleveren.

Onderhoud groen

Datzelfde Bedrijf Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte kan ook de enorme uitdaging voor het beheer van ons openbaar groen beter vormgeven. Behalve dat we een steviger team zullen vormen voor het noodzakelijk schoffel en renovatiewerk zijn we ook in staat een gezamenlijk dilemma rond het beheer van de bomen in het buitengebied beter aan te pakken. Door krachten en kennis te bundelen kunnen we in zetten op goed kwalitatief onderhoud van onze bomen en zijn we in staat werkelijk een bedrijfsplan te maken waarbij we het rendement van de opbrengsten aan hout en houtsnipppers beter kunnen ‘vermarkten’ en een ruim opgezette nieuwaanplant kunnen realiseren zodat we ook op de lange termijn van voldoende opbrengsten en kwaliteit kunnen genieten. Goed voor onze lokale economie, de werkgelegenheid, de biodiversiteit en het landschap!

Riolering

Ons rioolstelsel lijkt een prachtig efficiënt systeem gericht op het afvoeren van afvalstoffen. Maar is het wel zo efficiënt? Met het riool voeren we waardevolle voedingsstoffen en warmte af met een behoorlijk gebruik van energie. Jaarlijkse onderhoudslasten stijgen snel. Dat kan anders, door direct in de buurt het afvalwater te verwerken en warmte uit het riool te onttrekken. De ombouw van dit systeem zal de komende tien jaar veel werkgelegenheid kunnen leveren terwijl het ons verlies van kostbare grondstoffen beperkt. Ook hier gaan zorg voor het milieu, leefomgeving en werk samen.

Een ‘hub’ voor duurzame zzp-ers

Tientallen, zoniet honderden, bedrijfjes hebben een plek op zolder of in een achterkamer. Zzp-ers die als energieadvies geven, technische innovaties realiseren, communicatie ondersteunen, conferenties organiseren. Veel van die bedrijven en bedrijfjes werken geïsoleerd. Ze maken weinig gebruik van elkaar onderlinge kracht. Het energieadvies zou gebruik kunnen maken  van de communicatiedeskundige, de onderzoeker of financieel deskundige om de hoek. Bij LochemEnergie merken we hoeveel kennis en arbeidskracht aanwezig is en als we die bundelen dan ontstaat een geheel nieuwe kracht. Dat kan, bijvoorbeeld in een gedeelde kantoorruimte met gedeelde faciliteiten. Gezamenlijke receptie, computernetwerk en kantine. Gezamenlijke scholing, gedeelde projecten en gebundelde communicatie. Een antwoord op eventuele leegstand in kantoren en een versterking van de innovatieve en duurzame werkgelegenheid dus.

Zo krijgt Een Ander Nederland in Lochem vorm. Daarvoor is meer nodig dan een enthousiast ‘paars’ Lochems college en ondernemende gemeenteraad. Stimulans en ruimte vanuit het Rijk om duurzaam en sociaal te innoveren is  wezenlijk. Niet voor niets pleit Lochem voor  de aanpassing van de belastingwetgeving voor energie, zodat ook een lokaal energiebedrijf als LochemEnergie kan concurreren met de (nu gesubsidieerde) grootschalige opwekking van grijze energie. Het Rijk zal de belastingwetgeving moeten vergroenen, innovatie moeten stimuleren en samen met de financiële sector moeten bijdragen aan de investeringsruimte voor dergelijke duurzame initiatieven, bijvoorbeeld door het opzetten of gericht steunen van ‘revolverende’ fondsen die investeren in duurzame energie makkelijker maken. Het Rijk zal belemmerende regelgeving moeten wegnemen en normen moeten stellen (bv op het vlak van energiezuinig en duurzaam bouwen) om een gemeenschappelijk speelveld te creëren waarin al deze initiatieven kunnen floreren. Even belangrijk is dat gemeenten en lokale gemeenschappen de verbinding zoeken, gemeenschappelijke ontwikkeltrajecten opzetten en innovatie in een open en lerende omgeving plaatsen. Zodat die duurzame toekomst op vele plekken tegelijk vorm krijgt.

Dan krijgen we het andere Nederland dat we nodig hebben.  

In de afgelopen maanden hebben twee van mijn buurtgenoten een ernstige ziekte gekregen. Beide leefden en woonden op een plek waar ze vaak werden blootgesteld aan giftige rook van houtkachels in hun nabije omgeving. De een kreeg op zijn zestigste … Lees verder →

In Amerika Engeland en Duitsland zijn Energy Service Companies (ESCo’s) al een vast verschijnsel, maar in Nederland (nog) niet. Dat de formule ook in Nederland succesvol kan worden toegepast laten de gemeente Rotterdam en mijn werkgever Strukton. Zij hadden vorig jaar de primeur om een energie service bedrijf (ESCo op z’n goed Nederlands op te richten voor het onderhoud en beheer van negen Rotterdamse zwembaden. Strukton heeft samen met haar partner Hellebrekers een tienjarig onderhoud- en energieprestatiecontract afgesloten. Dit contract past goed bij de ambities die de gemeente Rotterdam heeft geformuleerd in de Samenwerkingsovereenkomst Duurzaam Vastgoed.

Kern ESCo contract

De kern van het contract tussen de gemeente Rotterdam en Strukton is dat de ESCo Strukton het energieverbruik van de zwembaden sterk zal terugdringen en het onderhoud en beheer geheel van de gemeente Rotterdam overneemt. In totaal levert dit een gegarandeerde besparing op van 4,5 miljoen euro. Concreet gaat het om:

• 43% minder gas
• 24% minder elektriciteit
• 9% minder water
• Betere waterkwaliteit
• Beter binnenklimaat
• Betere luchtkwaliteit

Toegepaste technieken

Om de afgesproken besparingen te realiseren, investeert de ESCo onder andere in warmtepompen, aanwezigheidsdetectie en ECO-verlichting. Al deze investeringen leiden tot een reductie van de CO2-uitstoot van 2.000 ton per jaar. Dit staat gelijk aan de uitstoot van 500 woningen. Daarnaast investeert de ESCo in meer comfort voor de zwembadbezoeker. Dankzij de installatie van een UVC-reactor hoeft bijvoorbeeld minder chloor in het zwemwater te worden gebruikt.

Strukton & ESCo’s

Binnen Strukton zijn we van mening dat een ESCo breder inzetbaar is dan enkel voor zwembaden. De ESCo formule is goed toepasbaar voor het ontwerpen en realiseren van revitalisatie van vastgoed. Het vastgoed wordt hierdoor moderner, energiezuiniger, comfortabeler en daarmee aantrekkelijker voor huurders. De waarde van het vastgoed neemt toe en de exploitatieduur kan worden verlengd. Een ESCo combineert revitalisatie met meerjarig onderhoud, beheer en energiemanagement. Indien gewenst wordt ook de financiering georganiseerd.

Hoe werkt het?

Uniek aan een ESCo is dat de opdrachtgever geen (financieel) risico draagt. De ESCo geeft, voor een of meer gebouwen, in een prestatiecontract garanties af op de kosten en kwaliteit van de revitalisatie, de energiebesparing, de kosten voor onderhoud en beheer en de comfortverbetering. De ESCo investeert in (energiebesparende) maatregelen om de overeengekomen prestaties te realiseren. Daarna verdient de ESCo de investeringen terug uit het rendement dat de maatregelen opleveren. Zo wordt de ESCo sterk geprikkeld om meerjarig te voorzien in een duurzame huisvesting met een optimale kwaliteit en tegen minimale kosten.

In onderstaande filmpje wordt op hoofdlijnen uitgelegd hoe de ESCo in z’n werk gaat:

Het Nieuwe Werken

Een revitalisatie kan goed worden gecombineerd met de implementatie van Het Nieuwe Werken. De implementatie van Het Nieuwe Werken beinvloedt de haalbaarheid van een revitalisatie doorgaans positief. Implementatie van Het Nieuwe Werken kan een sterke stimulans zijn voor de huurder(s) van het vastgoed om het gebruik voor langere tijd te continueren.

Meer informatie

Meer informatie over de ESCo formule van Strukton (inclusief contactpersonen) vind je in de factsheet ESCo(pdf). Of vul ondestaand contactformulier in dan nemen mijn collega’s Michel Heijnekamp en Jeroen Mieris contact met je op.

[contact-form-7]

Disclaimer: als consultant maatschappelijk verantwoord ondernemen hou ik mij binnen Strukton onder andere bezig met het promoten van duurzame oplossingen van Strukton.

Energiebedrijf Delta is een grote klant kwijt in Zeeland. Aluminium smelterij Zalco, vlakbij de kerncentrale Borsele. De aluminium smelterij verbruikte net zo veel als de kerncentrale opwekte, 450 MW. Een gigantisch verbruik, maar zo werkt een aluminium fabriek nu eenmaal. … Lees verder →

Beste GroenLinksers,

Een nieuw jaar, een nieuw begin. Wat mij betreft wordt 2012 het jaar waarin wij als GroenLinks de opgaande lijn weer te pakken krijgen! Het jaar waarin wij de volgende stap zetten in onze ontwikkeling!

Op 11 februari aanstaande kiezen jullie een nieuwe partijvoorzitter. Als ondernemer en idealist sta ik voor GroenLinks als groene doorbraakpartij; een partij die mensen, bedrijven en instellingen verbindt die op alle fronten actief zijn om van Nederland een duurzaam en innovatief land te maken. Een partij die oog en oor heeft voor de materiële en immateriële noden van mensen, maar juist in deze tijden van crisis de traditionele links-rechts tegenstelling ontstijgt. Een moderne partij die open staat voor mensen en ontwikkelingen in de samenleving, ruimte biedt aan debat, op democratische wijze besluiten neemt en blijft investeren in de eigen beginselen.

Wanneer wij bereid zijn uit te gaan van onze eigen kracht, ligt een groene toekomst voor ons. Ik wil me samen met jullie voor deze toekomst inzetten! Meld je daarom uiterlijk 10 januari aanstaande aan voor het congres via http://congres.groenlinks.nl/aanmelden en geef mij tijdens het congres op 11 februari je vertrouwen!

Kijk voor meer informatie over wie ik ben en waar ik voor sta op deze site.

Wil je me steunen? Verwijs dan je eigen netwerk naar dit bericht en betuig je steun via de link ‘steun Arno!’ hiernaast op deze pagina.

Natuurlijk kun je me ook uitnodigen voor een bijeenkomst om nader kennis te maken. Email dan naar: info@uijlenhoet.eu.

Bedankt en tot ziens!

Arno Uijlenhoet

Veel bedrijven zijn er mee bezig, zijn van goede wil.
Er zijn er ook die alleen een groen sausje over hun imago gieten. Daar is zelfs al een naam voor: Greenwashing.

Een goed voorbeeld van dat laatste is Coca-cola. Ze doen erg hun best om de groene schijn hoog te houden door veel publiciteit te generen voor hun zogenaamde groene-pet-fles.
Aan de ene kant heel mooi natuurlijk, maar het is niet zo dat een groene pet fles niet schadelijk is als deze in het plastic mortuarium ‘De Plastic Soep’ terecht komt.
Maar nog schadelijker is het dat Coca-cola initiatieven dwarsboomt die iets aan de plasticsoep en plastic vervuiling willen doen.

Dus voor mij geen voorlopig geen Coca cola meer, dat is het enige dat ik er aan kan doen. En er over schrijven natuurlijk. Dus nu drink ik Oggu-cola, nog veel gezonder ook!

Bij Coca-cola vermoed ik dus puur machtsmisbruik. Maar het kan ook door onwetendheid fout gaan.

Jumbo bijvoorbeeld komt veelvuldig in het nieuw door de geweldige actie van Jumbo-Eerbeek om statiegeld te geven op verpakkingen. Een van de beste manieren om zwerfvuil tegen te gaan.

Maar hoe moeilijk het is om op alle fronten duurzaam te zijn blijkt tijdens de opening van Jumbo-Meppel. Natuurlijk is het een feestelijke opening en ‘natuurlijk’ zijn er gele ballonen. Maar is dat wel zo natuurlijk?
Al die balonnen of de resten ervan zwierven door de buurt en omgeving nadat de feestlijkheden gestaakt waren. Liane Morsink zag dit en in plaats van te mopperen, ruimde ze de resten op en ging ermee naar de Jumbo om er met hen over te praten. Maar het blijkt dan toch moeilijk om de Jumbo ervan te overtuigen op een andere manier uiting te geven aan hun feestvreugde. De ballonnen zelf breken na verloop van tijd af (wel valt te hopen dat in de tussentijd vogels het niet voor voedsel aanzien) maar kwalijker zijn die lintjes en ventielen. En daar kan de Jumbo toch gemakkelijk een andere oplossing voor bedenken?

Liane schrijft: “In de boom op de foto hangen gele linten / slierten, welke er nu, een maand na de opening, nog steeds hangen.” Ik hoop dat er een olifantje met hele grote oren nu luistert en vliegensvlug die linten uit de bomen haalt.

Sinds een paar jaar timmert Wal-Mart stevig aan de weg met het Sustainability Consortium als het gaat om het verduurzamen van haar productieketen. Toch weigert mijn eigen bank (ASN) al een aantal jaar te investeren in Wal-Mart, als ik me goed herinner onder andere i.v.m. wapenverkopen in de winkels. Deze week werd duidelijk dat de ASN door een veel prominentere belegger wordt gevolgd: ABP. In het persbericht motiveert ABP  (pdf) de uitsluiting als volgt:

Het Amerikaanse bedrijf Walmart is door ABP uitgesloten vanwege het personeelsbeleid dat in strijd is met internationale richtlijnen (ILO richtlijnen), met name ten aanzien van arbeidsomstandigheden en de mogelijkheid voor werknemers om zich te organiseren in vakbonden.

Dat maakt duidelijk dat verantwoord ketenbeheer slechts een onderdeel is van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ik ben er van overtuigd dat samenwerking met ketenpartners veel meer impact kan hebben op duurzaamheid (zowel sociaal als milieu), tegelijkertijd vergt een ambitieuze verduurzamingsstrategie voor je productieketen ook dat je je eigen interne ambities opschroeft…

Na een paar jaar zeuren tegen ABP (over oa. investeringen in kolen, teerzanden en hun investeringsbeleid) is het mooi om te zien dat er ook voor hun een grens zit aan de engagement strategie. Wanneer een bedrijf haar gedrag en beleid niet wijzigd komt er een moment dat je afscheid moet nemen. Wat mij betreft een dikke pluim voor deze actie van ABP.

Beste Hans,

Dank voor je reactie en fijn dat je deze informatie deelt, daar kan ik alleen maar meer van leren.
Terecht dat je aangeeft dat we met zijn allen niet naar slechts één onderdeel (zoals uitstoot) moeten kijken, maar integraal moeten verduurzamen in een gehele keten.

Ook ik wens jou een gezond, wijs maar bovenal duurzaam 2012 toe!

Vliegen is onduurzaam. Toch ontkom je er als wereldburger niet aan. Op Trees for Travel kun je kijken hoeveel CO2 je uitstoot door een vlucht (en deze eventueel compenseren). Om een idee te geven, voor een retourtje London moet een boom in de tropen 66,5 jaar groeien. Voor een trip heen en terug naar de VS is dat ongeveer 660,5 jaren. Do the math…

Laatst moest ik ‘noodgedwongen’ (jammer dat je op de fiets niet overal kunt komen helaas) kiezen voor luchtvervoer. Tot mijn verrassing kreeg ik een e-ticket verzonden naar mijn telefoon. Daarin stonden alle belangrijke gegevens zoals vertrektijden en gatenummers vermeld. Daarnaast was er ook een digitale barcode. Hierdoor hoefde ik niets uit te printen. Bij het inchecken en douane, hoefde ik alleen mijn paspoort te laten zien en mijn telefoon (met op het scherm de barcode) door een scanner te halen. Ik kon meteen doorlopen. Als je nadenkt is dit alles erg 21. eeuw eigenlijk en niet meer slechts scenes uit een film.

Per jaar alleen al op Schiphol passeren er 45 miljoen reizigers. Dan is deze digitale instapkaart op je telefoon ten opzichte van de papieren voorganger toch nog een duurzaam randje van een onduurzaam gebeuren. De vraag die bij me opkomt, is hoe we in deze steeds meer globaliserende wereld onze (toenemende) mobiliteit kunnen verduurzamen? De auto-industrie is volop bezig met het ontwikkelen van hybride technieken, waarbij zelfs grote merken als BMW, Mercedes en Audi aan mee doen. Laatst was er in het nieuws te lezen dat er ook grote luchtvaartmaatschappijen bezig zijn met het terugdringen van de CO2 uitstoot, veroorzaakt door vliegverkeer. Ik zal daar eens in gaan duiken, misschien wel interessant voor mijn volgende post.

In het kader van het verbeteren van de luchtkwaliteit rijden er door het centrum van mijn stad ‘s-Hertogenbosch nu alleen nog maar electrische bussen. De zogenaamde ‘220 Xpress’. Een aangename vergroening van de binnenstad, die hopelijk snel wordt uitgebreid naar alle wijken van de gemeente.

Nu ik deze blog aan het schrijven ben, moet ik denken aan een presentatie die ik hield op de middelbare school over de ‘magneetzweeftrein’. Het was toen een blik naar te toekomst. Nu een uitgesteld verlangen…

***

2011 is een jaar van grote veranderingen en het jaar waarin het eindelijk is gelukt om een aantal goede voornemens voor 2009 en 2010 tot uitvoering te brengen.

Werk
De grootste verandering is de overstap vanuit de overheid terug naar het bedrijfsleven. Na zes jaar vanuit het Haagse bedacht te hebben hoe je duurzamer kunt ondernemen in Nederland werd het tijd om er actief mee aan de slag te gaan. Daarvoor deed zich een mooie kans voor in de sector waar ik me de laatste jaren als columnist voor het magazine Duurzaam Gebouwd en vanuit het project duurzaam ondernemen als kans mee bemoeid had: de bouw. Afgelopen jaar ben ik gaan werken voor twee bedrijven. In de eerste plaats voor Strukton, daarnaast werk ik af en toe mee bij TreFoil Energy. Inmiddels ben ik redelijk ingewerkt en in 2012 kun je dus meer berichten verwachten over mijn werkzaamheden voor deze bedrijven en over de activiteiten van deze bedrijven. Ook zal ik zeker aandacht besteden aan het onderzoek dat TNO en Stichting Vernieuwing Bouw momenteel uitvoeren naar geslaagde duurzame innovaties in de bouw. Ik ben namelijk erg benieuwd naar de uitkomsten daarvan, aangezien de mensen van Building Brains het oorspronkelijke onderzoeksvoorstel mede op mijn verzoek hebben geschreven. Helaas kan ik 25 januari niet naar de dialoogbijeenkomst Groen is Poen over het onderzoek.

Verandering van werk betekende ook verandering van vervoermiddel. Na een paar maanden in een slurpende bak rondgereden te hebben kon ik deze gelukkig inruilen voor een leaseauto naar keuze. Elektrisch zat er helaas niet in, maar met de Lancia Ypsylon koos ik op moment can uitkiezen de nummer 3 uit de top 10 zuinige kleine benzineauto’s van de ANWB. Inmiddels is het overigens nummer 4. Het goede nieuws is dat ik de eerste 2 maanden keurig volgens normverbruik heb gereden. Vanaf 2012 is het mijn bedoeling om de CO2 uitstoot via Natuur en Milieu te compenseren met emissierechten van het Europees CO2 emissiehandelssysteem.

Prive
De verandering van werk heeft ook thuis effect gehad. In onderling overleg met Nelleke ben ik een dag meer gaan werken en zij een dag minder. Om alles tijdtechnisch rond te krijgen gaat onze dochter nu 3 dagen naar het kinderdagverblijf. Of dat zo blijft in 2012 is de vraag. Tijdelijke contracten in gemeenteland zijn schaars aan het worden en het huidige contact van mijn vriendin is niet verlengd. Dat wordt binnen een maand iets nieuws vinden of het kinderdagverblijf van onze dochter opzeggen. Met wat gepuzzel gaat 1 dag waarschijnlijk nog wel lukken, maar 3 dagen is met de nieuwe Kabinetsplannen duurder dan de hypotheek… Dat wordt dus een keten van werkloosheid in gang zetten, want we zullen vast niet de enige familie in ded buurt zijn die met werkloosheid te maken krijgt.

Ons huis bevalt nog steeds goed. We hebben afgelopen jaar behoorlijk weten te sparen, dus wie weet kan een nieuwe badkamer er eerder komen dan we oorspronkelijk hadden gepland. Het is ook nog steeds mogelijk dat we het geld in gaan zetten voor extra energiebesparende of energieopwekkende maatregelen in huis. Dat laatste hangt af van de prijzen die in de verschillende collectieve inkoopacties voor zonnepanelen bedongen worden.

Investeren
2011 was ook het jaar van investeren in een duurzame toekomst. In de eerste plaats natuurlijk door het plaatsen van een zonneboiler, die voorlopig Euro 1.100 duurder lijkt uit te vallen doordat mijn oude werkgever de SDE warmte niet meer open heeft gesteld in 2011. Onze installateur voert hierover nog een rechtzaak tegen Agentschap NL.

Buiten ons huis hebben we voor €1.000 in windenergie geinvesteeerd. We hebben onze investering in Meewind met € 500 uitgebreid (was €1.000) en zijn we voor €50 lid geworden van De Windvogel. We hebben De Windvogel ook €450 geleend. Geen grote bedragen en toch een poging om in deze economisch minder goede tijden duurzame energie in Nederland een steuntje in de rug te geven.

Op twitter werd afgelopen week terecht opgemerkt dat je ook aan duurzaamheid wereldwijd moet denken. Vanuit dat oogpunt heb ik mijn investeringen via MyC4 uitgebreid met €150. Omdat ik nog steeds geloof in de kracht van crowdfunding voor Nederlandse ondernemers heb ik ook geld geinvesteerd in Enviu Participations en AV Direct. Uiteindelijk is het niet gelukt om alle investeringen gestand te doen. Zowel de investering in Treemagotchi als WakaWaka zijn vooralsnog niet doorgegaan in 2011. Volgend jaar kun je op mijj weblog in ieder geval aandacht voor mijn investeringen verwachten.

Voor nu rest mij om alle lezers een goed, gezond en gelukkig 2012 te wensen.

Kameraad en filosoof Simon Otjes schreef gisteren op zijn blog, in het vierde deel in een reeks reacties op het boek ‘Het Huis van de Vrijheid‘ van Rutger Claassen, dat er geen liberale grondslag is voor het streven naar een duurzame samenleving. Als politicus die streeft naar het smeden van brede politieke steun voor mijn idealen vind ik dat een onbevredigende stelling. Met gevaar voor eigen ego – Simon is een scherp, belezen en gepromoveerd denker – ging ik op zoek naar het tegendeel.

Beste Simon, je hebt gelijk als je stelt dat we duurzaamheid niet tot in de zesde generatie kunnen verplichten. Alhoewel je met een opname in de grondwet op zich nog best een eind zou kunnen komen. Meer prikkelend vind ik je ietwat terloopse stelling dat er vanuit liberaal perspectief geen politiek imperatief zou bestaan om als samenleving duurzaam te zijn.

Was het niet Thomas Green die bepleitte dat het individu niet los gezien kan worden van de samenleving waarin hij leeft en handelt? De staat heeft wat hem betreft daarin de rol om de politieke, maatschappelijke en economische leefomgeving dusdanig te vormen en te beschermen, opdat het individu hierbinnen optimaal kan handelen naar het eigen geweten.

Nu zit er een paradox tussen enerzijds de vormende staat en anderzijds het optimaal handelen naar het eigen geweten van elk individu. Praktisch gezien lost Green dit op door te pleiten voor subsidiariteit. Pas wanneer de locale overheid niet in staat bleek om de negatieve effecten op de mogelijkheid optimaal te handelen (ontplooiing) van individuen te bestrijden, komt wat hem betreft de nationale overheid in beeld. Als ik Wikipedia mag geloven, neemt hij daarbij de vervuilende Brouwerij-industrie in de negentiende eeuw als voorbeeld. Een duidelijk milieu-voorbeeld.

Vertaald naar de dag van vandaag kan gesteld worden dat de samenleving naast een locale en nationale component ook steeds meer een geglobaliseerde dimensie heeft. Ook de problematiek rond de klimaatverandering heeft nadrukkelijk een internationaal karakter. Supra-nationale interventie is vanuit de denkwijze van Green dan ook legitiem (wat niet uitsluit dat invulling en uitvoering nog altijd deels locaal geregeld kan worden) om zo voor langere tijd te borgen dat individuen blijvend optimaal kunnen functioneren.  In het specifieke geval van duurzaamheid raakt deze verantwoordelijkheid zowel de sociaal-maatschappelijke, de politieke en het economische umfelt waain het individu zich beweegt. Ik heb nergens het idee dat Green deze verantwoordelijkheid beperkt tot het functioneren van de nu levende generatie(s).

Relevant blijft of hier sprake is van een politiek imperatief. Verwijzend naar de theorie van de categorische imperatief van Kant stelt Simon immers dat er wel sprake kan zijn van een moreel, doch voor liberalen niet van een politiek imperatief voor het inrichten van een duurzame samenleving. Nog los van de vraag of moraliteit zo strikt gescheiden mag worden van het politieke domein, beschrijft Green wel degelijk een politieke kwestie. Hij benoemt een samenhangend stelsel van verantwoordelijkheden en plichten tussen individu en verschillende overheidslagen, een bestuurlijke leidraad bijna. Dat lijkt me bij uitstek een politiek verhaal.

Los van deze in beginsel vooral filosofische uitgangspunten vraag ik me af welke denkwijzen (diverse) liberalen erop nahouden als het gaat om een begrip als zorgplicht. Ook dit is iets dat immers niet noodzakelijkerwijs afgebakend is langs generatiegrenzen. Wellicht heeft Simon daar nog wat gedachten over.

Onlangs was ik de dagvoorzitter van een bijeenkomst voor GroenLinks-kaderleden over energie. Op die dag werden ervaringen uitgewisseld en ideeën aangedragen voor gezamenlijke plannen. Van een paar gemeenten, waar GroenLinks de duurzaamheidswethouder levert, was een verslag gemaakt. Hier volgt een weergave van het duurzaamheidsbeleid van de gemeente Nijmegen. 

De gemeente Nijmegen heeft in de vorm van Het Groene Hert een symbool verbonden aan haar succesvolle energiebeleid. Het Groene Hert staat voor alle energiebesparende maatregelen, voor schone energie en voor alle andere vormen van duurzaamheid die in dit verslag worden genoemd.

Doelstellingen
De gemeente Nijmegen heeft een lange termijn doelstelling wat betreft energiebeleid: De gemeente moet energieneutraal zin in 2045. De wethouder wil dat er dan 50% wordt bespaard op energie en dat 50% van de energie duurzaam wordt opgewekt. Op dit moment vindt Jan van der Meer de korte termijn doelstellingen echter belangrijker. Dit ook om te monitoren of de gemeente op koers ligt. Tot nu toe blijken mensen inderdaad te besparen. Tot medio 2010 is er een energiebesparing van 3,84% geweest in de gemeente.

Voor de energiebesparing heeft de gemeente een doelstelling per doelgroep vastgelegd. De eerste doelgroep zijn de grote bedrijven en instellingen. 16 van dit soort spelers hebben samen het Nijmeegs Energie Convenant (NEC) getekend. Het streven was om in 3
jaar tijd 9% energie te besparen, dus 3 % per jaar. Uiteindelijk is er in totaal zelfs 10% bespaard. Opvallend is wel dat de gemeente één van de 3 deelnemers is die de 3% besparing per jaar niet heeft gehaald. De tweede doelgroep wordt gevormd door de midden- en kleine bedrijven. Hierbij moet gedacht worden aan supermarkten, zorginstellingen en corporaties. Het is wettelijk toegestaan om bij deze doelgroep in sommige gevallen energiebesparende maatregelen af te dwingen. De derde doelgroep bestaat uit de particuliere woningeigenaren. Dit is de moeilijkste groep omdat individuen nog niet zo hard lopen voor energiebesparing. De gemeente heeft voor deze groep een aantal subsidieregelingen vastgesteld. Zo is er een regeling voor groene daken, voor zonnecellen en voor bredere energiebesparende maatregelen.

Het Groene Hert
Omdat klimaatverandering nog onvoldoende in het hart (op z’n Nijmeegse: hert) zit en omdat duurzaamheid herkenbaar moet zijn voor de burgers, heeft de gemeente iets overkoepelends bedacht: Het Groene Hert. Aan alles wat er gebeurt op dit vlak wordt het beeld van het hert verbonden. Sinds februari van dit jaar is er zelfs een winkel van Het Groene Hert. In deze winkel kunnen mensen duurzame producten kopen, maar burgers kunnen er ook advies krijgen over subsidies. Tevens worden leveranciers van duurzame energie en consumenten er in contact gebracht. De winkelier krijgt voor de ontzorgende functie geld van de gemeente.

Schone energie
Naast het besparen van energie probeert de gemeente Nijmegen energie ook te verschonen. Zo komen er vijf windmolens. Dit proces  gaat echter moeizaam vanwege de ruimtelijke ordening. Ook is de gemeente bezig met een warmtenet. Dit moet het paradepaardje worden van wethouder Van der Meer. Wanneer het warmtenet goed is ingevoerd kan hiermee de helft van de duurzaamheidsdoelstelling worden bereikt. Daarnaast werkt de gemeente nog aan de Groene Hub, het stimuleren van de productie en het gebruik van biogas. Het busbedrijf dat het openbaar vervoer in Nijmegen verzorgt is een grote afnemer van biogas. Tenslotte is de gemeente hard bezig met een zonnekracht wijk.

Persoonlijke missie
Volgens de wethouder moet de gemeente een regisserende en stimulerende rol vervullen in dit alles. Alleen al door ermee bezig te zijn en door af en toe te spreken over projecten en succes wordt er een bewustzijn gecreëerd. Jan van der Meer geeft ook aan dat het belangrijk is om tijdens de coalitie-onderhandelingen geld te claimen voor energiebeleid. Als hier tijdens de coalitie-onderhandelingen niet over wordt gesproken komt er niks van. De missie van wethouder Van der Meer is het creëren van enthousiasme voor energiebeleid en duurzaamheid bij andere partijen. Op dit moment vreest hij nog dat wanneer GroenLinks wegvalt in Nijmegen het energiebeleid instort. Door het onderwerp breed uit te zetten en het onderwerp te promoten hoopt hij zijn issue veilig te stellen.

De kosten voor overschakeling naar een duurzaam energiesysteem kost het Verenigd Koninkrijk 5.000 pond per inwoner per jaar. Dat blijkt uit berekeningen van Professor David MacKay, auteur van Sustainable energy, without the hot air. Dat is een kleine 400 pond meer dan doorgaan op de huidige weg met fossiele energie, maar goedkoper dan het scenario met meer CO2 afvang en opslag (CCS) en hogere inzet van biomassa. Het laatste scenario met meer kernenergie komt als duurste uit de bus in het Verenigd Koninkrijk.

Dat laatste mag geen verrassing zijn voor wie het rapport van City Bank of de rapporten over de negatieve leercurve van kernenergie gelezen heeft (dat betekent dat nieuwe centrales duurder zijn dan oudere, alsof je nieuwe pc dezelfde prestatie levert tegen een hogere prijs dan de huidige). Ook de ontwikkelingen bij Delta zeggen voldoende over de commerciële haalbaarheid van kernenergie. Zoals Jonathan Porritt al zei in zijn afscheidsinterview kernenergie komt niet van de grond zonder staatssteun.

Het scenario dat inzet op biomassa en CCS kent twee uitdagingen. Ten eerste de beschikbaarheid van voldoende duurzaam geproduceerde biomassa voor energieopwekking (die daarmee dus niet voor andere doeleinden beschikbaar is). Ten tweede is het nodig om CCS succesvol op commerciële schaal toe te gaan passen. Wat bij de huidige CO2 prijzen op z’n zachtst gezegd een uitdaging is.

In bovenstaande berekeningen zijn de externe kosten van fossiele energie buiten beschouwing gelaten. Volgens verschillende rapporten zijn die aanzienlijk, al hangt het natuurlijk af van de invulling van duurzame energie of dat voordelen oplevert. Zo zal de luchtkwaliteit niet noemenswaardig verbeteren als je kolen en gas vervangt door biomassa. Volgens de Stern Review zijn de kosten van klimaatverandering per Brit 6.500 pond per jaar. Met een meerprijs van 400 pond per Brit voor duurzame energie lijkt dat me een uitermate rendabele investering… Met als bijkomend voordeel dat het opwekken van decentrale energie en het realiseren van energiebesparing vrij lastig te importeren is, waardoor het lokale werkgelegenheid oplevert.

Nederland

Ervan uitgaande dat het Verenigd Koninkrijk en Nederland redelijk vergelijkbaar zijn (met dien verstande dat het VK nog meer laaghangend fruit heeft dan Nederland) biedt bovenstaande berekening een mooi startpunt voor Nederland. In Nederland is daarvoor het Energietransitiemodel ontwikkeld. Daarmee kun je ook verschillende scenario’s doorrekenen, zoals bijvoorbeeld het scenario dat ontwikkeld is door Nederland krijgt nieuwe energie van het Duurzaamheidsoverleg Politieke Partijen. Toch zou ik er de voorkeur aan geven om het model van MacKay om te planten naar Nederland. Al was het maar omdat MacKay ook werkt aan de toevoeging van zaken als kostenvergelijkingen tussen scenario’s en het effect op luchtkwaliteit. Daarnaast vind ik de toelichting bij de scenario’s van de 2050 Pathway Calculator begrijpelijker en gedetailleerder.

Vorige week woensdag 21 december was er 's avonds in de Jaarbeurs in Utrecht een bijeenkomst georganiseerd door het partijbestuur van GroenLinks landelijk.

Het onderwerp van de bijeenkomst was "Kunduz anno nu; in gesprek met Mariko Peters''. Door het organiseren van deze avond wil het partijbestuur tegemoet komen in een aangenomen motie tijdens het partijcongres.

De motie riep namelijk op tot meer discussie in de partij over standpunten die de Tweede Kamerfractie neemt of genomen heeft. En daar de achterban ook meer bij te betrekken.

Op de bijeenkomst waren ongeveer 60 personen aanwezig.

De avond werd geleid door Rosalie Smit en zij werd bijgestaan door Steven de Vries.

Om de avond in te leiden, kwamen er een aantal stellingen voorbij:

• Wie kent er iemand die zijn of haar lidmaatschap heeft opgezegd naar aanleiding van het standpunt van de Tweede Kamerfractie over Kunduz?
• Wie is er lid geworden vanwege het standpunt  over Kunduz?
• Wie heeft er tijdens het congres 'voor' Kunduz gestemd?
• Wie heeft er tijdens het congres 'tegen' Kunduz gestemd?

Maar liefst de helft van de aanwezige kende iemand die zijn of haar lidmaatschap heeft opgezegd. Zo kreeg ik tijdens de avond de microfoon aangezien ik ook mijn hand op stak.

Iemand die erg actief is geweest bij het promotieteam van GroenLinks heeft na veel wikken en wegen toch besloten om haar lidmaatschap op te zeggen. Waarbij Kunduz uiteindelijk de doorslag heeft gegeven.

Daarnaast bleek de helft van de aanwezige personen voor en de andere helft tegen de missie gestemd te hebben (zover dat ging natuurlijk).

De meeste mensen die tegen gestemd hadden, hadden tegengestemd vanwege het feit dat ze meer zien in politieke oplossing in plaats van politie of militairen. Maar ook het politieke spel rondom de besluitvorming was een reden om tegen te stemmen.

Na dit 'opwarmrondje' werd er in de zaal een inventarisatie gemaakt van vragen die men aan bod wilde laten komen.

• Wat zijn de indicatoren die GroenLinks heeft opgesteld naar aanleiding van de aangenomen motie tijdens het partijcongres? Dus wanneer slaagt of faalt de missie?
• Is het niet een verborgen oorlogsmissie door partij te kiezen en te zeggen dat ze daarna 'opeens' moeten samenwerken?
• Wat zijn de bevoegdheden van de politie?
• Is er wel behoefte aan de trainingsmissie?
• Wat is civiel?

Bovenstaand zijn een aantal vragen die telkens voorbij kwamen.

Mariko Peters gaf daarop een korte inleiding voor ze aan het beantwoorden van de vragen ging beginnen.

Ze erkent dat het debat over de besluitvorming eigenlijk pas achteraf is gevoerd en niet vooraf, dat de impact van het besluit onverwacht veel groter was.

In haar inleiding kwam ook ter sprake dat een volgsysteem van de Afghanen die opgeleid worden tot politie niet gaat werken. Aangezien in Nederland een dergelijk volgsysteem ook al niet blijkt te werken.

Hiermee werd enigszins al de toon gezet voor de rest van de avond. Waarbij Mariko in het 'verdachtenbankje' zat en de zaal een soort jury was die allemaal vragen op haar af kon vuren.

Op het eind van de avond was iedereen het er mee eens dat deze opzet van de avond niet de meest ideale was en dat men naar een andere opzet gaat zoeken in het vervolg.

Na de inleiding van Mariko gaf ze aan dat er drie verschillende soorten trainingen zijn:

1. Basis: 8 weken, origineel was het 6 weken. De personen die deze training gevolgd hebben worden in Kunduz ingezet.
2. Vervolg: 10 weken praktijkopleiding. De personen die deze training gevolgd hebben worden in Kunduz ingezet.
3. Hoger kader: De personen die deze training volgen kunnen in heel Afghanistan ingezet worden.

De basis en vervolg trainingen zijn begin oktober gestart en de eerste personen zouden de training nu afgerond moeten hebben. De resultaten zijn daar binnenkort dus van beschikbaar.

Hieronder een verslag van een aantal vragen uit de zaal en de reactie van Mariko daarop:

"Is het een houdbaar systeem?"

Doordat het loon van de politie hoger is dan gemiddeld in Afghanistan is het een soort lokkertje om mensen bij de politie te krijgen. Maar doordat we als Westen nog heel erg lang in Afghanistan aanwezig zijn, moeten we nog lang opdraaien voor de kosten. Want de politie heeft nog geen rendabel verdienmodel door bijvoorbeeld het incasseren van boetes.

"Is er wel zoveel behoefte aan politiemensen?"

Sommige onderzoeken geven aan dat er juist meer of juist minder behoefte aan is. Onze insteek is meer dat zolang het civiele politiemensen oplevert het aantal niet uitmaakt.

"Waarom voor Kunduz en tegen Uruzgan?"

Omdat Kunduz civiel is en Uruzgan niet.

"Wat zijn de criteria van toetsing en wanneer wordt er getoetst?"

Het kabinet heeft ongeveer 32 toezeggingen gedaan, waarbij te denken valt aan civiel, aantal en duurzaam.

Daarbij krijg je ook het probleem als parlementariër. Want stel er komen andere uitkomsten, maar de richting is toch hetgeen je voor ogen had. Moet je dan de missie afblazen of als gefaald zien?

Het toetsen tijdens de missie is heel erg moeilijk of misschien niet mogelijk, aangezien het een land is dat overhoop ligt en nog vele jaren bezig is om stabiel te worden. Kun je dan wel meten of het goed gaat?

Het is een fragiele start die we nu gemaakt hebben in Kunduz, maar zolang het trainen van politie door kan gaan is het positief wat de fractie betreft.

Daarnaast willen we niet op 1 incident de missie beëindigen, maar zoveel mogelijk de feiten bekijken en trendmatig in de gaten houden hoe het verloopt.

"Wat is civiel?"

Wanneer de politie criminaliteit gaat bestrijden en dus ook westerse opvattingen van bijvoorbeeld vrouwenrechten gaat hanteren.

Na deze vragen en antwoorden was het tijd om kort met het partijbestuur de avond te evolueren.

Enkele conclusies van de avond:

• De opzet waarbij 1 persoon zich komt 'verdedigen' tegen de rest is geen geschikte opzet.
• Dergelijke bijeenkomsten vaker doen, ook met andere onderwerpen
• Moet zeker vervolg komen op deze avond
• Iemand merkte op dat ze het jammer vond dat Mariko niet als partijgenoot aanwezig was maar in de vorm van politicus.

Mariko kreeg als laatste het woord en concludeerde dat ze het ook vervelend vond om als een soort 'verdachte' in het verdachtenbankje geplaatst te zijn tijdens de avond.

Over de missie zei ze nog dat we nog zeker 2 tot 3 generaties in Afghanistan moeten blijven totdat de oplossing zichtbaar gaat worden.

In januari verwacht zij een artikel 100 brief van het kabinet en in februari een debat over het mogelijk uitbreiden van de missie.

 

Ik vond het een interessante avond, waarbij ik helaas de conclusie moet trekken dat de GroenLinks fractie geen lijstje heeft met punten waarop een missie slaagt of faalt. Iets waarvan wel sterk de indruk werd gewekt tijdens de besluitvorming dat dit lijstje er is of zou komen.

Vooral om zo het kabinet ook zelf te kunnen 'monitoren' over de stand van zaken en dat periodiek te kunnen doen. Dat je je lijstje pakt en aan het kabinet vraagt naar de stand van zaken en dan simpelweg kunt afvinken op je lijstje.

Zo is er een missie naar Zuid-Soedan waarbij Nederland ook politiemensen gaat opleiding, het lijkt me daarom zinvol dat GroenLinks toch een soort lijstje gaat opstellen want er zullen in de toekomst alleen maar meer van dergelijke missies komen! Zodat we als partij dergelijke missies goed kunnen blijven volgen op het civiele karakter!

Het Huis van de Vrijheid, het nieuwe boek van Leidse filosoof Rutger Claassen is een van de meest moedige filosofische poging die ik ken: het uitwerken van een consistent politieke filosofie gebaseerd op autonomie, aan de hand van actuele casussen. Het is daarmee een filosofisch werk dat zich relevant maakt voor de politiek van vandaag. Ik wil in de komende blogs naar dit boek kijken.

Een van de minst bevredigende onderdelen van de Het Huis van de Vrijheid is de analyse van klimaatpolitiek. Claassen stelt dat we zouden kunnen denken dat we op basis van het schadebeginsel ecologische grenzen kunnen stellen aan economische ontwikkeling. Als we grondstoffen uitputten dat ontzeggen vrijheden aan toekomstige generaties.

Maar welke aanspraak maken toekomstige generaties op ons? Onze kinderen maken overduidelijk aanspraak op ons: zij zijn er en hebben recht op een evenredig deel van de natuurlijke grondstoffen. Maar hoe zit het met de generaties daarna: stel je twee scenario’s voor: in het eerste scenario leeft de mens duurzaam voor tien generaties en dan komt door een meteoriet een einde aan het leven op aarde. In het tweede scenario leeft de mens onduurzaam voor vijf generaties en dan komt de mensheid om door haar eigen vervuiling.

De vraag is of het leven van die extra vijf generaties menselijke inspanning waard is, als menselijk leven toch tot einde komt. De vraag is of we als mensheid kort en gelukkig moeten leven, of langer en minder gelukkig. Voor individuen laten liberalen die keuze aan mensen zelf, maar hoe zit dat het met de mensheid? Voor utilisten is de berekening simpel: volgens het principe van het meeste geluk, moeten gewoon kijken of het verlies aan welzijn door verminderde consumptie opweegt voor de groei van mensen. Het is een empirische vraag hoe die berekening uitvalt. Liberalen hebben echter geen voorkeur voor zoveel mogelijk menselijk leven.

Het fundamentele probleem is dat de vijf ongeboren generaties geen aanspraak maken op ons. Als je echt zou geloven dat  nog-niet geboren leven van ons kan eisen dat we hen moeten laten leven, dan betekent dat iedere vrouw zoveel mogelijk kinderen moet krijgen. Zij hebben als individu geen morele status.

Wat Claassen voorstelt is dat als we de toekomstige generatie niet zien als een groep individuen we dit probleem kunnen ontlopen. Een tweede is dat we de waarde van het bestaan van de toekomstige generatie als groep kunnen instrumentaliseren. Wat wij doen heeft alleen zin omdat er een volgende generatie is die het zal erven. Als we de volgende generatie de mogelijkheid ontzeggen om dingen te doen die blijvend zijn ontzeggen we hun zin in hun leven. Dat is een niet-liberale theorie van waarde, die dingen alleen waardevol vind als ze blijvend zijn. De gemeenschap van mensen heeft waarde op zich.

Hier stokt Claassen: hij besluit er is geen liberale grond om duurzaam te zijn, daarvoor moeten we een andere theorie van waarden hebben, dan wel gebaseerd op het voortbestaan van de mensheid, dan wel op het bestaan van individuele mensen.

Ik kan me een grondslag bedenken van een andere theorie van waarden: deze gaat uit van morele verantwoordelijkheid. Het is een Kantiaans principe dat iedereen zo moet handelen dat het principe van zijn handeling een universele wet is. Iedereen moet zo kunnen handelen als jij doet. Als je overweegt te liegen, dan moet je bedenken hoe de wereld eruit zou zijn als iedereen zou liegen. Dan heeft praten geen zin meer omdat je zeker weet dat mensen niet de waarheid spreken. Communicatie wordt dan zinloos. Je kan in analogie hiermee voorstellen dat iedereen duurzaam moet leven, want als alle generaties zo onduurzaam zouden hebben geleefd dan zou mijn generatie er niet zijn geweest. Kortom er is voor Kantianen een moreel imperatief om duurzaam te leven.

Voor gemeenschapsgezinden, utilisten en deontologische Kantianen is er een moreel imperatief om als individu duurzaam te leven. Er is echter vanuit liberaal perspectief geen politiek imperatief om als samenleving duurzaam te zijn. Het fascinerende is dat het klimaatvraagstuk als geen ander collectieve actie vereist: het handelen van mensen om duurzamer te leven heeft alleen zin als we het samen doen. Om ervoor te zorgen dat iedereen duurzamer leeft, moet de overheid iedereen daartoe verplichten.

Allemaal mooie theorie. We kunnen duurzaamheid niet verplichten tot de zesde tot tiende generatie. De problemen met het klimaat zijn veel groter dan de vraag of de zesde generaties nog kan leven, maar de vraag of onze kinderen in een zelfde rijkdom kunnen leven als wij. Dat dwingt nu tot het maken van keuzes voordat het klimaat onveranderdelijk is beschadigd voordat zij groot worden. De vraag die onder Claassen’s analyse ligt, is of we we meer moeten doen voor die zesde generatie. Maar volgens mij is die vraag verkeerd: we moeten al ongelofelijk veel doen door de tweede generatie en daar profiteert de zesde ook van. De volgende generatie zal voor een zelfde keuze komen te staan, of ze voor hun kinderen genoeg willen overlaten. En die vrijheid moeten we hen in essentie ook laten. Voor die vrijheid moeten wij ook voor inleveren.

Twee jaar geleden deed Platform Duurzaam Friesland de provincie een aanbod. Ze wilden als eigenaren,hun windmolens uit het landschap halen, en daarna op een mooie manier 600 MW windenergie realiseren. Maar het huidige Friese provinciebestuur wil lelijke cluster windparken, daar … Lees verder →