Bij controle van 29 zorginstellingen is geconstateerd dat er nog 10 procent energie kan worden bespaard. Met die hoeveelheid kunnen 475 huishoudens jaarlijks van energie worden voorzien. De gemeente controleert elk jaar specifieke bedrijfstakken op het doorvoeren van energiebesparende maatregelen die in vijf jaar terug te verdienen zijn. In 2011 stond de zorgsector centraal. In 2012 is de handhaving gericht op grote kantoren, scholen en groothandel.

De wet milieubeheer schrijft voor dat bedrijven energiebesparende maatregelen die in vijf jaar terug te verdienen zijn, moeten treffen. Na controle op de uitvoering van energiebesparingsmaatregelen bij supermarkten in 2010, heeft de gemeente Nijmegen in 2011 29 zorginstellingen in de regio Nijmegen gecontroleerd. De speciaal opgeleide inspecteurs constateerden 189 nog niet getroffen maatregelen. Het ging voornamelijk om verouderde verlichting, instellingen van stookinstallaties en isolatie. Als deze maatregelen wél worden doorgevoerd, levert dit 10% energiebesparing in de zorg op. Een besparing van ongeveer 1800 ton CO2, oftewel het energieverbruik van 475 huishoudens.

De zorginstellingen mogen zelf een plan van aanpak maken, waarin ze aangeven wanneer zij welke maatregelen nemen. Deze aanpak mag aansluiten bij natuurlijke investeringsmomenten, mits dit binnen redelijke termijnen plaatsvindt. Alle 29 instellingen hebben inmiddels een plan van aanpak ingediend en handhavers controleren vanaf nu steeksproefgewijs of alle maatregelen genomen zijn. Vanwege andere wetgeving zijn ziekenhuizen niet opgenomen in deze handhavingsronde.

De controles worden uitgevoerd in een samenwerkingsveband tussen de tien MARN-gemeenten (Milieusamenwerking en Afvalverwerking Regio Nijmegen): West Maas en Waal, Druten, Beuningen, Nijmegen, Wijchen, Heumen, Groesbeek, Beek-Ubbergen en Millingen.

Nijmegen heeft de ambitie om in 2045 zelfvoorzienend te zijn in zijn energieverbruik. Daarom start de gemeente de komende maanden het co-creatieproces ‘Power2Nijmegen’, samen met bedrijven, organisaties, kennisinstellingen en andere deskundigen in de stad. De gemeente vraagt de partijen om op zoek te gaan naar manieren om er voor te zorgen dat Nijmegen in 2045 ongeveer 50 procent minder energie gebruikt en de rest van zijn energie uit duurzame bronnen opwekt.

Nijmegen streeft er naar om in 2045 een energieneutrale stad te zijn. Dit is een van de hoofddoelen van de Duurzaamheidsagenda van de gemeente uit 2011. Want fossiele brandstoffen raken de komende decennia steeds verder uitgeput. Daardoor wordt lokale opwekking van duurzame energie steeds belangrijker. Omdat duurzame energie steeds rendabeler wordt, ontstaan vanuit de markt en bij particulieren al steeds meer (collectieve) initiatieven op het gebied van energiebesparing en duurzame energieopwekking. De rol van de gemeente verschuift daarmee van een initiërende, naar een meer faciliterende en voorwaardenscheppende rol.

Nieuw is een proces van co-creatie waarbij overheid, particulieren en de markt gezamenlijk werken aan een transitie van fossiele naar duurzame energie. Met dit proces hoopt de gemeente de kennis en creativiteit in de stad te ontsluiten en bundelen, en daarmee ook (economische) kansen te creëren. Het doel van Power2Nijmegen is een ‘routekaart’ naar een energieneutrale stad in 2045, die nog dit jaar de basis vormt voor een nieuw gemeentelijk Uitvoeringsprogramma Energie.

Bij Power2Nijmegen is het de bedoeling dat stakeholders een thema of vraagstuk adopteren en dit binnen deze periode samen met andere belanghebbenden, betrokkenen en hun achterban gaan uitwerken. Tot aan de zomer zijn zo meerdere werkgroepen met verschillende thema’s parallel aan het werk. Enkele voorbeelden hiervan: woningcorporaties kunnen praten over verdere energiebesparing na 2020, zonne-energiebedrijven over nieuwe kansen voor vermarkting, en de gemeente kan met buurgemeenten een plan maken voor energieneutrale overheidsgebouwen.

De discussiethema’s en vorderingen van de werkgroepen zijn straks online te volgen op een nog te openen digitaal NING-platform. Ook worden sociale media ingezet om de discussies en de inventarisatie van ideeën te verbreden naar andere belangstellenden in de stad.

De aftrap van het project Power2Nijmegen is op 3 april om 20.00 uur in het Duurzaamheidscafé in LUX.

Dat zonnepanelen besmettelijk zijn is al een tijdje bekend. Dat dat ook lijkt te gelden voor collectieve inkoopacties is van recentere datum. Ik ken er nog geen wetenschappelijk onderzoek naar. De gekte wordt echter redelijk compleet. Er lopen al landelijke collectieve inkoopacties van Natuur en Milieu (inschrijving inmiddels gesloten), De Windvogel, Nudge en Vereniging Eigen Huis, naast diverse lokale en regionale inkoopacties.

Vandaag was bij het NOS Journaal te zien dat ook woningcorporaties wakker worden en grootschalige inkoop van zonnepanelen voor hun huurders overwegen. Het rekenvoorbeeld dat de NOS sprak over een investering van 5.000 Euro per woning en een huurverhoging van 27 Euro per maand, de verwachting is dat de bewoner 5 a 10 Euro winst maken per maand. Dat betekent dat de zonnepanelen voor 32 tot 37 Euro per maand aan elektriciteit op wekken. In het item werd niet duidelijk of de kosten voor vervanging van de omvormer meegenomen waren in de huurverhoging en wat de woningbouwcorporatie als levensduur van de panelen hanteerde.

In het Groningse voorbeeld hadden de bewoners er zelf om gevraagd bij de woningbouwvereniging. Een betere manier om draagvlak te creëren is er m.i. niet.

Het NOS Journaal sprak enthousiast over een groei naar 2.4 miljoen zon pv installaties wanneer de plannen van de woningbouwcorporaties doorgezet worden. Persoonlijk lijkt me dat wat veel, aangezien woningbouwverenigingen voor een deel ook flats en appartementencomplexen bezitten waar zonnepanelen pas interessant is als de salderingsregels aangepast zijn.

Inschatting van omvang systeem en kosten per Wattpiek

Op basis van de gegevens van het NOS Journaal leveren de zonnepanlen per jaar tussen de 1670 en 1931 kWh op (bij een stroomtarief van 23 Eurocent). Uitgaande van een (volgens Polder PV conservatieve) opbrengst per jaar van 800 Wh per geïnstalleerde Wattpiek kom ik dan op een installatie die tussen de 2087 en 2413 Wattpiek is. De kosten van het systeem inclusief installatie bedragen dan tussen de Euro 2,40 en Euro 2,04 per Wattpiek.

Wanneer ik uitga van de (volgens Polder PV) realistischere opbrengst van 900 Wh per geïnstalleerde Wattpiek kom ik uit op een installatiegrootte tussen de 1855 tot 2145 Wattpiek. De kosten zitten dan tussen de Euro 2,70 en Euro 2,33 per Wattpiek.

Effect op energiebelasting

In Groningen besparen bewoners op jaarbasis tussen de 60 (12 * 5) en 120 (12 * 10) Euro. Dat doen ze door tussen de 1607 en 1931 kWh aan elektriciteit op te wekken op hun eigen dak. Dat betekent dat de staat tussen de Euro 183 en Euro 231 aan energiebelasting misloopt per bewoner per jaar. Op zich niet zo veel, tenzij de NOS gelijk krijgt en er de komende jaren op 1,5 miljoen huizen van woningbouwverenigingen zonnepanelen komen te liggen. Dan kan de staat zich opmaken voor een terugval in energiebelasting tussen de 275 en 325 miljoen Euro per jaar.

Daarbovenop komen nog de effect van energiebesparende maatregelen door woningbouwverenigingen (zoals Woonpalet). E niet te vergeten van energie-opwekkende en energiebesparende maatregelen door mensen die een eigen woning bezitten. Wederom een teken van het naderend einde van de energiebelasting (in haar huidige vorm)…

Vragen mbt zonnepanelen bij woningbouwcorporaties

Ik vind het een mooie actie van de Groningse woningbouwcorporatie, zeker omdat het op verzoek van de bewoners was en het draagvlak daarmee gegarandeerd. Tegelijkertijd roept het kopiëren van de actie door andere woningbouwverenigingen ook een aantal vragen bij me op. De vertegenwoordiger van Aedes (de koepel woningbouwverenigingen) spreekt namelijk over het drukken van de prijs door grootschalige inkoop. Iets wat in Groningen niet echt gelukt is en wat andere landelijke collectieve inkoopacties m.i. tot nu toe niet gelukt is. Wellicht dat het woningbouwverenigingen wel lukt, omdat de concentratie van woningbezit seriematige installatie makkelijker maakt.

Daar zit overigens ook wel een risico in, want het is de vraag of ons huidige elektriciteitsnet in staat is om grote hoeveelheden zonne-energie te absorberen. In de Engelse uitgave Rough Guide to Community Energy staat bv. een voorbeeld waar slechts een deel van de huizen in een wijk van zonnepanelen is voorzien. Bij de rest was dat niet mogelijk, zonder dure investeringen in het elektriciteitsnetwerk noodzakelijk te maken. In dergelijke gevallen is het wellicht handiger om na te denken over manieren waarop bewoners die geen zonnepanelen krijgen kunnen meeprofiteren van de zonnepanelen bij de buren.

Bijvoorbeeld door wat verder te kijken dan het drukken van de installatieprijs van zonnepanelen en te kijken naar mogelijkheden om m.b.v.duurzame energie en energiebesparing de lokale economie te versterken en werkgelegenheid te scheppen (heel hip tegenwoordig vaak als ‘social return’ omschreven . En dan bij voorkeur voor een langere periode dan enkel voor de installatie… In het buitenland zijn daar mooie voorbeelden van te vinden en ook het plan voor Schiebroek-Zuid van Except bevat een mooie aanzet daartoe.

Verder is zeker bij verouderde woningen betere isolatie minder sexy, maar wel interessanter voor de bewoner. Zowel als het gaat om besparing op de energierekening als wanneer het gaat om wooncomfort.

Meer informatie

Meer informatie over de plannen van de woningbouwverenigingen vind je hier (pdf). Polder PV heeft uiteraard ook een stuk staan, die komt op een andere grootte van de installaties uit.

Februari is weer voorbij, dus tijd voor een update over ons gas- en elektriciteitsverbruik. Elders vind je een volledig overzicht van onze energiebesparende maatregelen. Februari 2012 was kouder dan februari 2011, volgens Mindergas lag het aantal gewogen graaddagen op 540 dagen.

Gas- en elektriciteitsverbruik februari

In februari hebben we 27 kubieke meter aardgas meer verbruikt dan in februari 2011, dat komt voornamelijk door het koudere weer. Op basis van het aantal graaddagen was een gasverbruik van 205 m3 te verwachten, uiteindelijk zijn we 26 m3 lager uitgekomen dan in 2011. Het elekriciteitsverbruik is helaas iets hoger dan in 2011, maar het waterverbruik is behoorlijk vermindert ten opzichte van 2011.

Verbruik gas, water en licht op jaarbasis

In de tabel hieronder kun je de daling van ons gas, water en elektriciteitsverbruik op jaarbasis zien. De getoonde verbruiken zijn het verbruik in de 12 maanden tot en met de genoemde maand. Januari 2012 laat dus het verbruik van februari 2011 tot en met januari 2012 zien.  Zoals je ziet is ons gasverbruik per gewogen graaddag nog een klein beetje gedaald tot 0,25 kubieke meter per graaddag. Het elektriciteitsverbruik is opgelopen tot 3.075 kWh per jaar. Het waterverbruik is nog 5 kubieke meter gedaald tot 107.

Besparing op de gasrekening

Door verschillende aanpassingen aan ons huis hebben we het gasverbruik de afgelopen anderhalf jaar teruggebracht van 0,6 m3 aardgas per gewogen graaddag naar 0,25 m3 aardgas per gewogen graaddag. Dat heeft ons een besparing van een dik 1100 m3 aardgas opgeleverd, wat een besparing op de energierekening oplevert van een kleine Euro 650. Dat betekent dat we bijna 10% van onze investering in een nieuwe HR ketel en de zonneboiler terugverdiend hebben.

De gemeente Nijmegen heeft de subsidieregeling voor zonnekracht gewijzigd. Vanaf heden bestaat er geen aparte subsidie meer voor zonnepanelen en zonneboilers, maar kunnen particulieren 20 procent van de aanschafprijs gesubsidieerd krijgen via de ‘premieregeling energieaanpak particuliere woningen’. Binnen die regeling worden ook andere energiebesparingsmogelijkheden gesubsidieerd.

De ‘premieregeling energieaanpak particuliere woningen’ is in 2011 vastgesteld. Via deze regeling kunnen particulieren 20 procent subsidie krijgen voor energiebesparende maatregelen, zoals isolatie of een milieuvriendelijke pelletkachel. Voorwaarde is een minimale investering van 2500 euro in energiebesparing, met een maximum van 1000 euro subsidie. Ook zonnepanelen vallen onder deze premieregeling. Daardoor ontstond een dubbeling met de bestaande subsidieregeling ‘Zonnekracht voor zonnepanelen en zonneboilersystemen’. Het college heeft daarom besloten deze ‘zonnekracht’-regeling te laten vervallen.

De belangstelling voor zonne-energie in Nijmegen is groot. In 2010 en 2011 overtrof de subsidievraag van particulieren binnen een dag het beschikbare bedrag. In die jaren werd in totaal 300.000 euro subsidie aangevraagd voor zonneboilersystemen en zonnepanelen, waarmee Nijmeegse huishoudens voor een deel in hun eigen energiebehoefte kunnen voorzien.

Duurzaam punt Het Groene Hert aan de Burchtstraat geeft belangstellenden advies over subsidiemogelijkheden voor energiebesparing.

Woningcorporaties
Voor woningcorporaties blijft in 2012 en 2013 wel een aparte subsidieregeling voor boilers en zonnepanelen bestaan. Hiervoor komen ook collectieve zonneboilerssystemen in aanmerking. De gemeente Nijmegen zet subsidiegelden in vanuit het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing van het Rijk.

Eerder schreef ik al over de ESCo formule van Strukton, waar mijn collega’s tijdens de dialoogsessie Groen = Poen meer over verteld hebben. Wie dat gemist heeft en toch meer wil weten kan mijn collega’s de komende weken onder andere horen spreken bij de volgende bijeenkomsten:

• 16 februari 2012: Symposium Groen Vastgoed, goed Verhuurd? van het Platform Duurzaam Gebouwd.
  Het onderwerp van de sessie waar Strukton spreekt is Meerwaarde van geïntegreerde samenwerking bij verduurzaming van vastgoed.
  Gegarandeerde energiebesparing, optimaal onderhoud en meer comfort. Een duurzamer gebouwconcept levert veel voordelen op. Voor totaaloplossingen is cruciaal hierbij dat verschillende disciplines zoals architecten, bouwers, installateurs, facilitair managers en vastgoedfinanciers in een vroeg stadium te mobiliseren om de verduurzaming van huisvesting te doordenken. In deze presentatie delen we onze ervaringen gebaseerd op drie praktijkvoorbeelden: de ESCo voor negen gemeentelijke zwembaden in Rotterdam en de dbfmo-projecten renovatie ministerie van Financiën en de nieuwe huisvesting voor DUO en de Belastingdienst in Groningen. Hoe heeft de geïntegreerde aanpak in deze projecten geleid tot duurzame oplossingen?
• 16 februari 2012 Jaarcongres De Groene Zaak
  Duurzame Innovaties door Strukton en Emissierechten.nl
  STRUKTON
  Het inzetten van een zogeheten Energy Service Company (ESCo) blijkt te resulteren in een vergaand energiereductie van een gebouw, alsmede structureel lagereservice- en onderhoudskosten. Strukton ziet een ESCo dan ook als dé groene formule voor het verduurzamen van gebouwen. Een verrijkende sessie voor partners die willen weten hoe zij de verduurzaming van hun vastgoed effectief budgetneutraal kunnen versnellen!
  EMISSIERECHTEN.NL
  De emissiemarkt is volop in ontwikkeling. Emissierechten.nl praat partners bij over de laatste stand van zaken en over nieuwe projecten die vooruitlopen op de regelgeving. En last but not least over de mogelijkheden om duurzame business cases in sectoren als vastgoed, bouw en mobiliteit sneller rendabeler te maken op basis van verhandelbare emissierechten!

Meer informatie

Meer informatie over de ESCo formule van Strukton (inclusief contactpersonen) vind je in de factsheet ESCo (pdf). Of vul ondestaand contactformulier in dan nemen mijn collega’s Michel Heijnekamp en Jeroen Mieris contact met je op.

Disclaimer: als consultant maatschappelijk verantwoord ondernemen hou ik mij binnen Strukton onder andere bezig met het promoten van duurzame oplossingen van Strukton.

In Amerika Engeland en Duitsland zijn Energy Service Companies (ESCo’s) al een vast verschijnsel, maar in Nederland (nog) niet. Dat de formule ook in Nederland succesvol kan worden toegepast laten de gemeente Rotterdam en mijn werkgever Strukton. Zij hadden vorig jaar de primeur om een energie service bedrijf (ESCo op z’n goed Nederlands op te richten voor het onderhoud en beheer van negen Rotterdamse zwembaden. Strukton heeft samen met haar partner Hellebrekers een tienjarig onderhoud- en energieprestatiecontract afgesloten. Dit contract past goed bij de ambities die de gemeente Rotterdam heeft geformuleerd in de Samenwerkingsovereenkomst Duurzaam Vastgoed.

Kern ESCo contract

De kern van het contract tussen de gemeente Rotterdam en Strukton is dat de ESCo Strukton het energieverbruik van de zwembaden sterk zal terugdringen en het onderhoud en beheer geheel van de gemeente Rotterdam overneemt. In totaal levert dit een gegarandeerde besparing op van 4,5 miljoen euro. Concreet gaat het om:

• 43% minder gas
• 24% minder elektriciteit
• 9% minder water
• Betere waterkwaliteit
• Beter binnenklimaat
• Betere luchtkwaliteit

Toegepaste technieken

Om de afgesproken besparingen te realiseren, investeert de ESCo onder andere in warmtepompen, aanwezigheidsdetectie en ECO-verlichting. Al deze investeringen leiden tot een reductie van de CO2-uitstoot van 2.000 ton per jaar. Dit staat gelijk aan de uitstoot van 500 woningen. Daarnaast investeert de ESCo in meer comfort voor de zwembadbezoeker. Dankzij de installatie van een UVC-reactor hoeft bijvoorbeeld minder chloor in het zwemwater te worden gebruikt.

Strukton & ESCo’s

Binnen Strukton zijn we van mening dat een ESCo breder inzetbaar is dan enkel voor zwembaden. De ESCo formule is goed toepasbaar voor het ontwerpen en realiseren van revitalisatie van vastgoed. Het vastgoed wordt hierdoor moderner, energiezuiniger, comfortabeler en daarmee aantrekkelijker voor huurders. De waarde van het vastgoed neemt toe en de exploitatieduur kan worden verlengd. Een ESCo combineert revitalisatie met meerjarig onderhoud, beheer en energiemanagement. Indien gewenst wordt ook de financiering georganiseerd.

Hoe werkt het?

Uniek aan een ESCo is dat de opdrachtgever geen (financieel) risico draagt. De ESCo geeft, voor een of meer gebouwen, in een prestatiecontract garanties af op de kosten en kwaliteit van de revitalisatie, de energiebesparing, de kosten voor onderhoud en beheer en de comfortverbetering. De ESCo investeert in (energiebesparende) maatregelen om de overeengekomen prestaties te realiseren. Daarna verdient de ESCo de investeringen terug uit het rendement dat de maatregelen opleveren. Zo wordt de ESCo sterk geprikkeld om meerjarig te voorzien in een duurzame huisvesting met een optimale kwaliteit en tegen minimale kosten.

In onderstaande filmpje wordt op hoofdlijnen uitgelegd hoe de ESCo in z’n werk gaat:

Het Nieuwe Werken

Een revitalisatie kan goed worden gecombineerd met de implementatie van Het Nieuwe Werken. De implementatie van Het Nieuwe Werken beinvloedt de haalbaarheid van een revitalisatie doorgaans positief. Implementatie van Het Nieuwe Werken kan een sterke stimulans zijn voor de huurder(s) van het vastgoed om het gebruik voor langere tijd te continueren.

Meer informatie

Meer informatie over de ESCo formule van Strukton (inclusief contactpersonen) vind je in de factsheet ESCo(pdf). Of vul ondestaand contactformulier in dan nemen mijn collega’s Michel Heijnekamp en Jeroen Mieris contact met je op.

Disclaimer: als consultant maatschappelijk verantwoord ondernemen hou ik mij binnen Strukton onder andere bezig met het promoten van duurzame oplossingen van Strukton.

Onlangs was ik de dagvoorzitter van een bijeenkomst voor GroenLinks-kaderleden over energie. Op die dag werden ervaringen uitgewisseld en ideeën aangedragen voor gezamenlijke plannen. Van een paar gemeenten, waar GroenLinks de duurzaamheidswethouder levert, was een verslag gemaakt. Hier volgt een weergave van het duurzaamheidsbeleid van de gemeente Nijmegen. 

De gemeente Nijmegen heeft in de vorm van Het Groene Hert een symbool verbonden aan haar succesvolle energiebeleid. Het Groene Hert staat voor alle energiebesparende maatregelen, voor schone energie en voor alle andere vormen van duurzaamheid die in dit verslag worden genoemd.

Doelstellingen
De gemeente Nijmegen heeft een lange termijn doelstelling wat betreft energiebeleid: De gemeente moet energieneutraal zin in 2045. De wethouder wil dat er dan 50% wordt bespaard op energie en dat 50% van de energie duurzaam wordt opgewekt. Op dit moment vindt Jan van der Meer de korte termijn doelstellingen echter belangrijker. Dit ook om te monitoren of de gemeente op koers ligt. Tot nu toe blijken mensen inderdaad te besparen. Tot medio 2010 is er een energiebesparing van 3,84% geweest in de gemeente.

Voor de energiebesparing heeft de gemeente een doelstelling per doelgroep vastgelegd. De eerste doelgroep zijn de grote bedrijven en instellingen. 16 van dit soort spelers hebben samen het Nijmeegs Energie Convenant (NEC) getekend. Het streven was om in 3
jaar tijd 9% energie te besparen, dus 3 % per jaar. Uiteindelijk is er in totaal zelfs 10% bespaard. Opvallend is wel dat de gemeente één van de 3 deelnemers is die de 3% besparing per jaar niet heeft gehaald. De tweede doelgroep wordt gevormd door de midden- en kleine bedrijven. Hierbij moet gedacht worden aan supermarkten, zorginstellingen en corporaties. Het is wettelijk toegestaan om bij deze doelgroep in sommige gevallen energiebesparende maatregelen af te dwingen. De derde doelgroep bestaat uit de particuliere woningeigenaren. Dit is de moeilijkste groep omdat individuen nog niet zo hard lopen voor energiebesparing. De gemeente heeft voor deze groep een aantal subsidieregelingen vastgesteld. Zo is er een regeling voor groene daken, voor zonnecellen en voor bredere energiebesparende maatregelen.

Het Groene Hert
Omdat klimaatverandering nog onvoldoende in het hart (op z’n Nijmeegse: hert) zit en omdat duurzaamheid herkenbaar moet zijn voor de burgers, heeft de gemeente iets overkoepelends bedacht: Het Groene Hert. Aan alles wat er gebeurt op dit vlak wordt het beeld van het hert verbonden. Sinds februari van dit jaar is er zelfs een winkel van Het Groene Hert. In deze winkel kunnen mensen duurzame producten kopen, maar burgers kunnen er ook advies krijgen over subsidies. Tevens worden leveranciers van duurzame energie en consumenten er in contact gebracht. De winkelier krijgt voor de ontzorgende functie geld van de gemeente.

Schone energie
Naast het besparen van energie probeert de gemeente Nijmegen energie ook te verschonen. Zo komen er vijf windmolens. Dit proces  gaat echter moeizaam vanwege de ruimtelijke ordening. Ook is de gemeente bezig met een warmtenet. Dit moet het paradepaardje worden van wethouder Van der Meer. Wanneer het warmtenet goed is ingevoerd kan hiermee de helft van de duurzaamheidsdoelstelling worden bereikt. Daarnaast werkt de gemeente nog aan de Groene Hub, het stimuleren van de productie en het gebruik van biogas. Het busbedrijf dat het openbaar vervoer in Nijmegen verzorgt is een grote afnemer van biogas. Tenslotte is de gemeente hard bezig met een zonnekracht wijk.

Persoonlijke missie
Volgens de wethouder moet de gemeente een regisserende en stimulerende rol vervullen in dit alles. Alleen al door ermee bezig te zijn en door af en toe te spreken over projecten en succes wordt er een bewustzijn gecreëerd. Jan van der Meer geeft ook aan dat het belangrijk is om tijdens de coalitie-onderhandelingen geld te claimen voor energiebeleid. Als hier tijdens de coalitie-onderhandelingen niet over wordt gesproken komt er niks van. De missie van wethouder Van der Meer is het creëren van enthousiasme voor energiebeleid en duurzaamheid bij andere partijen. Op dit moment vreest hij nog dat wanneer GroenLinks wegvalt in Nijmegen het energiebeleid instort. Door het onderwerp breed uit te zetten en het onderwerp te promoten hoopt hij zijn issue veilig te stellen.

De kosten voor overschakeling naar een duurzaam energiesysteem kost het Verenigd Koninkrijk 5.000 pond per inwoner per jaar. Dat blijkt uit berekeningen van Professor David MacKay, auteur van Sustainable energy, without the hot air. Dat is een kleine 400 pond meer dan doorgaan op de huidige weg met fossiele energie, maar goedkoper dan het scenario met meer CO2 afvang en opslag (CCS) en hogere inzet van biomassa. Het laatste scenario met meer kernenergie komt als duurste uit de bus in het Verenigd Koninkrijk.

Dat laatste mag geen verrassing zijn voor wie het rapport van City Bank of de rapporten over de negatieve leercurve van kernenergie gelezen heeft (dat betekent dat nieuwe centrales duurder zijn dan oudere, alsof je nieuwe pc dezelfde prestatie levert tegen een hogere prijs dan de huidige). Ook de ontwikkelingen bij Delta zeggen voldoende over de commerciële haalbaarheid van kernenergie. Zoals Jonathan Porritt al zei in zijn afscheidsinterview kernenergie komt niet van de grond zonder staatssteun.

Het scenario dat inzet op biomassa en CCS kent twee uitdagingen. Ten eerste de beschikbaarheid van voldoende duurzaam geproduceerde biomassa voor energieopwekking (die daarmee dus niet voor andere doeleinden beschikbaar is). Ten tweede is het nodig om CCS succesvol op commerciële schaal toe te gaan passen. Wat bij de huidige CO2 prijzen op z’n zachtst gezegd een uitdaging is.

In bovenstaande berekeningen zijn de externe kosten van fossiele energie buiten beschouwing gelaten. Volgens verschillende rapporten zijn die aanzienlijk, al hangt het natuurlijk af van de invulling van duurzame energie of dat voordelen oplevert. Zo zal de luchtkwaliteit niet noemenswaardig verbeteren als je kolen en gas vervangt door biomassa. Volgens de Stern Review zijn de kosten van klimaatverandering per Brit 6.500 pond per jaar. Met een meerprijs van 400 pond per Brit voor duurzame energie lijkt dat me een uitermate rendabele investering… Met als bijkomend voordeel dat het opwekken van decentrale energie en het realiseren van energiebesparing vrij lastig te importeren is, waardoor het lokale werkgelegenheid oplevert.

Nederland

Ervan uitgaande dat het Verenigd Koninkrijk en Nederland redelijk vergelijkbaar zijn (met dien verstande dat het VK nog meer laaghangend fruit heeft dan Nederland) biedt bovenstaande berekening een mooi startpunt voor Nederland. In Nederland is daarvoor het Energietransitiemodel ontwikkeld. Daarmee kun je ook verschillende scenario’s doorrekenen, zoals bijvoorbeeld het scenario dat ontwikkeld is door Nederland krijgt nieuwe energie van het Duurzaamheidsoverleg Politieke Partijen. Toch zou ik er de voorkeur aan geven om het model van MacKay om te planten naar Nederland. Al was het maar omdat MacKay ook werkt aan de toevoeging van zaken als kostenvergelijkingen tussen scenario’s en het effect op luchtkwaliteit. Daarnaast vind ik de toelichting bij de scenario’s van de 2050 Pathway Calculator begrijpelijker en gedetailleerder.

Al jaren lopen er discussies over scheefwonen. Vaak gaat het om mensen die ooit met een laag inkomen een sociale woning betrokken hebben, maar die er inmiddels in inkomen op vooruit zijn gegaan. De huur van de woning waar ze wonen is daardoor te laag voor hun inkomen. Idealiter verhuizen mensen door naar een duurdere huurwoning of een koopwoning. Helaas zit de koopmarkt behoorlijk op slot. Waren woningen eerst te duur om te kopen (onder andere door het prijsopdrijvende effect van de hypotheekrenteaftrek), inmiddels dalen de prijzen maar scherpen de banken de eisen aan kopers nog sneller aan.

Op de site van Ria Damhof kwam ik deze week een briljante oplossing van het Kabinet tegen om een einde te maken aan scheefwonen: een aanbiedingsplicht voor woningcorporaties. Deze worden als het aan het Kabinet ligt verplicht om 75% van hun woningen te verkopen voor 90% van de WOZ waarde. Een nattere droom voor mensen met een sociale huurwoning op een populaire locatie kan ik me niet voorstellen. Een koopwoning in hartje Amsterdam voor 90% van de WOZ waarde. Paar jaartjes splitsen, samenvoegen en andere papieren vastgoedtrucjes uithalen, of meteen doorverkopen aan de hoogste bieder en tel uit je winst… Of een woning die net grootschalig door de woningbouwcorporatie is verbouwd  aanschaffen tegen 90% van de WOZ waarde. Da’s ook kassa…

De woningcorporaties blijven vervolgens achter met incourante woningen en een gat in hun financiele reserves. Zeg dan maar dag tegen je handje tegen de langzame, maar hoopvolle ontwikkelingen op gebied van energiebesparing bij woningbouwcorporaties. De eerste daarvan hebben inmiddels gemiddeld B-label woningen in hun woningvoorraad en zetten daarmee ook in op het tegengaan van energiearmoede door forse energiebesparing in hun woningvoorraad. Maar waarom zou je fors investeren als je onder de marktprijs moet verkopen en als je woningbezit ook nog eens steeds versnipperder wordt, waardoor het bijna onmogelijk wordt om schaalvoordelen te halen bij renovatie.

Het Kabinet geeft bij monde van Rutte aan dat het Engelse voorbeeld een goed voorbeeld is, het eigen woningbezit in het Verenigd Koninkrijk is sinds de aanbiedingsplicht voor woningbouwcorporaties fors gestegen. Wat Rutte er niet bij meldt is dat energiearmoede in het Verenigd Koninkrijk een behoorlijk probleem begint te worden. Veel huizen zijn vele malen slechter geisoleerd dan in Nederland en de Green Deal lijkt daar maar zeer beperkt verandering in te gaan brengen.

Ik betwijfel overigens of het plan daadwerkelijk het eigen woningbezit gaat bevorderen. Voorlopig zitten banken met een berg aan leningen verstrekt voor overgewaardeerd vastgoed (zowel commercieel als woningen) waar zeer waarschijnlijk nog fors op afgeschreven moet worden. Banken zijn dus niet happig zijn op het verstrekken van nieuwe leningen voor vastgoed. Ook bewoners zullen zich misschien nog een tweede keer achter de oren krabben als ze bedenken dat ze een sociale woningbouwvereniging als huisbaas gaan omruilen voor een commerciële bank. Terwijl het Kabinet ook aangeeft dat het van plan is een verhuisplicht in te voeren voor werklozen. Wanneer je dat overkomt ben je blij met een huurwoning…

Als het plan wel aanslaat is dat natuurlijk goed nieuws voor de staatskas. Twee procent overdrachtsbelasting over  75% van de woningvoorraad van woningbouwcorporaties is een welkome aanvulling in tijden van een teruglopende belastinginkomsten.

Afgelopen donderdag liep ik de Vmbo-locatie van Lek en Linge binnen om deel te nemen aan het debat tussen jongeren en politiek. In de hal werd ik staande gehouden en gevraagd waaraan ik 1 miljoen zou besteden als ik dat geld ter beschikking zou hebben. Een van de dingen die ik noemde was het oprichten van een revolverend milieu-fonds.

Een moeilijk begrip dat natuurlijk om uitleg vroeg. Ik vertelde dat veel bewoners een hoge elektriciteitsrekening hebben. Die zou lager kunnen als huizen beter geïsoleerd worden en bijvoorbeeld dubbel glas krijgen. Niet iedereen kan het geld daarvoor zomaar op tafel leggen. Het zou daarom handig zijn als Culemborgers dat geld (rentevrij) zouden kunnen lenen. GroenLinks wil daarom dat de gemeente, om te beginnen, een kwart miljoen euro in een pot geld stopt. Mensen die iets willen doen om energie te besparen kunnen geld krijgen uit dat fonds. Met het geld dat ze minder aan elektriciteit uitgeven betalen ze de lening terug. Op die manier wordt de geldpot door de terugbetalingen weer gevuld. Daardoor kunnen weer andere Culemborgers geld lenen om iets te doen wat energie bespaart. Enzovoorts. Goed voor het milieu en goed voor de portemonnee van iedereen.

De leerlingen die mij de vraag over de 1 miljoen stelden vonden dat een heel goed idee. Een leerling vroeg hoe het dan zat als je in een monument woonde. Gelukkig kon ik antwoorden dat ook in een monument heel veel mogelijk is.

Het instellen van een fonds voor energieprojecten staat al in het gemeentelijk milieubeleidsplan. Het college had daarvoor al in 2010 stappen moeten zetten. Maar het is stil gebleven. Om schot in de zaak te krijgen diende de GroenLinksfractie vorige maand, tijdens de begrotingsbehandeling, een motie in. Voorstel was om de eerste inleg in het fonds te financieren uit het saldo-overschot van 2011. Bij het bespreken van de motie bleek die geen meerderheid te halen. Fracties vonden dat dit pas aan de orde was bij het vaststellen van de jaarrekening 2011. Nóg meer uitstel. Maar over een paar maanden zullen we de motie opnieuw indienen. Waar een wil is, is altijd een weg.

Doel van de motie en dus van het revolverend fonds, is zuinig gebruik van energie  binnen ieders bereik te brengen. Ook bij mensen met een dunne portemonnee.

De titel van deze blog is overigens afkomstig uit de kersttoespraak van de koningin.

Het afgelopen jaar hebben we behoorlijk geïnvesteerd in energiebesparende maatregelen. Ik heb braaf elke maand het energieverbruik bijgehouden en een stukje daarover geschreven op mijn weblog. Inmiddels is de jaarrekening van Greenchoice binnen en kunnen we het hebben over dat deel dat de gemiddelde Nederlander bovenal interesseert: hoeveel geld onze maatregelen hebben bespaard t.o.v. de inschatting door het energiebedrijf. Door de energierekening met een paar buren te vergelijken weet ik inmiddels dat de schatting van Greenchoice behoorlijk adequaat was. Hun schatting was 6.475 kWh elektriciteit (elektrisch koken) en 1.837 m3 aardgas.

Besparing

Het eindresultaat is 2.540 kWh en 919 m3 gas. Dat heeft een energierekening opgeleverd van Euro 1.093,96. We hebben het eerste jaar Euro 829,55 bespaard op de elektriciteitskosten en Euro 520,13 op de gaskosten. Voor het gasverbruik is dat niet helemaal correct, omdat er niet gecorrigeerd is voor graaddagen.

Correctie voor graaddagen

Volgens de graaddagen calculator van mindergas.nl telde de periode van 1 november 2009 tot en met 31 oktober 2010 3043 graaddagen. De periode tussen 1 november 2010 en 31 oktober 2011 telde slechts 2866 graaddagen. Dat betekent dat ik sowieso een lager gasverbruik had kunnen verwachten. Om precies te zijn heeft het betere weer 107 m3 gas bespaart, dat is een besparing op jaarbasis van Euro 60,54 dankzij het weer. De besparing door onze gasbesparende maatregelen wordt daarmee Euro 459,59.

Investeringskosten

De besparing op elektriciteit is voor een groot deel het gevolg van het hotfil aansluiten van de vaatwasser en wasmachine (naar schatting Euro 60 besparing), led-lampen, energiezuinige apparatuur en gedragsverandering (lampen uit, zo min mogelijk apparatuur op standby). De eerlijkheid gebied te zeggen dat ik verwacht dat ons elektriciteitsverbruik komend jaar ongeveer 300 kWh hoger uit gaat vallen, omdat we vorig jaar november en december nauwelijks thuis zijn geweest.

Afgelopen jaar hebben we vooral geïnvesteerd in het verlagen van de gasrekening. De belangrijkste maatregelen die we hebben genomen zijn het vervangen van de cv-ketel en het installeren van een zonneboiler (inclusief hotfil voor de vaatwasser en de wasmachine). Een compleet overzicht van de door ons genomen maatregelen vind je hier.

De totale investeringskosten voor de cv en zonneboiler bedragen Euro 7.800 (Euro 2.200 voor de cv ketel en Euro 5.600 voor de zonneboiler). Door het voortijdig stopzetten van de subsidieregeling duurzame warmte (onderdeel van de oude SDE) is dat Euro 1.100 hoger dan verwacht. Een forse tegenvaller, die de voorlopige terugverdientijd van de cv en zonneboiler op 15 i.p.v 12 jaar zet (exclusief financieringskosten, inclusief de geschatte besparing van de hotfill aansluitingen).

Aan de andere kant de terugverdientijd is nog altijd beter dan die van mijn mobiele telefoon. Verder ben ik er trots op dat we nu zelf duurzame warmte opwekken en CO2 reduceren. Al was dat laatste een stuk goedkoper geweest via het CO2 emissiehandelssysteem. Naar mijn mening een goede besteding van de hypotheekrenteaftrek die de Nederlandse belastingbetaler ons vorig jaar gegeven heeft (en ook alsnog met enige vertraging voldaan aan mijn goede voornemen voor 2009). We zijn nog niet volledig om, maar wel een aardig eind op weg.

Dit bericht is ook geplaatst op Duurzame Buren.

Kun je je energierekening gebruiken om in één keer om te schakelen op 100% duurzame energie? Dat is het uitdagende uitgangspunt van onderstaand filmpje van Pauline Westendorp dat eerder op Wij Krijgen Kippen stond:

Voor wie denkt dat dat een onzinnig idee is. Kijk eens naar de mogelijkheden die de markt inmiddels begint te bieden:

• WAIFER: in 2 dagen tijd een energiezuiniger huis betaald uit je energierekening (moet je wel samenwerken met je buren)
• Zonline: zonnepanelen huren (gaan 25 november de markt op)
• Zon IQ: investeer in zonnepanelen met de garantie dat de elektriciteit maximaal zoveel kost als je huidige elektriciteitsrekening
• Qurrent: een nieuw type energiebedrijf waar energierekening, energiebesparing en duurzame energieopwekking bijeenkomen.

En geloof me, er is meer op komst. Zeker als de partijen die recent de Blok voor Blok subsidie toegekend hebben gekregen daadwerkelijk tot een interessante propositie weten te komen.

doen zo’n dertig bedrijven en instellingen uit Den Bosch in het Bossche Energieconvenant (BEC). Wethouder Bart Eigeman is verheugd over het enthousiasme van de bedrijven in ’s-Hertogenbosch om zich in te zetten voor een klimaatneutrale stad: ‘Klimaatverandering is één van de grootste problemen op dit moment, waar we alleen door er gezamenlijk voor te gaan iets aan kunnen doen. De bedrijven die aan het convenant deelnemen gebruiken samen evenveel energie als 35.000 woningen. Zij hebben dus enorm veel invloed. Het is mooi dat bedrijven het belang van duurzaamheid inzien. En in veel gevallen levert energiebesparing geld op – zeker op de wat langere termijn.‘

Het BEC verspreidt binnenkort een flyer met informatie over haar activiteiten.

Benieuwd hoe bedrijven in ‘s-Hertogenbosch energie besparen? Meld u nu aan voor de Nieuwsbrief Energie voor bedrijven:

Op 18 november verscheen een opiniestuk in het dagblad Trouw van een aantal wethouders van verschillende politieke kleur. Een oproep aan kabinet en Tweede Kamer om de belasting op zelflevering van schone energie te wijzigen , zoals al eerder in Duitsland gebeurde. Daarmee wordt een drempel op vergroening van niet-fossiele energie weggenomen. Ook wethouder Bart Eigeman tekende de brief.

Doorbraak duurzame energie voor het grijpen

Maandag praat de Tweede Kamer over duurzame energie en de veelbesproken ‘Green Deal’. Behalve de behandeling van de begroting van minister Verhagen is het ook dé kans om een doorbraak voor lokaal geproduceerde duurzame energie te realiseren.

Dit kabinet wil duurzame energie vooruit helpen, dat blijkt bijvoorbeeld wel uit de initiatieven die opgenomen zijn in de Green Deal. Echter, de urgentie van klimaatverandering, maar meer nog de economische crisis die nu gaande is, nopen tot verdergaande maatregelen. Gemeenten, maatschappelijke organisaties en bedrijven kijken reikhalzend uit naar een maatregel die in een klap zal leiden tot een doorbraak van lokale opwekking van duurzame energie: stel lokale duurzame energiecoöperatieven vrij van energiebelasting. Krijgen we maandag eindelijk de doorbraak waar we al jaren op wachten?

De energiebelasting is in 1996 geïntroduceerd om energiegebruik te remmen. Nu vormt ze, onbedoeld, een onneembare drempel voor het lokaal opwekken van duurzame energie.
Het enthousiasme bij mensen om hun ‘eigen’ energie op te wekken, is enorm. Als mensen de elektriciteit van zonnepanelen op hun eigen dak gebruiken, komt de energie ‘gratis’ hun huis binnen en hoeven ze bovendien geen energiebelasting te betalen. Als een coöperatieve vereniging de gezamenlijk aangeschafte zonnepanelen daarentegen op een centrale plaats, bijvoorbeeld een weiland of het dak van een groot gebouw, en de opgewekte stroom via het openbare net naar de gebruikers stuurt, betalen de leden van de coöperatie een hoge rekening. De energiebelasting die ze moeten betalen is, zeker in vergelijking met de energiebelasting voor grote bedrijven, zo hoog, dat deze zonnecentrale niet rendabel is. Wanneer de vergelijking met een volkstuin wordt gemaakt, wordt het nog krommer. Immers, voor het eigen gekweekte kropje sla op de volkstuin hoeft ook geen wegenbelasting te worden betaald om het thuis op te kunnen eten.

Het is onbegrijpelijk dat de regulerende energiebelasting, bedoeld om vervuilend energiegebruik tegen te gaan, de doorbraak van schone energie frustreert. In onze gemeenten hebben we daar ernstige problemen mee. Enerzijds omdat hierdoor het realiseren van beleidsdoelstellingen wordt gefrustreerd. Anderzijds omdat hierdoor vele ondernemers, die ook in de optiek van dit kabinet de motor zijn voor duurzaamheid, het duurzaam ondernemen onmogelijk wordt gemaakt.

De energiebelasting werd indertijd budgetneutraal ingevoerd waardoor verhoging van de inkomstenbelasting achterwege kon blijven. We realiseren ons terdege dat een oplossing voor dit probleem, ook met EU-regels, niet eenvoudig is. De doorbraak van lokale energieopwekking heeft echter meerdere positieve maatschappelijke effecten. Het zorgt voor werkgelegenheid bij installatiebedrijven, bouw en renovatiebedrijven en versterkt zo de lokale duurzame economie. Het rendement van de energieopwekking kan opnieuw worden geïnvesteerd in zaken als energiebesparing en verdere groei van wind, zon en biomassa. Een belangrijk effect is dat lokaal ondernemerschap en sociale verbanden worden versterkt. Daarmee ontstaat een kracht en betrokkenheid die wezenlijk is voor lokaal en nationaal klimaatbeleid. Het totale eindresultaat, ook voor het rijk, zal groter zijn dan de inkomsten uit de huidige energiebelasting.

Bestuurders van gemeenten en provincies vragen de Tweede Kamer om deze doorbraak van duurzame energie mogelijk te maken. Dat kan door de energiebelasting voor duurzame opwekking van coöperatieve energieverenigingen af te schaffen. Daarmee handelt de overheid conform dezelfde wetgeving die nu al geldt voor grootverbruikers van energie. Zij betalen een extreem lage energiebelasting, omdat het economisch belang en onze concurrentiepositie hiermee gediend is. Het zorgt voor een sterke economie en een gevulde schatkist. Coöperatieve energieverenigingen zijn te beschouwen als bedrijven die gezamenlijk grootproducent en -gebruiker van duurzame energie worden en zo een wezenlijke bijdrage leveren aan onze economie. Met als bijkomend groot voordeel dat hierbij geen broeikasgassen vrijkomen.

En heeft dit Kabinet twijfels? Laat een onafhankelijk instituut een maatschappelijke kosten-batenanalyse maken en geef ruimte aan proefprojecten van professioneel georganiseerde lokale coöperatieven. Dan kan het bewijs geleverd worden dat deze wetswijziging alleen maar winnaars kent. Wij helpen u er graag bij!

D66
Berend de Vries, Tilburg
Alexandra van Huffelen, Rotterdam

CDA
Robbert Jan Piet, Beverwijk
Bas Nootenboom, Barendrecht

PvdA
Houkje Rijpstra, Tytsjerksteradiel
Jos Pierey, Deventer

GroenLinks
Thijs de la Court, Lochem
Robert Linnekamp, Zaanstad
Bart Eigeman, ‘s-Hertogenbosch

Maandag praat de Tweede Kamer over duurzame energie en de veelbesproken ‘Green Deal’. Behalve de behandeling van de begroting van minister Verhagen is het ook dé kans om een doorbraak voor lokaal geproduceerde duurzame energie te realiseren. Gemeenten, maatschappelijke organisaties en bedrijven kijken reikhalzend uit naar een maatregel die in één klap zal leiden tot een doorbraak van lokale opwekking van duurzame energie: stel lokale duurzame energiecoöperaties vrij van energiebelasting. Krijgen we maandag eindelijk de doorbraak waar we al jaren op wachten? Een opinieartikel in Trouw van tientallen lokale bestuurders.

De energiebelasting is in 1996 geïntroduceerd om energiegebruik te remmen. Nu vormt ze, onbedoeld, een onneembare drempel voor het lokaal opwekken van duurzame energie.

Het enthousiasme bij mensen om hun ‘eigen’ energie op te wekken, is enorm. Als mensen de elektriciteit van zonnepanelen op hun eigen dak gebruiken, komt de energie ‘gratis’ hun huis binnen en hoeven ze bovendien geen energiebelasting te betalen. Als een coöperatieve vereniging de gezamenlijk aangeschafte zonnepanelen daarentegen op een centrale plaats, bijvoorbeeld een weiland of het dak van een groot gebouw, plaatsen en de opgewekte stroom via het openbare net naar de gebruikers stuurt, betalen de leden van de coöperatie een hoge rekening. De energiebelasting die ze moeten betalen is, zeker in vergelijking met de energiebelasting voor grote bedrijven, zo hoog, dat deze zonnecentrale niet rendabel is. Wanneer de vergelijking met een volkstuin wordt gemaakt, wordt het nog krommer. Immers, voor het eigen gekweekte kropje sla op de volkstuin hoeft ook geen wegenbelasting te worden betaald om het thuis op te kunnen eten.

Het is onbegrijpelijk dat de regulerende energiebelasting, bedoeld om vervuilend energiegebruik tegen te gaan, de doorbraak van schone energie frustreert. In onze gemeenten hebben we daar ernstige problemen mee. Enerzijds omdat dit het realiseren van beleidsdoelstellingen tegenwerkt. Anderzijds omdat hierdoor vele ondernemers, die ook in de optiek van dit kabinet de motor zijn voor duurzaamheid, het duurzaam ondernemen onmogelijk wordt gemaakt.

De energiebelasting werd indertijd budgetneutraal ingevoerd waardoor verhoging van de inkomstenbelasting achterwege kon blijven. We realiseren ons terdege dat een oplossing voor dit probleem, ook met EU-regels, niet eenvoudig is. De doorbraak van lokale energieopwekking heeft echter meerdere positieve maatschappelijke effecten. Het zorgt voor werkgelegenheid bij installatiebedrijven, de bouw en renovatiebedrijven en versterkt zo de lokale duurzame economie. Het rendement van de energieopwekking kan opnieuw worden geïnvesteerd in zaken als energiebesparing en verdere groei van wind, zon en biomassa. Een belangrijk effect is dat lokaal ondernemerschap en sociale verbanden worden versterkt. Daarmee ontstaat een kracht en betrokkenheid die wezenlijk is voor lokaal en nationaal klimaatbeleid. Het totale eindresultaat, ook voor het rijk, zal groter zijn dan de inkomsten uit de huidige energiebelasting.

Bestuurders van gemeenten en provincies vragen de Tweede Kamer om deze doorbraak van duurzame energie mogelijk te maken. Dat kan door de energiebelasting voor duurzame opwekking van coöperatieve energieverenigingen af te schaffen. Daarmee handelt de overheid conform dezelfde wetgeving die nu al geldt voor grootverbruikers van energie. Zij betalen een extreem lage energiebelasting, omdat het economisch belang en onze concurrentiepositie hiermee gediend is. Het zorgt voor een sterke economie en een gevulde schatkist. Coöperatieve energieverenigingen zijn te beschouwen als bedrijven die gezamenlijk grootproducent en -gebruiker van duurzame energie worden en zo een wezenlijke bijdrage leveren aan onze economie. Met als bijkomend groot voordeel dat hierbij geen broeikasgassen vrijkomen.

En heeft dit Kabinet twijfels? Laat een onafhankelijk instituut een maatschappelijke kosten-batenanalyse maken en geef ruimte aan proefprojecten van professioneel georganiseerde lokale coöperatieven. Dan kan het bewijs geleverd worden dat deze wetswijziging alleen maar winnaars kent. Wij helpen er graag bij!

Dit is de lijst met bestuurders die deze oproep steunen:

Piet Adema Achtkarspelen wnd burgemeester, woonachtig Drachten ChristenUnie
Bert Blase Alblasserdam, Burgemeester PvdA
Jan Nagengast Alkmaar CDA
Sebastiaan van ‘t Erve Amersfoort GL
Alex Langius Assen ChristenUnie
Bas Nootenboom Barendrecht CDA
Hans van Dalen Barneveld CU
Alwin Hietbrink Bergen (NH) GL
Piet de Klein Beuningen BN&M
Robbert Jan Piet Beverwijk CDA
Wilbert Willems Breda GL
Hennie Beelen Brummen IPV
Christel Portegies Castricum VVD
Jos Pierey Deventer PvdA
Kees Luesink Doesburg, burgemeester GL
Steven Kroon Doetinchem PvdA
Tom Nederveen Ermelo CU
Christiaan Kwint Heerhugowaard GL
Fred Gilissen Heerlen D66/OPH
Janneke Oude Alink Hengelo GL
Michiel van Liere Houten D66
Herman Geerdes Houten VVD
Pieter Treep Kampen CDA
Evert Damen Kapelle CDA
Thijs de la Court Lochem GL
Ton Dohle Meppel VVD
Jan van der Meer Nijmegen GL
Andries Poppe Noordoostpolder CU/SGP
Lia de Ridder Oegstgeest Progressief Oegstgeest
Vincent van Uem Oost Gelre OOG
Johan van den Hout prov Brabant SP
Harriet Tiemens Rheden GL
Bart Eigeman ’s-Hertogenbosch GL
Henk van Roosmalen Sint Michielsgestel CDA
John Stuurman Teylingen D66
Berend de Vries Tilburg D66
Houkje Rijpstra Tytsjerksteradiel PvdA
Jan van Muyden Voorst PvdA/GL
Jan van Groos Waalwijk CU
Lex Hoefsloot Wageningen GL
Jan Luteijn Werkendam SGP
Robert Linnekamp Zaanstad GL
Gerben Dijksterhuis Zeewolde CU
Joke Leenders Zeist GL
Patricia Withagen Zutphen GL
Henk Mirck Zwijndrecht Algemeen Belang Zwijndrecht
Antoin Scholten Zwijndrecht, Burgemeester VVD

Afgelopen jaar heb ik twee energie prestatie adviezen / maatwerk adviezen laten uitvoeren. Dat klinkt misschien een beetje bizar, maar ik was erg nieuwsgierig naar de werking van het instrument en naar het effect van de genomen maatregelen. Dat effect van de zonneboiler en HR ketel op het energielabel van ons huis valt overigens iets tegen. We hadden gehoopt van C (1,53) naar B (1,24) te gaan, het is uiteindelijk C gebleven. Al is de index score wel verbeterd naar 1,35. En belangrijker: ons gasverbruik is aanzienlijk gedaald t.o.v. de vorige bewoners.

De overeenkomsten

Het eerste maatwerkadvies is via Vereniging Eigen Huis uitgevoerd. Het tweede maatwerkadvies heb ik door KiesGroenlicht laten uitvoeren. In beide gevallen geldt dat je er het meeste uit haalt als je fors veel ideeën neerlegd over wat je wil doen aan je huis om de energieprestatie te verbeteren. Wat ik niet echt gedaan heb, aangezien ik wel eens wilde horen met welke maatregelen de adviseurs zouden komen voor een C-label woning (volgens het maatwerkadvies van Eigen Huis had 55% van de huizen met energielabel begin dit jaar een C-label). Bij KiesGroenlicht speelt ook mee dat ik slechts een beperkt budget per jaar heb opgegeven, wat de mogelijkheden ook beperkt.

De verschillen

Het maatwerkadvies dat ik via Vereniging Eigen Huis heb ontvangen staat veel informatie. Soms onhandig gegroepeerd, of op de verkeerde driver afgesteld. Een voorbeeld: wie gaat er een thermostaatkraan van Euro 130 installeren als dat 3 Euro per jaar besparing oplevert? Dat doe je vanwege het comfort, de constantere temperatuur etc. In de bijlage van het maatwerkadvies zat een opsomming van alle onderdelen van het huis met de daarbij behorende isolatiewaarden (Rc voor gevels en vloer, en U voor ramen).

In het maatwerkadvies van KiesGroenlicht is gekozen voor een andere aanpak. Waarbij de maatregelpakketten zijn afgestemd op de door ons zelf vooraf gegeven budgetinschatting en onze prioriteiten t.a.v. comfort, kostenbesparing, duurzaamheid en prijsonafhankelijkheid. De rendementen en terugverdientijden waarmee KiesGroenlicht rekent zijn een stuk meer in lijn met de gegevens die online te vinden zijn en de berekeningen die ik zelf al eens op de achterkant van een sigarendoosje heb gemaakt. Wat onbreekt zijn de technische gegevens van het huis, geen Rc waarden en geen U waarden.

Niet dat de gemiddelde Hollander (of ik) daar wat van snapt, maar het is toch wel handig om te hebben voor de klusjes die ik zelf kan oppakken. Dan weet ik tot welk punt ik de isolatie op kan voeren om de hele buitenschil van ons huis op hetzelfde niveau te krijgen. Bovendien zou het aardig zijn om de verschillen/overeenkomsten in Rc en U waarden tussen de twee maatwerkadviezen te vergelijken.

Inmiddels heb ik de Rc en U waarden per deel van het huis per mail opgevraagd bij KiesGroenlicht en ook ontvangen. Dus een volgende keer ga ik eens kijken wat de verschillen zijn in de gehanteerde Rc en U waarden in de twee maatwerkadviezen.

Online verschillen

Bij het EPA van Vereniging Eigen Huis hoort ook een eigen digitale omgeving. Daar kun je alle technische gegevens van je huis terugvinden. Varierend van de isolatiewaarde van je muren tot het type verwarmingsketel dat je hebt hangen, van de raamoppervlaktes tot het type ventilatie. Je kan ook het effect op je maandelijkse lasten en energielabel van de in het maatwerkadvies genoemde maatregelen doorrekenen.

Vooral de volledige beschikbaarheid van alle technische gegevens vind ik erg prettig. Wat erg jammer is, is dat je niet kunt aangeven of je bepaalde maatregelen hebt doorgevoerd. Het is ook niet mogelijk om de berekeningen van de besparingen aan te passen. Daarnaast is het niet mogelijk om zelf maatregelen toe te voegen waar je eerder niet aan hebt gedacht. Wij overwegen bijvoorbeeld bij een toekomstige verbouwing van onze badkamer een warmteterugwin (WTW) unit in de douche in te bouwen.

Wat betreft de berekeningen staat er voor het vervangen van de VR ketel door een HR ketel met zonneboiler een besparing per maand van Euro 17. Volgens mijn berekeningen is onze besparing het afgelopen jaar ruim het dubbele per maand geweest.

Het tweede maatwerkadvies heb ik door KiesGroenlicht laten uitvoeren. De gegevens van dit maatwerkadvies zijn door KiesGroenlicht ingeladen in de site Mijn Woningdossier. Waar ik een paar maanden geleden een account heb aangemaakt.

Mijn Woningdossier lijkt erg op die van Eigen Huis. Het positieve van Mijn Woningdossier is dat je vanuit de site meteen offertes kunt aanvragen bij partners van Meer met Minder. Een aanvullend nadeel t.o.v. Eigenhuisbespaaradvies.nl is dat voor mij als woningeigenaar de technische gegevens nauwelijks inzichtelijk zijn. De Rc waardes, de raamoppervlaktes, de oppervlaktes van muren, het is niet terug te vinden. Terwijl dat toch wel handig is om te weten.

Het is namelijk hardstikke leuk als iemand aanbiedt om mijn huis tot een Rc waarde van 1,5 te isoleren, jammer dat dat volgens het maatwerkadvies van Eigen Huis een achteruitgang betekent. Uit het plan van aanpak van KiesGroenLicht of MijnWoningdossier.nl was ik daar niet achtergekomen. Of worden de Rc en U waardes wel verstrekt aan de partners van Meer met Minder waar ik een offerte aanvraag?

Conclusie

Mijn conclusie is en blijft dat er een wereld te winnen valt met duurzamer bouwen. Dat vergt wel een omslag in denken bij de bouwbranche, de installateurs en de adviseurs. Want voor die paar tientjes besparing per maand die me worden voorgerekend ga ik geen grootschalige verbouwingen doen, dan zoek ik wel gewoon een goedkopere internetaanbieder. Voor het extra comfort, de rust dat ik minder last heb van schommelende energieprijzen des te meer en het behoud van de waarde van mijn woning des te meer.

Door Rijksbeleid zijn woningcorporaties genoodzaakt om nieuwe afspraken te maken met het college van burgemeester en wethouders. Vanaf 2014 gaan corporaties in Nijmegen namelijk jaarlijks 7,25 miljoen euro huurtoeslagheffing betalen, zo’n 250 euro per woning. Bij ongewijzigd beleid valt de investeringscapaciteit van de corporaties daardoor terug naar nul. Om toch te kunnen blijven investeren in de stad zijn nieuwe afspraken noodzakelijk; over beheerslasten van corporaties, betaalbaarheid van huurwoningen en parkeren. De nieuwe afspraken liggen vast in de “uitgangspuntennotitie prestatieafspraken” die nog met de gemeenteraad moet worden besproken.

In 2010 hebben de gemeente en de Nijmeegse woningcorporaties afspraken gemaakt over de nieuwbouwproductie, herstructurering, energiebesparing, wijkaanpak en wonen en zorg tot 2015. In de komende jaren worden door de corporaties zo’n 2750 woningen in Nijmegen gebouwd om te voorzien in de woningbehoefte. Deze afspraken staan zwaar onder druk door het Rijksbesluit om corporaties de huurtoeslagheffing te laten betalen en door nieuwe Europese staatssteunregels.

Doelstelling blijft overeind
Het doel is om, ondanks nieuw Rijksbeleid, de lokale doelstellingen voor de sociale woningmarkt waar te maken. Het gaat om het op peil houden van de woningbouwproductie, het streven naar 20% besparing op het gasverbruik in de sociale huurwoningenvoorraad, door woningverbetering en investeringen in leefbaarheid en wonen en zorg.

Financiële armslag
Om financiële armslag voor de corporaties te houden spreken gemeente corporaties af om de volgende maatregelen door te voeren.
- Corporaties bezuinigen 10% op hun eigen beheerskosten.
- Tot 2020 wordt van circa 4000 woningen de huurprijs verhoogd tot maximaal 652 euro. Dit gebeurt alleen bij nieuwe huurders en het betreft de kwalitatief betere woningen, waarbij het puntensysteem een hogere huur toelaat.
- De maximale huurgrens van ruim 18.000 woningen gaat de komende 20 jaren stijgen van 517 euro naar 554 euro. Ook hier worden de huren alleen verhoogd bij nieuwe huurders. Voor zittende huurders verandert er niets.
- De doelgroep van beleid wordt vergroot tot huishoudens met een maximum inkomen van 33.614 euro. Zij komen in aanmerking voor een huurprijs van maximaal 652 euro.
- Onderzocht wordt op welke manier het realiseren van parkeren bij nieuwbouw goedkoper kan.

Huurprijs ruim binnen maximum
Op dit moment ligt de gemiddelde huurprijs van een Nijmeegse corporatiewoning op 425 euro. Dit is circa 70% van het wettelijk toegestane maximum. Ook na invoering van de nieuwe maatregelen zullen de huren ruim binnen het wettelijk maximum blijven. Pas over 20 jaar ligt dit percentage pas op 80% van het toegestane wettelijke maximum.
Met het invoeren van deze nieuwe maatregelen wordt gezorgd dat de corporaties kunnen blijven investeren in de nieuwbouw in de Waalsprong en het Waalfront, in herstructurering, in de huisvesting van bijzondere doelgroepen zoals ouderen en in het energiezuiniger maken van bestaande woningen. Vooral dit laatste is van belang omdat op deze manier de woonlasten (huur + energielasten) voor huurders juist kunnen afnemen.

Bezorg huiseigenaren wat meer schuld met minder energieverbruik, dat is de strekking van de oproep die de banken (verenigd in het ‘Beraad Groenfondsen’ van de Nederlandse Vereniging van Banken) en bouw-, installatie- en energiebedrijven samen aan de ministers Verhagen en Donner deden. De bedrijven willen dit vormgeven in een Green Building Deal. Tegelijkertijd begint ook De Nederlandse Bank wakker te worden en zich zorgen te maken over de verhouding tussen de gemiddelde waarde van het huis en de hoogte van de hypotheekschuld. Uiteraard heeft de uitspraak van Knot de gebruikelijke kommer en kwel reacties opgeroepen in de media.

Green Building Deal

Vorige week hebben de banken, bouw-, installatie, en energiebedrijven een plan gelanceerd om bestaande woningen te verduurzamen. Kern daarvan is dat installateurs en bouwers de maatregelen uitvoeren en dat banken dat financieren via de fiscale groenregeling. De maatregelen betalen zich terug door een lagere energierekening en door gebruik te maken van de fiscale groenregeling betaalt de huiseigenaar een lagere rente.

Het voordeel voor de huiseigenaar is dat zijn woonlasten gelijk blijven, terwijl  de energierekening daalt. Bovendien zijn energiezuinigere woningen meer in trek en behouden ze in een dalende markt beter hun waarde dan energieslurpers. Het nadeel van het plan voor huiseigenaren is dat ze met nog hogere schulden worden opgezadeld.

Het voordeel van het plan voor banken is dat de huizen (onderpand voor een enorme berg hypotheekschuld) hun waarde behouden en dat ze een goede (en relatief veilige) bestemming hebben voor het aangetrokken spaargeld. Voor installateurs en bouwbedrijven levert het werk op. Waarom de energiebedrijven meedoen weet ik niet, mogelijjk dat ze bang zijn voor verplichtingen uit het Haagse?

De sluipende hypotheekcrisis

Zowel Trouw (Huizenbezitters, pak uw tent en Occupy het Binnenhof, pagina 17 papieren editie 5-11-201) als Sargasso beschrijven goed wat het huidige probleem van de huizenmarkt is. Door de hypotheekrenteaftrek lossen Nederlands weinig van hun lening af. Dat maakt de Nederlandse banken bij een dalende huizenmarkt of bij gebrekkig vertrouwen tussen banken onderling kwestbaar. Nederlandse banken verstrekken hoge hypotheekleninge, waar weinig spaargeld tegenover staat. Het gat wordt door banken afgedekt door een beroep te doen op andere financiers. Door het gebrek aan vertrouwen tussen banken wordt dat moeilijker. Tegelijkertijd wordt het onderpand door de dalende huizenprijzen minder waard. Dat zorgt voor problemen op de balans van banken, die sinds de vorige crisis van 2008 nog steeds niet allemaal uitblinken van degelijkheid.

Het voorstel van Arjen Siegmann om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen in combinatie met compensatie en verplichte aflossing van de hypotheekschuld zou dit probleem aanpakken.Huiseigenaren krijgen een lagere schuld en banken zien de verhouding tussen hypotheeklening en onderpand verbeteren. In het voorstel van Siegman is de hoogte van de compensatie afhankelijk van het moment van aankoop (hoe langer geleden, hoe lager de compensatie). De financiering hiervan kan de overheid doen via de kapitaalmarkt.

Het CPB heeft eerder al voorgesteld om de huidige hypotheekrenteafrek te vervangen door een aflossingsaftrek. Zelf heb ik in 2008 voorgesteld om de hypotheekrenteaftrek te koppelen aan vergroening van je huis. Dat was behoud van werkgelegenheid voor de bouw- en installatiebranche en tegelijkertijd kon de overheid haar doelstellingen voor energiebesparing in de gebouwde omgeving dichterbij brengen.

Creatief combineren

Inmiddels zijn de marktomstandigheden fors gewijzigd en zijn mensen voorzichtiger met investeren in hun huis. Of preciezer gezegd: ik wil mijn huis graag verder vergroenen, maar ik ben niet bereid me dieper in de schulden te steken. Zelfs niet als ik via een Green Building Deal goedkoop kan lenen. Daarom zie ik meer in een combinatie van de Green Building Deal en het voorstel van Arjen Siegman.

Schaf de hypotheekrenteaftrek af of geef mensen de keuze om de hypotheekrenteaftrek in één keer op te nemen. In beide gevallen mag het geld maar voor 2 zaken gebruikt worden: aflossen van de hypotheekschuld of verduurzaming van de woning. Het deel van de eenmalige uitkering dat mensen willen gebruiken voor verduurzaming van de woning wordt op een bouwdepot gestald. Waarna de huiseigenaar 12 maanden krijgt om een plan van aanpak te maken om te komen tot verduurzaming van de woning. Een meetbaar deel daarvan is het Energieprestatie Certificaat (EPC). Dat is niet perfect, maar beter dan niks. Een andere mogelijkheid is afgaan op het gas- en elektriciteitsverbruik. Die zijn tenslotte ook bekend door de via het energiebedrijf afgedragen energiebelasting.

De groenbanken komen in zicht als blijkt dat zij een lagere rente bieden dan de hypotheekrente. Een huiseigenaar zal er op dat moment namelijk voor kiezen om zijn hypotheekschuld verder af te lossen en een nieuwe lening af te sluiten bij een groenbank. De verlaging van de energierekening zal in beide gevallen gebruikt  Welke wijze van financiering ook gekozen wordt.

Het voordeel van de huiseigenaar: een lagere hypotheekschuld, die vooral voor mensen die recent gekocht hebben onder de waarde van de woning zal komen te liggen. Daarnaast krijgen huiseigenaren de (financiële) mogelijkheid om hun energierekening verder omlaag te brengen, met de bijbehorende comfortvoordelen.

Het voordeel voor de bank: de verhouding tussen hypotheeklening en onderpand wordt beter. Waardoor het makkelijker wordt om financiering van elders aang te trekken. Bovendien wordt de balans van banken versterkt door de aflossingen, waardoor ze minder kapitaal hoeven aan te trekken om aan de kapitaalseisen van toezichthouders te voldoen.

Het voordeel voor de overheid: een eind aan de hypotheekrenteaftrek met kansen op forse energiebesparing in de gebouwde omgeving. En mogelijk zelfs een stukje duurzame energieopwekking. In beide gevallen komt het doel van 14% duurzame energie in 2020 weer een stukje dichterbij (en dat door afschaffing van subsdie…).

Het is weer tijd voor de maandelijkse update van ons gasverbruik. Dit maal van oktober 2011. Aangezien we hier een jaar wonen heb ik 1 dagje gesmokkeld en op 31 oktober de meterstanden al opgenomen. Oktober was de eerste maand na de zomer dat we de cv-ketel weer nodig hebben gehad voor de verwarming van ons huis. Dat is meteen te merken aan het aardgasverbruik, dat met 30 m3 beduidend hoger ligt dan de 7 m3 van september.

Energieverbruik eerste 12 maanden

Inmiddels wonen we ook een jaar in Schiedam. Tijd dus om de eerste jaarnota van Greenchoice op te vragen en tijd om de balans op te maken van ons gasverbruik in de eerste 12 maanden. Ons aardgasverbruik is in de eerste 12 maanden op 904 m3 uitgekomen, bij een gasprijs van Euro 0,5571 is dat een besparing van Euro 503. Dat is 50% minder dan de 1838 m3 die Greenchoice op basis van de vorige bewoners had ingeschat. Om dat te bereiken hebben we ook de nodige maatregelen genomen in ons huis. Oplopend van goedkoop naar duur gaat het om de volgende maatregelen:

1. Kachel laag in lege ruimtes, gratis;
2. Isoleren van de verwarmingsleidingen op zolder. Isolatiemateriaal heeft ongeveer Euro 1,50 per meter gekost;
3. 6 centimeter piepschuim geplaatst achter de plint onder de keukenkasjes om de kou achter de kastjes te houden, Euro 10 voor een blok piepschuim;
4. Reflecterende folie achter de radiatoren, kosten ongeveer Euro 15 ;
5. Thermostaatkranen voor de douche en het bad, ongeveer Euro 300;
6. Vervanging van de VR ketel door een HR ketel met kloktthermostaat van Remeha, Euro 2.200 (inclusief installatie);
7. Installatie zonneboiler, Euro 5.000 (inclusief installatie & hotfill voor wasmachine en vaatwasser). Dat is duurder dan verwacht doordat het Ministerie van EL&I de subsidie voor duurzame warmte in 2011 niet open heeft gesteld. Tot zover het verhaal van Diederik Samson dat de SDE beter was dan de Duitse feedin regeling…

Zoals je in onderstaande tabel kunt zien hebben deze maatregelen het gasverbruik per graaddag verlaagd van 0,57 m3  naar 0,19 m3 per graaddag. Waarbij ik moet zeggen dat ik niet heb gecorrigeerd voor het aandeel dat tapwater heeft.

Het elektriciteitsverbruik vind ik onrealistisch laag. Afgaande op het verbruik sinds februari van dit jaar verwacht ik dat op jaarbasis rond de 3000 kWh uit zal komen. Het waterverbruik is in de loop van 2011 gelukkig wat gaan dalen, van 12  a 13 m3 per maand naar 7 a 8 m3 per maand.

Gasverbruik 2011 t/m oktober

Voor 2011 ziet het gasverbruik er inmiddels als volgt uit. Het totale gasverbruik ligt tot nu toe fors lager dan geschat. Waarbij het mooie weer heeft meegewerkt (257 m3 minder aardgas), maar vooral ook de bovengenoemde aanpassingen (609 m3 minder aardgas).

Nog 2 maanden en dan weet ik of we 2011 onder de 1000 m3 aargas gaan afsluiten. Het eerste jaar dat we hier wonen is dat in ieder geval al gelukt

Verander de energieheffing voor coöperatieve verenigingen

In Lochem liggen ruim 17 hectaren voormalig vuilstort te wachten op zonnepanelen. Met een beetje goede wil kunnen 1000 gezinnen er hun duurzame energie van halen. De prijzen van zonnepanelen dalen, hun efficiëntie neemt toe, de elektriciteitsprijzen stijgen… dus waarom liggen die panelen er nog niet? Omdat er een enorm gat wordt geslagen door de regulerende energiebelasting. Dan gaat het makkelijk over ruim 30% van de elektriciteitsrekening. Een belastingmaatregel die bedoeld is om het energiegebruik af te remmen door het een hogere prijs te geven. Voor zonne- en windenergie en voor coöperatieve verenigingen en verenigingen van eigenaren moet een uitzondering gemaakt worden. Als dat gebeurt, dan hebben we een doorbraak, dan verandert er echt iets in onze energievoorziening!

De vergelijking met de slakrop in de volkstuin

Wat is nu de rechtvaardiging voor het afschaffen van de energiebelasting op collectieve zelflevering, dus het leveren van duurzame energie via zonnepanelen van een cooperatieve vereniging die elders (bijvoorbeeld op een voormalige vuilstort) staan. Je bent toch gewoon een energieproducent geworden die haar energie via het publieke net naar een huis transporteert? Wat ben je dan anders dan de Nuons, Essenten en andere producenten van deze wereld. Behalve heel wat kleiner en misschien heel wat duurzamer.

De vergelijking wordt wel getrokken met de volkstuin. Als je lid bent van een volkstuinvereniging, dan heb je een landje waar je je slakropjes kan kweken. Met een beetje geluk komen ze niet allemaal tegelijk op (bij mij bijna altijd wel!). Je snijdt je kropje af en neemt ‘m mee naar huis, over de openbare weg. Je hoeft er niks voor te betalen. Geen fiscus die je land en haar productie op waarde gaat schatten. Tuurlijk betaalde je belasting, toen je de zaden kocht. Maar we maken geen verschil tussen die volkstuin en je achtertuin. Je mag je slaplantje opkweken, over de weg vervoeren en zonder belasting te betalen heerlijk consumeren. Dat zonnepaneel, op die voormalige vuilstort, is een vergelijkbaar verhaal. Je neemt een kavel op de vuilstort, dan paneel is van jou, en als de zon schijnt, dan betaal je iemand (de netwerkbeheerder), om die energie over het net naar je huis te vervoeren. Dat wordt keurig geadministreerd. Wat je kavel op de vuilstort verlaat, komt bij je huis weer binnen. Dus kan je het net zo afrekenen als bij die zonnepanelen die op je huis of in je tuin staan.

De Nuon’s en Essenten van deze wereld, die produceren niet in je voor- of achtertuin, of in je volkstuin. Dat zijn private instellingen die een product op de markt brengen. Net als sla die bij de groentenboer ligt. Daar betaal je wel belasting over. Dat is een ander verhaal.

Onze economie gaat voor!

De energiebelasting (eigenlijk wordt over een ‘heffing’ gesproken) is niet voor iedereen hetzelfde. Grootverbruikers krijgen een groot voordeel. Dat gaat al heel snel. Een verbruik van meer dan 10.000 Kwh levert een voordeel van meer dan 50% op. Ga je 50.000 Kwh of meer gebruiken dan zit je al op een tiende van de energiebelasting van kleingebruikers!

Tot 10.000 Kwh betaal je in 2011 (excl BTW): Euro 0.1121
Van 10.000 tot 50.000 Kwh betaal je in 2011 (excl BTW): Euro 0.0408
Van 50.000 tot 1.000.000 Kwh betaal je in 2011 (excl BTW): Euro 0.0109
Boven de 10 miljoen Kwh (niet zakelijk), betaal je in 2011 (excl BTW): Euro 0.0010
Boven de 10 miljoen Kwh (zakelijk), betaal je in 2011 (excl BTW): Euro 0.0005 

Rechtvaardiging van deze differentiatie is dat grootgebruikers vaak sterk afhankelijk zijn van hun energielasten voor bijvoorbeeld hun productie en export. Daarmee concurreren ze op een markt, ook met het buitenland. Daar gelden andere energietarieven en belastingregimes. Om onze economie niet te frustreren met ongelijke concurrentie wordt de energiebelasting voor grootverbruikers lager gemaakt. Dat doen we, omdat ze belangrijk zijn voor onze economie, niet omdat we zo aardig willen zijn voor deze bedrijven. We zien dat, zo rond Lochem, heel snel. De grote bedrijven betalen nauwelijks iets voor hun energie. Aan hun hoeven we niet te proberen wind- of zonnekracht te leveren. Ze gaan voor fossiel, veel goedkoper!

Dus, het lid van een cooperatieve energievereniging wordt, als kleingebruiker van zo’n 5000 Kwh, gewoon in het toptarief belast. Blijkbaar is de economische bijdrage van deze kleingebruikers nog niet meegewogen in deze, op zich begrijpelijke, argumentatie onder de belastingwetgeving. Het leggen van zonnepanelen, het bouwen en onderhouden van windmolens, de bedrijvigheid van het ‘runnen’ van een lokaal energiebedrijf, levert een zeer hoog rendement voor de lokale economie. We berekenden dat het, voor het kleine Lochemse, wel eens om een jaarlijks bedrag van 10 tot 20 miljoen Euro kan gaan dat recycled wordt in de lokale economie. Dat is voor een gemeente met 13.000 huishoudens substantieel. Het is geen klein bedrijf, maar een collectieve grootverbruiker die een wezenlijke bijdrage levert aan de lokale economie.

Coöperatieve zelflevering, miljoenenmotor lokale economie

Daarbij mag best vermeld worden dat deze omzet sterk verbreed wordt omdat de lokale bedrijven deel zijn van een hecht sociaal/maatschappelijk netwerk waarlangs ook andere producten de consumenten bereiken. In Lochem betrekken we LochemEnergie direct bij het Slimme Netwerk (eigenlijk is het omgekeerd hoor… die mensen van LochemEnergie zijn slimmer dan wij… en ze betrekken ons bij de ontwikkeling van het Smart Grid) en bij energiebesparing in de bestaande bouw. De omzet die daar te bereiken is ligt in de tientalen miljoenen per jaar binnen de gemeente Lochem. Duurzame omzet, omdat het om zeer renderende investeringen gaat die passen bij een duurzame economie. Kortom, deze coöperatieve systemen kunnen in een gemeente als Lochem, met 33.000 inwoners en 13.000 huishoudens tot een jaarlijkse versterking van tientallen miljoenen Euro’s in de lokale economie leiden. Waarom worden cooperatieve verenigingen dan niet vrijgesteld van regulerende energiebelasting als het argument van belang voor de economie het fundament van deze heffing is?

De coöperatieve grootverbruiker!

De coöperatieve vereniging is niet alleen een vereniging van producenten, maar ook van gebruikers. In die zin vormen ze in gezamenlijkheid een grootverbruiker en kan de energieconsumptie van alle leden van LochemEnergie opgeteld worden. Dat is, met ruim 1000 aspirant-leden van LochemEnergie, zo een 4 a 5 miljoen Kwh. Als we boven de 2000 leden uit komen en de gemeente doet ook mee met haar gemeentehuis, openbare verlichting en pompen van de riolering, dan zijn we met elkaar een echte grootverbruiker die nauwelijks meer belasting hoeft te betalen. Met de doelstelling van LochemEnergie, meer dan 60% van de aansluitingen zijn in 2020 lid, een makkelijk haalbaar verhaal.

Nee, zo werkt het natuurlijk niet. Want gebruikers hebben een aansluitpunt, een uniek huisadres. Maar de essentie is toch helder! En het zou me niet verbazen als een aantal slimme fiscaal/juristen hier een antwoord op weten te vinden.

Wat je zeker kan concluderen is dat, naar de intentie van de belastingwetgeving, de coöperatieve vereniging die duurzame energie opwekt en collectief gebruikt minstens gelijk gesteld mag worden met grootgebruikers. Dus in het laagste belastingtarief zouden moeten vallen.

Verlies aan inkomsten voor het Rijk?

De landelijke overheid, het Rijk, is natuurlijk bezorgd over de inkomenseffecten. De energiebelasting is een belangrijke inkomstenbron voor het Rijk, en de financiele positie van ons land is niet makkelijk. Het is daarom wel begrijpelijk dat een wijziging met een mogelijk negatief effect voor Rijk’s inkomsten niet positief ontvangen wordt. Het antwoord hierop is tweeledig:

1. Er zijn ook inkomsten. De investeringen, de versterkte lokale werkgelegenheid, de verbetering van besparingsinspanningen met meer energie-efficiency als gevolg, maar ook werkgelegenheid voor installateurs en in de bouw. Een impuls voor de economie, die levert het Rijk meer geld op dan de maatregel kost. Twijfels hierover? Laten we het doorrekenen, bv. in praktijkproeven binnen de experimenteerruimte!
2. De kosten vallen mee omdat het feitelijk om nog een beperkt aantal initiatieven gaat. Het coöperatieve karakter, met eisen richting lokale verdienmodellen, is nog niet breed uitgewerkt. Het aantal serieuze businesscases is beperkt, de  investeringsmogelijkheden voor de investeringen komen langzaam los. Heus… er komt geen vloedgolf. En als het Rijk het wil, dan kan ze beginnen met een plafond, om te voorkomen dat er een ‘open einde’ is. Dus een experimenteerruimte. 

Als coöperatieve energieverenigingen kunnen bewijzen dat ze een economisch, sociaal en milieurendement van betekenis hebben, dan zullen ze de markt gaan bepalen. In Lochem streeft LochemEnergie naar een dekking van meer dan 60% in 2020. Het Rijk mag best richting aan deze ontwikkeling geven, bv. door een voorwaarde te stellen dat deze ontwikkeling moet leiden tot versterking van de economie en tot vergelijkbare inkomsten via andere belastingkanalen dan de regulerende energiebelasting. De eerste stap is het bieden van ruimte om hiermee te experimenteren.

Een stap naar de echte energiebelasting

Deze aanpassing op de belastingwetgeving voor energie is klein vergeleken bij de werkelijke aanpassing die nodig is: namelijk het verwerken van de milieueffecten van het energiegebruik in de prijs. Dat kan en wordt op Europees niveau ook besproken. Door de CO2 inhoud van het energiegebruik te vertalen in kosten. Hoe meer CO2, hoe meer je betaalt! Dat kan je dan ook nog combineren met de afstand van het transport van de energie. Want via al dat transport heb je kostbare en belastende infrastructuur nodig en ook nog stevige verliezen. Hoe dichter bij je energie wordt opgewekt, hoe lager de transporttarieven. Daarmee zou je definitief een eerlijk krachtenveld krijgen waarin wind, zon en biomassa kunnen concurreren met fossiel. De komende jaren zullen in het teken staan van een lobby voor deze, feitelijk onvermijdelijke, aanpassing van de energiebelasting. Een aanpassing die stevig tijd zal kosten, in een krachtenveld waar grote energieleveranciers veel te verliezen hebben. De beperkte aanpassing van de huidige wetgeving om cooperatieve opwek laag te belasten is daarmee een kleine stap in de goede richting.

Professioneel lobby traject

Er zijn al wat pogingen gedaan om de wetgeving aan te passen. Gedeeltelijk zijn ze ook gelukt, want voor Verenigingen van Eigenaren is er licht aan de horizon, hoewel de goedkeuring van de tweede kamer nog steeds niet vertaald is in concrete maatregelen. Om tot een wetswijziging te komen, desnoods met een relatief beperkte experimenteerruimte, is een echte bundeling van krachten en een goede analyse van vragen en eventuele weerstanden nodig. 

Dit gebeurt nu. Initiatieven van diverse partijen worden gebundeld, onderzoeksvragen wordt verzameld en de sleutelpersonen in de politiek worden betrokken in een gezamenlijke zoektocht zodat een meerderheid in het parlement zeker wordt.

Afgelopen week kwamen de Grote 32 gemeenten, de Grote 4 gemeenten, het Interprovinciaal Overleg en VNG bij elkaar voor afspraken over hun lobby traject. Daar werd besloten deze thematiek uit te werken voor een gemeenschappelijke inspanning. Organisaties als het Klimaatverbond en Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling pakken coördinatie op, sluiten die kort met netwerken van lokale initiatieven als e-decentraal. De klimaatambassadeurs, bestuurders die mede de Lokale Klimaatagenda opstellen, maken zich sterk voor het onderwerp. Een netwerk van duurzame bestuurders zorgt voor een achterban van een brede politieke afkomst, om zeker te zijn van de politieke breedte die nodig is om het voorstel door het parlement te laveren. Tenslotte wordt afstemming gezocht met de grote milieu-organisaties en hun lobbyisten om met elkaar een transparant traject in te zetten waardoor we met elkaar het resultaat bereiken dat nodig is.

Daarmee zetten we, gezamenlijk, in op een doorbraak voor collectieve opwek van duurzame energie.

Gisteren sprak ik uitgebreid met mijn Nijmeegse collega over lokaal klimaatbeleid. “Denk je dat we, met al onze inspanningen, grootschalige klimaatverandering kunnen voorkomen?”, vroeg hij. We waren het er allebei snel over eens dat dit een illusie is. Omdat de verandering van het klimaat een vertraagde response is op emissies van broeikasgassen: de verandering die we nu waarnemen het effect is van emissies van 20 tot 30 jaar geleden. Het klimaatsysteem is traag. Ons gedrag beïnvloed de wereld van onze kinderen. Dus als wij aan een knop draaien, dan is een groot deel van het effect pas over 20 of 30 jaar voelbaar! Onze invloed is ook marginaal omdat we als lokale partijen maar weinig in de melk te brokkelen hebben. Als onze emissies dalen… wordt dat teniet gedaan door stijging elders. Tenslotte hebben we ook nog te maken met een handelssysteem in broeikasgassen. Als wij, in Lochem en Nijmegen, onze emissies radicaal laten dalen, dan legitimeert dat anderen, zoals kolencentrales, om hun emissies te verhogen. Want Nederland heeft een verplichtingenkader waarbinnen ze beweegt. Rede om dan maar rustig aan te doen met lokaal klimaatbeleid?

Met de smalle blik van een milieukundige die op zoek is naar directe effecten misschien wel. Die blik is ook de oorzaak van het bovenstaande dilemma. Duurzaamheid is een breed en vol begrip is waarin de economische, ecologische en sociale dimensies in samenhang opereren met oog op de lange termijn (de volgende generaties) en onze buren (internationaal). De economie van duurzame ontwikkeling is dus zeker even belangrijk als de ecologie.

Stijgende kosten en uitstroom kapitaal

Het is niet zo moeilijk om je voor te stellen hoe de samenleving over tien a twintig jaar in diepe problemen zit door afhankelijkheid van stijgende energieprijzen. Er is geen twijfel over de schaarste, zeker als ze gecombineerd wordt met schaarste van schone lucht en de CO2 effecten worden meegerekend in de prijs van onze energie. Het zal nog even duren, voordat dit gebeurt. Maar het is onvermijdelijk en de Europese processen zijn al vergaand in beweging om dit af te dwingen. De energierekening van onze lokale samenleving, in Lochem, zal ongeveer 3 miljoen Euro (zonder transportkosten) per jaar zijn. Je hoeft geen wiskundige of econoom te zijn om te bedenken dat dit over 10 tot 20 jaar een aantal malen over de kop gaat. Op zich is het opvangen van deze prijsstijging al een enorme klus. De effecten op de vaste lasten van mensen, zo laten recente berekeningen van o.a. Nibud zien, zijn enorm.

Dat geld stroomt onze lokale economie uit. Maar heel weinig van deze geldstroom wordt lokaal terug geïnvesteerd. Onze lokale economie is natuurlijk zo lek als een mandje. Dat verlies aan koopkracht door de energierekening brengt ons in een lastige situatie: we hebben bijvoorbeeld stevig wat geld nodig om te investeren in bestaande woningen om ze energiezuinig te maken. Maar met dalende koopkracht ontbreekt dit kapitaal. Banken en beleggers willen wel instappen, maar tegen hoge rentes en rendementen, waarmee de kapitaalvoorziening dus leidt tot een versterkte geldstroom naar buiten toe. Esco’s, financiele voorzieningen die betaald worden uit de efficiency winsten van besparingen, zijn onvoldoende om in bestaande bouw voldoende financieringskracht te vinden voor de noodzakelijke renovatie naar duurzaamheid.

Centrifugale en centripetale krachten

In een centrifuge draait alles naar buiten toe. Onze samenleving zit in dat systeem. De krachten zorgen ervoor dat de meeste antwoorden binnen het systeem leiden tot uitstroom van kapitaal. Dat is natuurlijk ook niet zo gek, want daar is het systeem ook voor gebouwd. Kenmerk, naast de uitstroom van kapitaal, is een fragmentatie van activiteiten en processen. Een gemis aan samenhang, verlies van identiteit, steun op individueel consumentisme dat de centrifuge aan drijft. Een ander kenmerk is dat productiemiddelen, zoals grond en de bedrijven, sterk in handen komen van gecentraliseerd privaat kapitaal buiten onze gemeenschap. Recent werd ik verrast door het feit dat een groot deel van de agrarische grond in Lochem op die manier al belegd is.

Centripetale krachten zijn tegengesteld daaraan. Die trekken naar binnen toe, vormen een verbindende kracht. Je ziet samenhangende en complexe systemen ontstaan die gekenmerkt worden door lokaal eigendom en lokale identiteit. Een belangrijk kenmerk is dat kapitaal lokaal geaccumuleerd en geherinvesteerd wordt. Processen binnen dat systeem zijn als synergetische netwerken met elkaar verbonden. De ene impuls, leidt tot veelvuldige impulsen naar binnen toe. Een belangrijk kenmerk is dat de productiemiddelen sterk in handen zijn van de lokale partijen en dat vreemd kapitaal slechts wordt aangetrokken om processen in beweging te krijgen ten bate van lokaal geformuleerde doelen.

In een dynamisch systeem zijn centripetale en centrifugale in grote lijnen in evenwicht. Daardoor blijft een systeem stabiel, anders schiet ze uit de baan en fragmenteert in een crisis, of slaat geheel naar binnen… naar een statische situatie waar bijvoorbeeld alle innovatie verdwijnt. Dynamiek is in de economie een dimensie die wezenlijk is. Soms zeggen ze dan wel: “Stilstand is achteruitgang”. Wat daarmee bedoeld wordt is niet altijd duidelijk. Maar het klopt, dat innovatie een belangrijke motor van de economie is. Die vereist een zorgvuldig evenwicht tussen de krachten naar binnen- en naar buiten toe.

Bijvoorbeeld zonne-energie

Een goed voorbeeld is misschien wel de zonne-centrale Armhoede. We zijn in staat, als lokale samenleving, om voor een belangrijk deel in onze eigen energiebehoefte te voldoen met zon en andere oneindige bronnen. Dat kunnen we nu al aantonen. In Lochem ligt een voormalige vuilstort, die zonder meer een productieruimte heeft voor 4 a 5 Megawatt geïnstalleerd vermogen.

In het huidige systeem is het nog heel lastig om zo’n zonne-centrale van de grond te krijgen. Nationale belastingwetgeving discrimineert een dergelijk initiatief. Waar alle consumenten, leden van LochemEnergie, collectief een groot bedrijf vertegenwoordigen (en ook eigenaar zijn, namelijk LochemEnergie), worden ze toch beschouwd als ‘kleingebruikers’ in de belastingwet en moeten maximale energiebelasting betalen. De grootverbruikers in onze gemeente betalen zo weinig voor hun energie, dat duurzame energie nog niet loont. Dus… we kunnen voor onze bewoners noch voor onze bedrijven voor een redelijke prijs zonne-energie leveren vanuit onze centrale.

Zo is het systeem ingericht, met als effect dat geldstromen van onze burgers en bedrijven niet naar LochemEnergie gaan, maar naar grote partijen in Europa. En dat heeft weer tot gevolg dat het vermogen tot herinvesteren in de Lochemse samenleving alleen maar daalt, zeker naarmate energieprijzen stijgen.

Rijksfinancien

Dé argumentatie voor dit lekke systeem is dat ons Rijk inkomsten zal missen als de regulerende energiebelasting anders wordt ingericht. Stel je voor dat lokale initiatieven als LochemEnergie werkelijk de lokale markt zullen bepalen. Op zich is die zorg bemoedigend. Want blijkbaar is die potentie er, anders zou de weerstand niet zo groot zijn. Tegelijk is die zorg typisch een fenomeen van een gefragmenteerd denkende overheid. Een overheid die inkomsten ziet via energiebelasting, maar zich niet beseft dat haar economie structureel een zodanig lek vertoond dat ze kracht verliest in plaats van wint en daarmee een structureel veel groter financieel risico veroorzaakt. Sterker nog… door de herinvestering van de vele miljoenen binnen Lochem zal het financieel rendement voor het Rijk, via BTW en andere belastingafdrachten, eenvoudig het verlies aan inkomsten van de energiebelasting goed maken. Het wordt tijd om dit eens concreet in een berekening neer te zetten.

Systemische uitdaging

1. Duurzame ontwikkeling is dus niet zo’n ‘containerbegrip’ als sommigen veronderstellen. Het is een heel politiek en systemisch begrip. Dat maakt het ook zo spannend. Als we weerstand ontmoeten, in de verandering van centrale systemen (zoals de verandering van het belastingsysteem) dan kunnen we vermoeden dat we op de goede weg zijn. Het besef dat dit de werkelijke uitdaging is, is belangrijk. Want anders denken we nog dat we met projecten rond energiebesparing en duurzame energie het klimaatvraagstuk kunnen aanpakken. Dat is een illusie en leidt tot valse verwachtingen en teleurstelling. Deze activiteiten zijn slechts bouwstenen in een samenhangend verhaal dat duurzame ontwikkeling heet en vooral gaat over sociaal- economische processen en systeemverandering.
2. Een tweede conclusie is dat je als lokale overheid heel bewust moet bijdragen in de versterking van de centripetale krachten. Dat betekent bijvoorbeeld dat je ervoor moet zorgen dat productiemiddelen zo veel mogelijk in lokaal eigendom komen en blijven. Kenmerkend voor de actuele discussie rond duurzame energieproductie is dat we veel investeerders zien. Van energie- tot afvalbedrijven, die dolgraag het productief vermogen aan zich willen trekken. Dat is natuurlijk prachtig. Want het gaat toch om het ‘resultaat’, namelijk duurzame energieproductie? En daar gaat het dus fout. Want tegelijk moet die duurzame energieproductie leiden tot lokale rendementen, een structurele influx van gelden die lokaal geherinvesteerd worden in nieuwe productie duurzame energie, duurzame renovatie bestaande bouw, dorpshuizen en trapveldjes. Investeerders moeten op hun plek gehouden worden en het vraagt een stoere overheid om dat voor elkaar te krijgen.  

Eerder dit jaar schreef ik al over We Generate. Een nieuw type energiebedrijf dat zich richt op energiebesparing en energieopwekking bij klanten thuis, en op versterking van duurzame energieopwekking in de buurt. Vandaag las ik op Duurzaam Gebouwd dat We Generate samen gaat met Qurrent. Qurrent ontwikkelde een technologieplatform voor decentrale duurzame energieopwekking en won daarmee in 2007 een half miljoen Euro bij de Picnick Green Challenge.

De oprichter van Qurrent, Igor Kluin, zal onderdeel worden van het managementteam van dit nieuwe energiebedrijf.
Michel Muurmans is aangesteld als CEO die het nieuwe energiebedrijf gaat opbouwen. Muurmans was tot voor kort oprichter en directeur van DEC, een werkmaatschappij van VolkerWessels die lokale energieprojecten ontwikkelt. Daarnaast is Mark Kuperus  aangetreden als CFO.

Volgens Duurzaam Gebouwd gaat Qurrent vanaf het voorjaar van 2012 zonnepanelen installeren bij Nederlanders thuis. Huishoudens die zijn aangesloten op het netwerk kunnen de overschotten aan energie uitwisselen en delen. Volgens het oorspronkelijke filmpje van We Generate ligt de ambitie hoger en gaat het bedrijf investeren in lokale duurzame energie-opwekking en energiebesparing, zonder dat de klant de investering hoeft te betalen. De klant betaalt de investering terug via de besparing op de energierekening. Het lijkt wel een mini energie service bedrijf (ESCo):

Volgens de website van Qurrent volgt in november meer informatie.

Vergelijkbare initiatieven

Het gaat in ieder geval druk worden op de markt. Zo komt Stichting Building Brains met WAIFER, een concept dat na eerste lezing overeenkomsten lijkt te hebben met Qurrent nieuwe stijl. Afgelopen vrijdag sprak ik op de Toekomstdag met een vertegenwoordiger van een bedrijf dat binnenkort ook actief gaat worden op de markt voor zonnepanelen, waarbij huiseigenaren zelf niet hoeven te investeren. Ze werken hiervoor samen met een Amerikaanse solar as a service provider.

Daarnaast zijn er diverse Green Deals die een relatie hebben met decentrale energieopwekking in de gebouwde omgeving. Zo is er een Green Deal met een proef met een Amerikaans systeem om zonnepanelen te financieren via een lening die via een opslag op de OZB terugbetaald wordt aan de gemeente.

Ook is er een Green Deal met de Windcentrale. De grote vraag daarbij blijft voor mij hoe in de toekomst door de rijksoverheid omgegaan gaat worden met salderen voor en na de elektriciteitsmeter. Zolang dat niet wordt aangepast ga ik niet investeren in de Windcentrale, zodra dat wel gebeurd gaat mijn hypotheekrenteaftrek een jaartje naar een windmolen in de buurt. Door de aankondiging van GreenChoice en Atoomstroom eerder dit jaar dat ze onbeperkt salderen achter de meter toe gaan staan voor huishoudens lijkt dat probleem voor huishoudens uit de lucht (al kan ik me vergissen, want ik ben geen fiscaal expert).

16 vooraanstaande Nijmeegse bedrijven en instellingen, verenigd in het Nijmeegs Energie Convenant (NEC) hebben de afgelopen drie jaar fors bespaard op energie en uitstoot van broeikasgassen. Dit deden zij onder andere door energiezuinig te werken, het wagenpark zuiniger te maken en te investeren in nieuwe technieken. Het resultaat, 905 duizend ton CO2, staat gelijk aan het totale jaarlijkse energieverbruik (gas en elektra) van zo’n 181.000 woningen.

De deelnemers aan het Nijmeegs Energie Convenant (NEC) bespaarden gezamenlijk veel meer dan de op 13 maart 2008 afgesproken drie procent per jaar tussen 2007 en 2010. In plaats van 356.028 ton CO2 werd het 905.121 ton. Hiermee hebben de bedrijven en instellingen ruimschoots hun doel bereikt. Gezamenlijk willen de bedrijven en instellingen van Nijmegen een stad maken die op kop loopt met de vermindering van CO2-uitstoot en zo een wezenlijke bijdrage leveren aan de bestrijding van de klimaatverandering. Voor deze insteek is het Nijmeegs Energieconvenant voor meerdere prijzen genomineerd.

Zonnepanelen en biomassa
De deelnemende bedrijven en instellingen aan het NEC zijn zeer divers en hebben ieder op een andere manier invulling gegeven aan de energiebesparing. Zo zijn er nieuwe productielijnen opgezet waarbij er minder energieverlies is, liggen er op vele panden zonnepanelen, wordt er waar mogelijk minder gereisd, rijden wagens op groengas, zijn er nieuwe technieken om broeikasgassen om te zetten in minder milieubelastende stoffen en wordt er biomassa in plaats van kolen gestookt voor de energieopwekking.
De hoeveelheid CO2 die met deze maatregelen gezamenlijk bespaard is, telt op tot ruim 905 duizend ton. Het overgrootte deel hiervan komt op conto van Electrabel. Uitgaande van 5 ton CO2 uitstoot per huishouden aan gas en elektra is de opbrengst gelijk aan het jaarlijks energieverbruik van zo’n 181.000 woningen, bijna drie keer het aantal Nijmeegse woningen.
Oorspronkelijk, drie jaar geleden, dachten de deelnemers dat ze nog meer CO2 konden besparen, 1,2 miljoen kilo CO2, maar nog niet alles wat in de pijplijn zit is al gerealiseerd. De komende jaren gaat bijvoorbeeld de ARN nog veel meer biomassa vergisten dan in 2010 (het laatste jaar dat meetelde voor het convenant).

Compenseren en doorgaan
Het merendeel van de 16 deelnemers aan het NEC heeft de ambitie om drie jaar lang drie procent per jaar te besparen ruim gehaald.
De gemeente Nijmegen heeft haar doelstelling niet gehaald. Dit komt doordat het isoleren van gebouwen en het verminderen van elektraverbruik nog niet volledig is gerealiseerd. Dit vraagt extra investeringen en zit nog in de planning. Wel heeft de gemeente de afgelopen jaren groene stroom ingekocht.

Afgelopen jaar blijkt ook dat stadsbreed, alle Nijmeegse bedrijven en huishoudens bijna vier procent minder energie hebben verbruikt. Dit tegen de landelijke trend van verdergaande groei in. De grote klimaatbewustwordingscampagne ‘Het Groene Hert’ zal hier zeker aan hebben bijgedragen. De gemeente Nijmegen zal de kilo’s CO2 die ze te weinig bespaard heeft, compenseren. Hiervoor is het nieuwe compensatiefonds van Het Groene Hert uitgekozen, waarmee vervolgens Nijmeegse projecten op het gebied van groen en zonnekracht zullen worden gerealiseerd. De convenantperiode van het Nijmeegs Energieconvenant is nu na drie jaar verstreken. Bijna alle bedrijven kiezen er voor om door te gaan met de verbintenis en kennis uit te blijven wisselen om ook in de toekomst zoveel mogelijk energie te kunnen besparen. Het NEC staat ook open voor nieuwe deelnemers.

Deelnemende bedrijven en organisaties
Alewijnse, ARN, Binnenlandse Container Terminals Nederland (BCTN), DAR, Dura Vermeer, Electrabel, gemeente Nijmegen, Hogeschool Arnhem Nijmegen, N.E.C. BV, NXP Semiconductors, Radboud Universiteit, Royal Haskoning, Smit Draad, Synthon BV, Talis en UMC St Radboud.

Particuliere woningeigenaren in Nijmegen kunnen voor het isoleren van hun woning tot €1000,- gemeentesubsidie krijgen. Daarvoor moeten zij minimaal €2.500,- investeren in energiebesparende maatregelen aan hun woning. Zo kunnen er de komende drie jaren zeker 1.500 woningen energiezuiniger worden gemaakt. Dat heeft het College van B&W vandaag beslist.

Burgemeester en wethouders willen een premieregeling waarbij particuliere woningeigenaren 20 procent subsidie krijgen op de investeringskosten van het energiezuiniger maken van hun woning. In de regeling is een heel scala aan maatregelen opgenomen waarvoor de subsidieregeling geldt. Naast diverse isolatiemaatregelen vallen daaronder ook HR-ketel, energiezuinige pompen, micro-warmtekrachtsysteem, Pelletkachel, brandstofcel CV-ketel, maar ook middelen om energie op te wekken zoals zonnepanelen. De nieuwe subsidieregeling kan gecombineerd worden met de subsidieregeling van de Provincie Gelderland en de Duurzaamheidslening van de gemeente Nijmegen. Men kan via de Duurzaamheidslening bij de gemeente geld lenen voor energiebesparende maatregelen voor een rentepercentage dat 3 procent lager ligt dan de marktrente.

Samenwerking stimuleren
Wanneer vijf of meer woningeigenaren gezamenlijk een subsidieaanvraag indienen om hun woningen energiezuiniger te maken, kunnen zij per eigenaar €100,- extra krijgen. Daarnaast wil de gemeente groepen woningeigenaren die op grote schaal gezamenlijk aan de slag willen met energiebesparing faciliteren met een financiële bijdrage. Groepen van particuliere woningeigenaren moeten hiervoor een plan indienen hoe zij de woningen energiezuiniger willen krijgen en wat ze nodig hebben om dit te realiseren.

Ontzorging
Belangrijk is dat bewoners zo min mogelijk last hebben van administratieve handelingen en ergens terecht kunnen voor onafhankelijk en deskundig advies. Om dat vlot te laten verlopen, kunnen zij een beroep doen op duurzaam punt Het Groene Hert aan de Burchtstraat, waar mensen geholpen worden met premieaanvragen. Ook is hier informatie over de duurzaamheidslening voor de financiering te verkrijgen. Het Groene Hert kan desgewenst de particuliere woningeigenaren in contact brengen met lokale en regionale leveranciers, aannemers en installateurs. Vanaf 2012 wil Het Groene Hert zich sterk maken voor bewoners, die een aanvraag indienen, voordelige prijzen te krijgen door grootschalige inkoop.

De subsidie genereert een viervoud aan investeringen door de woningeigenaar. Dit vormt een impuls voor de lokale werkgelegenheid zoals voor installateurs en aannemers. Eerdere subsidies bleken tevens een stimulans voor het aanbieden van duurzame producten.

In de begroting is voor deze subsidieregeling voor 2011 €200.000 gereserveerd en voor de komende jaren nog eens €470.000 per jaar. In totaal is er € 1.610.000 beschikbaar. Wanneer de gemeenteraad 12 oktober as. akkoord gaat met de premieregeling kan de regeling daarna in werking treden.