Rijke Grieken mogen niet dubbel profiteren.

De kans is aanwezig dat Griekenland failliet gaat of uit de euro stapt. Deze keuze ligt in belangrijke mate bij de Grieken zelf. Zij moeten weer naar de stembus en er zal toch wel eens weer een nieuwe regering komen, die dit gaat bepalen.
Wij Nederlanders sparen veel, maar de Grieken kunnen er ook iets van. En de vermogende Grieken hebben hun geld massaal (en dan gaat het naar verluid om € 200 miljard) aan hun eigen samenleving onttrokken en gestald bij banken in het buitenland. Dit voorop stellen van het persoonlijke gewin is maatschappelijk gezien al een kwalijke zaak.

Maar stel dat de Grieken uit de eurozone stappen en weer de drachme invoeren. Dan wordt die drachme zeer fors minder waard dan de euro. De binnenlandse Griekse economie krijgt dan een forse dreun. Alles wat geïmporteerd moet worden, wordt veel duurder. Dan kunnen ze natuurlijk drachmen bijdrukken, die daardoor nog minder waard worden, maar dat probleem van inflatie zoeken ze zich dan in Griekenland zelf maar uit.

Al die euro’s die de Grieken op hun buitenlandse bankrekeningen hebben staan, blijven natuurlijk wel de waarde van de euro houden. Die steenrijke Grieken zouden dan dubbel profiteren. Eerst hun profijt van de Griekse economie wegsluizen en daarmee hun economie mee de vernieling in helpen.
En dan weer profiteren omdat hun koopkracht in Griekenland enorm stijgt. Zodat ze de gewone Grieken nog meer voor zich kunnen laten werken. Het lijkt wat op het verfoeilijke ‘short gaan’ bij beleggen door te profiteren van verwachte koersdalingen.

Dat dubbel profiteren zou toch moeten worden voorkomen. Dat kan wel, maar dat moet je wel willen. Van foute dictators kunnen de tegoeden in het buitenland worden bevroren. Dus wellicht ook van rijke Grieken? Alles boven de € 100.000 wordt vastgezet. En als Griekenland de euro vaarwel zegt, dan worden deze tegoeden in drachmen uitgekeerd. Zo krijgen ze terug wat hun toebehoord. En dat is weer goed voor de Griekse economie. Het verschil in waarde wordt gebruikt om de buitenlandse schulden van Griekenland te verminderen. Dat afromen gebeurt natuurlijk wel zo snel mogelijk, omdat anders de kapitaalvlucht weer wordt verlegd. Ik heb geen medelijden met die rijke Grieken die dit zouden moeten ondergaan.

O, ja. De banken waar de Grieken hun tegoeden opnemen en daarmee hun klant-zijn beëindigen, raad ik aan de gegevens door te sturen naar de Griekse overheid. Wellicht kunnen ze over het zwart geld op een fatsoenlijke manier belasting heffen.

Van eurostat: De industriële produktie in de eurozone daalde in maart 2012 met 0,3% t.o.v. februari 2012. De grootste daling van de produktie werd gemeten in Nederland: -9,0%. Eurostat maakte ook een vergelijking met vorig jaar: maart 2011. In het afgelopen jaar daalde de produktie van energie met 7,3% (!!) De produktie van duurzame gebruiksgoederen [...]

Terwijl teksten lekken en partijen buiten het lenteakkoord hun vernietigend oordeel klaar hebben zoek ik naar concrete teksten die me een beeld geven van de winst voor een duurzame samenleving. Er is wel wat, maar nog onvoldoende voor een helder beeld. Is dat de rede dat de akkoord-partijen de duurzame winst niet weten te communiceren?

Al weken zoeken platforms als het Klimaatverbond, e-Decentraal en de DE-koepel naar de juiste gesprekspartners voor het lenteakkoord. Want, hoe goed de intenties ook zijn, je zou graag wat bijgestuurd willen hebben. Ja, we komen ‘binnen’ en krijgen een luisterend oor. Maar waar dat toe leidt is onduidelijk. Begrijpelijk, een broedende kip moet je niet storen.

Kolentax: er komen een heel aantal heffingen. De heffing op kolencentrales, een aardgasheffing, afschaffen van belastingvoordeel op rode diesel. Dat ziet er uitstekend uit en het verzamelde bedrag (bijna 900 miljoen) is indrukwekkend. Daarmee speel je weer (sociale) ruimte vrij in de rest van je systeem. Daarnaast 200 miljoen voor energiebesparing bestaande bouw? Ook heel zinvol! Nu wordt het natuurlijk spannend hoe eea door zal werken. De heffing op kolen is mooi, maar zolang de CO2 prijs nog belachelijk laag is (ETS, het emissiehandelsysteem, zet die op ongeveer 7.5 euro per ton terwijl 30 euro pas wat gaat betekenen) zal het vooral leiden tot extra inkomsten voor de rijkskas, een doorbelasting naar de elektriciteitsgebruiker, maar eigenlijk nauwelijks een vergroening van het energiesysteem.

Belasting op rode diesel heffen is goed, maar treft de landbouwsector heel stevig. Er is nog geen ruimte voor compensatie, bijvoorbeeld door de landbouwsector meer perspectief te bieden om zelf energieleverancier te worden. Dat zou kunnen door boeren in staat te stellen om hun daken in te zetten voor collectieve energieopwekking voor zonnestroom. Nu die compensatie nog niet mogelijk is zal je zien dat de sector het vooral moet zoeken in de gebruikelijke methoden als schaalvergroting, uitstoot arbeid en verdere verschraling in het agrarisch systeem. Niet-duurzame maatregelen om een duurzaam initiatief te compenseren dus.

De verlaagde BTW voor zonnepanelen is een aardige geste, maar zet natuurlijk geen zoden aan de dijk want op dit moment is zonne-energie op eigen dak al rendabel. Wat echt zoden aan de dijk zet is een verruiming in het systeem van energiebelasting, met vrijstelling voor verenigingen van eigenaren om collectief zonnesystemen op het dak te zetten en dan ook collectief vrijstelling van energiebelasting te verkrijgen. De grootste winst zal zitten in vrijstelling van energiebelasting voor collectieve opwekking in energietuinen op gemeentelijke daken, voormalige vuilstorten of andere locaties. Op dit moment zorgt de aangekondigde verlaging van de BTW vooral voor het stilleggen van de markt in panelen. Die pijn zal snel zijn geleden als de overheid voor duidelijkheid zorgt.

Is het lente-akkoord dan te slap? Het is te vroeg om dat te zeggen. Binnen de ruimte die er nu is lijkt een eerste begin gemaakt te zijn met maatregelen. Die laten een richting zien die hoopvol is. Nog frustrerend mager misschien, maar iig een begin! De tekst van het lenteakkoord mag dan zijn uitgelekt, veel is nog onduidelijk. Geduld is een schone zaak, terwijl we ook van dit akkoord niet de doorbraak mogen verwachten waarop velen hopen. Het is een onderhandeling binnen bestaande machtsverhoudingen en verkiezingen zijn noodzakelijk om ruimte te bieden voor echte verandering! Dan kunnen we echt werken aan fundamentele verandering in het systeem van energiebelasting, wet- en regelgeving die nu nog lokale opwek van duurzame energie frustreert en een CO2 prijs die er toe doet zodat de kolendominantie in ons huidige systeem verdwijnt. Het is goed de zegeningen voor de korte termijn te tellen en tegelijk onze krachten te bundelen voor de doorbraak die we werkelijk nodig hebben.

Een week lang hebben er berichten in de media gestaan over het Stedelijk Museum. Wat is er aan de hand? Alle culturele instellingen in Amsterdam hebben zojuist subsidie aangevraagd voor de komende vier jaar. In totaal is er 82,6 miljoen euro te verdelen. Voordat het gemeentebestuur (College van B&W en de gemeenteraad) beslist hoe de koek precies verdeeld wordt, doet de Amsterdamse Kunstraad – het adviesorgaan inzake culturele kwesties – eerst een voorstel. Dat voorstel is nu op hoofdlijnen klaar.

Alle grote instellingen in Amsterdam – het National Ballet, Toneelgroep Amsterdam, het Muziekgebouw aan ‘t IJ, etc – hebben zichzelf een bezuiniging van 10 tot 15 procent opgelegd. Dat was ook noodzakelijk, want er is in de komende periode minder geld te verdelen dan in de afgelopen vier jaar (zo’n 8 miljoen). Het Stedelijk is de enige instelling die in plaats van geld te besparen méér subsidie heeft aangevraagd. En fors meer. Maar liefst drie miljoen euro wil het Stedelijk Museum optellen bij de huidige subsidie: van ongeveer 12,5 miljoen naar 15,5 miljoen per jaar. En dat terwijl het museum eigenlijk 10 tot 15 procent zou moeten bezuinigen. BAM!

Die extra subsidie valt uiteen in twee delen: een deel is bedoeld voor de exploitatielasten van het nieuwe gebouw en een deel is ‘gewoon’ extra subsidie voor programmering, personeelskosten en wat al niet meer zij. Door de verbouwing van de afgelopen jaren is het museum nu bijna twee keer zo groot geworden; het ligt voor de hand dat de kosten van het onderhoud en de beveiliging inderdaad daardoor toenemen. Dat geld moet worden gevonden binnen de 82,6 miljoen euro die we hebben voor alle culturele instellingen. Immers, alle andere culturele instellingen hebben hun exploitatiekosten ook gewoon in hun subsidie-aanvraag verwerkt. Het Stedelijk hoeft er echter niet op te rekenen dat dat andere deel, de ‘gewone’ extra subsidie, wordt toegekend, zeker niet omdat andere (top)instellingen in de stad dan extra moeten bloeden.

Volgens de Kunstraad is het heel wel mogelijk dat het Stedelijk 15 procent bezuinigt: het museum heeft relatief veel verdienvermogen, het wordt niet door de landelijke bezuinigingen geraakt en het is ook geen instelling met veel uitvoerende kunstenaars, zo schrijft de voorzitter van de Kunstraad aan ons. Dat betekent dat het Stedelijk met een nieuw plan moet komen waarin rekening wordt gehouden met die 10 tot 15 procent bezuiniging. Het verbaasde dan ook dat diezelfde voorzitter afgelopen zaterdag in het Parool zegt dat hij geen voorstander is van ‘een slap aftreksel van het huidige plan; dan krijg je slappe soep’. Dat is een beetje tegenstrijdig, nietwaar?

Hoe het ook zij: eerst moeten we inzicht krijgen in hoe hoog de exploitatielasten nu zijn met het nieuwe gebouw. Daarna zal de Kunstraad aan de bak moeten om dat bedrag ergens uit die 82,6 miljoen euro te destilleren. Vervolgens moet het Stedelijk maar met een nieuw plan komen dat recht doet aan de inspanningen die alle andere topinstellingen in Amsterdam ook hebben verricht. Een bezuiniging van 10 tot 15 procent is pijnlijk, maar gezien de extra gemeentelijke bezuinigingen van 144 miljoen euro mogen we ‘blij’ zijn dat het daar bij blijft.

Al sinds 1957 ontwikkelt Europa zich. In al die jaren zijn vele zaken samengevoegd, bestuur gecentraliseerd maar de inwoners van Europa voelen zich amper Europeaan. Nu in tijden van crisis neemt het gevoel van nationalisme weer toe. Angst voor soevereiniteitsverlies wordt met de dag groter. We worden steeds minder Europeaan. De idealen van weleer zijn [...]

If you get to think about a green, you will imagine -right away- some starry-eyed young idealist that spend most of his or her time thinking in the future of our planet. A bleak future, that is. Now, out of experience I can tell you that if you put two of these together, you will get -right away- a debate on the finer aspects of how this future will look like, should the greens get in power. Wondering about the state of the art of the last details of that future, I walked in the session "the future of the eu", in the spring council of the European Green Party, right now in Copenhagen.

Let it be said that these kind of sessions are quintessential in the councils of the EGP. Or so you would think when looking at the formal agenda of every council, normally dominated by many similar "working paper" sessions. The idea, a very european one, is that sessions in a council are the culmination of a long consultation and discussion process, where different and contrasting views have been made -sometimes painfully- to coincide and fit in a shared document. As a matter of fact these sessions are quite relaxed and not so crucial, since attendants know each other, and are likely to have already explored their differences and leaving the ones that are unbridgeable behind. Still, given the all present need of greens to argue with each other, these sessions open a rare window in the most interesting dilemmas of the green movement.

And so it was this time.

One of the most interesting dilemma of the greens is our connection with the european project. Because today the day there are very few greens that would believe in europe as a problem. You could say that euro-skepticism is not a very green thing. Today we believe that europe is a big part of the solution to almost any problem in an european country. And at the same time we surely recognize the shortcomings of the project as it is right now. Greens are constantly being concern with that famous democratic gap of the EU. We constantly harp on the commission and her unelected powers to be. And still, we think that the EU is the way to go. I can see it in the faces of my fellow congress goers. We are actually happy to be here, to feel ourselves europeans. Funny thing. Because the very abstract and almost non existent thing of being european inspires us, meanwhile we criticize the very concrete and real european institutions. Ours is a very interesting spagaat, also to be seen in the document being perfected.

Looking in detail at the text, and the discussions that this session was still dealing with, you could see that for almost every single sentence that would explain that the EU is the institution capable of implementing  our most treasured ideas, few lines before or few lines after, there would be a sentence explaining yet another wrong thing that the EU is right now.

Of course, it feels ok. Because when we greens get to think about this issue, that is exactly how we feel. Our texts are likely to be the most honest texts that political parties today write. They reflect our doubts and our dilemmas. But right now, when I am hearing the environmental minister of Denmark, a green, extolling us to show the right way instead of criticizing the wrong one, I wonder if we should not leave our dilemmas for a while, and focus in bringing out our agreements. This council is still beginning, and the final vote on our vision for the future of the EU will be the Sunday. We'll see how far are we then.

In my first postI linked to a TEDx talk by an architect who showed a lot of innovative ideas to construct more sustainable buildings and cities. In this post I will focus on ways the construction industry is enabling him and his colleagues to actually build them. Reducing the energy use and increasing the energy generation capacity of buildings is a central theme, but the focus is shifting towards more integrated approaches. In this post I will focus on energy, because I think it still remains the question whether the Dutch regulatory framework is facilitating the transition towards energy neutral and energy producing buildings.

Increasing the energy generation capacity of buildings
It is becoming increasingly clear that solar power is reaching grid parity for consumers in The Nethterlands, according to some the price of solar power has fallen below grid parity for consumers already. The Dutch are becoming totally enthousiastic about collective purchasing of solar power. In 2009 Urgenda started the collective purchasing action called we want solare (Wij Willen Zon). Currently there are over 60 active collective purchasing actions in the Netherlands. Even now, more local community energy companies are starting everywhere in the Netherlands.

For those who won’t or can’t afford the upfront investment in solar panels a growing number of solar as a service companies are starting. Zonline, for example, offers consumers solar panels paid by a fixed price per kilowatt hour electricity produced. They’ve only just started, but looking at Dutch consumer prices for electricity (around 21 to 23 Eurocent per kilowatt hour, about 70% of which are taxes) and the growth rate of it’s US partner Sungevity it promises to be a booming business. Other companies, like Rooftop Energy are applying the same business model to the business market. Which is a bit more difficult as companies pay a lower rate for electricity. Still the first examples of local governments using solar lease to get solar on their rooftops are popping up. For business placing solar on your own rooftop can be part of their CSR strategy too.

Different forms of sustainable heating are catching up too. Sometimes (old fashioned ) based on using the waste heat of waste incinerators, but also based on heat pumps (air-to-air or air-to-water) or geo-thermal power.

Reducing energy use
Although solar energy is the sexiest kid on the block, it surely isn’t the only one.
Stimulated by the energy label for buildings and rising energy prices a growing number of companies are offering help to property owners to reduce their energy use in existing buildings. Most of them demand upfront investments by the property owner. A few are exploring new business models and let property owners repay their investment through a reduction in their energy bill. In the commercial property market (offices, swimming pools) energy service companies (ESCo’s) are emerging. ESCo’s are offering a way to reduce the energy use budget neutral or even with a direct reduction in costs for the property owner or tenant. The upfront investments are done by the ESCo. The reduction in energy use can be achieved by changes to the installations, but also by adjustments to the façade of the building.

Some companies are even exploring business models that combine ESCo’s with green lease agreements. Which is a logical combination, as even the most energy efficient building will use a lot of energy if the tenant doesn’t change it’s habits.

Examples for the residential market include WAIFER and Qurrent. WAIFER says it can renovate a home within weeks and is currently renovating around 2500 homes from housing corporations in the Rotterdam area. Qurrent advertises as a new kind of energy company: one that wants to sell as little energy as possible.

Dutch regulatory framework
The Dutch regulatory framework for the construction industry used to consists mainly on construction. As energy generation is increasing because of the rise in popularity of solar panels, amongst others, the regulatory framework for the energy industry is becoming increasingly pressing. Energy regulation is mainly focused on centralized energy production making little use of lessons learned in other environmental policy fields or in other countries. Despite the subsidy for sustainable energy and many policy changes The Netherlands are lacking behind in sustainable energy.

For example users of sustainable energy have to pay the same amount of energy tax as users of fossil energy. This means sustainable energy has to be subsidized to be able to compete with fossil energy at wholesale prices. For cars the Dutch government has chosen a different strategy making fuel efficient cars more attractive using tax incentives. Looking at the sales figures of hybrids like the Toyota Prius this has proven a very successful strategy.

The high energy tax on (sustainable) energy does make investments in energy efficiency and solar power more attractive, especially for consumers. This will put a growing pressure on the 2 billion Euro in energy taxes the Dutch government collects from users of residential buildings each year.

To make things worse for government budget some community owned energy companies have stopped paying energy taxes on energy used by their members/investors. They claim that there is no difference between people growing their own food and transporting it to their home via public infrastructure and producing your own energy and using public infrastructure to get the energy to your home. It is not yet known if judges will agree, but it does show that current legislation is hindering people who try to provide their own energy together with their neighbors. Pretty strange if you consider the fact that some Dutch politicians are complaining about the nimby-behaviour of Dutch citizens.

Changes for Dutch government
Things can be arranged differently as the Dutch government has a well established system of reaping the benefits of our natural gas supplies. Through EBN, a subsidiary of the Ministry of Economic Affairs, the Dutch government offers the possibility to provide up to 40% of the necessary capital for the exploration and production of natural gas and oil. Dutch government earned around 6 billion Euro from this investments in 2011 alone. So why not use the same model to finance sustainable energy now that it has become a profitable alternative?

This alternate business model, based on the exploration and exploitation of sustainable energy, would earn a growing income for the Dutch government as opposed to the decreasing income if more inhabitants will change to solar power as a primary source of energy. It can also decrease the funds and manpower necessary for subsidizing alternate sources of energy, thus reducing the costs of reaching the sustainable energy goals set by the Dutch government.

For solar power it can help in decreasing the costs and improving the efficiency of the installations. Take for example my own neighborhood. An average house can uphold about 6 till 9 solar panels, while larger installations are relatively cheaper to install. I would love to be able to combine my installation with the neighbors and exchange the energy generated. Current legislation makes that financially unattractive if not impossible, whereas there would be a valid business case for combining our solar energy systems under a different regulatory framework.

Similar cases are abundant all through the Netherlands, not only for rooftop solar PV installations, but also for the production of biogas or heat recovery from waste water treatment. Adjusting the regulatory framework would also open up opportunities for other technologies like using the heat generated by roads or datacenters to cool and warm our buildings.

Due to the current regulatory framework for energy those types of innovation need subsidy way to long and large scale application is pushed to the future setting Dutch companies on a disadvantage in the international market.

Conclusion
What can we learn from the above? I think the best lesson to be learned is that it’s time to shift pardigm. With sustainable energy becoming competitive with fossil energy (despite existing subsidies and tax breaks for fossil fuel) there are chances for both Dutch government, society and entrepreneurs if we can apply lessons learned from other policy fields to sustainable energy.

For example the government could increase the amount of sustainable energy produced by variating the amount of energy tax paid for sustainable energy and fossil energy. The downside of this policy is that part of the benefit will go to foreign producers of sustainable energy and not towards more sustainable energy production in The Netherlands.

Changing the energy tax system in such a way that no energy tax has to be paid on energy produced by your own solar panels, windturbine or part of the solar road, does have a lot of potential to increase sustainable energy production in The Netherlands. It will bring possibilities to rationalize the decision to invest for consumers. Combining solar installations with your neighbors, using noise barriers next to highways for large scale solar pv installations (like Solar Green Point is promoting) or using heat collected from highways to keep buildings warm in the winter and cool in the summer.

To speed up the development even further and to yield some of the financial benefits the government could use part of the profits from oil and gas production for co-investing in sustainable energy production. Like some local government are already doing.

This way the government gets more than a double dividend. The first benefit will be that the amount of necessary subsidies for sustainable energy can be reduced. The subsidy can be focused on innovative technologies, like tidal power or offshore wind. Dutch government will get a growing revenue base from investments in sustainable energy production to compensate for the expected downward trends in energy taxes. The governmentbudget can be safeguarded even more if existing tax breaks and subsidies for fossil fuels are removed or decreased, like Maria van der Hoeven executive director of the International Energy Agency calls upon.

For investors and entrepreneurs in sustainable energy the co-investment from the Dutch government acts as an assurance that Dutch policy won’t change overnight, just like the current investments by EBN in oil and gas do for fossil fuel companies.

This post was originally written for and published at TEDxBinnenhof with the support of Ivo Stroeken and Max Herold.

Veel mensen zijn bang dat de Nederlandse economie zal krimpen door de voorgestelde bezuinigingen. Maar als je kijkt naar de afgelopen 10 jaar, dan zie je dat de Nederlandse economie ook al zonder bezuinigingen krimpt. Uit de database van Federal Reserve Bank of St. Louis heb ik een paar voorbeelden gevist. Industriële produktie in Nederland [...]

Veel mensen zijn bang dat de Nederlandse economie zal krimpen door de voorgestelde bezuinigingen. Maar als je kijkt naar de afgelopen 10 jaar, dan zie je dat de Nederlandse economie ook al zonder bezuinigingen krimpt. Uit de database van Federal Reserve Bank of St. Louis heb ik een paar voorbeelden gevist. Industriële produktie in Nederland [...]

De markten reageerden vanochtend meteen in mineur op de verkiezingen van gisteren: de euro verloor ten opzichte van de dollar en de beurzen openden fors lager, om daarna weer op te krabbelen. Griekenland wacht voorlopig politieke chaos en Frankrijk zal een linksere koers varen, maar wat gaat Duitsland doen?

Die vraag zal allicht komende zondag beantwoord worden, als de deelstaatverkiezingen in Noordrijn-Westfalen gehouden. Bij de verkiezingen in Sleeswijk Holstein gisteren ging de overwinning naar links. Met een FDP die naar links lonkt, moet Angela Merkel zich zorgen gaan maken om haar thuisfront, met landelijke verkiezingen in september in het vooruitzicht. Toegeven aan druk van Europese partners zal haar positie niet versterken, dus er zal naarstig gezocht worden naar manieren om de noodzakelijke versoepeling van het Europese begrotingsbeleid te bewerkstelligen zonder dat Duitsland de rekening betaalt.

(...)
Lees verder in De Europese economie, hoe nu verder? (nog 204 woorden)

In Nijmegen start de gemeente in samenwerking met Zonnepark Nederland en netwerkbeheerder Liander een project waarbij mensen zonnepanelen kunnen kopen die op het dak van een publiek gebouw komen te liggen. Liander saldeert de opbrengst met je energierekening, alsof ze op je eigen dak liggen. Je betaalt dus geen energiebelasting of btw over de energie die op deze wijze wordt opgewekt. Vincent Dekker van Trouw ziet hierin de voorbode van zonnevolkstuintjes, a la de al langer bestaande volkstuintjes voor groente en fruit. Of dat terecht is is de vraag, tenzij er een juridisch verschil is tussen zelflevering van windenergie en zelflevering van zonne-energie…

De belangrijkste vraag blijft m.i. dan ook of de rechter de zienswijze deelt dat zelflevering van energie te vergelijken is met zelflevering van groenten en fruit uit een volkstuin. En wanneer de rechter dat besluit is de vraag wat de overheid als Plan B heeft om het potentiële gat in de begroting te repareren. Is dat alsnog een wettelijk verbod op zelflevering voor de meter invoeren, of een maatregel verzinnen om inkomsten te genereren en tegelijkertijd het halen van de doelstelling voor 14% duurzame energie in 2020 dichterbij te brengen?

Zelflevering en energiebelasting

Er zijn verschillende manieren om je eigen energie op te wekken. Een belangrijk onderscheidt is de vraag of de energieopwekking voor of achter de meter plaats vind. Bij energieopwekking achter de meter (bv. door zonnepanelen op je eigen dak) is de wet helder: salderen mag. Bij energieopwekking voor de meter is het diffuser. Volgens Zonnepark Nederland is de wet Elektriciteitswetgeving voor meerdere interpretaties vatbaar. Volgens De Windvogel is salderen voor de wet niet expliciet verboden, dus mag het. Reden waarom windcoöperatie De Windvogel, waar ik zelf ook lid van ben, vorig jaar is gestopt met het betalen van energiebelasting over de elektriciteit die ze aan haar leden levert. Inmiddels werkt de belastingdienst aan een dagvaarding van De Windvogel, Anode en mogelijk ook een aantal leden van De Windvogel.

Niet echt een zonnig teken voor de investeerders in Zonnepark Nederland. Al staat de gemeente Nijmegen de eerste twee jaar garant voor de energiebelasting bij Zonnepark Nederland. Wanneer de rechter beslist dat er over zelf opgewekte energie voor de meter toch energiebelasting en btw betaald moet worden valt de schade voor de kopers van zonnepanelen dus mee. Zonnepark Nederland schrijft daarover op haar site het volgende:

De methode van salderen van opgewekte energie op een ander dan je eigen dak is nog niet uitdrukkelijk bij wet geregeld. Deze pilot maakt hiertoe gebruik van een uitzondering in de huidige Elektriciteitswetgeving die voor meerdere interpretaties vatbaar is. De pilot loopt daarmee vooruit op een (mogelijke) aanpassing van de wetgeving op dit punt. Het Ministerie van EL&I is op de hoogte van de pilots die Liander m.b.t. collectief opgewekte energie uitvoert. Toch is er een zeker risico dat het salderen van de Energiebelasting en BTW zoals in deze pilot gebeurt, niet zal worden toegestaan door de fiscus. In dat geval staat de gemeente Nijmegen voor een periode van twee jaar garant, voor de gederfde inkomsten voor de deelnemers (energiebelasting en BTW). Doordat er zo in ieder geval tenminste twee jaar gesaldeerd kan worden, is de totale businesscase gerekend over 25 jaar, voor de deelnemers toch kostendekkend. Het financieel rendement zal dan wel lager zijn, dan wanneer salderen over de volledige periode wordt toegestaan door de wetgever.

Ook in Rotterdam zijn er plannen voor een collectieve zonne-energiecentrale op de geluidswal van de A20 ter hoogte van het Terbregseplein, deze plannen worden ontwikkeld door Solar Green Point.

Kosten collectieve zonnestroomcentrale

De kosten per zonnepaneel bedragen bij Zonnepark Nederland Euro 500, de verwachte opbrengst is gemiddeld 197 kWh. Daarnaast betaal je 25 jaar lang 15 Euro per jaar voor onderhoud en beheer. De totale kosten per paneel van 240 Wattpiek komen daarmee op Euro 875 ( € 500,– plus € 375,–) voor 25 jaar. Afgezien van de jaarlijkse bijdrage is de installatieprijs van Euro 2,08 per Wattpiek vergelijkbaar met de installatiekosten van zonnepanelen op je eigen dak, met als voordeel dat je er geen omkijken hebt. De jaarlijkse bijdrage van Euro 15 maakt het m.i. wat onaantrekkelijker, al kom je met een verwachte kostprijs van Euro 0,178 per kWh nog steeds onder het huidige consumententarief voor elektriciteit uit.

De kosten per paneel met een jaaropbrengst van 230 kWh bedragen bij Solar Green Point Euro 460. Al kan de definitieve prijs nog afwijken. Daarnaast rekent ook Solar Green Point met een bedrag per jaar voor onderhoud en beheer gedurende de 20 jaar waar Solar Green Point van uit gaat. Wanneer ik de jaarlijkse bijdrage per paneel gelijk hou aan de bijdrage bij Zonnepark Nederland kom ik uit op een totale investering van Euro 760 (460 + 20 * 15) en een kostprijs per kWh van Euro 0,165.

Wanneer de energiebelasting vervalt voor zelflevering van eigen energie voor de meter is de verwachte stroomprijs lager, zelfs als rekening wordt gehouden met de 4 Eurocent aan extra kosten die Hans Labohm en Rob Walter aan zonne-energie willen toerekenen.

Kosten collectieve zonne-energie vergeleken met collectieve windenergie

Naast aanbieders van collectieve zonnestroomcentrales in eigen bezit zijn er al langer coöperaties actief op het gebied van windenergie, zoals De Windvogel. Een nieuwer model vormt De Windcentrale. Bij De Windvogel betaal je eenmalig Euro 50 lidmaatschap en kun je daarnaast een bedrag uitlenen waarover rente vergoedt wordt. Bij De Windcentrale koop je winddelen in een windmolen, elk winddeel geeft recht op een deel van de elektriciteitsopbrengst. De Windcentrale gaat er van uit dat een winddeel ongeveer 500 kWh per jaar opwekt en tussen de Euro 300 en Euro 400 kost. De levensduur van een windmolen is 15 tot 20 jaar, wat betekent dat de kostprijs per kWh tussen de 3 en 5,3 Eurocent ligt. Dat is nog goedkoper dan collectieve zonnestroomcentrales.

Plan B: duurzame energie baten

Beide voorbeelden laten zien dat rendabele vormen van duurzame energie veeleer innovatie in de overheidsregulering vergen, dan innovatie in de markt. Het is dan ook tijd dat de overheid een Plan B verzint voor de toekomstige terugval in de opbrengst van de energiebelasting. Bij voorkeur op een manier die de energiemarkt zoveel mogelijk behandelt als andere markten, dus geen subsidies of fiscale ondersteuning voor uitontwikkelde technologieën als wind op land, olie en gas.

Wel nadenken over de wijze waarop de overheid een deel van de private winsten van publieke goederen als zon en wind kan afromen. Bijvoorbeeld in de vorm van duurzame energie baten.

Ik heb al een aantal keer eerder voorgerekend dat het grote prijsverschil tussen de kostprijs van windenergie (en in toenemende mate ook van collectieve zonne-energie) en de consumentenprijs van elektriciteit mogelijkheden geeft om de energiebelasting te vervangen door een systeem waarbij de overheid een deel van het rendement afroomt, zoals de staat dat via Energie Beheer Nederland ook doet bij aardgas en olie.

Nog even over dat patatverbod he. Maarten Poorter (PvdA), aanstichter van ‘hi hi ha ha ho ho’ (zoals ‘ie zelf tikt), heeft niet echt gepleit voor een verbod maar voor een convenant met snackbarren en turkse pizza-tenten. In dat convenant moeten ondernemers aangeven dat ze geen vette hap meer serveren aan middelbare schoolscholieren tot 2 uur ‘s middags. Poorter was namelijk stomverbaasd toen hij een middelbare school bezocht en jongeren met broodjes kebab in hun ‘gezonde’ kantine zag zitten. Hij wil dat de ondernemers gaan meedoen met het programma ‘Jongeren Op Gezond Gewicht’ (JOGG) om zo obesitas bij kinderen en jongeren tegen te gaan.

Nu mankeert er van alles aan het patatplan (na 2 uur mag je blijkbaar snacken wat je wilt, ondernemers zien hun omzet dalen maar krijgen daarvoor in de plaats ‘een gratis advertentie in een stadskrantje’), maar het is terecht dat Poorter zich druk maakt over obesitas bij de Amsterdamse jeugd. Ruim een kwart van hen heeft overgewicht, van kinderen met Turkse ouders is bijna de helft te dik. Dat is niet goed, want overgewicht (en zeker obesitas) kan op den duur leiden tot ernstige gezondsheidsklachten zoals hart- en vaatziekten, diabetes, gewrichtsklachten en psychische problemen. Dat de PvdA daar dus iets aan wil doen, is lovenswaardig.

De vraag is alleen: wat kan je als overheid doen? Friet verbieden, convenanten sluiten, prijsvragen uitschrijven: het is allemaal zo net niks. Bovendien, jongeren zijn slim. Als ze door de snackbar worden geweigerd, dan gaan ze wel naar één van de 172 supermarkten om een zak chips met Joppiesmaak te kopen. Het probleem is dus niet op te lossen door een hek rond de snackbar te zetten, maar door iets te doen aan het feit dat die jongeren vervolgens hun calorieën er niet af zweten.

De sportparticipatie van kinderen en jongeren uit met name gezinnen met een laag opleidingsniveau en / of een laag inkomen is namelijk veel te laag. Bijna veertig procent sport niet of zelden. Nu hoor ik de PvdA eigenlijk nooit over sport. Ja, over het organiseren van de Olympische Spelen hebben de sociaal-democraten een mening (oh nee oeps). Maar toen het Sportplan van de gemeente werd besproken, waaruit keer op keer blijkt dat allerlei doelstellingen niet worden gehaald, toen gaf men niet thuis. Of toen ik een motie indiende om één miljoen euro uit te geven aan de amateursport in aanloop naar het EK Atletiek in 2016, toen stemde de PvdA als enige partij tegen.

Laten we dus hopen dat de vernieuwde aandacht van Poorter voor de gezondheid van Amsterdamse kinderen en jongeren ertoe leidt dat de PvdA op de bres springt voor méér sportende en bewegende Amsterdammers. Dat betekent meer sport op / na school, meer ondersteuning voor verenigingen en meer ruimte om te bewegen.

Wilders heeft fel uitgehaald naar de internationale gemeenschap tijdens zijn werkbezoek in Rusland. De PVV leider presenteert daar vandaag zijn manifest: “Democratie: hoezo!!??” Na zijn kruistochten tegen de Islam, de euro en Europa, heeft Geert Wilders een nieuwe vijand gevonden: Moeder Natuur.

“Onze souvereiniteit staat op het spel. Als we niet oppassen, hebben we niks meer te zeggen over wanneer we door natuurrampen getroffen worden. Henk en Ingrid moeten zelf kunnen bepalen hoe dik de ozonlaag moet zijn”. Naast langetermijn natuurverschijnselen, hekelt Wilders de ongebreidelde invloed van de seizoenen: “elk jaar weer hetzelfde liedje: zomer, herfst, winter, lente. Nederland is niks gevraagd, het wordt ons opgelegd en we hebben maar mee te doen”.

Ook de mensenrechten zullen het ontgelden, als het aan Wilders ligt. Hij pleit voor terugtrekking uit de NAVO, het opheffen van “subsidieslurpers” als Amnesty International en het overhevelen van het verplaatsen van het Internationaal Strafhof. “We kunnen best zonder die linkse hobby’s in Den Haag. Het geld voor al die rechters kunnen we beter besteden aan airconditioning en terrasverwarming”.

President Poetin heeft in reactie op de uitlatingen van Wilders een korte verklaring doen uitgaan. Hij zegt dat de uitlatingen voor rekening zijn van de PVV voorman. “In Rusland kennen we geen seizoenen, het is altijd winter en dat vinden we prima.” Wel zegt hij iets te voelen voor inperking van de mensenrechten. “dat is in elk land toch anders, zoiets als rechten moet je nooit centraal willen regelen.”

Minister-president Rutte en de NAVO topman Rasmussen hebben nog niet gereageerd.

 

 

In Nederland groeit het vrachtvervoer over de weg niet meer. Het aantal ton-kilometers (hoeveelheid vracht maal de afgelegde afstand) is aan het dalen. In 1999 haalde het vrachtvervoer in Nederland nog 83,6 miljard ton-kilometers. In het topjaar 2004 was dat zelfs 89.7 miljard. Maar in 2010 is dat afgenomen tot 76,3 miljard. Er rijden steeds [...]

Een nieuwe maand, een nieuw maandverbruik van gas- en elektriciteit. April 2012 was duidelijk kouder dan april 2011. Aan de vooravond van de Solar Days vandaag dus weinig zonnig nieuws over ons gasverbruik.

Gas- en elektriciteitsverbruik april

Afgaande op het aantal gewogen graaddagen was april 2012 kouder dan vorig jaar. Ons gasverbruik ligt dan ook fors hoger dan in 2011. Ook het elektriciteitsverbruik ligt iets hoger dan vorig jaar in april.

Maand	Graaddagen	Verbruik na correctie	Verbruik / graaddag	Elektra	Water
april 2011	127	13	0,10	235	13
april 2012	225	51	0,23	252	7

De hoop dat het stookseizoen voorbij was eind maart was duidelijk voorbarig. Met 51 kubieke meter aardgas hebben we helaas nog behoorlijk gestookt. Het elektriciteitsverbruik begint zich wel te stabileren op ongeveer 250 kWh per maand.

 

Verbruik gas, water en licht op jaarbasis

In de tabel hieronder kun je het verloop van ons gas, water en elektriciteitsverbruik op jaarbasis zien. De getoonde verbruiken zijn het verbruik in de 12 maanden tot en met de genoemde maand. Januari 2012 laat dus het verbruik van februari 2011 tot en met januari 2012 zien.  Ons gasverbruik per gewogen graaddag stabiliseert zich rond de 0,26  kubieke meter per graaddag. Het elektriciteitsverbruik is opgelopen tot 3.117 kWh per jaar. Het waterverbruik is nog 3 kubieke meter gedaald tot 104.

Maand	Gas	Gas / graaddag	elektriciteit	Water
januari 2011	1631	0,52	5432	167
februari 2011	1485	0,49	5128	165
maart 2011	1338	0,44	4802	162
april 2011	1228	0,41	4470	161
mei 2011	1114	0,38	4140	155
juni 2011	1086	0,37	3787	149
juli 2011	1085	0,37	3457	143
augustus 2011	1069	0,36	3164	137
september 2011	1017	0,35	2819	130
oktober 2011	919	0,32	2540	123
november 2011	762	0,27	2691	121
december 2011	676	0,26	2897	117
januari 2012	648	0,26	3067	112
februari 2012	675	0,25	3075	107
maart 2012	682	0,26	3117	104
april 2012	720	0,27	3134	98

Besparing op de energierekening

Door verschillende aanpassingen aan ons huis hebben we het gasverbruik de afgelopen anderhalf jaar teruggebracht van 0,6 m3 aardgas per gewogen graaddag naar 0,27 m3 aardgas per gewogen graaddag op jaarbasis. Dat heeft ons inmiddels een besparing van ruim 1.300 m3 aardgas opgeleverd (gecorrigeerd voor gewogen graaddagen), wat een besparing op de energierekening oplevert van een kleine Euro 800. Dat is een rendement van bijna 10% op de investering in een nieuwe hr-ketel en zonneboiler sinds de investering. De gestegen gasprijs maakt dat onze investering nog wat beter rendeert dan verwacht…

Waterverbruik
Ons waterverbruik is in april 7 kubieke meter. Dat is 5 kubieke meter minder dan in april 2011. Dat heeft deels te maken met minder badjes voor onze dochter door het slechtere weer en deels met de vervanging van onze vaatwasser en wasmachine door zuinigere exemplaren.

Kunduz-coalitie, wandelgangakkoord, SASJA (Sybrand, Alexander, Stef, Jolande en Arie) of lenteakkoord; hoe je het noemt geeft eigenlijk al aan wat je ervan vindt. Het stabiliteitsprogrammma voor 2013 dat gistermiddag door GroenLinks, D66, ChristenUnie, de VVD en het CDA werd gepresenteerd.

De gedoogcoalitie onderhandelde er zonder succes zeven werken over in het Catshuis. Maar vijf partijen in de Tweede Kamer hadden aan 48 uur genoeg om een akkoord in elkaar te timmeren. De media schrijven vandaag vol lof over het het huzarenstukje, waarin vier maanden voor de verkiezingen, vijf moedige politieke leiders ‘over hun eigen schaduw heen sprongen.’ Of zoals Volkskrant-collumniste Sheila Sitalsing schrijft: “Eerst gaan we ons laven aan de wilde gedachte dat tussen alle politieke versplintering, al het cynisme, al die roeptoeterende clowns en operettefiguren aan de flanken, Nederland nog steeds Nederland is. Een bestuurbaar land waar je met ouderwets polderen en een vleugje durf bergen kan verzetten. Waar de mensen, wanneer het water komt, eendrachtig een treintje maken en zandzakken gaan stapelen.”

Iedereen heeft er een mening over. Had Samsom wel mee moeten doen, of juist niet?  Wat vinden de kiezers ervan? Wie heeft er een strategische fout gemaakt? In alle politieke commotie dreigt de inhoud weer eens overschaduwt te worden. Want wat staat er eigenlijk in het stabiliteitsprogramma? Hoe komt het dat GroenLinks haar handtekening hier onder heeft kunnen zetten en wat is daar volgens de PvdA en de SP zo op tegen?

Terugdraaien bezuinigingen op kwetsbare groepen (o.a. op het PGB en Passend Onderwijs)

GroenLinks, D66 en ChristenUnie hebben flink oppositiegevoerd tegen een aantal pijnlijke maatregelen van dit kabinet. Het stabiliteitsprogramma bevat een aantal maatregelen om de overheidsbegroting op orde te krijgen, maar de partijen wilden ook duidelijk maken dat zij heel andere keuzes maken dan de VVD en het CDA met de PVV konden maken. De meest besproken bezuinigingen van het kabinet Rutte I worden daarom teruggedraaid. Hoofdlijn van het stabiliteitsprogramma is dat kwetsbare groepen meer worden ontzien en dat in plaats van de kaasschaafmethode, Nederland een aantal grote hervormingen zal ondergaan.

Jolande Sap noemde in het Kamerdebat van dinsdag al dat de bezuinigingen op natuur, het Passend Onderwijs en de de Persoonsgebonden Budgetten (PGB’s) van tafel moesten, wilde GroenLinks voor een begroting voor 2013 tekenen. Uiteindelijk heeft ze nog  veel meer binnengehaald, maar het terugdraaien van deze bezuinigingen zijn een belangrijk kenmerk. De PGB’s, waarmee zorgbehoevende een budget krijgen waarmee ze zelf zorg kunnen inkopen, werden in de originele kabinetsplannen vrijwel geheel geschrapt. Dat gaat nu niet door.

Ook de bezuinigingen op het passend onderwijs gaat niet door. Het gaat dan om de bezuinigingen die het kabinet wilde invoeren op bijzonder onderwijs en begeleiding voor leerlingen met gedrags-  of leerproblemen. Dit zou leidden tot verlies van veel banen in het bijzonder onderwijs, maar ook tot grotere klassen, wachtlijsten voor het bijzonder onderwijs en zorgleerlingen die in het regulier onderwijs hun hoofd boven water moeten zien te houden zonder geld voor extra begeleiding.

De bezuiniging op griffierechten, waarmee het een stuk duurder wordt om een zaak voor de rechter te brengen, wordt eveneens teruggedraaid. Ook de cultuursector wordt iets gecompenseerd voor de harde bezuinigingen waar zij mee te maken hebben gekregen: uitvoerende kunst komt weer in het lage BTW-tarief.

De huishoudinkomenstoets, waarmee mensen hun uitkering verliezen als een inwonend familielid, bijvoorbeeld een kind, een inkomen verwerft, wordt ook teruggedraaid. Met name wethouders van de grote steden maakten zich om deze maatregel grote zorgen. Ook de 100 miljoen bezuinigingen op preventieve/palliatieve zorg worden teruggedraaid, net zoals er 40 miljoen bezuinigingen via de eigen bijdrage voor de GGZ.

Een andere bezuinigingspost van het kabinet, het openbaar vervoer, wordt ook gespaard door het stabiliteitsprogramma. Tot slot gaan ook de bezuinigingen van Bleker op natuur niet door. In het natuurakkoord dat de staatssecretaris met provincies heeft gesloten staat dat zij verantwoordelijk worden voor het natuurbeleid, maar dat zij daar wel fors minder geld voor krijgen dan het rijk nu aan natuurbeleid uitgeeft. Natuurorganisaties reageerden vandaag positief doordat het stabiliteitsprogramma meld dat er in 2013 200 miljoen extra voor natuur beschikbaar komt.

De zware bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking die tijdens de Catshuisonderhandelingen dreigden zijn nog niet doorgevoerd, maar het was duidelijk dat er met de PVV geen akkoord te maken viel, zonder een hele  forse korting op de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking. Dat is nu ook van de baan, Nederland blijft 0,7% van haar BNP aan ontwikkelingssamenwerking uitgeven.

Groene Agenda

In het stabiliteitsprogramma zit bovendien een hele indrukwekkende groene agenda, door een combinatie van maatregelen. Het belastingstelsel wordt ingrijpend vergroent door vervuilende energie zwaarder te belasten. Het stabiliteitsprogramma noemt in dit kader de aardgasheffing, kolenbelasting, rode diesel, leidingwater en eurovignet. De onbelaste reiskostenvergoeding, inclusief het onbelaste privégebruik van lease-auto’s wordt afgeschaft, waardoor het aantrekkelijker wordt om dichter bij je werkt te gaan wonen.

Daarnaast wordt er  280 miljoen uitgegeven voor verduurzaming van de economie, onder meer voor woningisolatie. Er is sprake van dat zonnepanelen onder het lage BTW-tarief van 6% gaan vallen. En zoals gezegd wordt 200 miljoen die het kabinet wilde bezuinigen op natuur teruggedraaid.

Pensioenleeftijd

Na een lange discussie kwamen op 10 juni 2011 vakbonden, werkgevers en het kabinet een pensioenakkoord overeen. Het pensioenakkoord verscheurde de FNV en leidde uiteindelijk tot haar ondergang – op dit moment wordt gewerkt aan de vorming van een nieuwe vakbond. In het oorspronkelijke pensioenakkoord gaat in 2020 de AOW-leeftijd omhoog naar 66 jaar en groeit vanaf dan de pensioenleeftijd mee met de groei van de levensverwachting, waardoor in 2025 de AOW-leeftijd 67 jaar zou worden.

Het stabiliteitsprogramma breekt met dit pensioenakkoord en gaat eerder de pensioenleeftijd verhogen. Al in 2013 zal de AOW-leeftijd met 1 maand omhoog gaan en zal vervolgens in stappen verder verhoogt worden zodat in 2019 de AOW leeftijd om 66 jaar ligt en in 2024 op 67 jaar. Vanaf 2024 wordt de AOW aan de levensverwachting gekoppeld.

Volgens partijen als D66 en GroenLinks is een snellere stijging van de pensioenleeftijd te rechtvaardigen als je kijkt naar de stijging van de levensverwachting die sinds de invoering van de AOW-leeftijd heeft plaatsgevonden. Bovendien benadrukken zij de solidariteit tussen generaties: de huidige en aankomende groep gepensioneerden heeft veelal riante pensioenregelingen. Nu de vergrijzing er aan komt moeten de generaties na hen met veel minder mensen de AOW gaan opbrengen voor een veel grotere groep ouderen. De PvdA is tegen aanpassing van het moeizame compromis dat via het originele pensioenakkoord tot stand is gekomen en de SP is sowieso tegen elke verhoging van de pensioenleeftijd.

Arbeidsmarkt

Nog zo’n onderwerp waar de politiek al jaren tegenaan hikt is de aanpassing van de ontslagbescherming. De huidige ontslagbescherming zorgt er volgens een partij als GroenLinks voor dat mensen met een vast contract zo goed beschermt zijn dat een werkgever wel oppast om mensen een vast contract te geven. Het gevolg is een tweedeling tussen insiders en outsiders op de arbeidsmarkt: insiders met een vast contract zijn goed beschermd en voor hen gelde riante regelingen met betrekking tot hypotheekverstrekking en pensioenopbouw. De outsiders zitten in flexibele contracten of worden als zzp-er bij een bedrijf aangenomen. Jongeren en allochtonen zijn oververtegenwoordigd in deze groep. Als economisch de wind tegen zit zijn dit de groep mensen die er het eerst uitvliegen. GroenLinks pleit er al veel langer voor dat deze tweedeling op de arbeidsmarkt doorbroken moet worden. Van werkgevers moeten we niet vragen om hoge ontslagvergoedingen te betalen aan een groep die er toch al goed voorstaat, werkgevers zouden veel meer moeten investeren in het bieden van kansen aan haar werknemers, bijvoorbeeld via scholing. De arbeidsmarkt moet er niet op gericht zijn dat niemand meer zijn baan kwijt raakt, dat is in de geglobaliseerde economie onmogelijk geworden. De arbeidsmarkt moet erop gericht zijn dat, wanneer ontslagen, iedereen vervolgens weer ergens anders aan de slag kan.

Ook op dit punt van de ontslagbescherming is er een doorbraak bereikt. De ontslagvergoedingen worden beperkt, al is nog niet uitgewerkt op welke manier dit moet gebeuren. Daar staat tegenover dat de eerste zes maanden van de Werkloosheidsuitkering door de werkgever betaald moeten worden. Bovendien gaat het geld dat werkgevers niet meer hoeven te investeren in ontslagvergoedingen naar scholing voor hun werknemers en werk-naar-werk trajecten. Dit zorgt er dus voor dat het voor een werkgever aantrekkelijk is om ook gedurende het dienstverband in zijn werknemers te blijven investeren en dat, als hij gedwongen is om mensen te ontslaan, het voordelig is om een actieve rol te spelen zodat zij ergens anders snel weer aan de slag kunnen.

Deze arbeidsmarktwijziging past dus heel goed in het verhaal van GroenLinks en ook D66 dat mensen nieuwe zekerheden geboden moet worden: niet langer de zekerheid op een vaste baan staat centraal, maar de zekerheid op het vinden van nieuw werk. SP en in mindere mate de PvdA geloven hier niet in en vinden dat bestaande zekerheden worden afgebroken. Net als op het issue van de pensioenleeftijd is echter de PvdA hier ook de afgelopen jaren voorzichtig wat op gaan draaien en vormt ook dit onderwerp daarom een lastig campagnethema voor Samsom.

Woningmarkt

Het derde belangrijke dossier waarop in Den Haag al jaren gesteggeld wordt is de hypotheekrenteaftrek. Ook op dit thema is een voorzichtige doorbraak geboekt. Mensen kunnen enkel nog hypotheekrenteaftrek voor nieuwe hypotheken krijgen indien ze een hypotheek hebben die ze binnen 30 jaar aflossen. Fiscale subsidiëring van aflossingsvrije hypotheken behoort dus tot het verleden.

Daar staat tegenover dat ook de huurmarkt hervormd wordt. De laagste inkomens worden inzien, maar de huren voor mensen met een inkomen in de categorie 33 000 tot 43 000 mogen 1 procentpunt sneller stijgen dan de inflatie.

In de discussie over de Nederlandse woningmarkt wil links de hypotheekrenteaftrek aanpakken, terwijl rechts wil dat de huren meer marktconform worden. In het akkoord moeten beide kanten water bij de wijn doen en vind er een door links gewenste hervorming op de hypotheekrenteaftrek plaats als een door rechts gewenste hervorming op de huurmarkt.

Zorg

Begrotingstechnisch is de financiering van de gezondheidszorg één van de grootste hoofdpijndossiers. De kosten van de zorg lopen al jaren enorm op en het ziet er naar uit dat met de aanstaande vergrijzing deze kostenpost nog veel groter zal gaan worden. Bezuinigen op de zorg zijn impopulair, maar lijken onoverkomelijk.

In het stabiliteitsprogramma is afgesproken dat mensen meer zelf moeten gaan bijdragen in de kosten voor de Algemene Wet Bijzonder Ziektekosten. Lage inkomens zullen worden gecompenseerd doordat ze een hogere zorgtoeslag krijgen. Het plan van de Catshuisonderhandelaars dat patiënten per medicijn 9 euro zelf moeten bijdragen is wel van tafel.

De SP en de PVV proberen zich te profileren als de partijen die pal staan voor de zorg. Bezuinigingen voor de zorg liggen daarom ook zeer gevoelig bij deze partijen, en voor de SP lijkt dit een natuurlijk campagnethema.

Nullijn voor ambtenaren

Een makkelijke manier om geld te besparen is als de overheid minder geld gaat uitgeven aan ambtenarensalarissen. Bezuinigen op de bureaucratie is juist één van de weinige populaire maatregelen die er zijn om geld te besparen. Maar de maatregel komt ineens in een ander daglicht te staan nu met name de PvdA benadrukt dat het ook gaat om leraren en politieagenten. Zij zullen volgens het stabiliteitsprogramma te maken krijgen met een nullijn: hun salaris zal, ondanks de inflatie, in absolute zin gelijk blijven. Omdat er al een tekort voor personeel in de zorg dreigt, zal deze nullijn niet voor zorgpersoneel gaan gelden. Overigens worden ook de uitkeringen niet bevroren.

BTW-verhoging

Eén van de maatregelen die mensen meteen gaan voelen is de verhoging van de BTW. Volgens het stabiliteitsprogramma gaat in oktober het hoge BTW-tarief met 2% omhoog van 19 naar 21%. Dat betekend dat over iedere aankoop die je doet je 2% meer belasting moet betalen. Met andere woorden: alles zal 2% duurder worden. In de woorden van Diederik Samsom: mensen zullen dit direct in hun boodschappenmandje voelen.  Doordat de accijnzen op tabak, frisdrank en alcohol worden verhoogd zullen deze producten een extra scherpe prijsstijging meemaken.

Uit onderzoek blijkt dat lage inkomens relatief een groter deel van hun inkomen aan consumptie uitgeven dan hogere inkomens, omdat zij minder geld hebben om te sparen. Een BTW-verhoging raakt daarom lage inkomens extra hard. Om de pijn te verzachten schrijft het stabiliteitsprogramma dat de BTW-verhoging vanaf 2013 in toenemende mate wordt gecompenseerd door een lagere inkomstenbelasting, in het bijzonder voor werkenden met een lager inkomen.

Dat past in een trend die GroenLinks al veel langer bepleit. GroenLinks wil dat bedrijven zwaarder worden belast voor de vervuiling die zij veroorzaken, en minder hoeven te betalen aan belasting over arbeidskosten. Dat leidt ertoe dat er milieuvriendelijker zal worden geproduceerd en meer banen worden gecreëerd. Omdat consumptie over het algemeen vervuilend is heeft deze combinatie van maatregelen gedeeltelijk een zelfde effect. Consumeren wordt duurder, maar werken gaat meer opleveren.

Hoge Inkomens

In het Kamerdebat gister verweet Samsom de vijf partijen dat ze niets doen om ook van hoge inkomens een bijdrage te vragen. Dat is niet geheel waar. Behalve dat op verschillende punten lage inkomens worden ontzien, staan er ook maatregelen in die expliciet een bijdrage van de hoogste inkomensgroepen vragen. Hoge inkomens en bonussen krijgen in 2013 te maken met een belasting (‘crisisheffing’) die een half miljard moeten opbrengen. Daarnaast worden excessieve vertrekbonussen niet langer belast met 30%, maar met 75%.

Interessant in deze context is dat er ook een versobering van de wachtgeldregeling voor politici in het stabiliteitsprogramma zit. De maximumduur dat een politicus recht heeft op wachtgeld wordt gelijkgesteld aan de maximale WW-duur.

Ook bedrijfsleven en banken komen niet weg. Bijna een half miljard aan geplande lastenverlichting voor het bedrijfsleven gaat niet door en de bankenbelasting wordt verdubbeld.

Overig

Al met al zijn de bezuinigingen niet geheel pijnloos. Dat is ook niet mogelijk als je ineens vele miljarden minder moet gaan uitgeven. Wel is duidelijk dat het stabiliteitsprogramma poogt een stuk socialer beleid te voeren dan Kabinet Rutte 1 en dat er een flinke groene agenda aan is toegevoegd. In plaats van de kaasschaaf over veel posten heen te halen, wordt er gekozen voor een aantal forse hervormingen in de Nederlandse publieke sector, gecombineerd met een aantal stevige lastenverzwaringen.

De SP en de PvdA hebben hun handtekening niet onder dit akkoord gezet en zullen daarom oppositie voeren tegen dit pakket. Opvallend is dat in het Kamerdebat gisteren Samsom niet al zijn pijlen richtten op plannen waar de partijen in het akkoord bewust voor kiezen, maar dat hij op zoek was naar andere manieren om het SASJA/FC Kunduz moeilijk te maken. Zo ontstond er onduidelijk over een zin uit het stabiliteitsprogramma die spreekt van ‘diverse taakstellingen op de Rijksbegroting’ die 0,875 miljard moeten opleveren.

Ook bevroeg Samsom GroenLinks-leider Jolande Sap vinnig op de Wet Werken naar Vermogen (WWNV). De WWNV is een wet die de uitkering voor jonggehandicapten (Wajong), de Sociale Werkvoorziening (SZW) en de bijstand bij elkaar voegt in één regeling en daarbij flinke bezuinigingen doorvoert op de SZW en de Wajong. De WWNV is een wet die nog niet is ingevoerd en waar GroenLinks zich altijd tegen heeft verzet. Hij staat niet genoemd in het Stabiliteitsprogramma, en met de opmerking van Sap dat deze maar controversieel verklaart zou moeten worden en daarmee  tot aan de verkiezingen nog niet in behandeling zou moeten worden genomen nam Samsom zichtbaar geen genoegen. Maar zoals Sap hem toewierp: als je mee had onderhandeld, dan hadden we er samen nog meer uit kunnen slepen.

Moet de BV Nederland vervroegd aflossen of juist een tweede hypotheek nemen? Je hoeft alleen schulden terug te betalen als je geleend hebt. Je hoeft ook alleen rente te betalen over leningen. Geld lenen kan je in grote problemen brengen. Waarom lenen landen dan nog altijd geld van banken? Bedrijven kunnen geld lenen van een [...]

Veel mensen zouden misschien wild zwaaiend met hun armen de tuin in rennen, maar ik had mijn camera binnen handbereik. Goudvis, bij het tuincentrum 4 voor 5 euro.

 

Momentopname van de Europese economie maart 2012. De totale winkelverkopen zijn nog altijd lager dan in het topjaar 2007. In roze de winkelverkopen in de landen die de euro als betaalmiddel gebruiken. De winkelverkoop binnen het euro-gebied is weer terug op het niveau van 2005. De cijfers over de gehele Europese Unie (27 landen) zijn [...]

Het is een wonderkijk debat in de Tweede Kamer bij het wetsvoorstel om ‘scheefwonen’ tegen te gaan. Als je meer dan 43.000 euro per jaar verdient als huishouden moet je het huis uit of extra huurverhoging als ‘straf’ accepteren. Het doel is de doorstroming op de woningmarkt op gang te helpen en sociale huurwoningen voor de minst draagkrachtigen te reserveren. Het is exemplarisch voor het oplossend vermogen van het CDA en de VVD. Je pakt niet de oorzaak aan maar bestrijd het symptoom met straf. Want, laat ik mijzelf als voorbeeld nemen, ik wil best verhuizen of een huis kopen; maar ik krijg zeker geen hypotheek.

Dit jaar woon ik op de kop af 10 jaar (naar volle tevredenheid) in mijn woning in de wijk De Boeg, een sociale huurwoning van de OFW. In die jaren is mijn inkomen behoorlijk gegroeid en ik kom (samen met mijn vriendin) inmiddels ruim boven de grens van 43.000 euro uit. Dus ik woon scheef. Nou zou ik best een huis willen kopen elders in Dronten, er is ten slotte voldoende beschikbaar, maar ik heb een nogal ‘dynamische’ loopbaanontwikkeling. Dan werk ik weer eens een paar maanden voor GroenLinks in de Tweede Kamer, dan weer eens een half jaar voor de gemeenteraad van Amsterdam, dan weer eens een jaartje elders. Kortom, niet bepaald een vast werkverband op basis waarvan je een hypotheek kan aanvragen zodat ik een huis kan kopen; en dat is nou juist de bedoeling van het wetsvoorstel.

Daarnaast zit de woningmarkt volledig op slot omdat de woningwaarde de hypotheekrente aftrek de prijzen kunstmatig hoog houdt en mensen daardoor met gigantische hypotheken zitten opgescheept. Ook zijn de hypotheekregels aangescherpt zodat je moeilijker een hypotheek krijgt en dat traft juist de starters op de koopmarkt. Als het kabinet iets wil doen aan de vastgelopen woningmarkt moet ze het probleem op de koopwoningmarkt oplossen en een goed systeem bedenken om flexwerkers zoals ik of zzp-ers een hypotheek te kunnen laten afsluiten. Want nu wordt ik bestraft met een 5% hogere huur om het feit dat ik de afgelopen jaren financieel succes heb gehad op de arbeidsmarkt en ben gaan samenwonen, zonder dat ik een mogelijkheid heb een huis te kopen.

Dat het kabinet bang is voor de huizenbezitter en daardoor de woningmarkt niet durft te hervormen door de villasubsidie (hypotheekrente aftrek) aan te pakken vind ik treurig. Maar dat ze het afwentelt op de huurder die net ‘financieel een beetje leuk mee gaat draaien’ op de arbeidsmarkt, zonder die huurder een alternatief te bieden, vind ik echt te gek. Ik heb altijd gedacht dat de VVD tegen het bestraffen van succes was (want zo noemen ze belastingheffing altijd), maar kennelijk geldt dat niet als je een sukkelige huurder bent.

Het is april, tijd dus om de meterstanden op te nemen. Maart begon koud, maar de laatste week kende zeker warme dagen. Dus de zonneboiler heeft al weer een aantal dagen dik boven de 70 graden gezeten. Ruim warm genoeg voor wasmachine, vaatwasser, bad en douche.

Effect in de buurt

Overigens begint de verlaging van onze energierekening zich langzaam rond te praten bij de buren. Om te zien wat de mogelijkheden zijn ben ik vorige maand samen met 3 buurtgenoten naar de SHK in Essen geweest. Een beurs met voornamelijk heel veel sanitair, warmte en wateroplossingen. Waarbij zeker voldoende inspiratie is opgedaan voor vervolgstappen. Al vergen die nog wel wat extra sparen.

Opvallend vond ik het grote aantal systemen voor hergebruik van regenwater, terugwinning van warmte en de andere manier waarop innovatieve kleine bedrijven het verwarmingssyteem inrichten. Van de bedrijven die grijswatersystemen ontwikkelen begreep ik dat dat interessant is, omdat in veel gebieden in Duitsland de waterzuiveringskosten gebaseerd zijn op het gebruik van leidingwater. Gebruik van regenwater voor het toilet of de wasmachine bespaart dus dubbel. Zowel op de kosten van water als op de zuiveringslasten. De prijzen die ze noemde per kubieke meter water maken ze voor Nederlandse huishoudens nauwelijks interessant, omdat je hier waterzuiveringslasten betaald per aantal bewoners en niet naar watergebruik. Daarmee valt een fors deel van de besparing weg.

Voor terugwinning van warmte waren veel verschillende systemen te zien. Variërend van losse systemen voor terugwinning uit douchewater of terugwinning van warmte uit de lucht die de mechanische afzuiging afvoert, tot systemen die in staat zijn de warmte uit meerdere bronnen op te slaan in een centraal boilervat. Deze warmte is vervolgens bruikbaar voor verwarming van tapwater of huis. Een aantal kleinere bedrijven zette het boilervat zelfs centraal in de warmwatervoorziening van het huis (ook voor hoge temperatuur verwarming), waarbij de cv-ketel als ondersteuning dient om het boilervat gedeeltelijk of geheel op temperatuur te brengen. De radiatoren worden vervolgens gevoed water dat verwarmd door een warmtewisselaar in het boilervat. Met als bijkomend voordeel dat de cv-ketel efficiënter gaat branden en minder snel slijt.

Helaas had ik dat niet goed uitgezocht toen wij onze zonneboiler vorig jaar lieten installeren. Ik verwacht echter dat in de buurt meerdere buren binnen nu en een jaar zelf een zonneboiler op het dak gaan zetten.

Gas- en elektriciteitsverbruik maart

Terug nu naar maart. Afgaande op het aantal gewogen graaddagen was 2012 warmer dan vorig jaar. Toch ligt ons gasverbruik 8 kubieke meter hoger. In mijn herinnering was maart 2011 wellicht kouder, maar wel zonniger. Al kan ik me daar in vergissen. In ieder geval is duidelijk dat we meer gestookt hebben. Ook het elektriciteitsverbruik ligt bijna 20% hoger dan vorig jaar in maart.

Maand	Graaddagen	Verbruik na correctie	Verbruik / graaddag	Elektra	Water
Maart 2011	361	68	0,19	240	12
Maart 2012	300	76	0,25	282	9

In de grafiek hiernaast zie je dat voor ons het stookseizoen weer over is. Ons gasverbruik zit met name in de koude, donkere maanden, aangezien de zonneboiler dan minder warm water oplevert. In de grafiek hiernaast kun je echter ook goed zien dat de zonneboiler ons gasverbruik in mei tot en met oktober tot minder dan 10 kubieke meter aardgas per maand reduceert.

Ons elektriciteitsverbruik door het jaar heen rond de 250 kWh per maand ligt. In de donkere maanden loopt dat iets op.

Verbruik gas, water en licht op jaarbasis

In de tabel hieronder kun je de daling van ons gas, water en elektriciteitsverbruik op jaarbasis zien. De getoonde verbruiken zijn het verbruik in de 12 maanden tot en met de genoemde maand. Januari 2012 laat dus het verbruik van februari 2011 tot en met januari 2012 zien.  Ons gasverbruik per gewogen graaddag stabiliseert zich rond de 0,26  kubieke meter per graaddag. Het elektriciteitsverbruik is opgelopen tot 3.117 kWh per jaar. Het waterverbruik is nog 3 kubieke meter gedaald tot 104.

Maand	Gas	Gas / graaddag	elektriciteit	Water
januari 2011	1631	0,52	5432	167
februari 2011	1485	0,49	5128	165
maart 2011	1338	0,44	4802	162
april 2011	1228	0,41	4470	161
mei 2011	1114	0,38	4140	155
juni 2011	1086	0,37	3787	149
juli 2011	1085	0,37	3457	143
augustus 2011	1069	0,36	3164	137
september 2011	1017	0,35	2819	130
oktober 2011	919	0,32	2540	123
november 2011	762	0,27	2691	121
december 2011	676	0,26	2897	117
januari 2012	648	0,26	3067	112
februari 2012	675	0,25	3075	107
maart 2012	682	0,26	3117	104

Besparing op de gasrekening

Door verschillende aanpassingen aan ons huis hebben we het gasverbruik de afgelopen anderhalf jaar teruggebracht van 0,6 m3 aardgas per gewogen graaddag naar 0,26 m3 aardgas per gewogen graaddag. Dat heeft ons inmiddels een besparing van ruim 1.200 m3 aardgas opgeleverd (gecorrigeerd voor gewogen graaddagen), wat een besparing op de energierekening oplevert van een kleine Euro 700.

 

Na het roerige congres van het CDA op 2 oktober 2010, beloofde ontwikkelingshulpkopstuk Kathleen Ferrier haar achterban nog dat ze het kabinet, en vooral de gedoogconstructie die daaraan ten grondslag ligt, kritisch zou gaan volgen. Samen met Ad Koppejan vertolkte zij de 32% die tegen politieke samenwerking met de ‘verdorven’ PVV had gestemd. Zeker op haar terrein, de ontwikkelingssamenwerking, zou Kathleen de kritische noten wel gaan kraken. Nu – anderhalf jaar later – blijkt dat in elk geval een onwaarheid.

Ondanks de aangenomen motie van Jolande Sap (GroenLinks) en Arie Slob (ChristenUnie) om vast te houden aan de norm van 0,7% van het BNP voor ontwikkelingssamenwerking, berichtten de kranten vandaag dat de heren in het Catshuis  het plan hebben opgevat hier een miljard euro op te korten. Dat kan bijna geen verrassing zijn; Geert Wilders toeterde voor aanvang van de tussenformatie al dat hij zonder snijden op ontwikkelingshulp geen succesvolle onderhandelingen voorzag. Na de prachtige, politieke toneelvoorstelling van afgelopen week, heeft hij het blijkbaar voor elkaar. Na de kunst moet ook de ontwikkelingshulp rancuneus om zeep worden geholpen.

Zogenaamde praatjes over weerstand tegen deze maatregel binnen het CDA in het algemeen, kunnen we natuurlijk direct terzijde schuiven. Onder het mom van verantwoordelijkheid nemen heeft het CDA al ruim anderhalf jaar haar principes overboord gezet omwille van het pluche – net als de eens zo liberale VVD. Maar mevrouw Ferrier heeft het ons beloofd, of in elk geval haar eigen achterban. Maar nog geen onvertogen woord. Je had toch op zijn minst verwacht, dat ze een kwade tweet de wereld in zou helpen vanochtend, maar zelfs dat was ‘kritische’ Kathleen te veel.

Kathleen Ferrier moet zich kapot schamen. Haar zogenaamde dissidentschap heeft tot dusver weinig meer behelst dan zuur kijken, en druk met haar mappen de gang op stampen. Van daadwerkelijk verzet kunnen we haar allerminst betichten. En hoewel het heerlijk moet zijn voor Maxime Verhagen dat ze zich braafjes aan de mediastilte houdt, voor haar achterban is het een grove desillusie.

Ik herinner het mij nog goed. Ruim een jaar geleden stonden de woningcorporaties in Nederland op hun achterste benen. Vanaf 1 januari 2011 mogen zij namelijk hun huurwoningen alleen nog maar toewijzen aan een huurder met een inkomen van (inmiddels) maximaal 34.085 euro. Een gevolg van een afspraak tussen de Nederlandse minister en de Europese commissie. Meer dan terecht vinden de corporaties dit een slechte afspraak. Want met 34.085 euro inkomen per jaar kun je echt geen woning kopen. En met dat inkomen is een commerciële huur van meer dan 700 euro per maand nogal een forse aanslag op de portemonnee. De corporaties pleiten er gelukkig actief voor om deze grens flink naar boven toe op te rekken, richting de 40.000 euro bijvoorbeeld. Zo krijgt iedereen die dat nodig heeft toegang tot een huurwoning.

Groot is mijn verbazing en onbegrip dan ook nu ik lees dat meer dan de helft van de corporaties in ons land meegaat in alweer een nieuwe anti-huren maatregel van het kabinet. Bedacht is dat huurders met een gezinsinkomen boven de 43.000 euro naast de standaard 2,3% huurverhoging (die krijgen alle huurders) een forse extra huurverhoging van 5% mogen krijgen. 7,3% dus. Dat hakt erin zeg. Daarbij wordt niet alleen naar het inkomen van de hoofdhuurder gekeken maar ook naar het inkomen van partner en volwassen kinderen. Het gezinsinkomen telt dus. Dus iemand die 40.000 euro verdient en waarvan zoon of dochter een bijbaantje heeft dat 3.000 euro per jaar oplevert, is de klos en mag 7,3% meer huur betalen.

Het kabinet heeft deze maatregel verzonnen om corporaties meer investeringsruimte te bieden. De investeringsruimte die ze eerst welbewust heeft verkleind door corporaties te verplichten mee te betalen aan de huurtoeslag en hen vennootschapsbelasting te laten betalen. Om rijksbezuinigingen te halen wordt de huursector hard aangepakt. Terwijl er op de koopmarkt niets gebeurt, sterker nog daar wordt sinds halverwege vorig jaar nog eens bijna 1 miljard euro extra subsidie weggegeven door een (tijdelijke) verlaging van de overdrachtsbelasting. Ruim baan voor de woningeigenaar en een huurder is de klos. Een heldere maar hele kwalijke keuze van dit kabinet.

Soms wordt ook wel beweerd dat dit een maatregel is die scheefwonen zou tegengaan. Als iemand meer huur moet betalen, zal hij of zij wel sneller kiezen voor een koopwoning. Op basis van het inkomen kan dat helemaal niet, zo constateerden we al. Bovendien is kopen in deze tijd niet zo heel populair en zou een nieuwe hypotheek met bijbehorende renteaftrek de overheid nog veel en veel meer subsidie kosten. Doorstroming op de woningmarkt hoeven we er dus ook al niet van te verwachten. En wat zou het trouwens betekenen voor de samenstelling van de wijk wanneer mensen met een iets hoger inkomen allemaal de wijk verlaten? Een ongedeelde stad levert het ook al niet op. Tot die conclusie komen sommige corporaties al.

Bovendien rammelt de wet aan alle kanten: de belastingdienst levert de gegevens aan bij de corporatie en wanneer deze niet kloppen heeft de huurder nauwelijks mogelijkheid hiertegen in beroep te gaan. Om over het recht op privacy maar niet te spreken. En stel dat iemand in zijn inkomen achteruit gaat, wordt de huurverhoging dan weer verminderd? Erg onduidelijk allemaal en de huurder is de dupe. Klasse dat een aantal huurders uit Amsterdam een kort geding aanspant. Hopelijk steekt de rechter een stokje voor deze kabinetsplannen.

Ik vind dat corporaties minstens zo hard moeten protesteren tegen deze nieuwe kabinetsmaatregel als dat ze dat ruim een jaar geleden deden. Daarmee tonen ze zich geloofwaardig. Ruim een jaar geleden kwamen ze op voor de belangen van de huurder met een klein beetje meer inkomen en nu moeten ze dat weer doen. Er zijn gelukkig heel wat corporaties die geen gebruik wensen te maken van dit speeltje van het kabinet, zij tonen daarmee aan dat iedere corporatie de keuze heeft er wel of niet gebruik van te maken. Daarmee houden zij houden (wat mij betreft) volop het recht van spreken over een sociale en betaalbare huursector. En dat geluid zou eigenlijk iedere corporatie moeten laten horen.

Om de hoge olieprijs te drukken wil Frankrijk de strategische oliereserves aanspreken: men wil tijdelijk stoppen met de aankoop van olie en interen op de voorraad. Het lijkt me dat de Fransen zichzelf voor de gek houden. Olie is een delfstof, die je maar één keer kunt gebruiken. De olie, die nu in bovengrondse tanks [...]

Om de hoge olieprijs te drukken wil Frankrijk de strategische oliereserves aanspreken: men wil tijdelijk stoppen met de aankoop van olie en interen op de voorraad. Het lijkt me dat de Fransen zichzelf voor de gek houden. Olie is een delfstof, die je maar één keer kunt gebruiken. De olie, die nu in bovengrondse tanks [...]

Henning Mankell – Moordenaar zonder gezicht

Inspecteur Wallander is volgens mij vrij populair. Er bestaat zelfs een televisieserie over hem. Maar ik had nog nooit iets over hem gelezen. Omdat ik detectives wel leuk vind om te lezen, maar niet perse in de kast hoef te houden, was dit een goede keuze in het jaar van ‘het boek dat weg mag’. Eigenlijk heb ik al genoeg detectives om te lezen (Ed McBain, Janet Evanovich, Carl Hiaasen, John D. MacDonald etc.), zat ik nauwelijks te wachten op een nieuwe mogelijke serie. Maar goed, Wallander werd het.

Het boek viel me niet tegen. Naast de op te lossen moord, leek het wel alsof de schrijver ook nog eens een politieke boodschap in het boek wilde verbergen. Daarnaast werd inspecteur Wallander nog eens menselijk neergezet door zijn privé-problemen onderdeel te maken van zijn onderzoek. En zo kan het dat ik al over de helft van het boek was, nog steeds heel veel plezier had in het lezen, nog steeds druk mee speculeerde over de dader of daders en graag verder wilde.

En toen liep Wallander op een dood spoor en kakte het boek gigantisch in. Mankell moest blijkbaar contractueel een minimum aantal bladzijden halen en had alle mogelijke zijstraatjes bewandeld en moest toen een manier vinden om dat ene verborgen zandpaadje op de plattegrond van de oplossing terug te zoeken.

Tegen de tijd dat hij daar is, is de oplossing zo logisch dat het beste deel van het boek met terugwerkende kracht minder aannemelijk wordt. Jammer. Want ondanks mijn kritiek op het laatste kwart, had ik tijdens lezing toch de indruk dat Mankell terecht vaak geprezen is. Verdeeld genoegen dus, dit boek. Misschien ben ik te kritisch. Misschien is dit juist een van zijn mindere boeken, geen toeval dat het nieuw voor drie euro in de winkel lag. Misschien moet ik gewoon niet te veel verwachten van een detective.

Citaat : “Toen hij het dorp bereikt had waar zijn vader woonde, hoefde hij hem niet te zoeken. Op de akker waar hij in zijn blauwgestreepte pyjama rondhangende, pinde hij hem vast in het licht van de koplampen. Zijn vader had zijn oude hoed op een grote koffer bij zich. Geirriteerd hief hij zijn hand voor zijn ogen toen hij door het licht verblind werd. Daarna liep hij door. Energiek, alsof hij op weg was naar een zorgvuldig uitgestippeld reisdoel.” (p.214)

Nummer: 12-003
Titel: Moordenaar zonder gezicht (orig.: Mördare utan ansikte)
Auteur: Henning Mankell
Taal: Nederlands (Orig.: Zweeds)
Jaar: 1997 (Orig.: 1992)
# Pagina’s: 342 (544)
Categorie: Whodunit
ISBN: 90-445-0210-7

Meer:
MPObooks (recensie)
Linda Oskam (recensie)
Crimezone (recensie)
Wikipedia (Wallander)
Wikipedia (Mankell)
HenningMankell.com

Voor de verandering accepteerde het kaartjesautomaat eens een keer geen pinpas. Zonder kaartje loop ik de trein in en meld me meteen bij de machinist.

- De kaartjesautomaat accepteert geen pinpas

- Dat is jouw probleem

(een gevoel van déjà vu kwam in me op)

- Ik kan er toch niets aan doen dat het apparaat het niet doet?

- Dan moet je maar met muntgeld betalen

- Ik heb geen elf euro muntgeld bij me

- Dan moet je maar ergens gaan wisselen

- Om vijf voor tien red ik dan de trein niet meer

- Dan moet je maar eerder van huis gaan

- Dus ik moet eerder van huis vertrekken of heel veel muntgeld meenemen omdat de kaartjesautomaat het wel eens niet zou kunnen doen?

- (…)

Ik wacht op een reactie, maar die komt niet. Hij mompelt nog even iets dat hij de storing zal doorgeven en ik ga gewoon zitten.

Bij het overstappen weiger ik weer naar beneden te gaan om daar een kaartje te halen, omdat ik anders mijn aansluiting mis. Gelukkig is de meneer van de NS iets begripvoller dan de meneer van Syntus. Deze keer wel. “Deze rit krijgt u van mij”, is zijn reactie nadat ik hem had uitgelegd waarom ik zonder kaartje naast zijn trein stond. Het kan dus wel.

Is het toeval dat Ierland, Italië, Griekenland, Portugal en Spanje in financiële problemen zijn gekomen? Of is er een economische factor, die deze landen harder treft dan Nederland, Duitsland en Frankrijk? Ik denk dat de problemen van de PIIGS-landen mede veroorzaakt worden door de gestegen prijs van fossiele brandstoffen. In onderstaande grafiek zie je dat [...]

Is het toeval dat Ierland, Italië, Griekenland, Portugal en Spanje in financiële problemen zijn gekomen? Of is er een economische factor, die deze landen harder treft dan Nederland, Duitsland en Frankrijk? Ik denk dat de problemen van de PIIGS-landen mede veroorzaakt worden door de gestegen prijs van fossiele brandstoffen. In onderstaande grafiek zie je dat [...]