In de Verenigde Staten maakt de winning van schaliegas een spectaculaire groei door. De totale produktie van aardgas in de VS is sinds 2006 weer aan het stijgen, dankzij de exploitatie van schaliegas. In de media verschijnen rooskleurige berichten over de voorraden schaliegas, die er nog in de Amerikaanse bodem zitten. De Wall Street Journal [...]

Griekenland is hard aan het onderhandelen om 70% van de staatsschuld kwijtgescholden te krijgen. Dat is nogal wat 70%. Stel je voor dat je 70% van je hypotheek kwijtgescholden wordt, of 70% van je studieschuld. Portugal zit inmiddels in dezelfde problemen als Griekenland. De rente op Portugese 10-jaars obligaties is opgelopen tot boven de 12%, [...]

Opwekken van elektriciteit uit aardgas is niet erg efficiënt. De efficientië van gasturbines is veel lager dan van kolencentrales. In Nederland wordt 60% van de elektriciteit opgewekt door deze inefficiënte gasturbines. Je kan ook kunnen zeggen dat 60% van de elektrische treinen op aardgas rijdt. Nederland heeft nog ca. 1400 miljard kuub aardgas in de [...]

We zijn verslaafd aan aardolie. We gebruiken het spul voor plastics en kunststof, voor voedselproduktie en voor transport, voor warmte en elektriciteit. We kunnen geen dag zonder aardolie en de geconcentreerde, goedkope energie, die erin zit. We zijn zo afhankelijk geworden van aardolie, dat we er steeds meer geld en energie voor over hebben. Sinds [...]

Vorige week berichtte Damian Carrington in The Guardian dat de Nederlandse overheid zich net als Engeland sterk maakt voor een compromis om te voorkomen dat Canadese teerzandolie als zeer milieuonvriendelijk te boek komt te staan. Daarmee verplaatst de strijd om de winning van de Canadese teerzanden zich naar Nederland. In eerste instantie leek het me een onlogische zet om je in te zetten voor de importmogelijkheden van Canadese olie. Totdat ik bedacht dat de Nederlandse staat via Energiebeheer Nederland voor 40% participeert in de winning van olie door NAM (onderdeel van Shell & Exxon) in Schoonebeek (zie lijst met deelnemingen op EBN site). De olie in Schoonebeek is ” zo taai en dik dat het lijkt op pannenkoekenstroop”

Strijd om teerzand in Canada & de VS

In Canada is de strijd al een paar jaar in volle gang en heeft de minister onlangs een open brief gestuurd, waarin hij stelt dat tegenstanders van de winning van teerzand tegenstanders van Canada zijn. In de VS  wordt al een tijd een zware strijd geleverd om de vergunning voor de Keystone XL pijpleiding te blokkeren. Begin deze week heeft Obama de vergunning voor Keystone XL voorlopig afgewezen, maar wel de mogelijkheid open gelaten om een nieuwe vergunning aan te vragen. Obama is van mening dat het Amerikaanse parlement hem onvoldoende tijd gunt om de milieu- en sociale effecten van de pijpleiding te onderzoeken.

Californië werkt daarnaast aan wetgeving die de invoer van teerzandolie stukken lastiger maakt, door eisen te stellen aan de CO2 emissie van brandstof over de hele winningsketen (van well to wheel). Een rekenmethodiek die ook wel bekend staat als levenscyclus analyse en volstrekt gebruikelijk is in andere branches. Zo niet in de energiehoek, want de oliemaatschappijen voeren een stevige juridische strijd tegen het voorstel.

Teerzandolie in de EU & Nederland

In Europa werkt de Europese Commissie aan een herziening van The Fuel Quality Directive, dit is een soortgelijk voorstel als waar Californië aan werkt. Engeland (volgens sommige een lichtend voorbeeld op milieugebied) probeert al langer om dit voorstel van tafel te krijgen. Nederland heeft zich daar volgens Damian Carrington inmiddels bijgevoegd met een eigen voorstel. Damian Carrington wijst er op dat BP en Shell beide fors hebben geïnvesteerd in de Canadese teerzandolie. Wat hij over het hoofd ziet is dat de Nederlandse overheid via Energiebeheer Nederland ook (fors?) geïnvesteerd heeft in de winning van teerzandolie in ons eigen kikkerlandje. De hoeveelheid energie die nodig is om de Nederlandse teerzanden te ontginnen is misschien minder groot dan voor de Canadese teerzanden, maar ik vermoed dat het nog altijd meer is dan benodigd is voor conventionele oliewinning.

Als het voorstel van de Europese Commissie ongewijzigd wordt aangenomen kan het dan ook wel eens een stuk lastiger worden om de verwachte 100 miljoen vaten olie te verkopen. Wat weer gevolgen heeft voor de ‘aardgasbaten’ die EBN afdraagt aan de Nederlandse staat. In 2010 was de afdracht van EBN aan de Nederlandse staat volgens de jaarrekening goed voor ruim 5,3 miljard Euro. Al komt het grootste deel daarvan ongetwijfeld van aardgas.

PS Waarom investeert de Nederlandse overheid eigenlijk via EBN risicodragend in de zoektocht naar en de winning van fossiele brandstoffen, terwijl hernieuwbare bronnen hooguit exploitatiesubsidie krijgen?

In de jaren 70 en 80 werd er aardolie ontdekt in de Noordzee. Dat was een meevaller in de tijd dat de olieprijzen sterk stegen en we stopten met steenkoolwinning. Maar de aardolie uit de Noordzee was een eenmalige meevaller. Het grootste deel is inmiddels opgepompt en opgestookt. De olieproduktie in het Britse deel piekte [...]

Uit een onderzoek van investeringsbank Dalman Rose & Co. blijkt dat de wereld komend jaar 9% meer zal uitgeven aan de speurtocht naar nieuwe olie en gasvelden. De totale uitgaven zullen in 2012 oplopen tot $595 miljard. Dat bedrag is nodig om in de diepzee en het poolgebied naar olie en gas te zoeken. En [...]

Nigeria produceert dagelijks 2,4 miljoen vaten olie. Het binnenlands oliegebruik, ca. 280.000 vaten per dag, is sinds 1995 niet gestegen. Van de totale produktie exporteert het land ca. 2,1 miljoen vaten per dag. Daarmee komt Nigeria op de 6e plaats in de lijst van de olie-exporterende landen, boven Irak, Canada en Venezuela. Maar het land [...]

Ik heb al vaker gewezen op het feit dat de winning van aardolie, aardgas en steenkool steeds meer energie vergt. Het rendement van de winning van fossiele brandstoffen (Energy Return on Energy Invested ofwel EROEI) wordt steeds lager. Voor de Tweede Wereldoorlog was een rendement van 100:1 heel normaal. Investeren van één vat aardolie leverde [...]

De afgelopen jaren heeft de politiek (en de wetenschap) zich blind gestaard op de CO2-uitstoot. Allerlei economische activiteiten, van de bouw van kolencentrales tot het bijmengen van biobrandstof, werden beoordeeld op basis van de CO2-uitstoot. De huidige economische teruggang houdt geen verband met de CO2-uitstoot, maar met het energieverbruik in onze maatschappij. De kosten van [...]

De afgelopen maanden is de olieproduktie van Saoedi-Arabië gestegen. De Saoedi’s doen dat niet om de olieprijs op de wereldmarkt omlaag te krijgen. Ze produceren meer olie om meer geld te verdienen. Om de bevolking tevreden te houden en de Arabische lente buiten de deur te houden, heeft de Saoedische regering sociale programma’s opgezet, die [...]

Het IEA waarschuwde afgelopen week dat de hoge olieprijs schadelijk is voor de economie. De nieuwszender RTLZ wijdde ook aandacht aan dit onderwerp. - video 1: Hans de Geus over de dure olie (excuus voor de advertentie) - video 2: Mathijs Bouwman gaat wat dieper in op de oorzaken en gevolgen De effecten van de [...]

In de afgelopen 20 jaar is er veel nieuwe technologie ontwikkeld om te zoeken naar aardolie. Zo kan de bodem tegenwoordig in driedimensionale projecties worden doorzocht. Er kan tegenwoordig geboord in de zeebodem, zelfs als de zee meer dan 1000 m. diep is. Dat is heel erg duur en gevaarlijk, maar het wordt toch toegestaan. [...]

Hieronder een deel van mijn inbreng op het belastingplan 2012 in de Eerste Kamer: over de vergroening van de belastingen.
Zie voor vragen aan het kabinet over 'het vestigingsklimaat' mijn eerdere blog. Verder besteedde ik nog aandacht aan de Geefwet en de hypotheekrente-aftrek.
Maar hier dus de vergroening:


Met betrekking tot het inzetten van de belastingen voor de verduurzaming van onze economie en samenleving is de fractie van GroenLinks teleurgesteld in deze regering. We zijn weliswaar blij dat de regering het met ons eens is dat vergroening gezien kan worden als nevendoel van de inzet van belastingheffing. Wij betwisten ook niet dat er grenzen zijn aan de vergroening via de belastingheffing, maar naar ons oordeel zijn deze grenzen nog lang niet bereikt.
In de Memorie van Antwoord stelt de regering dat Nederland één van de koplopers in Europa is met milieubelastingen. Kan de regering deze stelling nader onderbouwen, ook kwantitatief?
En hoe ziet die positie er uit na het afschaffen van de kleine belastingen, die vrijwel allemaal een milieudoelstelling hebben? Voorzitter, de fractie van GroenLinks is er een voorstander van dat belastingen die niet langer effectief zijn worden afgeschaft. Met betrekking tot de kleine belastingen die nu afgeschaft worden zijn wij echter niet overtuigd van het gebrek aan effectiviteit. Afschaffing van deze milieubelastingen geeft bovendien een signaal af dat tegenstrijdig is aan onze duurzaamheidsdoelstellingen, zeker wanneer de verwijzing naar andere maatregelen die effectiever zouden zijn niet nader geconcretiseerd kunnen worden.

De fractie van GroenLinks is er - anders dan het kabinet - niet van overtuigd dat verdere vergroening van de belastingen alleen nog in internationaal verband kan plaatsvinden. Ons vestigingsklimaat kan best iets lijden - blijkens het aangehaalde onderzoek van Deloitte - dus waarom niet een voortrekkersrol vervuld? En naar onze overtuiging zal een groener belastingstelsel gunstig kunnen zijn voor de vestiging van ondernemingen die bijdragen aan de hoe dan ook noodzakelijke verduurzaming en vergroening van de economie. Of om het met de woorden van deze regering te zeggen: 'Naast noodzaak en bedreigingen ziet Nederland vooral ook kansen voor de transformatie naar een groene economie met een markt voor duurzame producten.'
Deze woorden komen uit de Nederlandse positie bij de 'Roadmap to a Resource Efficient Europe', oftewel het stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa, van de Europese Commissie. In de Memorie van Antwoord bij het Belastingplan 2010 geeft de regering aan de inzet van dit stappenplan te ondersteunen, maar maakt daarbij het voorbehoud dat de mogelijkheid wordt opengelaten per regeling andere doelen te laten prevaleren boven een ongewenst milieu-effect. De GroenLinks fractie maakt zich ernstig zorgen over deze bepleitte uitzondering. De recente klimaattop in Durban, waar Nederland overigens wel zeer minimaal vertegenwoordigd was, laat ons weer opnieuw zien hoe moeilijk het is harde afspraken te maken over milieumaatregelen zoals de beperking van de CO2 uitstoot. De fractie van GroenLinks vreest dat met de mogelijkheid andere doelen te laten prevaleren boven milieu-effecten de te maken afspraken boterzacht zullen worden.
Met betrekking tot de inzet van belastingen voor vergroening stelt de regering bij het stappenplan o.a. : 'Verschuiving van belastingen van arbeid naar energie en grondstoffen beloont gewenst gedrag terwijl vervuilers meer gaan betalen. Dat principe steunt Nederland van harte.' Mooie woorden, maar uit het vervolg kan gelezen worden dat de regering vindt dat Nederland het eigenlijk al goed genoeg doet, en dat vooral andere Europese landen moeten gaan bewegen. Is dat wat de regering bedoelt? Of gaat Nederland ook echt handelen volgens het omarmde principe? Zoals ik eerder al heb aangehaald stelt de regering dat Nederland tot de kopgroep behoort van landen met een hoog percentage aan milieubelastingen. Een onderbouwing van deze stelling heb ik reeds gevraagd. Nu is mijn vraag: Is het de inzet van de regering om tot deze kopgroep te blijven behoren?
De regering stelt in de BNC fiche ook verheugd te zijn dat het stappenplan ingaat op de vergroening van de belastingen, en in principe voor het afschaffen van milieuonvriendelijke subsidies te zijn. Vervolgens volgen er echter een aantal mitsen en maren, waardoor ons in ieder geval niet meer duidelijk is waar de regering eigenlijk nog voor is. Om het maar even concreet te maken en terug te grijpen op onze eerdere schriftelijke vragen: is de regering er een voorstander van om in Europees verband een einde te maken aan de belastingvrijstellingen voor fossiele brandstoffen, en voor de belastingvoordelen voor grootverbruikers van energie? En kan de staatssecretaris toezeggen zich hiervoor in Europa hard te gaan maken? Voorzitter, ik ga er vanuit dat de verwijzing naar Europa voor het nemen van deze groene belastingmaatregelen in de Memorie van Antwoord geen loze woorden waren, en dat de staatssecretaris deze beide toezeggingen kan doen.
De fractie van GroenLinks verwelkomt de steun van het kabinet voor de eerste stap uit het stappenplan- het in kaart brengen van de fiscale en niet-fiscale milieuonvriendelijke subsidies en het aangeven hoe deze uitgefaseerd zullen gaan worden - en gaat er van uit dat de regering hiermee op korte termijn aan de slag gaat. Wanneer denkt de regering met deze inventarisatie en plan voor uitfasering te komen? En kan de regering bevestigen dat de afbouw van de belastingvoordelen voor fossiele brandstoffen en voor grootverbruik van energie deel gaat uitmaken van deze plannen? En dat deze plannen ook concrete voorstellen zullen bevatten voor de verschuivingen van belasting op arbeid naar die op grondstoffen, energie en milieu?

Voorzitter, ik wil ook nog even ingaan op het zogenaamde groen beleggen, of beter gezegd het maatschappelijk beleggen. De GroenLinks fractie is allerminst gerust op de ontwikkelingen op dit gebied. Vanuit het veld horen wij dat de groene beleggingen in rap tempo teruglopen, en dat de verwachting is dat dat per 1 januari a.s. in nog veel rapper tempo zal gebeuren wanneer geen duidelijkheid wordt verschaft over het op een of andere manier voortzetten van een belastingvoordeel voor maatschappelijk beleggen.
Onder druk van Tweede en Eerste Kamer is de Staatssecretaris in de afgelopen weken weer met het veld in overleg getreden, waarvoor dank. Maar de uitkomst van dit overleg is ronduit teleurstellend. In zijn nadere antwoord aan deze kamer van vrijdag jl. concludeert de staatssecretaris dat op dit moment niet kan worden gekomen tot een alternatief voor de geleidelijke afschaffing van de heffingskortingen voor maatschappelijk beleggen. Punt. Geen woord over: wat nu. Uit de beantwoording maak ik op dat het plan van de Nederlandse Vereniging van Banken en anderen aan de inhoudelijke voorwaarden voldoet, en dat het struikelblok alleen nog is gelegen in de eis dat er sprake moet zijn van een vereenvoudiging van de belastingen. Daarbij doet zich de vraag voor wat precies onder vereenvoudiging verstaan moet worden, en of vereenvoudiging een doel op zich is. Is het niet belangrijker om belastingmaatregelen te toetsen aan de eerder door de Tweede Kamer geformuleerde doelstellingen van effectiviteit, efficiency en het de noodzaak van handhaving om overheidsdoelen te bereiken? Ook vraagt de GroenLinks fractie zich af of het feit dat nog geen oplossing is gevonden met betrekking tot de fiscale vereenvoudiging niet vooral te wijten is aan het stilzitten van de staatssecretaris in het afgelopen half jaar?
Voorzitter, wij beginnen ons af te vragen of de staatssecretaris wel een oplossing wil vinden.
Een fiscale regeling voor maatschappelijk beleggen wordt politiek breed gedragen. In de Tweede Kamer diende zoals bekend het CDA hier een motie over in, die na de toezegging van de staatssecretaris nader in overleg te gaan werd ingetrokken. Ik ga er van uit dat die toezegging niet loos was, en dat de staatssecretaris dus echt wil proberen alsnog voor 1 januari 2012 tot een resultaat te komen. Wij vragen de staatssecretaris toe te zeggen dat de heffingskorting ook na 1 januari 2012 1,9% blijft en dat in de komende weken de vereenvoudiging de betrokken sectoren en ministeries nader uitgewerkt wordt

De klimaattop in Durban, Zuid Afrika, is vandaag met een dag verlengd omdat de deelnemende landen het niet eens met elkaar zijn. Met name China en de VS liggen dwars. Zij willen niet dat de regels die de CO2 uitstoot moeten verminderen bindend worden. Wanneer beseffen Bejing en Washington dat het vijf over twaalf is? Eilanden dreigen onder water te lopen door de stijging van de zeespiegel. Het weer wordt extremer. Het wordt natter én droger. De regenbuien zullen steeds heviger worden. De periodes van droogtes steeds langer. Het ene moment klotst het water over kades van rivieren en staan de bewoners van binnensteden tot hun knieën in het water. Het andere moment mogen boeren hun land niet beregenen, omdat er een tekort aan drinkwater dreigt. Regeringen moeten meer investeren in duurzame energie. Begin daar vandaag mee. Bouw afgrijselijk ogende windmolenparken aan zee, zoals de Fransen doen. Wek meer stroom op uit waterkracht. Schakel over op zonne-energie. Stop met het gebruik van fossiele brandstoffen. Goed dat er overal lokale groeperingen opstaan om duurzame energie op te wekken, in plaats van afhankelijk te zijn van het beleid van regeringen die zaken alleen uit economisch oogpunt benaderen. Hulde aan Texel, dat naar verwachting over een aantal jaar de energie helemaal uit duurzame bronnen haalt. Hopelijk pikken regeringen dit signaal op en wenden zij de steven voordat de klimaatproblemen nog groter zijn geworden.

Saoedi-Arabië heeft onlangs aangekondigd dat het een plan van 100 miljard dollar om de olieproduktiecapaciteit te verhogen naar 15 miljoen vaten per dag niet doorgaat. Het land beweert momenteel een capaciteit van 12 miljoen vaten per dag te hebben. Wat betekent dit besluit voor de toekomst? Laten we eens een kijkje nemen achter de cijfers. [...]

Volgens de officiële cijfers valt de inflatie in de eurozone erg mee. In de periode 2002 – 2011 bedroeg de inflatie op jaarbasis meestal tussen de 2 en 3% In 2008 liep de inflatie tijdelijk op tot 4% maar in 2009 daalde de inflatie snel tot nul en was er zelfs tijdelijk sprake van deflatie. [...]

In de jaren 90 van de vorige eeuw viel de Sovjet-Unie uit elkaar. Dmitry Orlov zag hoe dat proces verliep via een financiële ineenstorting, een economische ineenstorting en een politieke ineenstorting. Hij schreef er een leerzaam boek over. In de 21ste eeuw herrijst Rusland uit de as van de Sovjet-Unie. Veel overbodige instellingen en inproduktieve [...]

Is de hoge olieprijs schadelijk voor de economie? Daar kun je lang over discussieren. Het IEA is van mening dat de huidige hoge olieprijs schadelijk is voor de groei in opkomende economieën en een bedreiging voor het economisch herstel in Europa. Wij onderschrijven die mening: de hoge olieprijs is een belangrijke factor in de huidige [...]

De winning van aardgas in Groningen heeft al honderden kleine aardbevingen veroorzaakt en een paar grotere. De aardbevingen begonnen pas in 1986 na meer dan 20 jaar gaswinning. Nu het Groningse aardgas begint op te raken wil minister Verhagen graag aardgas gaan winnen uit schalie, ondergrondse leisteenlagen. In de VS en in Engeland wordt dat [...]

Aardolie wordt steeds duurder en het kost steeds meer moeite om het te winnen. Deze ontwikkeling wordt duidelijk geïllustreerd door onderstaande grafiek: het aantal uur dat je moet werken voor één vat olie (159 liter) Tussen 1985 en 2003 kostte het 2 uur werk om één vat olie te verwerven. Maar dat loopt snel op: [...]

Dit stukje gaat over de bovengrondse steenkoolvoorraad in de VS. In de VS wordt 45% van de elektriciteit opgewekt door steenkoolcentrales. Zonder steenkool ligt het land vrijwel plat. De afgelopen 2 jaar is de bovengrondse steenkool aan het afnemen. In augustus 2009 bedroeg de totale voorraad nog 191 miljoen ton. In augustus 2010 was dat [...]

Even wat uit NRC-next op een rijtje:

Wat is?

We hebben het smerigste oppervlaktewater van Europa, er sterven relatief veel mensen door veel fijnstof in de lucht omdat we redelijk dichtbevolkt zijn en 3,8% van de energie is duurzaam (was 4,2% nota bene). Hiermee blijven we alleen Malta, Cyprus en Groot Brittannië voor.

Wat kan?

In 2030 kan het winnen van energie uit water, zon en wind even duur zijn als energie uit fossiele brandstoffen zo blijkt uit een deze week verschenen rapport. Wind- en zonne-energie vereist veel investering vooraf maar eenmaal operationeel, zijn de kosten erg laag. Kolen en gas moeten voortdurend ingekocht worden.

En wat doen we?

We mogen harder rijden hier en daar, subsidie op zonnecellen is afgeschaft en we steken per jaar  6 miljard subsidie in fossiele energie en 1,5 miljard in duurzame energie. Voor wie het nog aandurft te zeggen dat duurzaam heel duur is in vergelijking met fossiele brandstof en niet rendabel te krijgen is zonder subsidie.

Dus?

Veel meer investeren in zon- wind- en waterenergie en zorgen dat we in 2030 voor dezelfde prijs, geheel onafhankelijk van buitenlandse brandstoffen voor een groot deel energiezelfvoorzienend kunnen zijn. Klinkt heerlijk he?

Jarenlang horen we al dat biobrandstof beter is voor het klimaat omdat er dan minder fossiele koolstof in de atmosfeer komt. Dat geldt alleen als het gebruik van biobrandstof leidt tot een daling van het verbruik van fossiele brandstof. Dat is nog niet gebeurd: er blijft geen vat olie in de bodem omdat wij in [...]

Dit klinkt paradoxaal: aardolie is de afgelopen 10 jaar juist veel duurder geworden. Laat mij het uitleggen. In het begin van het olietijdperk kostte het weinig moeite om aardolie uit de grond te halen. Met één enkele boortoren konden duizenden vaten olie gewonnen worden. De olie spoot vanzelf uit de grond. Een kleine investering leverde [...]

Vandaag is er, onder de naam 'Schoon genoeg van kernenergie', in Amsterdam een grote demonstratie tegen kernenergie. Ik ben daar ook aanwezig. Maar waarom ben ik tegen kernenergie? Kernenergie wordt door veel mensen gezien als de oplossing tegen CO2 uitstoot en onze afhankelijkheid aan olie/gas uit het buitenland. Op zich klopt dat gedeeltelijk, maar ik vind de nadelen van kernenergie groter dan de voordelen. Kernenergie heeft, net als energieopwekking uit fossiele brandstoffen, afvalstoffen. Bij fossiele brandstoffen is dat onder andere CO2. Bij kernenergie is het radioactief afval. Vroeger (voor 1982) werd dit gedumpt in zee, met alle gevolgen van dien. Tegenwoordig wordt het opgeslagen, wat ook een ver van ideale situatie is. Een echte oplossing voor dit zeer gevaarlijke afval is er niet. Maar het grootste probleem van kernenergie vind ik de veiligheid. Moderne kerncentrales zijn relatief veilig, maar als het fout gaat hebben we een heel groot probleem. Dat konden we zien in Chernobyl en onlangs in Japan. Als het fout gaat bij een kerncentrale in Nederland, door bijvoorbeeld een natuurramp, een menselijke fout of een terroristische aanslag, zal dit rampzalige gevolgen hebben. Daarom sta ik vandaag in Amsterdam om onze regering, ons land en de hele wereld te laten zien dat ik tegen kernenergie ben. Ik hoop u daar te zien!

Gisterenavond heb ik een mooie YouTube film gezien op mijn computer. Geen niemendalletje. Geen show. Geen popmuziek. Geen soap. Maar een film van bijna 2 uur over de geschiedenis van de wereld met als titel: ‘Home’. http://www.youtube.com/watch?v=jqxENMKaeCU

Een prachtig scheppingsverhaal
Het eerste half uur van de film gaat over de evolutie van ‘dode’ materie op deze aarde tot levende materie. Een prachtige korte samenvatting van een proces dat miljarden jaren in beslag nam.
Monotheïstische godsdiensten, zoals het Christendom, het Jodendom en de Islam, vertellen in wezen hetzelfde verhaal als dat van een evolutie.
Hoe dan ook verteld, het resultaat is steeds: Een prachtige, uitgebalanceerde schepping. Iedereen en alles had zijn functie en iedereen en alles bestond zinvol.
Nu nog steeds? Eh… ja, nu nog steeds. Maar de balans van nu bevat op de ene schaal andere gewichten en op de andere schaal andere waarden.

Toen kwam de mens
De film gaat verder met de eerste jagende, vissende en vruchten plukkende mensen.
Deze nomaden gingen zich zo’n 10.000 jaar geleden op een min of meer vaste plek vestigen. Zij werden, in een oervorm, land- en tuinbouwers en veehouders.
In onze omgeving begon dit rond de beddingen van de rivieren Eufraat en Tigris, in het huidige Irak.
Wat later breidde dit gebied zich in een sikkelvorm uit naar het noorden  en westen, en via een stukje Turkije, Cyprus, noord-west Syrië, Libanon, Israël en Palestina naar de Nijldelta in Egypte.
Wij noemen dit gebied nu de ‘Vruchtbare Halvemaan’ of ook wel de ‘Vruchtbare Sikkel’.

Toen kwamen de gehuchten, dorpen, steden en staten
De film gaat door:
De mens ging op vaste plekken wonen. Die vaste plekken werden groter en talrijker. De mens plantte zich steeds succesvoller voort in bescherming biedende eenheden met redelijk goede voedselbronnen.
In steden en staten ontstonden specialisaties. De mens werd steeds afhankelijker van anderen in steeds grotere gebieden. Dit alles werd steeds beter en succesvoller georganiseerd. Ambachtslieden werden georganiseerd in gilden. Geschriften werden gedrukte boeken. Lesgevers werden geleerden.
Steeds beter, steeds groter, steeds meer voedsel, steeds meer mensen.
Maar de planeet aarde had daar niet echt last van. De eco-systemen functioneerden naar behoren. Het evenwicht op de planeet was niet noemenswaardig verstoord.

Toen kwam de industriële revolutie
In de tweede helft van de 18e eeuw ontstond in Engeland de industriële revolutie. Machines namen het werk over van mensenhanden. Werkplaatsen werden fabrieken.  Treinen gingen rijden in plaats van paard-en-wagen.
In het begin gebruikten de machines stoom als krachtbron, opgewekt door water te verhitten met een vuur van hout of de fossiele vorm daarvan: steenkool.

Toen is het verval begonnen
De film laat zien:
Het uitputten van de voorraden grondstoffen op aarde.
Het uit de aardkorst peuteren van vrijwel alle fossiele brandstoffen.
Het fokken van vee in fabrieks-achtige bouwen.
Het scheppen van steeds meer apparaten die (fossiele) energie nodig hebben
Het fokken van steeds meer mensen, die bovendien, in het geval van Nederland, méér dan 1 planeet aarde nodig hebben om te blijven leven zoals zij nu leven.
Het volproppen van de atmosfeer met CO2, die nu als een deken de aarde verwarmt en o.a. gigantische hoeveelheden ijs op de wereld doet smelten.
Enzovoort, enzovoort.

Nu is de mens een plaag geworden
Ik zag een film met fantastisch mooie beelden. Een perfect staaltje van eigentijdse techniek en meesterlijk camerawerk. Dat wel.
Maar ik zag ook fraaie beelden van sloppenwijken, mensen die op een vuilnisbelt proberen te overleven, smerige taferelen van industriële landsschappen. Benauwende mooie beelden.
Maar ik kreeg het pas ècht een beetje benauwd toe ik op een bepaald moment de beelden van door elkaar wriemelende massa’s mensen als een mierenplaag begon te zien.
“Een mensenplaag”, dacht ik huiverend.

Positief einde?
De film eindigde in ieder geval positief met voorbeelden van wat er op dit ogenblik wél gebeurt. De mensen beginnen wakker te worden.
Maar ik weet niet zeker hoe deze mensenplaag afloopt.
Ik hoop dat de mensen op deze aarde hun hersens zullen gaan gebruiken, zodat zij hun eigen planeet, en zichzelf, niet massaal zullen gaan vernietigen.

Maar één ding weet ik zeker:
De planeet Aarde wint het altijd van de mens.
Met of zonder dàn nog levende mensen.

Link naar de YouTube film ‘HOME’:
http://www.youtube.com/watch?v=jqxENMKaeCU

P.S.: Overigens ben ik van mening dat wij, op humane wijze, de overbevolking op deze planeet moeten aanpakken.