In de NRC stond een mooie column van Bas Heijne over natuur. Als ik goed ben geïnformeerd, heeft hij deze column ook voorgedragen op een bijeenkomst van natuurbeheerders in het bijzijn van Henk Bleker en heeft de laatste op de van hem bekende wijze daarop gereageerd. Namelijk dat hij het er helemaal mee eens was, maar intussen een beleid uitvoert dat er diametraal tegenover staat. Als GroenLinkser vind ik het lastig om toe te geven, maar ik moet constateren dat groen uit is. Er wordt op een nietsontziende manier bezuinigd op natuur, in een omvang waarbij de kortingen op cultuur en PGB verbleken. Maar de meeste Nederlanders lijkt het nogal weinig te kunnen schelen. De paar protestacties die er zijn geweest, hebben in elk geval niets uitgehaald.

Mijn partij voerde ooit de slogan: knokken voor kwetsbaar is. En als iets dezer dagen kwetsbaar is, dan is het wel de natuur. In tijden waarin alles geëconomiseerd wordt en uitgedrukt in bijdrage aan het bruto nationaal product, delft natuur snel het onderspit. Helaas heeft links en groen daar zelf ook aan bijgedragen, door natuur te framen als economische factor. Het is immers zo mooi te wonen in een stad waar de natuur op 10 minuten rijden met de auto is, het is zo aantrekkelijk voor een multinational zich te vestigen in een groene omgeving, de groene economie levert banen op. Helemaal onwaar is dat uiteraard niet, maar het gaat voorbij aan de intrinsieke waarde van groen.

We zijn helaas wel vergeten de natuur te prijzen, niet omdat het aan allerlei andere doelen bijdraagt, maar omdat het groen is. We hebben ons zo aan het discours van andere politieke partijen aangepast, dat de boodschap van biodiversiteit, van groen te midden van alle verstening, langzaamaan overwoekerd is. Durven we nog wel de consequente en misschien impopulaire keuze te maken op te komen voor diersoorten zonder hoge knuffelwaarde en voor planten die de doorsnee tuinier uit de grond zou trekken?

Ik denk dat de strategie om natuur en groen via een omweg te verdedigen en te beschermen, keihard tegen haar grenzen is aangelopen. Dat het tijd wordt om groen weer groen te maken en dat verhaal, niet technisch, niet specialistisch, niet eenkennig, overtuigend uit te dragen.  Nu nog de juiste taal daarvoor vinden en niet te vergeten de juiste mensen.

 

GroenLinks en de GroenLinkswethouder willen ruimte voor jongeren. Voor de Bossche skaters bijvoorbeeld. De laatste jaren konden die terecht in een hal aan de Ertveldweg. Een tijdelijke oplossing, de hal is veel te klein. Van plannen voor nieuwbouw kwam helaas niets, daarom moesten de skaters op zoek naar een andere plek. Die vonden zij aan de Buitendijk, op de Kop van het Zand. Deze week ging de gemeenteraad akkoord met een eenmalig investeringsbedrag, zodat verhuizing en verbouwing mogelijk zijn.

Ooit organiseerde GroenLinksfractievoorzitter Evelien van Onck een openbare skateles voor gemeenteraadsleden midden in de stad. Binnenkort hebben jong en oud in een nieuw skatepark alle ruimte om hun sport goed te beoefenen.

Het Nijmeegse college van B&W vindt dat het systeem van toewijzing van huurwoningen beter moet. Starters en jongeren moeten meer kansen krijgen, bijvoorbeeld door de invoering van een snelzoekregeling. De gemeente Nijmegen dient binnenkort een aantal verbetervoorstellen in bij de Stadsregio, die in 2012 een besluit neemt over een nieuwe regionale huisvestingsverordening.

Wethouder Jan van der Meer (GroenLinks)  is van mening dat het huidige systeem van woonruimteverdeling beter kan en moet. Meer kansen voor jongeren en starters en een betere doorstroming zijn gewenst. Daarvoor is het vooral nodig om voldoende huurwoningen te blijven bouwen, maar ook om de beschikbare woonruimte beter te verdelen. Maar het blijft verdelen van schaarste: op de huurmarkt betekent meer kans voor de ene groep helaas minder kansen voor de andere.  

De belangrijkste wijziging die het c ollege voorstelt, is de introductie van een snelzoekregeling. Wie snel een huurwoning nodig heeft, maar niet tot de urgentieregeling hoort, kan meeloten voor een beschikbare woning. De woning mag dan vervolgens niet geweigerd worden. Actief zoeken wordt zo beloond en de kansen voor starters stijgen. Een ander voorstel is dat mensen die verhuizen en een huurwoning achterlaten, zogenaamde doorstromers, vijf jaar lang hun meettijd behouden. Hiermee willen B&W stimuleren dat mensen eerder verhuizen en de doorstroming op de woningmarkt verbetert. Nu verhuizen mensen vaak niet, omdat ze bij verhuizing alle meettijd verliezen. Verder stelt het college voor om het onbeperkt weigeren van een aangeboden woning tegen te gaan. Bovendien wil het college liefde belonen: doorstromers die gaan samenwonen en daardoor twee huurwoningen vrijmaken, mogen hun meettijd bij elkaar optellen.

Een optie die het college graag verder verkend zou zien, is de introductie van ‘woonmiles’ (naar analogie van Airmiles): bewoners die zich actief inzetten voor hun straat of buurt kunnen woonmiles sparen, die ze als meettijd kunnen verzilveren bij verhuizing.

Het college wil niets wijzigen aan de bepaling van volgorde bij toewijzing (de inschrijfduur voor starters en woonduur voor doorstromers). Ook zijn B&W tevreden over de huidige urgentieregeling voor mensen in een noodsituatie. Een beperkt aantal vrijkomende woningen blijft gereserveerd voor het huisvesten van bijzondere doelgroepen, zoals asielzoekers en mensen met een beperking en/of behoefte aan begeleiding bij het wonen. 

De gemeenteraad moet nog instemmen met de standpunten van het college. Daarna worden de Nijmeegse voorstellen ingebracht bij het bestuur van de Stadsregio Arnhem Nijmegen, die dit jaar besluit over wijziging van de regionale huisvestingsverordening. De nieuwe verordening wordt op zijn vroegst in 2013 van kracht.

Gisteren hadden we een geslaagde nieuwjaarsreceptie van de gemeente Nijmegen inclusief warm afscheid van burgemeester Thom de Graaf. Namens het college van B&W sprak ik de nieuwjaarsrede uit en bedankte ik Thom de Graaf voor zijn inzet voor Nijmegen in de afgelopen vijf jaar. Dit was mijn toespraak:

Dames en heren,

U bent gewend om vanaf deze plek te worden toegesproken door de burgemeester.
Maar ondanks het feit dat Nijmegen dit jaar, inclusief waarnemer,
maar liefst 3 burgemeesters zal hebben, mag ik hier vandaag met u namens het college terugblikken op 2011 én vooruitkijken.

Dat doe ik als loco-burgemeester, omdat we vandaag niet alleen de nieuwjaarsreceptie voor de stad houden,
maar omdat we tevens afscheid nemen van Thom de Graaf.
Hij blikt straks terug op zijn burgemeesterschap.
Ik neem u kort mee naar het afgelopen jaar en de verwachtingen voor 2012.
En ik zal stil uiteraard staan bij het vertrek van Thom.

Dames en heren,
2011 was een bijzonder jaar.
Het jaar van de Arabische Lente, Occupy, de tsunami in Japan, de wereldwijde financiële crisis en de geboorte van de 7 miljardste burger.

Gebeurtenissen die vrijwel allemaal ook in onze stad voelbaar waren.
Ook de Nijmeegse bevolking groeide.
We passeerden voor het eerst de grens van 165.000 en blijven voorlopig doorgroeien.
Dat is goed nieuws voor de stad, 
hoewel het feit dat we nog steeds een vrouwenoverschot hebben voor sommige twitterende raadsleden nog belangrijker leek.
En een journalist wil graag dat we dit gegeven – dat we meer vrouwen dan mannen hebben in onze stad - inzetten voor onze citymarketing.

Higashimatsuyama – daar heb ik op moeten oefenen - de Japanse stad waarmee we al enkele decennia een vriendschapsband hebben,
voelde - gelukkig slechts in beperkte mate - de gevolgen van de tsunami. 
En Nijmegen heeft natuurlijk zijn eigen Occupy-afdeling.
Hoewel overvloedige regen en kou ervoor hebben gezorgd dat het Valkhofpark niet meer occupied is.

Onze stad kende weer vele hoogtepunten.
Te beginnen met één van onze stadsiconen - de Waalbrug - bestond 75 jaar.
We hadden weer een prachtige editie van de Vierdaagse
Al was het maar omdat ik voor het eerst meedeed – en uitliep; 4×50 kilometer!

Kinderarts Jos Draaisma werd voor het tweede jaar op rij uitgeroepen tot beste kinderarts van Nederland. 
Stichting Whaa kreeg van prinses Máxima een Appeltje van Oranje voor hun project Shake-It Academy.
De beste en mooiste tweewielerzaak ligt in onze stad.

Het Groene Hert werd genomineerd als beste duurzame project in Nederland
en we hebben de beste biologische slagerij in de stad en de duurzaamste kinderopvang
Deze 3 vermeldingen heb ik zelf maar aan het lijstje toegevoegd - want nu ik deze toespraak mag houden grijp ik als wethouder voor duurzaamheid natuurlijk mijn kans.

De in Nijmegen opgerichte band Go Back to the Zoo won de 3FM Award voor ‘beste band’.
De Nijmeegse organist Dirk Luijmes kreeg een Klassieke Edison.
Han Mertens van het Stedelijk Gymnasium won de Nationale Biologie Olympiade.
Het toekomstige stadseiland verdiende in New York de prestigieuze Waterfront Center Award.
En Nijmegen is, net als vorig jaar, de goedkoopste terrasstad.
We hebben er onlangs ook nog gratis parkeren aan toegevoegd.
Zo, dat was een hele waslijst aan hoogtepunten.

Maar er waren helaas ook dieptepunten:
zoals het absurde geweld rond NEC-Vitesse begin vorig jaar.
Wat een groot contrast met de vreugde van gisteren.
NEC boekte een fantastischte historische overwinning tegen Vitesse
In Arnhem!
Maar we hadden het over dieptepunten in 2011.

Zoals ook de ontslagen bij NXP of de laffe overvallen op inwoners en hardwerkende ondernemers.
Met als meest trieste voorbeeld de overval op juwelier Kamerbeek.

Ook de financiële crisis trof onze stad.
Het afgelopen jaar was in financieel opzicht een turbulent jaar.
Niemand ontsnapte aan de financieel moeilijke omstandigheden.
Faillissementen, ontslagen, onverkoopbare huizen, minder gesubsidieerde banen,
ook onze stad werd ermee geconfronteerd. 
We hadden problemen met onze grondexploitaties in Waalsprong en Waalfront.
De rente drukt daar zwaar op de aangegane leningen.
Wat dat betreft kunnen Hannie Kunst, Bert Jeene en ikzelf ook wel met een tentje op het Valkhofpark gaan staan
Bij Occupy.
En het zwaar weer zal helaas aanhouden.
Wij staan opnieuw voor een jaar waarin het voor velen niet gemakkelijk zal zijn, zelfs niet in onze relatief goed draaiende stad.

Toch is er ook alle reden om niet bij de pakken neer te zitten.
Zoals ik al zei, onze stad groeit.
Volgens onderzoekers stijgt ons inwonertal, als een van de weinige steden in Nederland, in de komende 15 jaar fors.
Die groei zorgt voor de dynamiek die een stad nodig heeft.
Het is ook een teken dat Nijmegen nog steeds aantrekkelijk is om in te wonen en te werken.
Dat bleek ook afgelopen jaar toen Nijmegen werd gekozen tot een van de groenste steden in Nederland en we dik in de top 10 van meest aantrekkelijke woonsteden eindigden.
We zijn een aantrekkelijke woonstad voor iedereen en in het bijzonder voor vrijgezellen die op zoek zijn naar een vrouw
Hier heb je die nieuwe citymarketing.

De stad staat dus niet stil en dat biedt perspectief.
Kijk ook maar naar de hijskranen in onze stad.
Het lijken er meer dan ooit.
Plein `44 is in aanbouw,
de contouren van stadsbrug De Oversteek zijn al goed zichtbaar,
de dijkverlegging en het daarbij horende stadseiland gaan echt van start
en ondanks de crisis worden er het komend jaar zo’n 1200 nieuwe woningen opgeleverd.

Van essentieel belang was ook dat Nijmegen als kennisstad van zich blijft spreken.
Bijvoorbeeld met de Spinozapremie voor astronoom Heino Falcke.
En nationale zorgheld 2011 Bas Bloem.
Dhr Bloem is ook een van de kandidaten voor Nijmegenaar van hat jaar.
De Radboud Universiteit werd door studenten gekozen tot de beste van Nederland
Synthon opende een state-of-the-art laboratorium voor biotechnologie
en Heinz bouwt bij de toekomstige Novio Tech Campus aan zijn grootste innovatiecentrum buiten de Verenigde Staten.
Bovendien hebben we landelijk gezien één van de hoogst opgeleide beroepsbevolkingen en zijn we een topstad als het gaat om banen per vierkante kilometer.  

Alle reden dus om te blijven investeren in de toekomst van onze gemeente,
ook al worden we geconfronteerd met de grootste financiële en beleidsmatige uitdagingen van de afgelopen decennia.
De gemeente blijft dan ook investeren in een sociale stad,
in een economisch sterke stad
en in een duurzame groene stad.
Maar we doen en kúnnen dat niet alleen.
Dat kon niet voor de crisis, maar zeker niet tijdens de crisis.
We moeten het dus samen doen.
Samen met bedrijven, kennis- en gezondheidsinstellingen, regionale samenwerkingsverbanden en met de inwoners van onze mooie stad.

In het Nederland van het ‘Doe eens normaal man’ van Rutte en Wilders, is er soms weinig ruimte voor nuance en gezamenlijke oplossingen.
Maar zwart-wit denken en het uitvergroten van tegenstellingen brengen ons niet verder.
Verbindingen zoeken, dat is waar het de komende jaren om draait, constateerde Thom de Graaf vorig jaar al terecht.

2012 is het jaar waarin we die verbindingen verder moeten versterken.
Ja, er moet een groter beroep worden gedaan op de eigen verantwoordelijkheid van alle Nijmegenaren. 
En ja, er moeten lastige keuzes worden gemaakt.
Toch hebben wij daar als stadsbestuur vertrouwen in. 
Nijmegenaren zijn eigenwijs, creatief, ondernemend, veerkrachtig én ze leggen de verbinding.
Of het nou ondernemers zijn die elkaar met een gastoeter alarmeren bij een overval
of Dukenburgers die samen dromen over hun stadsdeel.
Nijmegen puilt uit van de creatieve, goede, vernieuwende ideeën en initiatieven die de stad beter en mooier maken.
Ik wens iedereen dan ook een prachtig jaar toe. 

Alles overziend gaat het ondanks alles best goed met Nijmegen.
En degene die dit de afgelopen vijf jaar onophoudelijk en onvermoeibaar heeft uitgedragen, is…… Thom de Graaf
Thom was een ware promotor van onze stad.
En mede dankzij hem zijn de Nijmegenaren trotser dan ooit op hun stad
Maar aan alles komt een eind;
zo ook aan het burgemeesterschap van Thom.

Toen Thom burgemeester werd in 2007, trad hij in de voetsporen van zijn vader.
Een mooi gegeven; en telkens als Thom in de afgelopen vijf jaar naar zijn werkkamer ging, liep hij langs een portret van zijn vader.
De vrijzinnige sociaalliberaal keek dan naar de strenge ietwat regenteske KVP’er.
Een wereld van verschil.
Thom zal het wel van zijn moeder hebben, denk ik dan.

Thom was de eerste burgemeester van Nijmegen die door de raad werd gekozen uit een voordracht van twee personen.
Hij had natuurlijk liever gehad dat hij de eerste door het volk gekozen burgemeester had kunnen worden.
Maar ja, die beruchte nacht, he……

Toen Thom aantrad, viel hem meteen op hoe groot het cultuurverschil is tussen het deftige Den Haag en het volkse Nijmegen. 
Nijmegen kent een horizontale structuur waar weinig ontzag is voor gezag – iedereen is gelijk.
Zo liep hij in de eerste dagen van zijn burgemeesterschap met een agent door een wijk.
Thom vroeg beleefd aan deze wijkagent: Hoe lang doet U dit werk al?
Ach, zegt de agent: Zeg maar JE, Thom!
Dat typeert onze stad en daar heeft Thom hartelijk om moeten lachen

De connectie met Den Haag is al die jaren wel gebleven.
Thom deed er eerlijk gezegd ook niet veel aan om dat te verbloemen.
Denk aan zijn verkiezing tot Eerste Kamerlid.
En bovendien was zijn Haagse connectie overduidelijk in het belang van de stad, dus waarom zou je dat dan moeten verbloemen?
Zo heeft hij meerdere malen aandacht gevraagd voor Nijmeegse problemen en belangen bij bewindslieden en Kamerleden.

Bij Thom was er ook altijd de oprechte liefde voor Nijmegen.
Even wat harde cijfers en gegevens:
In de afgelopen vijf jaar was hij bij meer dan 800 publieke optredens en werkbezoeken in de stad.
Hij organiseerde etentjes met gewone Nijmegenaren om met ze te praten over wat hen bezighield in de stad.
Hij initieerde de verkiezing van de Nijmegenaar van het Jaar en zometeen zetten we weer zo’n kanjer in de spotlights.
Thom zorgde weer voor rust in sommige wijken door straatcoaches aan te stellen
Hij initieerde de Vrede van Nijmegen Penning met dit jaar Umberto Eco als laureaat.
En hij vertegenwoordigde Nijmegen met verve in onder meer de Euregio, de Veiligheidsregio en het Kennisstedennetwerk.

Dames en heren, Thom heeft veel gedaan voor de stad.
Dat moet haast wel de reden zijn dat er maar 9 kandidaten het aandurven om in zijn voetsporen te treden.

Thom de Graaf benadrukt regelmatig dat hij continuïteit belangrijker vindt dan snel scoren of politiek bedrijven.
Een burgemeester moet, volgens hem, vooral boven de partijen staan, een goede voorzitter van raad en college zijn.
Hij moet verbinden, de rechtstatelijkheid en de grondrechten van inwoners beschermen.
“Ik ben geen straattijger, geen zeepkistburgemeester.
Ik ben meer een type Job Cohen, dan een type Gerd Leers”, zei hij zelf ooit in een interview.
Waarschijnlijk zou hij op dit moment zichzelf met geen van tweeën willen vergelijken
Maar het beeld is duidelijk.
Een goede bestuurder.
Niet koste wat kost zich willen profileren; maar er zijn wanneer dat nodig is.
Behulpzaam in het college en gemeenteraad en actief in de stad waar dat maar wenselijk was.
Kritiek, dat hij desondanks geen warme burgervader zou zijn, deed hem wel eens pijn.

En het klopt ook niet.
Thom de Graaf stimuleerde als geen ander het ‘trots op Nijmegen-gevoel’.
Nijmegen is landelijk veel pregnanter in beeld gekomen.
Als dynamische stad en grote stad, voorloper op tal van terreinen.
Altijd Nijmegen, Nijmegen kennisstad, Oudste stad van het land.
Thom de Graaf heeft er hard aan gewerkt om dat gevoel te versterken: buiten de stad en in de stad.
Dat is belangrijk voor het profiel van Nijmegen, maar zeker zo belangrijk is dat Nijmegenaren het zelf ook echt meer zijn gaan voelen.

We zijn trots op het bijzondere karakter van Nijmegen,
Trots op de historie,
onze befaamde onderwijs- en onderzoeksinstellingen,
hoogwaardige gezondheidszorg,
en wereldtoppers op het gebied van wetenschap.
En we zijn trots op baanbrekende Waalprojecten. 

Thom haalde tevens de banden aan met de hoger-onderwijsinstellingen.
Rector Magnificus Bas Kortmann noemt hem niet voor niets de postillion d’amour;
de liefdesboodschapper van het hoger onderwijs in Nijmegen.
Die liefdesboodschapper was hij in vele opzichten voor de stad en die zal hij ongetwijfeld ook blijven.
Want, dames en heren, Thom en zijn lieve vrouw Machteld blijven hier gewoon wonen.
Kortom, ze zijn echte Nijmegenaren en dat blijven ze.

Thom is Guusje ter Horst opgevolgd als burgemeester en hij volgt nu Guusje weer op als voorzitter van de HBO-raad.
Overigens is het maar goed dat Guusje hem nu niet opvolgt als waarnemend burgemeester.
Want dan hadden we hier in Nijmegen een heus Poetin-Medvedevje gedaan.

Beste Thom, straks zul je zelf nog spreken en pas echt afscheid nemen.
Maar ik zeg nu al namens het gemeentebestuur én namens de bevolking van Nijmegen ‘bedankt!’.
Bedankt voor je inzet,
Bedankt voor je steun in het college.
En bedankt voor je liefde voor Nijmegen.
Ik hoop dat je nog lang ambassadeur voor onze mooie stad zult blijven!
Waar ook ter wereld, en zeker in Den Haag.
Thom – bedankt!

“Groen is poen! Anders denken loont!” Dat is het thema van de dialoogbijeenkomst georganiseerd door Vernieuwing Bouw, TNO, de Vrije Universiteit Amsterdam in samenwerking met Energiesprong en Building Brains. De bijeenkomst vindt plaats  op woensdag 25 januari 2012, van 14.00-18.00 uur. Wij nodigen u van harte uit om hierbij te zijn.

In opdracht van het Ministerie van Economische Zaken Landbouw en Innovatie heeft TNO in samenwerking met de Vrije Universiteit van Amsterdam 12 succesvolle projecten belicht die duurzame samenwerking en innovatie als thema hebben. Vragen die centraal staan:

• Wat maakt deze projecten succesvol?
• Samenwerking en innovatie in de bouwsector verloopt moeizaam maar waarom lukt het juist in deze projecten wel?
• Wat kunnen wij van ze leren?
• Wat kunnen we samen doen om deze successen op te schalen?

Naast een inhoudelijke dialoog over de projecten en de achterliggende ‘oorzaken van succes’ zullen er plenaire sessies zijn waarin vooraanstaande sprekers Elco Brinkman en Thomas Rau wordt gevraagd om hun reactie.

Een van de onderzochte projecten is het energieservice bedrijf (ESCo) Rotterdamse Zwembaden van Strukton. Een aantal collega’s van Strukton is aanwezig om meer uitleg te geven over de gehanteerde werkwijze en natuurlijk ook om inspiratie op te doen vanuit de andere 11 succesvolle projecten. Ik kan er zelf helaas niet bij zijn. Mocht je je alvast in willen lezen dan kan dat op de website van Strukton of in de factsheet (pdf).

Vanmiddag ben ik bij de nieuwjaarsreceptie van GroenLinks Schiedam geweest. De afgelopen jaren ben ik zeer beperkt actief geweest, omdat ik een actieve rol binnen GroenLinks en een functie als beleidsmedewerker duurzaam ondernemen wat onhandig vond combineren. Nu ik ambtenaar af ben was een van mijn goede voornemens voor 2012 om weer ‘ns wat actiever te worden binnen GroenLinks. De uitnodiging kwam wat dat betreft op een mooi moment.

Armoede anno 2012

Buiten een gezellige informele start van 2012 was de bijeenkomst ook bedoeld om terug te blikken op 2011 en om met elkaar van gedachte te wisselen over het thema armoede in 2012. Wie het nieuws gevolgd heeft over Schiedam zal het niet verbazen dat de soap opera die de vorige burgemeester op heeft gevoerd daarin helaas een grote rol innam. Mede doordat het vertrek van de burgemeester gevolgd is door het vertrek van alle wethouders. Inmiddels zit er een nieuw college van B&W.

Tijd dus om vooruit te kijken. Al werd ik daar niet op alle punten even vrolijk van. De armoede neemt tenslotte toe, hoewel armoede volgens Rutte natuurlijk niet bestaat in Nederland. In Nederland hebben we ook geen honger, enkel trek. Tegelijkertijd denken de rekenmeesters van CBS en SCP in het Armoedesignalement 2011 toch wat anders over armoede in Nederland:

In 2010 herstelde de economie zich enigszins van de zware recessie. Dit vertaalde zich echter niet in een lagere kans op armoede. 529 duizend huishoudens (met daarin bijna 1,1 miljoen personen) verkeerden dat jaar onder de lage-inkomensgrens. Dat is 7,7 procent van het totaal, net zoveel als in 2009.

Volgens het niet-veel-maar-toereikend criterium groeide de arme groep van 6,1 naar 6,5 procent. In 2009 waren dit 960 duizend personen (in 447 duizend huishoudens), in 2010 was het opgelopen tot 1 miljoen personen (in 462 duizend huishoudens).

Vluchtelingenwerk Schiedam wees er op dat nieuwe regelingen  maken dat asielzoekers die een verblijfsvergunning krijgen meteen met een schuld van dik tienduizend Euro beginnen. Veroorzaakt door de verplichte inburgering en inrichtingskosten van het huis/flatje. Voor beide dienen ze zelf te betalen, al mogen ze wel rentedragend lenen. Niet echt een lekkere nieuwe start denk ik dan. De verantwoordelijke wethouder reageerde meteen dat er bekeken wordt wat de gemeente hieraan kan doen.

Blijer werd ik van de oproep om vooral gezamenlijk op te trekken onder het motto

‘Het gaat nu om de mensen, niet om de politieke sticker.’

Ook projecten waar een aantal aanwezigen over vertelde spraken tot de verbeelding. Zoals een project voor kleinschalige stadslandbouw op balkons. Waarbij het hoofddoel niet zozeer de opbrengst aan groenten en kruiden is, als wel het versterken van de onderlingen contacten en het op gang brengen van de dialoog over hoe je rond komt van een klein budget. Daarnaast wordt er gewerkt aan een project waarbij vrijwilligers getraind worden om mensen te helpen bij het budgetteren. Zo waren er nog een aantal aardige voorbeelden.

Mijn eigen inbreng was beperkt tot een oproep om ook te kijken naar de wijze waarop de totale woonlasten van mensen zich de komende jaren gaan ontwikkelen. Dus inclusief de energierekening. Schiedam is namelijk een mooie, maar ook een oude stad. Waarin mensen met een laag inkomen nogal eens in de minder goede huizen wonen en het is zonde als het geld dat je uitgeeft aan armoedebeleid rechtstreeks in de portemonnee van het energiebedrijf verdwijnt. Een mooi voorbeeld van hoe het  kan vind ik zelf de wijze waarop Thijs de la Court in Lochem tegen de trend in regeert. Zie bijvoorbeeld zijn ideeën over een ander Nederland in Lochem. Waarbij werk, woningverbetering en een beter milieu hand in hand gaan.

 

GroenLinks-voorzitter Joop Ouborg heeft de collegepartijen opgeroepen om de uitgangspunten van het collegeakkoord van SP, VVD, GroenLinks en D66 nader te bediscussieren. Het gaat dan met name om de financiële afspraken. De vraag is waar liggen de mogelijkheden?

De financiële spelregels van het Lenteakkoord zijn voor een groot deel in beton gegoten doordat geld van de Rijksoverheid voor specifieke doelen is bestemd. Geld dat is gelabeld en bijvoorbeeld voor uitkeringen is bedoeld mag niet worden gebruikt om stoeptegels te leggen. Verder sluit ik uit dat het tekort op de begroting verder kan oplopen, dat zou de gemeente Arnhem ernstig in de problemen kunnen brengen. Als die elementen uit het akkoord worden gefilterd blijven er een drietal afspraken over waar de discussie zich dan op zou kunnen toespitsen.

Drie afspraken
Ten eerste de gemeentelijke belastingen, de onroerend zaak belasting en rioolheffing. In het akkoord staat dat deze niet meer dan de gemiddelde prijsstijging in Nederland mogen stijgen. Het college heeft de Arnhemse burger voorgehouden dat men wil voorkomen dat deze meer aan de gemeente gaat betalen.
Een tweede afspraak is dat wethouders hun eigen begroting op orde hebben. Hogere kosten of tegenvallende uitgaven moeten binnen de eigen begroting worden opgelost.
Tenslotte worden financiële meevallers in principe niet gebruikt voor nieuwe uitgaven maar om tegenvallers op te lossen of te reserveren voor toekomstige tegenvallers.

De laatste voorwaarde is naar mijn inschatting het minst explosief, maar helaas ook het minst voor de hand liggend. De verwachting is dat op allerlei deelterreinen de kosten zullen oplopen en er mogelijk eerder met tegenvallers dan op meevallers gerekend moet worden.
De eerste twee mogelijkheden doornemend rijst de vraag of de VVD en de strenge rekenmeester Leisink (wethouder Financiën, D66) hier veel voor voelen. Indien GroenLinks en SP echter hun sociale gezicht willen redden is het wel noodzakelijk om ergens rek te vinden in de begroting. Het bezuinigingspakket van 25 miljoen, waarvan twee miljoen ten koste van armoedebeleid, is met veel pijn en moeite tot stand gekomen.
Het zal derhalve creativiteit en durf vragen om middelen vrij te maken voor sociaal beleid. Daarbij bestaat natuurlijk ook de mogelijkheid om steun te zoeken bij de oppositie, waarbij naast PvdA, CDA en ChristenUnie ook de lokale fracties blijk hebben gegeven van een sociale inborst. Het liberale blok van VVD en D66 is in de Arnhemse gemeenteraad in de minderheid.

De tweede helft
De tweede helft van de collegeperiode gaat over een paar maanden in. Dan zijn de verkiezingen van 2014 dichterbij dan de datum van het akkoord. De ervaring leert dat dit altijd zijn weerslag heeft op coalities. Partijen willen met een positief verhaal naar de kiezer.
Het wachten is nu op de reactie van de andere partijen.

Geschreven voor ArnhemDichtbij

Velen hebben op de (gedoog)partijen van dit ultrarechtse kabinet gestemd omdat ze de samenleving onveilig geworden vinden. Ze denken dat linkse partijen daar niets aan doen, dus moet er iemand eens even flink met de rechtervuist op tafel slaan en actie ondernemen.

Vandaag mocht ik daar de gevolgen van ondervinden, toen ik aangifte ging doen van diefstal. Maandag is mijn telefoon gestolen. Een jongen die van achter mij aan kwam fietsen, greep mijn telefoon uit mijn handen en ging er vandoor. Ik sprong op mijn fiets en reed hem achterna. Hij kon minder hard fietsen dan ik of dacht misschien dat ik minder hard reed, maar ik begon langzaam dichterbij te komen. Bij een druk kruispunt had de dief ontzettend veel geluk. Hij kon net oversteken voor de auto’s gingen rijden en ik net niet. Daardoor wist hij me te ontkomen.

Ik fietste naar huis en heb mijn verbinding laten blokkeren, zodat de dief in ieder geval niet zou kunnen bellen en geen gebruik zou kunnen maken van mijn applicaties en alle informatie die daarmee verkrijgbaar is. Later kwam ik erachter dat er ook applicaties zijn (die je zelfs op afstand kunt installeren) waarmee je de locatie kunt opvragen, foto’s kunt maken en je gegevens kunt wissen op afstand. Helaas was het daar al te laat voor op dat moment.

Ik deed een internetaangifte, maar die werd afgewezen omdat ik de dader had gezien. Mijn beschrijving van de dader strekte niet verder dan dat het een man met een fiets was, maar dat moest ik blijkbaar persoonlijk komen vertellen.

Vandaag kon ik eindelijk aangifte doen. Daar werd anderhalf uur voor gepland. De dame die mijn aangifte opnam, vertelde dat dat sinds kort was. Er wordt namelijk zo bezuinigd op de politie, dat er niet voldoende baliepersoneel meer kon zitten. De wachttijden liepen daarom af en toe op tot vijf uur, en daarom werken ze nu op afspraak.

Het doen van mijn aangifte kostte uiteindelijk ongeveer een kwartier. Ze doen dat puur voor de verzekering – die ik niet heb, maar dat terzijde. Ze kunnen namelijk helemaal niets met dit soort gevallen. De dader staat wel meerdere keren op camera, maar daar gaan ze daar niets mee doen. Vervolgen kan namelijk niet omdat niet op camera staat dat de dader de telefoon uit mijn hand trekt. Dat denk ik tenminste, want de politie kijkt niet of er camera’s hangen en ik weet niet precies waar die hangen – dat ik hem niet gezien heb wil niet alles zeggen. De dader blijft dus volledig onbekend, ondanks dat hij gewoon op camera staat. Maar ja, er is geen capaciteit voor dit soort zaken.

Ik vind het een gemiste kans, want zelfs als vervolgen niet mogelijk was, zou het wel kunnen dat het een bekende van de politie was of zou het kunnen dat de dader op meerdere beelden op zou duiken na vergelijkbare incidenten. En dan kun je misschien op andere manieren te werk gaan om het een dader lastig te maken.

Dat de dagelijkse realiteit is dat hier geen geld en dus tijd voor is, kan ik nog begrijpen. En ik had de hoop dat in ieder geval iets gedaan kon worden om te zorgen dat de dader geen plezier van mijn telefoon zou hebben. Dat de telefoon geblokkeerd kon worden of dat er een sms-bom op losgelaten zou worden. Maar zelfs dat gebeurt niet. Afgeschaft vanwege bezuinigingen.

Kortom, cameratoezicht is een farce –  zolang je het misdrijf zelf maar buiten beeld doet kun je daarna vrij rondfietsen en in de camera glimlachen – en alle andere mogelijkheden om daders te vinden of te ontmoedigen worden wegbezuinigd.

De simpele waarheid is dat deze dief dit zijn hele leven kan blijven doen, zolang hij niet toevallig net een professionele wielrenner berooft die ook nog eens hard kan slaan, onder de camera te werk gaat of spontaan van zijn fiets valt. Geen haan die er naar kraait. Niemand die hem daarna nog lastig valt. Geen enkel risico dat een eventuele koper een mededeling krijgt dat de telefoon gestolen is.

Daarmee bescherm je criminelen, ontmoedig je aangifte en stimuleer je dat mensen het heft in eigen hand gaan nemen. Het eerste wat ik op mijn toekomstige telefoon ga installeren is een applicatie om hem op afstand te bedienen. Als dit me nog een keer gebeurt, zal ik zelf de GPS-locatie van mijn telefoon wel opvragen en misschien wel met wat vrienden op visite gaan bij de dader, en als het me lukt om met die applicatie foto’s te nemen van de dader zet ik ze voor iedereen op internet. Het mag niet, maar telefoons stelen mag ook niet en het officiële traject heeft niets te maken met rechtvaardigheid.

En volgende keer doe ik mijn aangifte wel via internet en lieg ik dat ik de dader in het geheel niet gezien heb. Dat scheelt me namelijk vrij nemen van mijn werk en drie dagen wachttijd voor ik een kopie van de aangifte heb om op te sturen naar mijn provider.

Dat mijn telefoon gestolen is, is vervelend. Van een dief verwacht ik echter geen goed gedrag, geen bescherming, geen steun.  Maandag was ik alleen boos. Nu heb ik het gevoel dat de overheid me in de kou laat staan ten gunste van criminelen. Dat het sommige politici blijkbaar niets kan schelen, terwijl die zich juist druk zouden moeten maken om veiligheid en die zich verantwoordelijk zouden moeten voelen voor de bescherming van burgers, en dat recht volledig los is komen te staan van rechtvaardigheid omdat rechts liever geld steekt in een paar kilometer harder rijden, met vliegtuigjes spelen en andere dingen waar ze erecties van krijgen. En caviapolitie natuurlijk.

En ondertussen winnen de rechtse partijen nog steeds zieltjes met stoere taal, terwijl ze alles doen om straatterreur te bevorderen. Ik hoop dat de mensen die erin getuind zijn volgende keer twee keer nadenken voor ze het rode potlood ter hand nemen.

Op 11 februari zal er tijdens het congres van GroenLinks een nieuwe voorzitter gekozen worden.  De leden kunnen kiezen uit twee kandidaten. Namelijk Arno Uijlenhoet en Heleen Weening.

Na een periode van ongeveer 6 jaar gaat Henk Nijhof de leiding overdragen aan een van de twee kandidaten.

Door mijn ervaring als lid van het permanent promotieteam van GroenLinks landelijk en de campagne van GroenLinks Brabant tijdens de Provinciale Statenverkiezingen ben ik door Arno Uijlenhoet gevraagd om mee te helpen in zijn 'campagneteam'.

De websites van beide kandidaten had ik al bekeken en ik ben dan ook blij dat ik de kandidaat die mijn voorkeur heeft kan helpen met zijn campagne.

Waarom Arno mijn voorkeur geniet, omdat hij geen keuze maakt tussen D'66 of de SP, maar gebruik wil maken van alle progressieve krachten. Hij lijkt ook steviger op te kunnen treden bij zaken zoals Kunduz, waarbij de fractie de leden 'vergat' te informeren en te peilen.  Maar ook meer wil inzetten op de kracht van de partij zelf, waarbij andere partijen afhankelijk worden van ons, in plaats van dat GroenLinks afhankelijk wordt van andere partijen.

Zo wil hij alsnog een bijeenkomst beleggen voordat er een besluit genomen gaat worden over een eventuele uitbreiding van de civiele politiemissie in Kunduz. Want de leden zijn de besluitvorming over Kunduz nog steeds niet te boven.

Maar Arno wil ook meer de groene kant van GroenLinks weer meer naar voren brengen, iets wat redelijk op de achtergrond is geraakt door de sociale kant van GroenLinks.

De start van de campagne was min of meer bij het driekoningen gala van DWARS in Utrecht. In de U-bar op de Oudegracht, werden Arno en Heleen aan de tand gevoeld door Jojanneke Vanderveen, voorzitter DWARS. Helaas bleek de geluidsinstallatie niet van goede kwaliteit te zijn en moesten de kandidaten op de bar gaan zitten om de microfoon te kunnen gebruiken. Na het algemene gedeelte kregen de kandidaten ook de kans om de DWARS leden persoonlijk aan te spreken. De DWARS leden maakten hier veelvuldig gebruik van en diverse vragen en stellingen kwamen voorbij.

Na de 'start' van de campagne werden ook de nieuwjaarsborrels van diverse lokale GroenLinks afdelingen bezocht. Zo zijn we ook op bezoek geweest bij de nieuwjaarsborrel van GroenLinks Tilburg.

Na een korte speech van de wethouder en fractievoorzitter, konden de aanwezige GroenLinks leden de voorzitterskandidaten persoonlijk benaderen.

 

Maar ook tijdens algemene ledenvergaderingen kregen de voorzitterskandidaten de kans om zich te presenteren aan de GroenLinks leden.

Zo hebben we een alv bezocht in Leeuwarden waar natuurlijk ook de vraag kwam, hoe in de toekomst om te gaan met Kunduz. Iets wat bij elke afdeling ter sprake komt, een punt waar de GroenLinks leden nog steeds mee bezig zijn.

Maar ook de keuze, primair inzetten op regeren, of uitgaan van onze eigen idealen en dan mogelijk regeren als het uitkomt.

 

Het is leuk om te zien dat er telkens zoveel mensen komen opdagen, ondanks dat de verwachtingen van de afdelingen zelf, stukken lager zijn.

De leukste bijeenkomst tot nu toe, vind ik de bijeenkomst in Leiden. Daar was voorafgaand aan het programma een nieuwe ledenbijeenkomst en aansluitend een interactief gedeelte met de kandidaat-voorzitters.

Ze kregen eerst de kans om zich voor te stellen, waarna er stellingen kwamen. De aanwezige leden konden dan kiezen uit voor of tegen.

"Een partij van en door leden met lange termijn visie" of een "partij voor en door kiezers met korte termijn visie, inspelen op de waan van de dag". Het merendeel gaf aan voorstander te zijn van de eerste stelling, ongeveer 5 personen gaf toch aan meer te zien in een kiezerspartij, aangezien die toch je winst leveren in de Tweede Kamer.

Maar ook stellingen zoals "Jolande Sap moet opstappen" kwamen voorbij. Hier bleken voorstanders voor te zijn, met als redenen dat ze gefaald zou hebben tijdens de besluitvorming van Kunduz en het 'gedoe' rondom Mariko Peters.

Telkens stonden Arno en Heleen aan dezelfde kant van de zaal bij de stellingen. Toen de stelling kwam "Groen of Links" gaf dat een verschil qua standpunten van de kandidaten. Waar Arno meteen Groen koos, koos Heleen voor het midden, aangezien ze Groen en Links bij elkaar vond horen en dus niet kon kiezen.

Het was een erg leuke bijeenkomst, waarbij alle leden betrokken werden en zo interactief hun mening kunnen geven.

De campagne gaat nog op volle toeren verder naar Eindhoven, Groningen, Utrecht, Rotterdam en als hoogtepunt natuurlijk 11 februari tijdens het congres in Utrecht!

Alle foto's van de bijeenkomsten kun je vinden op: Picasaweb

Wordt vervolgd!

Afgelopen vrijdag maakte wethouder Henk Brink bekend dat hij vanwege zijn gezondheid af zal treden als wethouder in Eindhoven per 1 maart. Henk heeft al geruime tijd serieuze hartklachten. Zijn arts heeft hem afgeraden nog langer de intensieve baan van wethouder uit te oefenen. Een persoonlijke tragedie voor Henk, die graag de periode had volgemaakt, maar een goed besluit  mijns inziens want de gezondheidsrisico’s zijn gewoon te groot. Ik heb Henk veel sterkte toegewenst met zijn gezondheid, en alle goeds voor de toekomst. Ik hoop dat hij snel een nieuwe uitdaging zal vinden in een iets minder veeleisende baan dan het wethouderschap.

Zondagavond maakte de VVD bekend dat fractievoorzitter Monique List unaniem wordt voorgedragen als opvolger. Ik feliciteer Monique bij deze, ik heb alle vertrouwen in haar als nieuwe wethouder in ons college!

lees hieronder het persbericht van de gemeente met de aankondiging van het aftreden van wethouder Brink.

Besluit op dringend advies van artsen

Henk Brink stopt om medische redenen als wethouder

Publicatiedatum: 13-01-2012

Wethouder Henk Brink van Economie, werk en beroepsonderwijs treedt per 1 maart 2012 terug uit het gemeentebestuur. Op dringend advies van de artsen heeft wethouder Brink moeten besluiten de functie van wethouder in de stad Eindhoven neer te leggen, omdat de uitoefening van het wethouderschap zijn gezondheid te zeer schaadt. Dit is vrijdag 13 januari bekend gemaakt in een brief aan de gemeenteraad en tijdens een speciaal belegde persconferentie.

Henk Brink vindt het buitengewoon jammer en tegelijkertijd ook onvermijdelijk dat hij stopt als wethouder. “Met pijn in het hart heb ik de burgemeester en de fractievoorzitter van de VVD gisteren medegedeeld dat ik mijn functie als wethouder Economie, werk en beroepsonderwijs in Eindhoven neerleg. Noodgedwongen. De gezondheidsproblemen waar ik de afgelopen tijd mee te maken heb gekregen, zijn een te grote belemmering voor goed functioneren gebleken. Mijn arts heeft mij dan ook dringend geadviseerd om te stoppen als wethouder. De grote fysieke en mentale belasting die het wethouderschap in de fantastische stad Eindhoven met zich meebrengt, is voor mij op dit moment simpelweg te groot. Als ik iets doe, wil ik daar voor de volle honderd procent voor gaan. Helaas is dat nu niet mogelijk, omdat ik anders mijn gezondheid schaad.”

Burgemeester Van Gijzel benadrukt als voorzitter van het college van burgemeester en wethouders dat het college graag als geheel de rit had uitgezeten, maar dat de huidige gezondheidssituatie van wethouder Brink helaas tot geen enkele andere conclusie kon leiden. “Mede namens de andere collegeleden wil ik Henk bedanken voor zijn inzet voor onze stad en regio. Gezamenlijk zorgen we er de komende tijd voor dat in de medisch geadviseerde afbouwperiode de lopende zaken zo goed als mogelijk worden afgerond. We hopen dat Henk na deze ingrijpende stap in goede gezondheid weer volledig aan de slag kan in een andere functie.”

Na een korte vakantie zal wethouder Brink in de maand februari de lopende zaken zo goed als mogelijk afronden. Enkele portefeuilles worden waargenomen door zijn collega’s. De VVD-fractie maakt op korte termijn de voordracht van de opvolger van Henk Brink bekend.

In de zaterdageditie van het Eindhovens Dagblad van 14 januari is onderstaand artikel gepubliceerd op de opiniepagina. Het artikel heb ik samen met Martijn van Lanen, docent en onderzoeker bij de Fontys Hogescholen en Thijs Eradus, hoofd van de nachtopvang voor daklozen, geschreven. Het artikel is onder andere resultaat van een discussie die we over dit onderwerp voerden op Linkedin met studenten en docenten van de Fontys.

 

Skaeve Huse als schakel in de voorzieningenladder voor daklozenzorg

Martijn van Lanen[1], Thijs Eradus[2], Renate Richters[3]

Deze zomer maakte het College van B&W bekend dat zij op zoek gaat naar locaties om zogeheten ‘Skaeve Huse’ neer te zetten. Skaeve Huse zijn woonvoorzieningen voor mensen met een bijzondere achtergrond. Dit besluit kwam o.a. nadat de raadswerkgroep maatschappelijke opvang van de gemeenteraad hiertoe heeft opgeroepen en de gemeenteraad een werkbezoek aan de Skaeve Huse in Tilburg heeft gebracht.

Beeldvorming

Voorzieningen zoals Skaeve Huse worden – in onze ogen ten onrechte – wel eens weggezet als ‘asowoningen’ of ‘tuigdorpen’: plekken waar mensen die overlast weggestopt worden zodat de samenleving geen last van hen heeft. Wij zien de Skaeve Huse echter als een belangrijke schakel in de voorzieningenladder voor dak – en thuislozenzorg.

Dak – en thuisloosheid is een thema waaraan vaak meerdere problemen tegelijkertijd ten grondslag liggen. De dakloze bestaat niet. Het gaat om mensen die op een bepaald punt in hun leven in een situatie raken dat ze voor korte of langere tijd dak- of thuisloos raken. Dit gebeurt veelal door een combinatie van problemen, die op een bepaald moment samenkomen waardoor de persoon (tijdelijk) niet meer in staat is zijn problemen op te lossen. Bij dakloosheid komen materiële, relationele, psychische en institutionele factoren samen. Dak – en thuisloosheid gaat vaak gepaard met financiële problemen, middelengebruik, schuldenproblematiek, trauma’s, hechtingsproblematiek, psychiatrische problematiek, enzovoort.

Nieuwe visie

De gemeente werkt, onder andere met de organisatie voor maatschappelijke opvang Neos (organisatie voor maatschappelijke opvang) aan een nieuwe visie op maatschappelijke opvang. Die visie is dat iedere dakloze een traject krijgt, met de opdracht om mee te werken aan zijn of haar herstel. Daarnaast zal in 2012 de Nachtopvang van Neos aan de Barrierweg grotendeels omgevormd worden tot een Instroomhuis voor dak- en thuislozen uit Eindhoven. Uitgangspunten zijn: perspectief bieden aan de doelgroep en het aanbieden van duurzame trajecten, gericht op de eigen mogelijkheden, in plaats van te blijven focussen op de onmogelijkheden. En dus niet op wat iemand niet kan, omdat hij of zijn bijvoorbeeld verslaafd is, of een psychiatrische achtergrond heeft. Hiervoor zijn verschillende woonvormen nodig om deze doelgroep het juiste en meest passende traject aan te kunnen bieden. Voorbeelden van succesvolle woonvormen en samenwerking zijn er al in Eindhoven, zoals DOOR (begeleid wonen, bestaat al 10 jaar en is erg succesvol), Domus, Housing First (afgelopen jaar gestart en zal worden uitgebreid) en daarnaast zijn er inmiddels een groot aantal kleinschalige woonvormen en eengezinswoningen voor individuele bewoning door dak- en thuislozen in Eindhoven.

Voor een kleine groep dak- en thuislozen die maatschappelijk onaangepast gedrag blijven vertonen zou je kunnen denken aan Skaeve Huse om daarmee een compleet aanbod voor het hele spectrum van de doelgroep kunnen realiseren. Omdat het voor enkelen van hen, ondanks herhaalde pogingen, helaas niet mogelijk is om in een van de huidige voorzieningen te wonen is een uitbreiding van het aanbod in de vorm van Skaeve Huse erg welkom en passend in het aanbod.

Aanstaande dinsdag discussieert de gemeenteraad over de maatschappelijke opvang. GroenLinks zal hierbij wederom aandacht vragen voor het opzetten van Skaeve Huse in Eindhoven.

---

[1] Martijn van Lanen (m.vanlanen@fontys.nl) is werkzaam als docent en onderzoeker bij Fontys Hogeschool Sociale Studies te Eindhoven, waar hij onder andere onderzoek doet naar overlast en naar dak -en thuislozen. Zie ook www.martijnvanlanen.nl.

[2] Thijs Eradus (TEradus@st-neos.nl) is werkzaam als hoofd Nachtopvang bij Neos

[3] Renate Richters (renate.groenlinks@gmail.com) is fractievoorzitter van Groenlinks Eindhoven

Vorig jaar plaatste ik al een update op mijn eerste bericht over crowdfunding platform Symbid. Via Symbid heb ik vorig jaar geinvesteerd in Enviu Participations en AV Direct. Inmiddels is duidbreelijk dat Enviu de benodigde 100.000 Euro heeft opgehaald via crowdfunding. Een mooi moment voor een kleine evaluatie van mijn 2 investeringen via Symbid tot nu toe.

Crowdfunding = Campagnevoeren

Als iets me duidelijk is geworden is het wel dat ondernemers die hun bedrijf via crowdfunding willen financieren actief campagne moeten voeren om het geld binnen te halen. Sinds ik in augustus geld heb geinvesteerd in Enviu Participations ben ik bijna 2 keer per maand benadert met de vraag of ik m’n investering wilde uitbreiden of mensen uit mijn eigen netwerk wilde wijzen op de investeringsmogelijkheid. Ook uit gesprekken met Stef van Dongen en andere mensen van Enviu werd duidelijk dat er intern allerlei kleine en grotere competities werden opgezet om het aanbrengen van investeerders aan te moedigen. Ook via sociale media (twitter, linkedin, facebook) werden regelmatig oproepen gedaan door de mensen van Enviu om te investeren in Enviu Participations.

Dat is een heel andere aanpak dan AV Direct, mijn tweede investering. Sinds mijn investering begin augustus heb ik weinig meer vernomen over de voortgang van de plannen. Het aantal investeringen en de omvang ervan is ook nauwelijks tot niet toegenomen sinds augustus 2011.

De derde investering die ik op het oog heb is WakaWaka Solar led light, ook zij zijn zeer actief op sociale media. Het benodigde startkapitaal komt dan ook in zicht. Ik lever daar graag een bijdrage aan, helaas zit mijn geld vast voorlopig nog vast en zolang dat zo is wil ik eigenlijk geen nieuw kapitaal bijstorten op Symbid.

Tip voor Symbid

Helaas lukt het niet om het geld dat ik heb geinvesteerd in AV Direct terug te trekken. Aan de ene kant begrijpelijk, want als je op ieder moment je investering terug kunt trekken is het heel lastig om je ondernemingsplan te financieren. Aan de andere kant staat mijn investering van 200 Euro in AV Direct sinds augustus stil, waardoor ik er geen andere ondernemers mee kan helpen. Terwijl ik met partjes van 20 Euro 10 ondernemers een stapje verder had kunnen helpen. Om te bevorderen dat ondernemers actief nieuwe investeerders (blijven) werven zou Symbid de mogelijkheid kunnen introduceren om het geld te onttrekken als een ondernemer meer dan een maand geen nieuwe investeerders weet aan te trekken. Op die manier dwing je ondernemers om actief op zoek te blijven naar nieuwe investeerders en biedt je investeerders mogelijkheden om naar actievere of nieuwere investeringsmogelijkheden over te stappen.

Helaas lukte het me zonder hulp niet om het geld dat ik in AV Direct heb geinvesteerd te desinvesteren. Vrij vlot na het verschijnen van dit bericht heeft Korstiaan Zandvliet van Symbid gereageerd en uitgelegd hoe je desinvesteert. Dit doe je als volgt:

1. Login op jouw Symbid dashboard
2. Klik op Portfolio (dus niet op Investments)
3. Hier zie je al jouw investeringen staan
4. Klik vervolgens op Desinvest achter de betreffende propositie
5. Kies vervolgens hoeveel stukken je wilt desinvesteren
6. Het geld staat nu weer op je balance, klaar om in een nieuwe propositie te investeren

 

Inmiddels heb ik dat ook succesvol gedaan en heb ik het vrijkomende bedrag geinvesteerd in Waka Waka en The 1200.

Tip voor investeerders

Voor investeerders die overwegen om een bedrijf via crowdfunding te ondersteunen lijkt het verstandig om goed te kijken naar de marketingstrategie van de ondernemer. Hoe actief is hij of zij op sociale media? Hoe actief wordt er gereageerd op nieuwe investeerders? Wanneer een ondernemer heel inactief is kun je overwegen om zelf actief te gaan werven voor de ondernemer (maar dan moet je wel heel erg geloven in het business plan van de ondernemer…). Anders is het verstandig om goed te kijken hoeveel tijd de ondernemer heeft om zijn plan te financieren. Mijn investering van 200 Euro in AV Direct staat sinds augustus stil, waardoor ik er geen andere ondernemers mee kan helpen. Terwijl ik met partjes van 20 Euro 10 ondernemers een stapje verder had kunnen helpen. Gelukkig blijkt het wel makkelijker dan ik dacht om van een investering afscheid te nemen, zolang deze nog niet volledig ‘vol’ zit.

De grote olijfoogst

 

Al toen we voor het eerst onze quinta gingen bekijken hadden we zin in de olijfoogst. 

Nu zijn we de eigenaar (ja echt het is geregeld!!!) en zijn we dus de trotse bezitters van zo’n 40 olijfbomen. Dat bomen moet ik maar gelijk even ontkrachten trouwens.

Dat zit zo. Iedereen kent die prachtige, dikke en grillige stammen van de olijfboom. Prachtig maar hoe wordt ie nu zo? Van zelf dus niet is het antwoord. Doe je niets aan een olijf wordt het grote, dikke en ondoordringbare struik. Alleen door heel veel snoeiwerk van alles wat uit de grond of te laag op de stam groeit creëer je de illusie van en mooie boom. Zaak is dan het bij te houden anders gaat eigenwijze stuk hout gewoon weer vanuit de grond groeien onder het moto: ik ben een struik, ik ben een struik!

Als je dat nu ondercontrole hebt moet je ook nog zorgen dat hij niet te ver naar boven doorschiet want anders drogen de takken gewoon in. 

Op het jonge hout gaat de olijf bloeien en zal hij uiteindelijk olijven gaan dragen. Die zijn rechtstreeks van de boom overigens volstrekt oneetbaar.

Nu was het dan zover. De oogst ging beginnen. Ans en Jacques stonden nog op onze camping en ook papa was over komen vliegen. Ik had ondertussen zeilen voor de grond gekocht dus we konden aan de slag.

 

Al na enkele ogenblikken stond onze buurvrouw op de oprit. Vol interesse keek ze toe op de werkzaamheden. “Muito bom, mas….” / Heel goed, maar…

Na een korte cursus oogsten en een hele lading nieuw materiaal konden we nu echt aan de slag. Conclusie met 4 man een hele dag druk in de weer zijn levert je 53 kilo olijven op. Dat was de oogst van 4 bomen. Dat schiet dus niet op.

 

De volgende dagen was het weer gewoon kl*ten dus geen oogst meer. Onze opbrengst van de eerste dag was toen alleen natuurlijk nog geen olijfolie.

 

Daarvoor moesten we naar Almoster. Daar staat de moinho (molen) voor de olijven uit de streek. Concept is tamelijk eenvoudig. Je brengt er je olijven heen, zij persen die volgens ambachtelijke methode. Wij krijgen dan per 10 kilo 1 liter olie, de rest is voor hen. Zo verdienen zij hun geld.

Het persen gebeurt door de olijven eerst te malen. De pulp wordt op rieten matten gelegd die vervolgens onder grote druk worden geperst. Wat dan overblijft is pulp en olie!

 

Onze 53 kilo leverde een overweldigende hoeveelheid van 5,3 liter ongefilterde olie op. Winkelwaarde ongeveer 7 euro. Maar de smaak is geweldig!!!

 

 

 

Stuk, alles gaat stuk!

 

Nooit heb ik het idee gehad echt in de wieg te zijn gelegd voor oneindig geluk. Het zal ook wel deels liggen aan het afwezig zijn optimisme. Maar ach, optimisten zijn nu eenmaal slecht geïnformeerde pessimisten!

 

Het laatste jaar, of misschien wel gewoon de laatste 2 jaar, waren niet de makkelijkste uit ons leven. Wekelijks verbaas ik me over de groep mensen die meewerken aan bijvoorbeeld “Ik Vertrek” en dan doen alsof wonen in het buitenland hetzelfde is als eeuwig  op vakantie en nooit meer werken. Dat nooit meer werken klopt vaak wel: de werkloosheid is meestal veel hoger dan in Nederland en de mensen met baan zijn meestal niet vooruit te branden. Dat is ook zo in Portugal. Wat mij betreft is de werkloosheid hier nog niet wat ie zou moeten zijn. Regelmatig sta ik in een winkel en denk ik stuur ze allemaal maar naar huis en ik doe het zelf wel. Beter en sneller, easy!

 

Maar veel erger dan dat is het gevoel wat we de laatste tijd steeds vaker hebben: houd het  dan nooit op!?! Echt alles lijkt stuk te gaan of niet meer goed te werken.

Dak net gerepareerd, nu lekt het op dezelfde plek weer.  Muur compleet behandeld, gestuct en geverfd nu loopt het water er gewoon weer harder uit dan soms uit de kraan. Dat komt vooral omdat het kennelijk heel moeilijk is watervoorzieningen zo te maken dat ze gewoon werken. Dat geldt dan nog meer voor stroom. Stroom valt nog steeds regelmatig gewoon uit. Soms een paar seconden en soms gewoon veel langer. Ter compensatie hebben we overigens een flinke IVA (BTW) verhoging van 6 naar 23% gekregen. Echt goed voor bijvoorbeeld computers is dat natuurlijk niet.

 

Opzoek naar de lek in het dak is de conclusie dat alle dakpannen van het dak moeten. Ze moeten helemaal schoongemaakt en opnieuw geïmpregneerd. En als ze dan toch van het dak zijn kunnen we gelijk alle houtdelen vervangen. Die bevatten nu een complete dierentuin. Houtwormen, boktorren, etc..

 

Onze nieuwe houtkachel staat dagelijks heerlijk te branden. Helaas blijkt dat we de pech hebben dat we een exemplaar hebben gekocht dat niet helemaal ontvet is voor het verven. Nu zit de kachel vol vlekken en moet na de winter opnieuw gespoten. Commentaar van de winkel: hij zag er nog niet zo uit toen jullie hem meenamen. 

 

Op 12 jan. 2012 stopt de analoge televisie in Portugal. Niet erg opzicht uiteraard. We moesten de antenne en kabels toch al vervangen. Een digitale ontvanger kopen was lastiger. De meeste werken op HDMI en onze tv had slechts scart. Na wat proberen bleek dat de toch al zwakke scart-aansluitingen toch echt versleten waren. Repareren is met een oude tv niet meer aan de orde. Nieuwe dus maar.

 

De rij met kleine zaken is verder oneindig. Maar…. het aller, aller aller ergste was wel het stuk gaan van de espressomachine! Mijn grote vriend begon te lekken en verloor veel van zijn druk. Druk heb je nodig voor een mooie cremelaag. Dat is dus niet wat veel mensen denken te drinken met een Senseo. Dat is badschuim en varkensvet! Ondrinkbaar bocht!

De machine moest bij gebrek aan mogelijkheden hier terug naar Nederland. Dat waren vreselijke dagen, zelfs weken met koffie uit een filter. Het smaakte naar de beste reden om Nederland niet te missen: als donker water met ergens iets in de verte van een koffiesmaak. Gelukkig staat ie inmiddels weer trots op het aanrecht, daar waar hij thuis hoort.

 

Oha. Wat ook stuk gaat zijn mijn kiezen. Geen idee waarom precies maar ze breken spontaan af. Ach laat ook maar…

Ik heb nog geen totaal overzicht van mijn resultaten bij MyC4 in 2011, laat staan van al mijn investeringen. Zodra ik die heb zal ik ze hier uiteraard plaatsen. Hieronder in de eerste plaats een overzicht van de resultaten van mijn MyC4 investeringsportefeuille over december 2011.

Ook in december heb ik weer een behoorlijk aantal terugbetalingen ontvangen op de leningen die ik via MyC4 aan Afrikaanse ondernemers verstrek. In totaal ging het om Euro 32,13 in 70 terugbetalingen. Ik heb Euro 33,28 opnieuw geïnvesteerd. Vijf van de leningen zijn inmiddels actief en 1 wacht nog op uitbetaling aan de ondernemer.

Algemene ontwikkelingen MyC4

Belangrijker dan mijn eigen resultaten vind ik dat de algemene ontwikkelingen bij MyC4 nog steeds de goede kant op lijken te gaan. Uit de jaarlijkse audit door MyC4 van de providers zijn zo te lezen geen rare dingen gekomen. Het porfolio van een van de zwakker beoordeelde providers (Growth Africa) is inmiddels overgenomen door Micro Africa, dat een veel goede risicobeoordeling heeft gekregen.

Ook de koers van de lokale valuta lijkt eindelijk wat te stabiliseren, wat gunstig is voor het rendement. Afgelopen jaar is het valutarisico voor mijzelf namelijk een van de grotere kostenposten geweest.

Kwaliteit portfolio

De kwaliteit van mijn portfolio is helaas weer wat afgenomen. Van de 88 actieve leningen liggen er 33 op schema, zijn er 29 terugbetalingen op komst (heeft waarschijnlijk met de langere betaaltermijnen in december te maken) en zijn er nu 26 leningen waar de ondernemer achter loopt. Dat is 4 meer dan in november.

Maand / op tijd	No	Pending	Yes	Totaal aantal
September	17	12	56	85
Oktober	25	17	46	87
November	22	15	49	86
December	26	29	33	88

Winst/Verlies

Een andere belangrijke manier om te kijken naar mijn investering is uiteraard het financieel rendement. De winst na belasting en is in december lager dan in november en er is een heel klein beetje achterstallige betaling binnen gekomen. In de berekeningen van november zaten wat foutjes, dus hieronder de juiste getallen. Zoals je kan zien is mijn winst in december gedaald ten opzichte van november. Door een gunstige ontwikkeling van de wisselkoersen heb ik echer 0,86 Eurocent extra verdient (jawel, ook ik ben soms een vieze valutaspeculant .

 

Kengetallen	november	december
Pending bids	€ 10,00-	€ 25,00
Pending principal repayments	€ 3,56	€ 6,98
Outstanding principal	€ 2,51	€ 16,36-
Earned interest after tax and currency	€ 2,85	€ 1,63
Paid tax on earned interest	€ 0,50	€ 0,29
Defaulted principal	€ 0,00	€ 0,00
Recovered principal	€ 0,04	€ 0,07
Adjustments	€ 0,00	€ 0,00
Total currency gain/loss	€ 0,26-	€ 0,86
Winst	€ 3,15	€ 0,84
Winst na wisselkoersverlies	€ 2,89	€ 1,70

 

Nieuwe leningen/investeringen

De terugbetalingen die ik in november heb ontvangen heb ik opnieuw geinvesteerd in Afrika. Deze maand heb ik mijn investeringen verdeeld over Ghana, Tanzania en Uganda.

Country	Business
Ghana	Maria Alata Soap Enterprise	€ 5,00
	Med’s Pharmacy	€ 5,00
Tanzania	Boniface Musa	€ 5,00
	Hilda Edes	€ 5,00
Uganda	Haruna Mwanje	€ 8,28
Totaal Resultaat		€ 28,28

Kengetallen	november	december
Pending bids	€ 10,00-	€ 25,00
Pending principal repayments	€ 3,56	€ 6,98
Outstanding principal	€ 2,51	€ 16,36-
Earned interest after tax and currency	€ 2,85	€ 1,63
Paid tax on earned interest	€ 0,50	€ 0,29
Defaulted principal	€ 0,00	€ 0,00
Recovered principal	€ 0,04	€ 0,07
Adjustments	€ 0,00	€ 0,00
Total currency gain/loss	€ 0,26-	€ 0,86
Winst	€ 2,89	€ 1,70
Winst na wisselkoersverlies	€ 2,63	€ 2,56

Mark Rutte Waar iedere politicus zich bij een bezoek aan Kunduz in een militair camouflagepak hult, staat Mark Rutte in spijkerbroek en blauwe pullover uit zijn studententijd ontspannen met de generaals te kletsen, plastic koffiebekertje argeloos in de hand, eeuwige glimlach op zijn gezicht. Een paar maanden eerder toont hij zich met dezelfde glimlach en soortgelijke vrijetijdskleding op een danceparty, ditmaal met een glas bier. Mark houdt van normaal doen. Zijn nieuwjaarsboodschap: "laten we ons realiseren dat het in het leven niet draait om banen, posities en ego's, maar om familie, vrienden, persoonlijke groei en gezondheid." ik kon het zelf gezegd hebben. Mark Rutte speelt de rol van minister-president met het enthousiasme van een kind en doet dat met zo veel overtuiging, dat zijn partij de grootste van het land is en hijzelf de populairste politicus. Ondertussen sluit hij deals met een geblondeerde xenofoob, waardoor Nederland schaamteloos allochtone kinderen het land uitschopt. Liberale principes gooit hij moeiteloos overboord. En hij wrijft zich in de handen bij de gedachte dat rechts Nederland de vingers aflikt door zijn politiek. Job Cohen heeft ongetwijfeld de betere inhoud. Maar helaas voor Job kiest Nederland tegenwoordig op basis van sympathie, ongeacht de inhoud.

2011 is een jaar van grote veranderingen en het jaar waarin het eindelijk is gelukt om een aantal goede voornemens voor 2009 en 2010 tot uitvoering te brengen.

Werk
De grootste verandering is de overstap vanuit de overheid terug naar het bedrijfsleven. Na zes jaar vanuit het Haagse bedacht te hebben hoe je duurzamer kunt ondernemen in Nederland werd het tijd om er actief mee aan de slag te gaan. Daarvoor deed zich een mooie kans voor in de sector waar ik me de laatste jaren als columnist voor het magazine Duurzaam Gebouwd en vanuit het project duurzaam ondernemen als kans mee bemoeid had: de bouw. Afgelopen jaar ben ik gaan werken voor twee bedrijven. In de eerste plaats voor Strukton, daarnaast werk ik af en toe mee bij TreFoil Energy. Inmiddels ben ik redelijk ingewerkt en in 2012 kun je dus meer berichten verwachten over mijn werkzaamheden voor deze bedrijven en over de activiteiten van deze bedrijven. Ook zal ik zeker aandacht besteden aan het onderzoek dat TNO en Stichting Vernieuwing Bouw momenteel uitvoeren naar geslaagde duurzame innovaties in de bouw. Ik ben namelijk erg benieuwd naar de uitkomsten daarvan, aangezien de mensen van Building Brains het oorspronkelijke onderzoeksvoorstel mede op mijn verzoek hebben geschreven. Helaas kan ik 25 januari niet naar de dialoogbijeenkomst Groen is Poen over het onderzoek.

Verandering van werk betekende ook verandering van vervoermiddel. Na een paar maanden in een slurpende bak rondgereden te hebben kon ik deze gelukkig inruilen voor een leaseauto naar keuze. Elektrisch zat er helaas niet in, maar met de Lancia Ypsylon koos ik op moment can uitkiezen de nummer 3 uit de top 10 zuinige kleine benzineauto’s van de ANWB. Inmiddels is het overigens nummer 4. Het goede nieuws is dat ik de eerste 2 maanden keurig volgens normverbruik heb gereden. Vanaf 2012 is het mijn bedoeling om de CO2 uitstoot via Natuur en Milieu te compenseren met emissierechten van het Europees CO2 emissiehandelssysteem.

Prive
De verandering van werk heeft ook thuis effect gehad. In onderling overleg met Nelleke ben ik een dag meer gaan werken en zij een dag minder. Om alles tijdtechnisch rond te krijgen gaat onze dochter nu 3 dagen naar het kinderdagverblijf. Of dat zo blijft in 2012 is de vraag. Tijdelijke contracten in gemeenteland zijn schaars aan het worden en het huidige contact van mijn vriendin is niet verlengd. Dat wordt binnen een maand iets nieuws vinden of het kinderdagverblijf van onze dochter opzeggen. Met wat gepuzzel gaat 1 dag waarschijnlijk nog wel lukken, maar 3 dagen is met de nieuwe Kabinetsplannen duurder dan de hypotheek… Dat wordt dus een keten van werkloosheid in gang zetten, want we zullen vast niet de enige familie in ded buurt zijn die met werkloosheid te maken krijgt.

Ons huis bevalt nog steeds goed. We hebben afgelopen jaar behoorlijk weten te sparen, dus wie weet kan een nieuwe badkamer er eerder komen dan we oorspronkelijk hadden gepland. Het is ook nog steeds mogelijk dat we het geld in gaan zetten voor extra energiebesparende of energieopwekkende maatregelen in huis. Dat laatste hangt af van de prijzen die in de verschillende collectieve inkoopacties voor zonnepanelen bedongen worden.

Investeren
2011 was ook het jaar van investeren in een duurzame toekomst. In de eerste plaats natuurlijk door het plaatsen van een zonneboiler, die voorlopig Euro 1.100 duurder lijkt uit te vallen doordat mijn oude werkgever de SDE warmte niet meer open heeft gesteld in 2011. Onze installateur voert hierover nog een rechtzaak tegen Agentschap NL.

Buiten ons huis hebben we voor €1.000 in windenergie geinvesteeerd. We hebben onze investering in Meewind met € 500 uitgebreid (was €1.000) en zijn we voor €50 lid geworden van De Windvogel. We hebben De Windvogel ook €450 geleend. Geen grote bedragen en toch een poging om in deze economisch minder goede tijden duurzame energie in Nederland een steuntje in de rug te geven.

Op twitter werd afgelopen week terecht opgemerkt dat je ook aan duurzaamheid wereldwijd moet denken. Vanuit dat oogpunt heb ik mijn investeringen via MyC4 uitgebreid met €150. Omdat ik nog steeds geloof in de kracht van crowdfunding voor Nederlandse ondernemers heb ik ook geld geinvesteerd in Enviu Participations en AV Direct. Uiteindelijk is het niet gelukt om alle investeringen gestand te doen. Zowel de investering in Treemagotchi als WakaWaka zijn vooralsnog niet doorgegaan in 2011. Volgend jaar kun je op mijj weblog in ieder geval aandacht voor mijn investeringen verwachten.

Voor nu rest mij om alle lezers een goed, gezond en gelukkig 2012 te wensen.

Halverwege oktober kwam tot mijn spijt vanuit GroenLinks een initiatief om gewetensbezwaarde ambtenaren, die geen huwelijk tussen mensen van gelijk geslacht willen afsluiten vanwege hun religie, aan te pakken en op een zijspoor te zetten. Op 14 oktober heb ik onderstaande artikel aan Volkskrant aangeboden maar helaas is het niet geplaatst.

Er blijft maar ophef ontstaan over een handvol ambtenaren die om principiële redenen geen mensen van gelijk geslacht in de echt willen verbinden. Nu dreigt mijn partijgenoot Ineke van Gent weer met een motie tegen de zogenaamde weigerambtenaren, want dat frame is op deze groep mensen geplakt.

Het zijn voornamelijk de zichzelf benoemde liberalen die deze kruistocht voeren, maar wat is het probleem en wat willen ze oplossen?

Is er al een echtpaar dat de afgelopen jaren niet heeft kunnen trouwen op het door hen uitgezochte tijdstip in de door hen uitgezochte plaats? Het antwoord hierop is eenduidig nee.

Deze liberalen willen de vrijheiden collectief opleggen, terwijl ik er toch van overtuigd was dat liberalen individuele vrijheid voorop stellen. Dat laatste wordt niet bedreigd zolang gemeenten garanderen dat iedereen kan trouwen waar en wanneer hij of zij dat wil. En dat is dus ook niet het probleem want die voorwaarden zijn heel helder in de wet beschreven en worden ook door de overgrote meerderheid van de bevolking onderschreven. Dat is toch een groot succes voor iets dat iets meer dan 10 jaar geleden nog niet mocht.

Maar waarom dan toch die, bijna agressieve, methode om met de weigerambtenaar af te rekenen. Persoonlijk denk ik dat het een soort boetedoening is tov homo- en lesbische stellen die in de afgelopen jaren hun huis hebben moeten ontvluchten vanwege straatterreur. Dat fenomeen is namelijk vele malen erger dat ambtenaren die vanwege hun geweten niet zelf een huwelijk tussen personen van gelijk geslacht willen afsluiten.

Maar die ernstige problematie krijgt politiek en bestuurlijk Nederland maar niet in de greep. Ik snap het ongemak en schaamte die dat voor sommige politici met zich meebrengt maar dat is nog geen reden om oplossingen te verzinnen voor problemen die er niet zijn.

Op die manier verwordt het liberalisme tot een dogmatische stroming die de vrijheid collectief wil opleggen, een grotere contradictie is bijna niet denkbaar.

De kritikasters van deze jacht op gewetensbezwaarde ambtenaren komen tot nu toe vooral uit religieuze en conservatieve hoek. Het wordt tijd dat èchte liberalen oprecht de individuele vrijheid bevechten en niet met oplossingen komen voor problemen die niet bestaan om daarmee iets anders te maskeren.

 

Notities, rapporten, de veiligheidsmonitor, als raadslid is het eigenlijk altijd zo dat je van alles krijgt aangereikt maar eigenlijk alleen maar op papier, of, zoals gelukkig steeds vaker voorkomt, niet op papier maar als digitaal bestand. Hetgeen dan weer mooi aansluit bij het papierloos werken. Maar wat we ook lezen, wat in de praktijk gebeurt proeven we nooit. Wil je dat wel, dan moet je de boer op. En dat doen we te weinig. We praten natuurlijk wel met veel mensen, maar hoe iets echt in de praktijk uitpakt zien we eigenlijk nooit. Dat ligt natuurlijk aan het raadslid zelf. Zo was ik nog nooit echt met de Politie op pad geweest. Dinsdag 27 december was het zover. Een middag/avond-dienst meedraaien met de Politie in Leek, met de wijkagent Martin Tillema op pad.

Jeugd- en jongerenwerk
Vooraf waren we tot de keuze voor de 27^e gekomen vanwege de schoolvakanties en het vuurwerk. Het illegale spul dan wel te verstaan, de verkoop van het reguliere goedje is immers pas vanaf de 29^e.  Daarnaast lag de nadruk op de jeugd. Leek kende redelijk wat onrustige jaren, van urinerende jeugd bij de Hema, samenscholing in en buiten de Liekeblom tot “gezellige” samenkomsten op Sintmaheerd en het parkeerterrein bij Nienoord. En natuurlijk voorheen het B-cafe, onderdeel van De Oude Ulo, het jongerenwerk, wat later verplaatst is naar de nieuwbouw Punt1. In 2003 bestonden er zelfs nog plannen voor Jongerenplekken, de JOP’s, een initiatief van de PvdA wat zo jammerlijk sneuvelde door een hoog “Not In My BackYard” gehalte bij een inderhaast opgetrommelde groep tegenstanders. Al met al reden genoeg voor mij om nu eens te kijken of er nog jeugdproblematiek was en zo ja op welk terrein.

Redelijk rustig
In mijn beleving is het al weer heel lang rustig wanneer het om jongeren gaat. Ik hoor of zie nauwelijks nog meer iets van ongewenste samenscholingen. Af en toe hoor je nog iets van vernielingen, maar of dat nou specifiek aan jongerenoverlast is toe te schrijven waag ik te betwijfelen. Tijdens de surveillance tijdens “mijn dienst” gebeurde er helemaal niets. Geen oproepen over de portofoon, geen meldingen, maar ook nagenoeg geen jongeren op straat. Ja, enkelen, op een bankje bij de Hema en de C1000. Maar slechts 2 of 3 jongeren, en dat kan je toch geen samenscholing noemen, om van overlast maar helemaal te zwijgen.

Vuurwapencontrole
Het beloofde dus een saaie avond te gaan worden. Tenminste, dat dacht ik. Martin Tillema had nog wat een petto: vuurwapencontrole. Na het drama in Alphen a/d Rijn is er door het justitieel apparaat hoog in gezet op o.a. de controle op vergunningen. De details laat ik buiten beschouwing, maar het was goed om te zien hoe dit is opgepakt door de Politie in Leek. Een dergelijke controle een keer meemaken was eigenlijk uitzonderlijk en het laat mooi zien hoe divers de Politietaken zijn. Een dergelijke controle is natuurlijk heel formeel, maar om te zien hoe hartelijk en informeel de Politie ontvangen wordt door de burger is best wel bijzonder.

Drugsoverlast
Waar je tijdens zo’n “rustige” dienst ook tijd voor hebt is eens echt kennis te nemen van wat dan wel problemen zijn die we ons moeten aantrekken wanneer het om de jeugd gaat: Drugs. En dan heb je het niet alleen over de gebruiker maar ook over de verkoper, de dealers. De criminaliteit die rond het onderwerp hangt maakt het dat we hier nog meer en vooral preventief op moeten inzetten. Naast preventie, waaronder samenwerking tussen scholen, politie en gemeente, moeten er echt programma’s komen waardoor dealers echt aangepakt en opgepakt kunnen worden. Als gemeenteraad kun je dat niet van je af laten glijden, juist in een tijd van bezuinigen zal hiervoor extra aandacht moeten komen. We moeten vol blijven inzetten op deze vorm van jongerenproblematiek.

Huisvesting Polen
Een heel ander aandachtspunt tijdens mijn werkbezoek was de huisvesting van Polen. Als raadslid ben ik uiteraard op de hoogte van panden in gemeentelijk bezit als voormalig Hotel Leek. Maar wat speelt er nog meer? En gaat het alleen om werkende Polen, of is er ook sprake van werkelozen die hier wonen?

Nieuwe wijkagent
Binnenkort is er weer genoeg te bespreken in het overleg tussen fractie en steunfractie, maar het zal duidelijk zijn dat het niet blijft bij alleen een verslag van dit werkbezoek. Martin Tillema vertrekt als wijkagent. Hij gaat naar de stad, en ik wens hem daar heel veel succes. Helaas blijft het bij deze ene keer, in gesprek met Martin. Ik heb het als zeer aangenaam ervaren. En voor de stad… jullie krijgen er een prima agent bij! De vervanger van Martin is ook al bekend, Gerrit Faber, nu nog werkzaam in Grootegast maar vanaf Januari in Leek. Ik ga zeer zeker een keer op de koffie bij hem. En het blijft niet bij die ene keer.

Mijn bezoek aan de Politie is waardevol gebleken en ik ben vast van plan om het onderdeel te laten zijn van mijn raadswerk. Een aanrader voor alle raadsleden trouwens.

Vorige week woensdag 21 december was er 's avonds in de Jaarbeurs in Utrecht een bijeenkomst georganiseerd door het partijbestuur van GroenLinks landelijk.

Het onderwerp van de bijeenkomst was "Kunduz anno nu; in gesprek met Mariko Peters''. Door het organiseren van deze avond wil het partijbestuur tegemoet komen in een aangenomen motie tijdens het partijcongres.

De motie riep namelijk op tot meer discussie in de partij over standpunten die de Tweede Kamerfractie neemt of genomen heeft. En daar de achterban ook meer bij te betrekken.

Op de bijeenkomst waren ongeveer 60 personen aanwezig.

De avond werd geleid door Rosalie Smit en zij werd bijgestaan door Steven de Vries.

Om de avond in te leiden, kwamen er een aantal stellingen voorbij:

• Wie kent er iemand die zijn of haar lidmaatschap heeft opgezegd naar aanleiding van het standpunt van de Tweede Kamerfractie over Kunduz?
• Wie is er lid geworden vanwege het standpunt  over Kunduz?
• Wie heeft er tijdens het congres 'voor' Kunduz gestemd?
• Wie heeft er tijdens het congres 'tegen' Kunduz gestemd?

Maar liefst de helft van de aanwezige kende iemand die zijn of haar lidmaatschap heeft opgezegd. Zo kreeg ik tijdens de avond de microfoon aangezien ik ook mijn hand op stak.

Iemand die erg actief is geweest bij het promotieteam van GroenLinks heeft na veel wikken en wegen toch besloten om haar lidmaatschap op te zeggen. Waarbij Kunduz uiteindelijk de doorslag heeft gegeven.

Daarnaast bleek de helft van de aanwezige personen voor en de andere helft tegen de missie gestemd te hebben (zover dat ging natuurlijk).

De meeste mensen die tegen gestemd hadden, hadden tegengestemd vanwege het feit dat ze meer zien in politieke oplossing in plaats van politie of militairen. Maar ook het politieke spel rondom de besluitvorming was een reden om tegen te stemmen.

Na dit 'opwarmrondje' werd er in de zaal een inventarisatie gemaakt van vragen die men aan bod wilde laten komen.

• Wat zijn de indicatoren die GroenLinks heeft opgesteld naar aanleiding van de aangenomen motie tijdens het partijcongres? Dus wanneer slaagt of faalt de missie?
• Is het niet een verborgen oorlogsmissie door partij te kiezen en te zeggen dat ze daarna 'opeens' moeten samenwerken?
• Wat zijn de bevoegdheden van de politie?
• Is er wel behoefte aan de trainingsmissie?
• Wat is civiel?

Bovenstaand zijn een aantal vragen die telkens voorbij kwamen.

Mariko Peters gaf daarop een korte inleiding voor ze aan het beantwoorden van de vragen ging beginnen.

Ze erkent dat het debat over de besluitvorming eigenlijk pas achteraf is gevoerd en niet vooraf, dat de impact van het besluit onverwacht veel groter was.

In haar inleiding kwam ook ter sprake dat een volgsysteem van de Afghanen die opgeleid worden tot politie niet gaat werken. Aangezien in Nederland een dergelijk volgsysteem ook al niet blijkt te werken.

Hiermee werd enigszins al de toon gezet voor de rest van de avond. Waarbij Mariko in het 'verdachtenbankje' zat en de zaal een soort jury was die allemaal vragen op haar af kon vuren.

Op het eind van de avond was iedereen het er mee eens dat deze opzet van de avond niet de meest ideale was en dat men naar een andere opzet gaat zoeken in het vervolg.

Na de inleiding van Mariko gaf ze aan dat er drie verschillende soorten trainingen zijn:

1. Basis: 8 weken, origineel was het 6 weken. De personen die deze training gevolgd hebben worden in Kunduz ingezet.
2. Vervolg: 10 weken praktijkopleiding. De personen die deze training gevolgd hebben worden in Kunduz ingezet.
3. Hoger kader: De personen die deze training volgen kunnen in heel Afghanistan ingezet worden.

De basis en vervolg trainingen zijn begin oktober gestart en de eerste personen zouden de training nu afgerond moeten hebben. De resultaten zijn daar binnenkort dus van beschikbaar.

Hieronder een verslag van een aantal vragen uit de zaal en de reactie van Mariko daarop:

"Is het een houdbaar systeem?"

Doordat het loon van de politie hoger is dan gemiddeld in Afghanistan is het een soort lokkertje om mensen bij de politie te krijgen. Maar doordat we als Westen nog heel erg lang in Afghanistan aanwezig zijn, moeten we nog lang opdraaien voor de kosten. Want de politie heeft nog geen rendabel verdienmodel door bijvoorbeeld het incasseren van boetes.

"Is er wel zoveel behoefte aan politiemensen?"

Sommige onderzoeken geven aan dat er juist meer of juist minder behoefte aan is. Onze insteek is meer dat zolang het civiele politiemensen oplevert het aantal niet uitmaakt.

"Waarom voor Kunduz en tegen Uruzgan?"

Omdat Kunduz civiel is en Uruzgan niet.

"Wat zijn de criteria van toetsing en wanneer wordt er getoetst?"

Het kabinet heeft ongeveer 32 toezeggingen gedaan, waarbij te denken valt aan civiel, aantal en duurzaam.

Daarbij krijg je ook het probleem als parlementariër. Want stel er komen andere uitkomsten, maar de richting is toch hetgeen je voor ogen had. Moet je dan de missie afblazen of als gefaald zien?

Het toetsen tijdens de missie is heel erg moeilijk of misschien niet mogelijk, aangezien het een land is dat overhoop ligt en nog vele jaren bezig is om stabiel te worden. Kun je dan wel meten of het goed gaat?

Het is een fragiele start die we nu gemaakt hebben in Kunduz, maar zolang het trainen van politie door kan gaan is het positief wat de fractie betreft.

Daarnaast willen we niet op 1 incident de missie beëindigen, maar zoveel mogelijk de feiten bekijken en trendmatig in de gaten houden hoe het verloopt.

"Wat is civiel?"

Wanneer de politie criminaliteit gaat bestrijden en dus ook westerse opvattingen van bijvoorbeeld vrouwenrechten gaat hanteren.

Na deze vragen en antwoorden was het tijd om kort met het partijbestuur de avond te evolueren.

Enkele conclusies van de avond:

• De opzet waarbij 1 persoon zich komt 'verdedigen' tegen de rest is geen geschikte opzet.
• Dergelijke bijeenkomsten vaker doen, ook met andere onderwerpen
• Moet zeker vervolg komen op deze avond
• Iemand merkte op dat ze het jammer vond dat Mariko niet als partijgenoot aanwezig was maar in de vorm van politicus.

Mariko kreeg als laatste het woord en concludeerde dat ze het ook vervelend vond om als een soort 'verdachte' in het verdachtenbankje geplaatst te zijn tijdens de avond.

Over de missie zei ze nog dat we nog zeker 2 tot 3 generaties in Afghanistan moeten blijven totdat de oplossing zichtbaar gaat worden.

In januari verwacht zij een artikel 100 brief van het kabinet en in februari een debat over het mogelijk uitbreiden van de missie.

 

Ik vond het een interessante avond, waarbij ik helaas de conclusie moet trekken dat de GroenLinks fractie geen lijstje heeft met punten waarop een missie slaagt of faalt. Iets waarvan wel sterk de indruk werd gewekt tijdens de besluitvorming dat dit lijstje er is of zou komen.

Vooral om zo het kabinet ook zelf te kunnen 'monitoren' over de stand van zaken en dat periodiek te kunnen doen. Dat je je lijstje pakt en aan het kabinet vraagt naar de stand van zaken en dan simpelweg kunt afvinken op je lijstje.

Zo is er een missie naar Zuid-Soedan waarbij Nederland ook politiemensen gaat opleiding, het lijkt me daarom zinvol dat GroenLinks toch een soort lijstje gaat opstellen want er zullen in de toekomst alleen maar meer van dergelijke missies komen! Zodat we als partij dergelijke missies goed kunnen blijven volgen op het civiele karakter!

Al jaren lopen er discussies over scheefwonen. Vaak gaat het om mensen die ooit met een laag inkomen een sociale woning betrokken hebben, maar die er inmiddels in inkomen op vooruit zijn gegaan. De huur van de woning waar ze wonen is daardoor te laag voor hun inkomen. Idealiter verhuizen mensen door naar een duurdere huurwoning of een koopwoning. Helaas zit de koopmarkt behoorlijk op slot. Waren woningen eerst te duur om te kopen (onder andere door het prijsopdrijvende effect van de hypotheekrenteaftrek), inmiddels dalen de prijzen maar scherpen de banken de eisen aan kopers nog sneller aan.

Op de site van Ria Damhof kwam ik deze week een briljante oplossing van het Kabinet tegen om een einde te maken aan scheefwonen: een aanbiedingsplicht voor woningcorporaties. Deze worden als het aan het Kabinet ligt verplicht om 75% van hun woningen te verkopen voor 90% van de WOZ waarde. Een nattere droom voor mensen met een sociale huurwoning op een populaire locatie kan ik me niet voorstellen. Een koopwoning in hartje Amsterdam voor 90% van de WOZ waarde. Paar jaartjes splitsen, samenvoegen en andere papieren vastgoedtrucjes uithalen, of meteen doorverkopen aan de hoogste bieder en tel uit je winst… Of een woning die net grootschalig door de woningbouwcorporatie is verbouwd  aanschaffen tegen 90% van de WOZ waarde. Da’s ook kassa…

De woningcorporaties blijven vervolgens achter met incourante woningen en een gat in hun financiele reserves. Zeg dan maar dag tegen je handje tegen de langzame, maar hoopvolle ontwikkelingen op gebied van energiebesparing bij woningbouwcorporaties. De eerste daarvan hebben inmiddels gemiddeld B-label woningen in hun woningvoorraad en zetten daarmee ook in op het tegengaan van energiearmoede door forse energiebesparing in hun woningvoorraad. Maar waarom zou je fors investeren als je onder de marktprijs moet verkopen en als je woningbezit ook nog eens steeds versnipperder wordt, waardoor het bijna onmogelijk wordt om schaalvoordelen te halen bij renovatie.

Het Kabinet geeft bij monde van Rutte aan dat het Engelse voorbeeld een goed voorbeeld is, het eigen woningbezit in het Verenigd Koninkrijk is sinds de aanbiedingsplicht voor woningbouwcorporaties fors gestegen. Wat Rutte er niet bij meldt is dat energiearmoede in het Verenigd Koninkrijk een behoorlijk probleem begint te worden. Veel huizen zijn vele malen slechter geisoleerd dan in Nederland en de Green Deal lijkt daar maar zeer beperkt verandering in te gaan brengen.

Ik betwijfel overigens of het plan daadwerkelijk het eigen woningbezit gaat bevorderen. Voorlopig zitten banken met een berg aan leningen verstrekt voor overgewaardeerd vastgoed (zowel commercieel als woningen) waar zeer waarschijnlijk nog fors op afgeschreven moet worden. Banken zijn dus niet happig zijn op het verstrekken van nieuwe leningen voor vastgoed. Ook bewoners zullen zich misschien nog een tweede keer achter de oren krabben als ze bedenken dat ze een sociale woningbouwvereniging als huisbaas gaan omruilen voor een commerciële bank. Terwijl het Kabinet ook aangeeft dat het van plan is een verhuisplicht in te voeren voor werklozen. Wanneer je dat overkomt ben je blij met een huurwoning…

Als het plan wel aanslaat is dat natuurlijk goed nieuws voor de staatskas. Twee procent overdrachtsbelasting over  75% van de woningvoorraad van woningbouwcorporaties is een welkome aanvulling in tijden van een teruglopende belastinginkomsten.

Vorige maand gaf de raad het college de opdracht een ondernemer te zoeken voor de exploitatie van de IJzeren Man. Nu stelde de SP voor om het resultaat van deze zoektocht aan de Vughtse bevolking voor te leggen in een referendum. Een zeer interessante gedachte, maar helaas zonder steun in de raad.

De IJzeren Man is terecht een onderwerp dat vele Vughtenaren aan het hart gaat. Wat dat betreft lijkt het dan ook een ideaal onderwerp voor een referendum. Maar bij een referendum hoort ook een goede vraag. Een vraag waarbij het ongecompliceerde antwoord helder is. En dat botst met het eerdere raadsbesluit van vorige maand. Zoals ik eerder schreef stuurde een meerderheid van de raad het college op pad met een flinke boodschappenlijst. Daarmee is het kader gegeven en de interessantste vraag al democratisch beantwoord.

Volgens het raadsbesluit en bijbehorende motie – waar PvdA-GroenLinks en de SP tegen stemden – werd besloten dat het college op pad moest om een ondernemer te vinden om de IJzeren Man te exploiteren volgens de voorwaarden van de raad. In 2009 had de raad echter al heldere voorwaarden gesteld voor exploitatie en daarmee was dit besluit overbodig. Ik heb meermaals gesteld dat het college dit besluit moet uitvoeren in plaats van proberen te verruimen. VVD, GB, D66 en CDA dachten daar helaas anders over. Het college moet op pad en terugkomen met een Service Level Agreement (SLA) met een ondernemer. Zeg maar simpelweg een uitgewerkt contract met afspraken en voorwaarden voor de exploitatie.

In het voorstel van de SP wordt dit SLA voorgelegd aan de bevolking in een referendum. Een ja of nee tegen een pakket van afspraken. Maar interessanter was geweest om de vraag voor te leggen of de IJzeren Man überhaupt door derden geëxploiteerd mag worden. Of anders of de IJzeren Man een jaarlijkse bijdrage van de gemeente mag kosten. Dat zijn vragen die ik wel aan de bevolking had willen voorleggen, maar juist daarover heeft de gemeenteraad vorige maand een besluit genomen. Een besluit dat ik niet steun, maar wat wel door een democratische meerderheid wordt gesteund.

Alle andere fracties gaven in de commissie al direct aan dat ze het SP-voorstel niet zouden steunen. CDA en VVD beriepen zich daarbij zelfs op een principieel anti-referendum standpunt – wij zijn immers gekozen als vertegenwoordigers – maar vier jaar geleden heeft de voltallige gemeenteraad, dus ook het CDA en de VVD, ingestemd met een referendumverordening. PvdA-GroenLinks wilde vooral meer informatie hebben en met elkaar bediscussiëren wat de voor- en nadelen zijn. Deze discussie was meer een gesprek tussen de SP en PvdA-GroenLinks, omdat alle andere fracties al geoordeeld hadden.

Dat er geen referendum ging komen was dus al duidelijk. Tijdens de raadsvergadering heb ik nog geprobeerd om een alternatief te toetsen om de bevolking te betrekken bij de resultaten van de zoektocht van het college: een kwalitatief onderzoek oftewel een enquête. Dat geeft ons als raad veel meer informatie over de keuzes van de bevolking. Waarom voor of tegen? Onder welke voorwaarden mag het wel? Maar ook daar bleek snel geen draagvlak voor te zijn. En daarmee was het referendum – én een andere manier van volksraadpleging – snel van de baan… Jammer, want het is een interessante gedachte, alleen hadden we dat moeten bedenken voordat de raad een raadsbesluit nam.

Onderstaande column schreef ik voor de nieuwsbrief van de gemeenteraad.

Wat mij daarbij het meeste zorgen baart is het gebrek aan debat in Nederland. Vorige week hoorde ik op Radio 1 een van de makers van “Debat op 2″. Zij laten, ten gunste van het debat, soms controversiële standpunten horen. In boze brieven schelden mensen erop los, “hoe durven jullie een radicaal/pedo/linksmens/rechtsmens aan het woord te laten?”. Terwijl de beste mening wordt gevormd als je een zaak van alle kanten bekijkt, hoe ranzig of verwerpelijk zo’n kant ook is.

De taak voor politici is dan ook om voorop te gaan in de verbale strijd, en niet bang te zijn om af en toe tegen de stroom in te gaan, zo lang dat maar onderbouwd, respectvol en met alles inachtnemend gedaan wordt. En laat die kracht van het debat ons goede voornemen voor 2012 zijn.
Michel Klijmij-van der laan, Groenlinks

 

Zoals mijn buurman al twitterde is de eerste sneeuw gevallen:

Er valt #sneeuw in amersfoort, helaas blijft het niet lang liggen..... twitter.com/HenriTimmer/st…

— Henri Timmer (@HenriTimmer) December 18, 2011

Vooralsnog zie ik dat het nog netjes blijft liggen.



Wordt het dan toch een witte kerst?

Leiden is trots op haar monumenten en er komen er steeds meer bij. Dat is mooi, het Leids cultureel erfgoed is één van de belangrijkste kwaliteiten van de stad. Gelukkig staan er inmiddels ook veel gebouwen uit de 20e eeuw op de lijst van gemeentelijke monumenten. Maar gebouwen uit de wederopbouw periode worden nog te weinig op waarde geschat. Een aangenomen motie van GroenLinks probeert hier wat aan te doen. Het belangrijkst is echter dat de gemeente Leiden zich beseft dat ook naoorlogse gebouwen, mooi of lelijk, onderdeel kunnen uitmaken van de Leidse cultuurhistorie.

Dinsdag 13 december meldde wethouder Jan-Jaap de Haan (Cultuur) trots dat drie bestaande Leidse schoolgebouwen de status hebben gekregen van beschermd gemeentelijk monument: Het Bonaventura College aan de Mariënpoelstraat, het Visser ’t Hooft aan de Kagerstraat en het ROC ID College aan de Groenhazengracht. “Met hun bijzondere baksteenarchitectuur, allerlei decoratieve details en zelfs een oude kapel zijn de kersverse gemeentelijke monumenten een waardevolle toevoeging aan de mooie lijst van al bestaande Leidse monumenten. Verleden en toekomst zijn in deze Leidse schoolgebouwen verenigd.” zegt Jan-Jaap de Haan in het persbericht.

Dat deze drie scholen de monumentenstatus hebben gekregen is te danken aan het zeer volledige rapport: De school “Een sieraad der gemeente” De geschiedenis van de scholenbouw in Leiden Deel 1: 1800 – 1940. Het rapport is geschreven voor de Unit Monumenten en Archeologie Leiden, door Yteke Spoelstra, een architectuurhistorica die onder andere gespecialiseerd is in scholenbouw.

Net als stations, musea, ziekenhuizen, overheidsgebouwen en andere [semi]openbare grote publieke gebouwen kennen scholen vaak een bijzondere architectuur. Schoolgebouwen zijn cultuurhistorisch van groot belang omdat in de architectuur meestal naast de typische architectonische kenmerken ook de onderwijsopvattingen uit die tijd goed afleesbaar zijn.

Daarom vormen scholen een belangrijk onderdeel van ons cultuurhistorisch erfgoed. Vroeger dacht men daar helaas anders over. Aan het einde van het rapport is een lijst opgenomen van alle gebouwde scholen uit de periode 1800 – 1940. Helaas is een groot deel daarvan gesloopt. Veel van de scholen die er nog wel staan zijn inmiddels aangewezen als rijks- of gemeentelijk monument. Daar komen er dus nu drie bij en dat is mooi.

Maar er is ook reden tot zorg. Dezelfde auteur, Yteke Spoelstra, schreef nog een rapport: De school “Een sieraad der gemeente” De geschiedenis van de scholenbouw in Leiden Deel 2: 1945-1965. Ook dit is weer een zeer volledig overzicht, nu van alle gebouwde Leidse scholen uit de wederopbouw periode. Ook deze scholen geven een goed beeld van de architectuur en de onderwijsopvattingen uit die tijd. Veel van ons hebben in deze schoolgebouwen les gehad. Er is zelfs een grote kans dat onze kinderen er nu nog op school zitten. Ook in dit tweede rapport staat aan het eind een overzicht van alle scholen. Een aantal is inmiddels gesloopt maar heel veel scholen staan er nog steeds. Alleen is nu opvallend is dat geen van deze scholen een monumentenstatus heeft. En dit is reden tot zorg. Het lijkt erop dat de gemeente de cultuurhistorische waarde van een aantal scholen uit de wederopbouw nog niet inziet en de gebouwen makkelijk laat slopen wanneer nieuwe ontwikkelingen op de locatie gewenst zijn.

Vlakbij het nieuwe monument het Visser ’t Hooft aan de Kagerstraat staan twee naoorlogse scholen op de nominatie om gesloopt te worden. De voormalige Middelbare Meisjes School Sint Agnes van de Rooms-katholieke Zusters der Liefde aan de Eijmerspoelstraat en de voormalige Mathesis Scientiarum Genitrix (MSG) aan de Dieperpoellaan. Deze twee scholen moeten wijken voor de herontwikkeling van de locatie Dieperhout. Er is duidelijk nooit een poging gedaan om deze twee scholen te behouden of te hergebruiken. Dat is vreemd want in het scholen-rapport wordt het volgende gezegd over het Agnes: “Dit fraaie exemplaar uit 1965/1966 is ontworpen door het Leidse architectenbureau Van Oerle, Schrama en Bos. De ruime groenstrook voor de school aan de Kagerstraat maakt dat het een beeldbepalend gebouw in de buurt is…“ en over de MTS: “De school, die in 1964 ontworpen is door het bekende architectenbureau Jan Lucas en Henk Niemeyer is in 1966 in gebruik genomen. Minister Diepenhorst opende het gebouw dat vier miljoen gulden heeft gekost….. Het gebouw is gaaf zowel in hoofdvorm als in detail en is exemplarisch voor schoolgebouwen voor het technische onderwijs uit de jaren zestig”.

Het is tragisch dat ondanks bovenstaande kwalificaties de gemeente, tegen het advies van de Leidse monumentenselectiecommissie in, besloten heeft de twee scholen niet aan te wijzen als gemeentelijk monument maar ze te slopen. Blijkbaar gaat het monumentenbewustzijn van de gemeente nog niet veel verder dan tot de Tweede Wereldoorlog. Dit is volkomen onterecht. Ook naoorlogse gebouwen maken onderdeel uit van het Leidse cultuurhistorische erfgoed en verdienen soms een monumentenstatus.

Gelukkig is in september een motie van GroenLinks in de gemeenteraad aangenomen die het college verzoekt om bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in de stad waarbij sloop van bestaande gebouwen aan de orde is, altijd de Monumentenselectiecommissie te consulteren over de waarde van eventueel aanwezig cultureel erfgoed. Ook verzoekt de motie het college altijd een onderzoek te doen naar de mogelijkheden van hergebruik van een gebouw wanneer dit gebouw door de monumentenselectiecommissie is voorgedragen voor voorlopige aanwijzing als beschermd gemeentelijk monument.

Helaas zal de motie de twee scholen op de Dieperhout-locatie niet van de slopershamer redden. Daarvoor zijn de plannen al te ver gevorderd. Maar er is nog hoop. Gezien de huidige crisis op de woningmarkt is het niet heel waarschijnlijk dat met name voor de MSG-locatie snel een ontwikkelaar gevonden zal worden. Misschien komt hergebruik dan weer in beeld en worden het Agnes en de MSG alsnog als gemeentelijk monument vermeld  op de lijst van scholen, in het nog te schrijven scholen-rapport Deel 3,

Het was de bedoeling gisteren dat er in de raadsvergadering vragen gesteld en opmerkingen gemaakt konden worden over de stand van zaken in Terweijde. Helaas was het geen volwaardig punt op de agenda en kwam dit aardig in de verdrukking door het gestuntel van het college rond het museum. Daar moest eerst uitleg over gegeven worden, excuses aangeboden en veel vragen beantwoord.

De vragen over Terweijde werden gesteld, maar het waren er veel en tijd om ze fatsoenlijk te beantwoorden en te bespreken ontbrak. De mensen die speciaal daarvoor waren gekomen waren terecht teleurgesteld. Afgesproken is dat de vragen schriftelijk worden beantwoord en dat ze op de gemeentelijke website gezet gaan worden. In de raadsvergadering van 26 januari staat Terweijde weer op de agenda.

De GroenLinks fractie wil een reactie van het college op het bereiken van en aandacht voor de groep 18+.

Tijdens de Terweijde-avond op 24 november werd gezegd dat er voor de oudere jeugd niet veel te doen is. Huidige en toekomstige mogelijkheden tot vrijetijdsbesteding (brede-schoolactiviteiten) voor de groep jongeren die buiten Culemborg op school zitten zijn niet relevant. En nu ook nog Fair Play weg moet…. Het jongerencentrum richt zich meer op de jongere jeugd tot 15 jaar. Een deel van de groep 18-plussers heeft geen werk, geen uitzicht, vaak geen diploma, stageplek moeilijk te vinden; jongeren verliezen de moed, werd gezegd. Jongeren denken zelf dat discriminatie een rol speelt en proberen het dan ook niet meer als ze worden afgewezen. Ze melden zich niet bij het ParticipatieHuis en krijgen geen uitkering. Op de Terwejde-avond werd ook gezegd dat de  instantie die zich bezig moet houden met het voorkomen en beperken van vroegtijdige schooluitval bij jongeren tussen de 18 en 23 jaar (de RMC) zeer passief is. Wanneer een leerling van het Mbo niet meer op school komt, nemen ze wel een keer contact op, maar daar blijft het bij.

Deze opmerkingen moeten we serieus nemen. Juist het goed aanpakken van deze groep is relevant want “opvallend is dat veel (Marokkaanse) mannen van rond de 30 een slechte maatschappelijke positie hebben: geen werk, geen relatie of gezin en/of drugsgebruik” staat in het verslag dat van die avond voor de raad is gemaakt.

Deze groep mengen met de jeugd die in de Salaamander komt lijkt me geen goed idee. Dat de gemeente een jongerencoachingsproject start is een goede zaak. Gemeenten breken zich vaak het hoofd over hoe ze bepaalde (moeilijke) doelgroepen kunnen bereiken. Waar de groep 18-plussers te vinden is, is bij Fair Play, want daar voelen ze zich thuis. Zonder overlast in de buurt. Om die reden is SMVC bij Fair Play gaan zitten. Deze organisatie heeft de contacten en probeert met particuliere financiering jongeren naar werk of opleiding te begeleiden. De rol die SMVC en Fair Play spelen bij het bereiken van deze jongens en de korte lijntjes naar hun netwerk worden, naar mijn smaak, onderbelicht. Wat betekent het als Fair Play verdwijnt? Is het waar dat gemeente of het jongerenwerk nooit ’s avonds bij Fair Play zijn geweest als deze groep daar is?

Nu de commissie Deetman haar rapport heeft uitgebracht – 1400 bladzijden die ik nog niet gelezen heb – is het goed om enkele kritische vragen op een rijtje te zetten. Over de commissie zelf, over de uitkomsten van het onderzoek en over de reactie van de kerkelijk verantwoordelijken.

Zo’n anderhalf jaar geleden kwamen de berichten over grootschalig seksueel misbruik op rooms-katholieke internaten naar buiten. Heel verrassend was dat niet, want het was uit andere landen al bekend. In navolging van die andere landen en onder druk van de publieke opinie besloot de kerk een commissie in te stellen onder leiding van Wim Deetman die dat tot op de bodem zou uitzoeken.

De commissie

Ik schreef daar op 17 maart 2010 over dat het echte probleem niet in het celibaat ligt, maar dieper verankerd is in het systeem van de kerk: “Centraal in de misbruikaffaire is het hele systeem waarin toezicht en openheid ontbraken, waarin misbruikincidenten werden toegedekt of verzwegen en waarin daders eenvoudigweg werden overgeplaatst.”

Toen Deetman zijn onderzoeksopzet presenteerde, vroeg ik op 8 mei 2010 aandacht voor “inzicht in de verschillende typen daders en hoe die zich verhouden tot het systeem.” Ik was en ben blij met de breedte en de grondigheid van het onderzoek. Ik ben ook opnieuw bevestigd dat Deetman vaak een goede pastorale toon weet te treffen. Mijn vragen over de deskundigheid van de commissie zijn niet helemaal beantwoord, maar de presentatie van het rapport geeft wel vertrouwen in de kwaliteit.

Bij het eerste deelrapport (over de hulp aan slachtoffers) was ik teleurgesteld. Op 11 december 2010 schreef ik dan ook dat Deetman alles zo bestuurlijk had aangepakt dat de behoeften van slachtoffers buiten beeld raakten. Dat leek me kwalijk voor het vertrouwen in de commissie en daarom ook in de kerk. Met zijn eindrapport blijkt Deetman veel vertrouwen te hebben herwonnen, zeker ook omdat hij de kerk al een tijdje zeer kritisch oproept echt gehoor te geven aan de slachtoffers.

Anders dan sommige anderen heb ik nooit zo getwijfeld aan de onafhankelijkheid van de commissie. Ik vind het zelfs van belang dat de kerk zijn verantwoordelijkheid nam en opdracht gaf tot dit onderzoek. Die onafhankelijkheid lijkt nu ook buiten kijf, zeg ik met natuurlijk de nodige slagen om de arm.

De uitkomsten

Wat heeft de commissie Deetman opgeleverd aan nieuwe inzichten? Het meest in het oog springen de aantallen. Enige tienduizenden gevallen van misbruik, waarvan enkele duizenden ernstig. Rond de 10 % van alle Nederlanders boven de 40 is in de jeugd op ongewenste wijze seksueel benaderd buiten het gezin. Onder rooms-katholieken ligt dat percentage iets hoger, maar dat heeft vermoedelijk vooral andere dan kerkelijke redenen. Wel is er een groot verschil tussen kinderen in instellingen en daarbuiten: op instellingen liepen kinderen een twee keer zo hoog risico. Daarbij was er geen verschil tussen rooms-katholieke en andere instellingen. Uit de feitelijke meldingen zijn 800 plegers te identificeren, waarvan er nog ruim 100 in leven zijn. Overigens is het aandeel van geestelijken onder de plegers niet hoog te noemen. Daarnaast weten we dat nog steeds jaarlijks 100.000 kinderen slachtoffers worden van seksueel, lichamelijk en psychisch geweld.

Het zijn schokkende aantallen, maar ze wijken niet wezenlijk af van wat we al wisten over seksueel misbruik. Dat komt – erg genoeg – veel vaker voor dan we willen weten of kunnen verdragen. En dat het in autoritaire situaties als internaten nog vaker voorkomt, verbaast ook niet in het licht van internationaal onderzoek. Het mag ook niet de aandacht afleiden van de hoge aantallen slachtoffers van seksueel en lichamelijk geweld binnen gezinnen. Dat is het meest schokkende: dat het zo wijdverbreid is.

Kerkelijke reacties

Het meest onthullend en onthutsend lijkt het rapport waar het zichtbaar maakt hoe bisschoppen en andere kerkleiders reageerden op signalen van seksueel misbruik. Tot heel kort geleden suggereerden ze naar buiten toe dat ze er eigenlijk weinig of niets van wisten. “Wir haben es nicht gewusst.” Deetman laat zien dat men het wel degelijk kon weten en ook wist. Misschien dacht men dat het om geïsoleerde gevallen ging, of dat het met straf en overplaatsing over zou gaan. Feit is dat men al in de jaren vijftig ruimschoots signalen had en dat er ook in die tijd al misbruikschandalen naar buiten kwamen.

Kenmerkend voor de eerste decennia is het zinnetje in de samenvatting van het rapport: “Bij de ontwikkeling van een bestuurlijke aanpak was in die tijd de individuele pleger het uitgangspunt. Er was geen structurele benadering van de problematiek.” Het was echter ook een structureel probleem, wat blijkt uit het feit dat een aantal plegers ook zelf in hun jeugd slachtoffer was: “Er zijn aanwijzingen dat seksueel grensoverschrijdend gedrag jegens de eigen kweek wellicht tot de interne kloostercultuur heeft behoord. Wanneer de verantwoordelijke superieuren (waarschijnlijk of zeker) op de hoogte waren van misbruikgevallen, was overplaatsing (eventueel naar het buitenland) één van de meest toegepaste maatregelen. Boete doen, overplaatsing en eventuele behandeling was aantrekkelijker dan uitzetting uit de orde om verlies van leden of een schandaal te voorkomen.”

Sinds de jaren tachtig is de aandacht voor seksueel misbruik sterk toegenomen. Dat geldt ook in de kerk, maar de bisschoppenconferentie heeft niets gedaan met stukken die ook toen al op tafel kwamen en aandacht vroegen voor misbruik van minderjarigen. Men volgde zelfs de regel van het Vaticaan niet dat pedoseksuele plegers uit hun ambt moesten worden gezet. Voor een deel vinden we dit negeren en miskennen ook buiten de kerk, maar de kerkelijke verantwoordelijken hebben heel erg lang de andere kant opgekeken en zich meer zorgen gemaakt om de reputatie van de kerk dan om het welzijn van slachtoffers.

Ik was met dit alles in gedachten erg benieuwd naar de kerkelijke persconferentie. De vertegenwoordigers van de bisschoppen en van de ordes en congregaties reageerden op het rapport. Aanvullend stuurden de laatsten nog een open brief aan de slachtoffers en ook kardinaal Simonis gaf een officiële reactie. Komende zondag zal een brief van de bisschoppen worden voorgelezen in de kerken. Duidelijk klinken woorden van spijt en schaamte, primair over de plegers van het misbruik, maar ook over de verantwoordelijken die tekortschoten. Ook is er bereidheid om hulp te bieden en schadevergoeding, maar vooral ook erkenning voor het aangedane kwaad.

Is het genoeg?

Dat is allemaal van belang, maar het is voorlopig niet genoeg om het vertrouwen te herstellen. Nog steeds ontbreekt de fundamentele zelfkritiek van de kerk. Daar geeft het rapport Deetman overigens wel genoeg bouwstenen voor.

Seksueel misbruik vraagt niet alleen om een potentiële pleger en een potentieel slachtoffer, maar ook om omstandigheden. Om een setting, een systeem dat het risico verhoogde. De visie op ambt en kerk gaf een machtspositie aan de plegers en maakte het problematisch om klachten goed op tafel te krijgen. En de visie op seksualiteit is op zijn best ambivalent te noemen. Van een deel van de plegers moeten we zelfs zeggen dat ze door de kerk gekweekt zijn.

Het is dan ook niet bevredigend om alleen spijt te betuigen en te spreken over de schuld van individuen. Dat is lang genoeg gedaan. Om schoon schip te maken, is een veel zelfkritischer houding nodig. Niet meer de morele gelijkhebberij die de kerk vaak kenmerkt, maar kritisch kijken naar de eigen visie en de mogelijke schadelijke gevolgen daarvan.

Ik zie dat nog niet gebeuren. Ja, de hulpverlening is verbeterd en er worden schadevergoedingen uitgekeerd. De klachtenprocedures en opleiding van priesters verbeteren ook. Maar echte zelfkritiek is helaas nog ver te zoeken. Het blijft dus de vraag hoe veel de rooms-katholieke kerk van het rapport Deetman leert.

De laatste jaren begon ik me steeds meer te ergeren aan de deplorabele staat van de Leidseveertunnel waar ik bijna dagelijks doorheen fiets. Toen ik in 1993 in Lombok ging wonen was er in de Leidseveertunnel aan de rechterkant (vanuit Lombok gezien) een geweldige kleurrijke draak geschilderd over de gehele lengte van de tunnel. Je begon bij de staart en eindigde bij de bek, alsof je tunnel uitgespuwd werd. Helaas verdween de draak tijdens de spoorverbreding in 1993 (waarvoor ook vier panden aan de van Sijpesteijnkade sneuvelden) en kreeg de tunnel een opknapbeurt. De muren werden betegeld met witte tegels als was het een slagerij en er kwamen tableaus van gesloten ogen. Inmiddels is het bijna 2012 en vallen de tegels naar beneden, zijn hekwerken verrot en vervangen door houten noodhekken en is de laatste schoonmaak zo lang geleden dat de wanden bedolven zijn onder dikke lagen drek, derrie, roet en andere zaken. Het is een non-place geworden. Maar wel één waar dagelijks veel mensen doorheen moeten. Nu binnenkort waarschijnlijk de van Sijpesteijntunnel dicht gaat voor wederom een spoorverbreding zullen nog meer fietsers en voetgangers aangewezen zijn op de Leidseveertunnel.

Had al een paar keer bedacht om schriftelijke vragen over de tunnel in te dienen en er vorige week eindelijk aan begonnen. Toen ik die donderdag ook nog een mail kreeg van een aantal mensen uit Lombok die zich hadden verenigd onder de noemer ‘van Westplein naar Lombokplein in tussentijd’ waarin ze o.a. vragen om een opgeknapte Leidseveertunnel was het de hoogste tijd om mijn schriftelijke vragen in te dienen.

De westkant van Utrecht is verbonden met de binnenstad door 3 tunnels die onder het spoor doorgaan. De Daalsetunnel, de Leidseveertunnel en de van Sijpesteijntunnel. Eén daarvan, de van Sijpesteijntunnel zal waarschijnlijk in de nabije toekomst worden afgesloten voor verkeer in verband met de verbreding van het spoor. Dat betekent dat nog meer mensen te voet of per fiets zullen moeten uitwijken naar de Leidseveertunnel. Deze tunnel uit 1940 die nu ook al veel wordt gebruikt is echter al lange tijd ernstig verwaarloosd. Hekwerken zijn verrot en (al jarenlang) vervangen door tijdelijke houten hekken, tegels vallen van de muren en de laatste schoonmaakbeurt is jaren geleden. Een vrij eenvoudige schoonmaak- en opknapbeurt, zoals ook bepleit wordt in het initiatiefvoorstel van de beheersorganisatie ‘Van Westplein naar Lombokplein in tussentijd’* kan van deze tunnel een waardige, kleurrijke toegangspoort van Lombok e.o. maken in plaats van de grauwe non-place die het nu is waar iedereen het liefst zo snel mogelijk doorheen jakkert.

Daarom heeft GroenLinks de volgende vragen:
1. Is het college bekend met de deplorabele staat van de Leidseveertunnel?
2. Is het college het met GroenLinks eens dat een tunnel die zo intensief gebruikt wordt op korte termijn een opknapbeurt verdiend?
3. Is het college bereid om de tafel te gaan zitten met de verschillende actoren in het gebied, zoals de wijkbureau’s binnenstad en west, de initiatiefgroep ‘Van Westplein naar Lombokplein in tussentijd’ en het POS om binnen afzienbare tijd te komen tot een plan voor deze tunnel?



*http://wiicity.wordpress.com/initiatiefvoorstel-van-westplein-naar-lombokplein-in-tussentijd/

Het Energie-bedrijf heeft van de NMa een boete opgelegd gekregen van 7,2 miljoen euro voor het achterhouden van eindafrekeningen van vertrekkende klanten die nog geld tegoed hadden van Greenchoice. Lees hier het artikel in Trouw.

“Duurzaamheid duurt het langst” is nog meer waar dan de variant met “Eerlijkheid”. Helaas heeft het bedrijf Greenchoice dit blijkbaar niet begrepen. En dat is jammer, meer dan jammer! Je zet er de echte conservatieven (mensen die de aarde ook voor het nageslacht willen conserveren) mee te kijk. Alsof het hen allemaal ook alleen maar om het geld gaat.

Ga je schamen, Greenchoice of verander je naam in Greedchoice!

30 juli 2010. Rob Riemen, de organisator van de jaarlijkse Nexus-lezingen, schreef het boek “Adel van de geest”. Hij houdt daarin een boeiend pleidooi voor herwaardering van Kunst en Cultuur als bronnen van edele moraal. Het publiek krijgt in zijn ogen onder andere door de commerciële massamedia voorgespiegeld, dat vrijheid betekent: rijk, machtig en beroemd zijn. De menselijke waardigheid is in het gedrang. Om het herstel van menselijke waarden te bevorderen, pleit Riemen voor meer aanzien voor hogere kunst en – verdergaand – adel van de geest. Een echte plaatsing daarvan in de context van de hedendaagse maatschappij ontbreekt helaas echter grotendeels in zijn boek.

 

Ook intellectuelen hebben in de
twintigste eeuw hogere waarden ondergeschikt gemaakt aan de rechten van de
massa’s. Linkse intellectuelen praatten bijvoorbeeld leugens van het communistische
Rusland goed. Juist intellectuelen zouden moeten pleiten voor elitecultuur.
Ware kunst en filosofie bevorderen immers zielenrijkdom en ontwikkelen het
vermogen om deugdzaam te handelen.

 

Riemen is een fan van Thomas Mann.
Hij beschrijft diens fundamentele verwarring toen tijdens de Eerste
Wereldoorlog duidelijk werd dat zijn pleidooi voor adel van de geest niet meer
houdbaar was zonder de politiek-maatschappelijk context erbij te betrekken.
Daarvoor had Mann democratie afgewezen, omdat die op gespannen voet zou staan
met verheffing en middelmaat in de hand zou werken. Mann emigreerde in de jaren
dertig zelfs naar de Verenigde Staten omdat onder Hitler alle democratie en
daarmee vrijheid voor kunstenaars verdwenen. Hier stopt ook zo ongeveer Riemens
analyse van de maatschappelijke voorwaarden voor hoogwaardige cultuur.

 

Ik heb een grote bewondering voor de
moed die Riemen toont door de fundamentele vragen over de kwaliteit van het
samenleven aan de orde te stellen. Hij opent als een van de weinigen in onze
tijd het perspectief op een weg naar boven. Volgens mij is echter een bredere
analyse nodig om te achterhalen waarom oppervlakkigheid en middelmaat in onze
cultuur belangrijker lijken dan kwaliteit en ethiek. Cultuur omvat meer dan
elitekunst.  Globaal gesproken domineert
de economie ons maatschappelijk leven verregaand, ten koste van de cultuur in
de zin van het ontwikkelen van menselijke waarden en vermogens. Drie
voorbeelden daarvan. Het is niet vanzelfsprekend, dat massamedia commercieel
mogen zijn. Dat maken onze wetten mogelijk. Daardoor hebben kijkcijfers nu meer
invloed op de programma’s dan inhoudelijke kwaliteit. Dat werkt de
oppervlakkigheid in de hand. Ten tweede is ons onderwijs grotendeels op
materieel nut en het kwalificeren voor een beroep gericht in plaats van op het
ontwikkelen van eigenheid, persoonlijke kwaliteiten en het vermogen om het leven
naar eigen inzicht in te richten. Derde voorbeeld: investeren van kapitaal is
“vrij” in plaats van dat er voorwaarden worden gesteld om kapitaal
maatschappelijk verantwoord te investeren.

 

Adel van de geest acht ik van groot
belang. Ik ben daarbij geen pessimist, die denkt dat het vroeger veel beter met
het gemiddelde morele peil van mensen gesteld was. Maar in deze tijd waarin we
steeds meer en wereldwijd allemaal van elkaar afhankelijk zijn, moeten ook het
bestuur en de inrichting van het samenleven mee veranderen. Randvoorwaarde voor
alle economie moet zijn dat de natuurlijke rijkdom van de aarde niet wordt
aangetast. De economische ontwikkeling moet uiteindelijk ondergeschikt worden
gemaakt aan mogelijkheid van mensen om zichzelf te ontwikkelen. Als mens, als
medemens en als geestelijk wezen.

30 juli 2010. Rob Riemen, de organisator van de jaarlijkse Nexus-lezingen, schreef het boek “Adel van de geest”. Hij houdt daarin een boeiend pleidooi voor herwaardering van Kunst en Cultuur als bronnen van edele moraal. Het publiek krijgt in zijn ogen onder andere door de commerciële massamedia voorgespiegeld, dat vrijheid betekent: rijk, machtig en beroemd zijn. De menselijke waardigheid is in het gedrang. Om het herstel van menselijke waarden te bevorderen, pleit Riemen voor meer aanzien voor hogere kunst en – verdergaand – adel van de geest. Een echte plaatsing daarvan in de context van de hedendaagse maatschappij ontbreekt helaas echter grotendeels in zijn boek.

 

Ook intellectuelen hebben in de
twintigste eeuw hogere waarden ondergeschikt gemaakt aan de rechten van de
massa’s. Linkse intellectuelen praatten bijvoorbeeld leugens van het communistische
Rusland goed. Juist intellectuelen zouden moeten pleiten voor elitecultuur.
Ware kunst en filosofie bevorderen immers zielenrijkdom en ontwikkelen het
vermogen om deugdzaam te handelen.

 

Riemen is een fan van Thomas Mann.
Hij beschrijft diens fundamentele verwarring toen tijdens de Eerste
Wereldoorlog duidelijk werd dat zijn pleidooi voor adel van de geest niet meer
houdbaar was zonder de politiek-maatschappelijk context erbij te betrekken.
Daarvoor had Mann democratie afgewezen, omdat die op gespannen voet zou staan
met verheffing en middelmaat in de hand zou werken. Mann emigreerde in de jaren
dertig zelfs naar de Verenigde Staten omdat onder Hitler alle democratie en
daarmee vrijheid voor kunstenaars verdwenen. Hier stopt ook zo ongeveer Riemens
analyse van de maatschappelijke voorwaarden voor hoogwaardige cultuur.

 

Ik heb een grote bewondering voor de
moed die Riemen toont door de fundamentele vragen over de kwaliteit van het
samenleven aan de orde te stellen. Hij opent als een van de weinigen in onze
tijd het perspectief op een weg naar boven. Volgens mij is echter een bredere
analyse nodig om te achterhalen waarom oppervlakkigheid en middelmaat in onze
cultuur belangrijker lijken dan kwaliteit en ethiek. Cultuur omvat meer dan
elitekunst.  Globaal gesproken domineert
de economie ons maatschappelijk leven verregaand, ten koste van de cultuur in
de zin van het ontwikkelen van menselijke waarden en vermogens. Drie
voorbeelden daarvan. Het is niet vanzelfsprekend, dat massamedia commercieel
mogen zijn. Dat maken onze wetten mogelijk. Daardoor hebben kijkcijfers nu meer
invloed op de programma’s dan inhoudelijke kwaliteit. Dat werkt de
oppervlakkigheid in de hand. Ten tweede is ons onderwijs grotendeels op
materieel nut en het kwalificeren voor een beroep gericht in plaats van op het
ontwikkelen van eigenheid, persoonlijke kwaliteiten en het vermogen om het leven
naar eigen inzicht in te richten. Derde voorbeeld: investeren van kapitaal is
“vrij” in plaats van dat er voorwaarden worden gesteld om kapitaal
maatschappelijk verantwoord te investeren.

 

Adel van de geest acht ik van groot
belang. Ik ben daarbij geen pessimist, die denkt dat het vroeger veel beter met
het gemiddelde morele peil van mensen gesteld was. Maar in deze tijd waarin we
steeds meer en wereldwijd allemaal van elkaar afhankelijk zijn, moeten ook het
bestuur en de inrichting van het samenleven mee veranderen. Randvoorwaarde voor
alle economie moet zijn dat de natuurlijke rijkdom van de aarde niet wordt
aangetast. De economische ontwikkeling moet uiteindelijk ondergeschikt worden
gemaakt aan mogelijkheid van mensen om zichzelf te ontwikkelen. Als mens, als
medemens en als geestelijk wezen.