Over relaties van Nederlandse homo’s met getrouwde allochtone mannen Hafid en Thijs woonden in 2009 ruim 17 jaar samen toen Thijs te horen kreeg dat hij ongeneeslijk ziek was en niet lang meer te leven had. Omdat Thijs zijn erfenis en pensioen gemakkelijk wilde regelen, stelde hij Hafid voor om te gaan trouwen. Hafid reageerde [...]

Over relaties van Nederlandse homo’s met getrouwde allochtone mannen Hafid en Thijs woonden in 2009 ruim 17 jaar samen toen Thijs te horen kreeg dat hij ongeneeslijk ziek was en niet lang meer te leven had. Omdat Thijs zijn erfenis en pensioen gemakkelijk wilde regelen, stelde hij Hafid voor om te gaan trouwen. Hafid reageerde [...]

Twee tongende jongemannen vlakbij de Brandenburger Tor in Berlijn. Dat zie je als je kijkt naar het monument ter nagedachtenis van de omgebrachte homoseksuelen (m/v) in Nazi-Duitsland (1933-1945). Naast een moderne glazen zuil met een officiële tekst, die de vervolging herdenkt, staat een grijze pilaar. Als je door het glas in het midden van de pilaar kijkt, zie je de tedere filmscène. Het monument is voor Nederlandse begrippen progressief. In Amsterdam heb je de roze driehoek. Velen weten niet eens dat dit een gedenkplaats voor homo-emancipatie is. De maatschappelijke positie van homoseksuelen is slecht - daar verandert de gayparade niets aan. Henk Krol, de oprichter van de Gay Krant, vindt dat de belangenorganisatie voor homoseksuelen, het COC, overbodig is geworden. De club heeft haar doelen, waaronder het homohuwelijk, immers bereikt. Uit onderzoek blijkt dat het vies tegenvalt met de homo-acceptatie. Als lesbiennes elkaar in het openbaar zoenen, worden ze regelmatig beschimpt of aangevallen. Onlangs heeft de Tweede Kamer pas na lang soebatten ingestemd met het verplichtende karakter van de lesstof over homoseksuelen op alle middelbare scholen. Zodra het over homo´s gaat, vergeten politici dat ze artikel 1 van de grondwet, dat stelt dat niemand mag worden achtergesteld om zijn seksuele geaardheid, moeten verdedigen.

Een boeiende dag voor het nadenken over de relatie tussen homoseksualiteit en religie. De (in Amerika wonende) opperrabbijn Ralbag ondertekent een verklaring waarin staat dat homoseksualiteit een ziekte is en in Nederland laait de discussie op over de therapie die Different zou geven om christenhomo’s van hun geaardheid af te helpen. Maar terwijl de Joodse Gemeente Amsterdam onmiddellijk afstand neemt van dit standpunt van de opperrabbijn, springen christelijke organisaties in het gelid om het voor Different op te nemen.

Op twitter en in de media klinken natuurlijk onmiddellijk scherpe woorden tegen religieus fundamentalisme, want dat zou hier aan de orde zijn. Omgekeerd klagen christenen over een seculiere hetze tegen alles wat christelijk is. En er zijn verhalen van cliënten van Different die genuanceerd spreken over de behandeling. Tijd voor een beetje nuance. Is het eigenlijk wel zo erg om therapie aan te bieden voor christenhomo’s die moeite hebben met hun seksuele geaardheid?

Het is wel goed om te beginnen met de constatering dat er over homoseksualiteit nog steeds heel verschillende meningen bestaan. Dat gaat van totale acceptatie tot totale afwijzing. Ook binnen kerken zien we dat hele scala van visies. Het is ook goed om op te merken dat die visies ook geleidelijk in beweging zijn. Zelfs in (christelijke) kringen waar men homoseksualiteit als zonde ziet, heeft men wel meer dan vroeger oog voor de homoseksuele mens. En we moeten erbij bedenken dat in de seculiere wereld homo-acceptatie ook niet vanzelfsprekend is – kijk maar op het voetbalveld. De kritiek op religies vanwege hun ‘homohaat’ is dan ook wel een maatje te groot.

Theologie en psychologie

Different sluit vooral aan bij die kerken – evangelisch en orthodox-protestants – die homoseksualiteit zien als zonde. Of, in een iets ander taalveld, als strijd. Daarbij gebruikt men vaak een theologische en een psychologische redenering. De theologische gaat uit van een paar bijbelteksten waarin seks tussen mannen verboden wordt (vrouwen zijn bijna buiten beeld) en de algemene heteroseksuele teneur van de bijbel en de traditie. Er is weinig oog voor het verschil in tijd en cultuur en de teksten worden een op een vertaald naar het heden, waarbij ook teksten die gaan over seksueel wangedrag worden toegepast op respectvolle liefdesrelaties. Daar richt zich dan ook mijn theologische kritiek op: we doen noch de bijbel, noch de mens recht met deze uitleg. Sterker nog: we gebruiken de bijbel om een minderheid met religieuze middelen te marginaliseren en dat is nu precies waar de bijbel wel heel fel tegen is.

De psychologische redenering gaat ervan uit dat homoseksualiteit geen geaardheid is, maar een stoornis. Daar gebruikt men verschillende woorden voor (handicap, ziekte, scheefgroei), maar de kern is dit: het is geen gewone variatie van de natuur maar een gegroeide afwijking. De meest voorkomende redenen zijn problemen in de relatie met de ouders, seksueel misbruik, eenzaamheid, pesten en dergelijke. Soms kan die scheefgroei met therapie weer worden gecorrigeerd maar in de meeste gevallen moet je leren leven met je gevoelens.  Daarbij is het niet de bedoeling dat je ook kiest voor een ‘homoseksuele levensstijl’; die is immers op grond van de theologische redenering al verboden. Deze psychologische redenering staat volstrekt buiten de wetenschappelijke en therapeutische consensus en valt dan ook in de categorie kwakzalverij.

Wat Different doet

In die wereld opereert Different. Ze bieden begeleiding aan mensen die problemen hebben met hun seksuele gevoelens en/of geloof en die zoeken naar een manier om daarmee om te gaan. Veel cliënten hebben daar baat bij. Dat is niet zo vreemd, want ze vinden eindelijk een gesprekspartner die hun worsteling begrijpt en erkent. In die begeleiding kunnen ze hun schaamte overwinnen, zichzelf leren accepteren, en werken aan problemen uit hun levensloop (die heeft namelijk vrijwel iedereen die wat voor hulp ook zoekt). En ze kunnen in die context ook hun geloofsvragen aan de orde stellen en zichzelf (ondanks hun homoseksualiteit) als gelovige leren accepteren.

Het enige wat ze niet kunnen, is het veranderen van seksuele geaardheid. Onderzoek laat zien dat je wel kunt leren om de kracht van je homoseksuele gevoelens te laten verminderen, maar dat dat vrijwel nooit betekent dat er werkelijk heteroseksuele verlangens ontstaan. Oftewel: je kunt er wat minder homo van worden, maar geen hetero. Dat hoor ik dan ook regelmatig van ex-cliënten: ik ben van een aantal problemen afgekomen, maar niet van mijn homoseksualiteit.

Is het erg?

Is het erg dat Different dit soort therapie aanbiedt? Dat is de vraag. Natuurlijk, er zijn veel meer aparte, vreemde, bizarre en ongegronde therapieën. Zolang het niemand kwaad doet, is het leven en laten leven. En natuurlijk is het waardevol wanneer Different mensen helpt om met hun leven en gevoel om te gaan en pijnpunten uit hun leven aan te pakken. Het probleem is alleen dat de hele benadering en presentatie dat koppelt aan homoseksualiteit. En daarmee houdt Different precies het probleem in stand dat ze zouden moeten helpen oplossen.

Tekenend voor het echte probleem is dat homo’s in orthodox-christelijke kring een verhoogd risico hebben op psychische problemen, tot aan suïcidepogingen toe. Dat heeft alles te maken met de voortdurende boodschap dat je zondig, ziek, of wat dan ook bent. Wanneer ze er vroeger of later niet meer omheen kunnen dat ze homo zijn, zoeken ze (al dan niet gestuurd) hulp bij een organisatie als Different. Dat helpt inderdaad wel om de scherpste kantjes eraf te schuren, maar het blijft homoseksualiteit definiëren als probleem. Different’s hulpverlening is dan ook symptoombestrijding. En dat is uiteindelijk kwalijk. Hoe pastoraal ze het ook verpakken, het blijft indirect bijdragen aan het in stand houden van een homo-onvriendelijk klimaat om vervolgens hulp te bieden aan de slachtoffers daarvan.

Moeten we dat verbieden? Wat mij betreft niet. Maar wel op inhoud en argumenten bestrijden. En goede zorg bieden aan mensen die klem zitten tussen geloof en homoseksualiteit. Niet door als Different homoseksualiteit bij voorbaat af te wijzen en ook niet door als sommige seculiere hulpverleners geloof weg te zetten. Echte hulp betekent dat je mensen helpt om hun eigen weg te vinden.

Hoorde ik vanochtend eerst op het nieuws dat de parttime Opperrabijn van Amsterdam, ene heer Ralbag, in de Verenigde Staten een petitie heeft ondertekend waarin staat dat joodse homoseksuelen in therapie moeten omdat een homoseksuele levensstijl niet aansluit bij de Torah. En vervolgens dat homoseksuelen die zich bij de christelijke organisatie Different laten behandelen, dit van hun ziektekostenverzekeraar vergoed krijgen. Verontwaardiging alom.

Op zich ben ik niet eens zo geschokt door de mening van de heer Ralbag. Hij vindt de homoseksuele praxis zondig en niet passen bij een joodse levensstijl. Dat mag hij vinden, al zal hij in de als liberaal te boek staande joods-Amsterdamse gemeenschap waarschijnlijk maar op beperkte instemming kunnen rekenen. Theologisch gezien zou zijn stelling zelfs nog gematigd genoemd kunnen worden. Het joods-christelijke geschrift Leviticus roept in de strafwetten (Leviticus 20.13) immers niet op tot therapie, maar tot het doden van hen ‘die het bed met een man delen als met een vrouw’. Maar laat ik me niet verleiden tot tekstexegese en me beperken tot de constatering dat deze valt binnen het domein van de godsdienstvrijheid.

Wat ik wel erg vind, is dat het statement van Ralbag tot extra verwarring leidt bij joodse jongeren die homoseksuele gevoelens bij zichzelf ontdekken. Dat is voor veel mensen al ingewikkeld genoeg zonder de ongetwijfeld liefdevol bedoelde adviezen van De Heer Ralbag. Zijn oproep om in therapie te gaan is namelijk vast niet bedoeld om te zorgen dat jonge joodse homo’s in het reine komen met hun geaardheid om er vervolgens een rijk liefdesleven op na te houden. Zijn oproep is een verkapte vorm van zeggen dat er iets grondig mis is met jonge homo’s. Niet bepaald de steun die jonge homo’s die worstelen met hun identiteit op dat moment nodig hebben.

Nog geen uur later meldt het radio-nieuws dat zorgverzekeraars verplicht zijn om een therapie te vergoeden die de christelijke organisatie Different aanbiedt aan homo’s. Op papier is die therapie bedoeld als psychologische begeleiding, niet als promotie voor een celibataire levensstijl (hier worden overigens ook trajecten voor aangeboden, maar die zijn in eerste instantie bedoeld voor partoraal medewerkers). Maar de overkoepelende stichting Tot Heil des Volks houdt er wel degelijk een aantal klassiek christelijke opvattingen op na, getuige de columns van directeur Hans van Rhee. Tot de clientèle van de organisatie Different behoren met name christelijke homoseksuelen die in conflict komen met hun geaardheid in combinatie met hun godgeloof. Is daar iets mis mee?

In beginsel niet, zou je zeggen. Maar laten we wel wezen: de reden dat homoseksuelen in conflict komen met zichzelf, komt voort uit het gebrek aan acceptatie van een homoseksuele levensstijl binnen diezelfde klassiek christelijke omgeving. Dus niet alleen zijn de geloofsgenoten van de Stichting Tot Heil des Volks deels oorzaak van de psychologische problemen die de cliënten ondervinden, ze zijn vanuit hun missie ook niet in staat de cliënten optimaal te helpen. Zij hebben vanuit het eigen geloof ongetwijfeld begrip voor de worsteling, maar hebben zij dat ultimo ook voor de seksuele verlangens van hun cliënten? Dat laatste waag ik ten zeerste te betwijfelen, gezien de visie van de stichting op homoseksualiteit (“verandering van seksuele gebrokenheid”) alsook de inhoud van de lespakketten over homoseksualiteit die dezelfde organisatie aanbiedt.

Het pijnpunt zit ‘m uiteindelijk nog niet eens zo zeer in het bestaan van dergelijke therapieën. Of praatsessies, want dat zijn het vooral. De vraag is of het legitiem is een traject dat verdacht veel lijkt op pastorale hulpverlening, missiewerk dus, vergoed mag worden vanuit een zorgverzekeraar. In een tijd dat pgb’s worden afgeschaft, de thuiszorg onder druk staat, de geestelijke gezondheidszorg wordt beperkt en fysiotherapie aan banden wordt gelegd, lijkt me het antwoord duidelijk. Laat de herder in dit geval maar op eigen kosten voor zijn schaapjes zorgen.

Op zondag 8 januari hielden de homo-organisaties in Eindhoven hun gemeenschappelijke nieuwjaarsreceptie in het pand van het COC in Eindhoven. Het was een drukke middag.
In de speech die gegeven werd tijdens de receptie door Hans Rooijackers, voorzitter koepelorganisatie Stichting Platform Homo/Lesbische Emancipatie Eindhoven, werd ondermeer gememoreerd aan de raadsvragen die door GroenLinks zijn gesteld in het kader van de weigerambtenaren. GroenLinks wilde dat Eindhoven duidelijk maakte dat weigerambtenaren niet welkom zijn in Eindhoven, ondanks de steun die ze krijgen van het kabinet Rutte-Verhagen.
Naar aanleiding van de vragen die gesteld zijn heeft het college geantwoord dat in Eindhoven geen weigerambtenaren werkzaam zijn en dat we dat ook zo zullen houden. Niet alleen GroenLinks, maar ook de homogemeenschap is daar erg blij mee.

Gerelateerde blogs:

1. GroenLinks wil geen weigerambtenaren
2. VARA Kanniewaarzijn over fietsenstallingen
3. Het regeer- en gedoogakkoord

Halverwege oktober kwam tot mijn spijt vanuit GroenLinks een initiatief om gewetensbezwaarde ambtenaren, die geen huwelijk tussen mensen van gelijk geslacht willen afsluiten vanwege hun religie, aan te pakken en op een zijspoor te zetten. Op 14 oktober heb ik onderstaande artikel aan Volkskrant aangeboden maar helaas is het niet geplaatst.

Er blijft maar ophef ontstaan over een handvol ambtenaren die om principiële redenen geen mensen van gelijk geslacht in de echt willen verbinden. Nu dreigt mijn partijgenoot Ineke van Gent weer met een motie tegen de zogenaamde weigerambtenaren, want dat frame is op deze groep mensen geplakt.

Het zijn voornamelijk de zichzelf benoemde liberalen die deze kruistocht voeren, maar wat is het probleem en wat willen ze oplossen?

Is er al een echtpaar dat de afgelopen jaren niet heeft kunnen trouwen op het door hen uitgezochte tijdstip in de door hen uitgezochte plaats? Het antwoord hierop is eenduidig nee.

Deze liberalen willen de vrijheiden collectief opleggen, terwijl ik er toch van overtuigd was dat liberalen individuele vrijheid voorop stellen. Dat laatste wordt niet bedreigd zolang gemeenten garanderen dat iedereen kan trouwen waar en wanneer hij of zij dat wil. En dat is dus ook niet het probleem want die voorwaarden zijn heel helder in de wet beschreven en worden ook door de overgrote meerderheid van de bevolking onderschreven. Dat is toch een groot succes voor iets dat iets meer dan 10 jaar geleden nog niet mocht.

Maar waarom dan toch die, bijna agressieve, methode om met de weigerambtenaar af te rekenen. Persoonlijk denk ik dat het een soort boetedoening is tov homo- en lesbische stellen die in de afgelopen jaren hun huis hebben moeten ontvluchten vanwege straatterreur. Dat fenomeen is namelijk vele malen erger dat ambtenaren die vanwege hun geweten niet zelf een huwelijk tussen personen van gelijk geslacht willen afsluiten.

Maar die ernstige problematie krijgt politiek en bestuurlijk Nederland maar niet in de greep. Ik snap het ongemak en schaamte die dat voor sommige politici met zich meebrengt maar dat is nog geen reden om oplossingen te verzinnen voor problemen die er niet zijn.

Op die manier verwordt het liberalisme tot een dogmatische stroming die de vrijheid collectief wil opleggen, een grotere contradictie is bijna niet denkbaar.

De kritikasters van deze jacht op gewetensbezwaarde ambtenaren komen tot nu toe vooral uit religieuze en conservatieve hoek. Het wordt tijd dat èchte liberalen oprecht de individuele vrijheid bevechten en niet met oplossingen komen voor problemen die niet bestaan om daarmee iets anders te maskeren.

 

Toespraak in de kerstviering Pink Christmas, 23.12.2012, Keizersgrachtkerk, Amsterdam

Je hoeft niet bang te zijn
Al gaat de storm tekeer
Leg maar gewoon je hand
In die van onze Heer

Je hoeft niet bang te zijn
Als oorlog komt of pijn
De Heer zal als een muur
Rondom je leven zijn

Ik heb het wel gezongen voor mijn kinderen. Als ze naar bed gingen. Als ze bang waren. Voor de nacht. Voor monsters onder het bed. Of misschien eigenlijk voor wat de komende dag zou gaan brengen. Want angst heeft alles te maken met machten waartegen je niet opgewassen bent.

Zoals Jamey Rodemeyer, een jongen van 14 die dit jaar geen kerst viert. In mei nam hij een ontroerend youtube filmpje op in de serie ‘it gets better’. Hij vertelde hoe hij op school gepest werd omdat hij anders was, homo was. En hij vertelde hoe Lady Gaga zijn grote voorbeeld, zijn grote troost was. In september maakte hij een eind aan zijn leven omdat hij er niet meer tegen kon.

Je hoeft niet bang te zijn, Maria. Meisje. Een kind nog, uitgehuwelijkt. In Nazaret, ergens in het achterland van Israël. Een bezet land, onderdrukt en uitgebuit door de Romeinen. Hun volkstelling heeft als enige doel om de mensen onder controle te houden. En in dat land een jong meisje.

Je hoeft niet bang te zijn. Makkelijk gezegd als blijkt dat je – ongehuwd en al – zwanger bent. Een schande. Een seksuele schande. Wat zullen de buren wel niet denken? En alle problemen? Ik weet van tienermoeders die daardoor verscheurd raken. Wat moet je met dat kind dat groeit in je buik, dat bij je hoort en tegelijk je leven op zijn kop zet en voor allerlei problemen gaat zorgen? Waar je je voor schaamt en misschien ook blij mee bent? Wat je dwingt om in een klap volwassen te worden… Sexual outcast.

Je hoeft niet bang te zijn, Maria, want wat er in jou groeit is een cadeautje van God zelf. Vreemd misschien, onbegrepen misschien, afgewezen door anderen misschien, veroordeeld door de kerk misschien (want er is altijd wel een Bijbeltekst te vinden), maar toch – als je het durft te zeggen – een cadeautje van God zelf.

Dinsdagavond vertelt Corné daarover in het programma ‘uit de kast’. Hij is 21 en komt uit de Oud Gereformeerde Gemeente. En hij is homo. Maar hoe vertel je dat je familie? Hoe vertel je over dat wat in je groeit, in je leeft? Hoe kom je over je angst heen?

Van psychologen leren we dat er drie negatieve gevoelens zijn: boos, bang en bedroefd. En in de bijbel kom je ze ook alle drie tegen, maar wel heel verschillend. Boosheid is het handelsmerk van de profeten die ten strijde trekken tegen het onrecht. Je ziet dat bij Jezus die de handelaars uit de tempel wegjaagt. Boosheid geeft energie, vitaliteit, verzet. En dan staat er wel dat je je niet door je boosheid moet laten meeslepen, maar je leest niet dat je niet boos mag zijn.

Verdriet is het geraakt worden door de pijn die het leven ook soms meebrengt. Door de dood bijvoorbeeld en de rouw. Verdriet brengt je heel dicht bij jezelf en soms ook bij anderen. Verdriet gaat vaak over de kern van je leven en daarom roept het ook de troost op. Treur samen met de mensen die treuren, zegt Jezus.

Maar angst is anders. Angst brengt geen energie, vitaliteit of troost. Angst verlamt, verstijft, blokkeert. Door angst verschansen mensen zich en durven ze zich niet meer open te stellen voor de ander, voor het leven.

En daarom klinkt die boodschap, voor Maria en voor de herders: Vrees niet. Je hoeft niet bang te zijn. Je hebt genade gevonden. Genade. Dat betekent: je mag er zijn. Het is goed zoals je bent. Je hoeft niet bang te zijn voor veroordeling, afwijzing, discriminatie, pesten, uitsluiting. Jij mag er zijn. Jij mag jij zijn. Onvoorwaardelijke aanvaarding. Je hoeft niet eerst normaal te worden, je te gedragen als iedereen, je bent geliefd zoals je bent. Genade, dat zijn vriendelijke ogen. Geen monsters onder je bed, geen pesters op school, maar vriendelijke ogen. God bevrijdt, Maria. Zo heet dat. Bevrijd van de angst en de schaamte, van alles wat je aan leeuwen en beren op je weg ziet komen. Vreest niet.

Angst is niet alleen een individuele emotie. Het is ook het kerngevoel van onze cultuur. De westerse samenlevingen voelen zich bedreigd door economische achteruitgang en de komst van vreemdelingen, zo zegt bijvoorbeeld Dominique Moïsi. Terwijl in Azië de hoop domineert en in de Arabische wereld de woede om de vernedering, is het westen vooral bang. En daarom keren we ons in onszelf en worden we minder verdraagzaam. Wat vreemd is, moeten we buitensluiten. Het hoofd onder de dekens.

Het antwoord op angst? Geloof, hoop en liefde. Geloof is vertrouwen, hoop is geloven dat het anders kan. En liefde is de kracht die onze angst doorbreekt. De vriendelijk ogen die ons aankijken en ons aanvaarden. Die ons innerlijke rust geven zodat we de wereld aankunnen. Vrees niet. Maar soms heb je wel een engel nodig om die boodschap echt te horen.

Nederland is een seculiere staat, of niet soms? Waarom hebben we hier dan nog steeds last van christelijke schoolbestuurders die weigeren een homo als leraar aan te stellen? En waarom klagen we hier over mislukte integratie terwijl we toestaan dat er islamitische scholen bestaan? Kinderen die op een verzuilde school zitten zullen het later niet gemakkelijk krijgen want ze zijn niet vrij in hun keuzes. Ik zeg: schaf alle scholen die geënt zijn op een geloof af. Maar zorg er tegelijkertijd voor dat de openbare scholen aandacht geven aan verschillende vormen van levensbeschouwing. Op die scholen mogen mensen van allerlei pluimage les geven zolang zij het vak van leraar goed verstaan. Een goede leraar brengt kinderen kennis en kunde bij en leert ze hun standpunten te beargumenteren, bij voorkeur niet in een bepaald straatje. Wij willen toch een vrije samenleving zijn? Kinderen hebben de toekomst.

Thijs Kleinpaste en Marcel Duyvestijn zijn geen ‘verlichtingsfundamentalisten’

‘Geloven is ook maar een mening’ (de Volkskrant, 7 maart 2011), ‘De gelovige geniet teveel privileges’ (de Volkskrant, 20 juli 2011), de oneliners in artikelen van het duo Thijs Kleinpaste en Marcel Duyvestijn liegen er niet om. Maar ‘verlichtingsfundamentalisten’, zoals ze soms genoemd worden, dat zijn ze niet: “Wij willen de debat, wij eisen niks!” Wat drijft de heren om het debat over religie zo aan te zwengelen?

“Wat er zo fascinerend is aan religie? Dat het twee gezichten heeft: aan de ene kant is er het lieve en vredige gezicht van religie, aan de andere kant is er iets boosaardigs. Het is een soort Januskop”, zegt Thijs Kleinpaste (22), D66-raadslid in Amsterdam Centrum. Marcel Duyvestijn (41), publicist, columnist en ‘liefdevol lid’ van de PvdA, knikt. “Aan de ene kant is er pracht en praal, maar aan de andere kant kan het ook heel verstikkend zijn.” Zelf zijn de heren niet gelovig, maar ze noemen zichzelf ook geen atheïsten. Humanisten, misschien, al houden ze beiden niet zo van labeltjes.
Maar waar is de fascinatie voor religie, en de neiging om haar invloed te willen inperken vandaan gekomen? Beide heren stellen in ieder geval niet gefrustreerd te zijn. “Ik ben wel eens verliefd geweest op een moslima, maar dat werd niets omdat het niet mocht van Allah”, zegt Duyvestijn, “maar daar heb ik geen trauma aan over gehouden, hoor.” Ook Kleinpaste zegt niet gekneveld te zijn geweest. “Ik kom uit Apeldoorn, het randje van de Bible Belt, waar de SGP 2 zetels heeft en de ChristenUnie 3, maar dat is verder niet bepaald traumatisch”.

Maar wat triggert ze dan wel? Uit het gesprek blijkt dat de heren vooral voor rechtvaardigheid strijden. “Het is gewoonweg niet eerlijk”, zegt Kleinpaste, “dat je, als je je kind naar een religieuze school wilt sturen die 20 kilometer weg is, geld krijgt van de overheid, maar als je ditzelfde wilt doen omdat het een goede school is, dan mag het niet.” Duyvestijn is het hiermee eens: “Geloven is ook maar een mening, laten we er niet meer van maken dan het is”.

Mening of DNA
Toen begin dit jaar een artikel in de Volkskrant verscheen waarvan de strekking ‘Geloven is ook maar een mening’ was, deed dit veel stof opwaaien. Vanuit verschillende kanten klonk commentaar. Niet alleen het Reformatorisch Dagblad en de SGP-Jongeren waren negatief, ook progressieven klommen in de pen. “Ach, het is natuurlijk ook een beetje provocatief gesteld”, zeg Duyvestijn, “maar denk eens rustig na: als geloven geen mening is, dan zeg je dus dat het is aangeboren, dat het in je DNA zit ingebakken, dat is niet zo, toch?” Natuurlijk snappen de heren wel dat religie voor mensen persoonlijk meer is dan een mening, “tuurlijk weten we dat geloven meer waard is dan of je voor Ajax of Feyenoord bent”. Daar heeft de overheid echter niets mee te maken. “De overheid moet religie niet anders behandelen dan bijvoorbeeld de sociaaldemocratie. Als het door mensen is bedacht en opgeschreven is het een overtuing. Die moet je gelijk behandelen.”

Om erachter te komen wat de intenties van gelovigen zelf zijn, hebben Kleinpaste en Duyvestijn afgelopen zomer gesprekken gevoerd met religieuze mensen, “van christenen tot Ahmed Marcouch”. Dit was interessant en leerzaam. Duyvestijn: “Wat mij opvalt is dat heel veel mensen heel bewust met hun religie bezig zijn. Hugo Scherff (lijsttrekker ChristenUnie Amsterdam, red.) noemde de discussie rondom religie voor een gedeelte hersengymnastiek. Dat is interessant.” Naast christenen bezochten de heren ook moslims. Ze bemerkten grote verschillen. “Algemeen gesteld zie je dat christenen meer intellectueel met hun religie omgaan, doordenkers, maar bij moslims is het nog vaker ‘het staat in de Koran, dus is het zo’.” Dit komt volgens de heren doordat de islam (nog) niet door een Reformatie of een Verlichting heen is gegaan. Wel geloven ze dat er iets kan gebeuren. Initiatieven als de Final Fatwa van Tofik Dibi, die opriep tot zelf nadenken, zagen de heren als iets positiefs. “Mensen als Ayaan Hirshi Ali, Ahmed Marcouch of Tofik Dibi zijn heel belangrijk”, vindt Kleinpaste.

“Denk zelf” is een boodschap die Thijs Kleinpaste en Marcel Duyvestijn graag aan de (religieuze) mens wil meegeven: “God moet niet de baas zijn, maar een adviseur. De mens maakt zelf de keuze.” Zeker als het gaat om de rechten van andere mensen, vinden de heren dat God weinig te zeggen mag hebben. Kleinpaste vertelt over een kerkdienst die hij eens bezocht: “De dominee preekte een uur over dat je met je tong iemand kunt laten branden. Het was puur een pleidooi tegen de vrijheid van meningsuiting, en voor je mond houden. Dat vond ik vrij ernstig.” Ook op de houding van religieuzen op het hete hangijzer homoseksualiteit hebben de heren veel commentaar: “Zelfs veel liberale moslims zeggen dat homoseksualiteit een zonde is, en veel christenen ook. Maar sommige mensen zíjn nu eenmaal homo. Moeten ze daarom worden buitengesloten?” Dit buitensluiten is een ‘manifestatie van het kwaadaardige gezicht van religie’, vindt Kleinpaste, “de andere kant van de mooie saamhorigheid die religie kan brengen.”

Beetje boos
De laatste tijd staat religie weer hoog op de agenda, met name door de discussie over het onverdoofd slachten. Een heel moeilijk, maar interessant onderwerp: “Ik gun het die mensen om aan hun eigen religie vorm te geven”, vindt Duyvestijn. “Maar het dier mag geen onnodig pijn leiden” vindt Kleinpaste. “Of dat echter in dit geval zo is, is de vraag: neurologen vegen de vloer aan met het argument dat dieren pijn hebben”. Het leuke aan deze discussie is echter dat het mensen aan het nadenken kan zetten. Duyvestijn: “Als in de Koran staat dat God vindt dat je zo moet slachten, kun je ook nadenken waaróm hij dat zo zou willen. Deze uitdaging om na te denken is erg goed.” Een uitzondering op de wet voor religieuzen vinden de heren echter niet eerlijk: “Ook hier geldt: gelijke monniken, gelijke klappen.”

Tussen de aansporingen om zelf na te denken, vinden de heren zichzelf geen ‘verlichtingsfundamentalisten’. Marcel Duyvestijn wordt er zelfs een beetje boos van: “Ik ben dat niet! Ik ben open minded, ik sta altijd open voor dialoog. Dat is anders dan een fundamentalist. Wij willen debat, we eisen niks!”

Wat de heren nog willen doen, daar zijn ze nog niet helemaal over uit. Duyvestijn: “Misschien willen we een boek schrijven over onze zoektocht naar God, maar over religie zijn natuurlijk al duizenden boeken geschreven.”

Dit stuk verscheen in De Linker Wang (december 2011) en op weblog Nieuw W!J.

Hieronder het ‘Redactioneel’ dat ik schreef als eindredacteur van tijdschrift De Linker Wang voor het decembernummer dat vandaag verschijnt. Voor een proefabonnement of gratis proefnummer, kijk je op www.linkerwang.nl  

‘Religie is een veelzijdig fenomeen. Wat verdient kritiek en wat ondersteuning? En welke inspiratiebronnen kunnen bijdragen aan duurzaamheid, vrede, gerechtigheid en compassie?’ Deze tekst staat te lezen op de startpagina van de vernieuwde website van De Linker Wang.

Niet alleen de site is nieuw, ook wat de beweging en het tijdschrift willen uitstralen. Religieuze inspiratie voor maatschappij en politiek wordt binnen De Linker Wang van oudsher op waarde geschat. Daarbij kan de ene levensbeschouwing niet zomaar boven de andere worden geplaatst. Dat laatste past ook niet bij een doorbraakpartij als GroenLinks, de partij waaraan De Linker Wang verbonden is. Het gaat – zoals in dit nummer bepleit door Manuela Kalsky (pagina 4–5) - om respectvolle verscheidenheid en het verbinden van verschillen.

Duurzaamheid, vrede, gerechtigheid en compassie zijn hierbij fundamentele kernwaarden. IJkpunten waarop religieuze instituten, politieke bewegingen en machthebbers beoordeeld moeten kunnen worden. Zo krijgt godsdienstkritiek vanuit De Linker Wang gaandeweg een meer expliciete plaats die past bij linkse politiek.

Overigens sluit dat geenszins uit dat je geen vraagtekens kunt plaatsen bij sommige vormen van religiekritiek, zoals blijkt uit het artikel van Erica Meijers (pagina 22-24). Zij signaleert een nieuwe onverdraagzaamheid bij links ten aanzien van godsdienst en religie. ‘Wie moslims vastpint op een bepaalde, vermeend conservatieve identiteit, zal het door links zo graag gewilde debat over vrouw-, homo- en dieronvriendelijke tendensen in hun geloof niet snel op gang kunnen brengen,’ aldus Meijers.

Wat dat betreft vormt het interview met Thijs Kleinpaste en Marcel Duyvestijn – publieke pleitbezorgers van het afschaffen van godsdienstvrijheid – een mooi contrast (pagina 20-21). Dat de heren een debat aanzwengelen is winst. Ook de stelling ‘Denk zelf!’ kan niet vaak genoeg herhaald worden. Veel gelovigen doen dat immers te weinig. Wie durft vervolgens de breed gedeelde vooronderstelling dat gelovigen noodzakelijkerwijs minder zelfstandig denken omdat zij religieus zijn, weer kritisch te doordenken? Hoe verklaren we bijvoorbeeld dat secularisatie en individualisering hand in hand gaan met groeiend populisme en afnemende solidariteit? Hoe autonoom is de mens? Zit de maatschappij niet ingewikkelder in elkaar dan we kunnen bevroeden?

Wat dat betreft is de analyse van Hendro Munsterman ‘Vaticaan als bondgenoot van GroenLinks’ (pagina 18-19) heerlijk tegendraads. Een instituut dat zelf niet zo soepeltjes omgaat met macht, kritiek en vernieuwing van onderaf, vormt zelf juist een gezonde kritische factor ten opzichte van de grote economische machten in de wereld. Zo hangt de werkelijkheid van ongerijmdheden en verrassingen aan elkaar. Durven we niet alleen te kijken maar ook te zien? Niet alleen te horen maar ook te luisteren? Openheid en verwondering maken mensen onverwacht tot bondgenoten en maken soms ongekend positieve krachten los.

Een mevrouw vlucht uit Sierra Leone. Ze komt in Nederland aan, en onderhoudt daar in het geheim een relatie met een andere vrouw. Ze wil niet terug naar Sierra Leone, omdat homoseksualiteit niet geaccepteerd wordt en tot (maatschappelijke) uitsluiting kan leiden. Er is geen expliciet verbod, maar wel zijn ‘openbare handelingen’ die samenhangen met homoseksualiteit verboden (zoenen in het openbaar, bijvoorbeeld?).

Een goede basis voor een asielclaim, me dunkt. Als iemand aanhanger is van een politieke stroming in land X, en hem wordt strafrechtelijk verboden om met openbare handelingen (manifestaties, bijeenkomsten, verkiesbaar staan) zijn sympathie te tonen, dan is dat ‘persecution’. Als iemand aanhanger is van een bepaald geloof in land Y, en het wordt hem strafrechtelijk verboden daar met openbare handelingen (bijwonen van een dienst, pamfletjes uitdelen, in de buitenlucht bidden) vorm aan te geven, dan is dat ‘persecution’. Hetzelfde geldt voor homo’s en lesbiennes.

Maar blijkbaar niet in Nederland. De Raad van State, de hoogste rechter voor bestuursrechtspraak, oordeelde dit jaar dat hoewel ‘de seksuele geaardheid een wezenlijk element van iemands persoonlijkheid is’ dit niet betekent dat de vrouw in kwestie in Sierra Leone geen betekenisvolle invulling kan geven aan haar homoseksualiteit. Met andere woorden: ook in de kast kan je prima homo zijn. Dat doet ze in Nederland immers ook.

Dit is werkelijk een absurde uitspraak, in strijd met het Vluchtelingenverdrag uit 1951 en met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Zoals professor Spijkerboer van de VU zei: ‘kan iemand een betekenisvolle overtuiging geven aan zijn godsdienstige opvatting als hij die met een paar anderen stiekem in een garage kan belijden?’ Nee, natuurlijk niet – dat accepteren we niet! Maar bij homoseksualiteit ligt dat volgens de Raad van State anders: de vluchtelinge moet zich maar gewoon weer aanpassen aan de homofobe situatie in Sierra Leone.

Deze uitspraak geeft aan hoe achterlijk Nederland soms nog is. We lijken met z’n allen zo verlicht en progressief op het gebied van homoseksualiteit, maar als het puntje bij het paaltje komt, dan hebben we (of in elk geval onze hoogste bestuursrechter) het liefst dat je niet al te veel ruchtbaarheid geeft aan je seksualiteit.

Doe maar hetero, dan doe je al gek genoeg.

Paars. Homo, lesbo, transgender of biseksueel in elke familie, in elke buurt, in elke vriendenkring zijn ze te vinden. 9 December is het wel een punt om bij stil te staan. Jammer genoeg zijn er nog steeds mensen die niet willen accepteren dat een ieder vrij moet zijn om voor zijn of haar seksualiteit uit te kunnen komen. Velen zullen vandaag iets Paars dragen om zich solidair te verklaren met h...

Er is een planeet ontdekt waar volgens onze normen leven mogelijk is. Mooi, dan moet homo sapiens maar eens goed gaan nadenken hoe we daar met ons allen heenkunnen. Wegwezen voordat planeet Aarde is uitgewoond is. Helaas valt dat ‘sapiens’ voor de lange termijn erg tegen.

Wat Bleker op de beperkte schaal van ons kikkerlandje aanricht, gebeurt helaas door zijn gedachtegoedgenoten op grote schaal in een van de grootste landen op de aardkloot. De Braziliaanse senaat heeft een wet goedgekeurd die toestaat dat het Amazonewoud leeggekapt wordt. Het had al te lang geduurd, die linkse milieulobby die de agrarische ontwikkeling van het land in de weg stond, aldus senator Abreu. Die ook, gut, toeval, voorzitter is van een grote landbouw- en veeteeltfederatie. Meer soja (vooral voor veevoer), rundvlees en hardhout voor de hele wereld. Dat dat ook minder zuurstof voor de hele wereld betekent omdat het Amazonewoud een van onze belangrijkste collectieve longen is, soit. Tegen de tijd dat we daar last van krijgen, heeft homo sapiens toch wel een ruimtereis bedacht op weg naar Kepler 22-b. Ongetwijfeld voor wie het kan betalen. Beginnen we gewoon opnieuw. Zijn we meteen af van de vraag of armoede wel bestaat of niet.

De grote belangstelling voor boeken over "het brein" heeft alles te maken met de trits van crises waar we middenin zitten: de klimaatcrisis, de energiecrisis, de kredietcrisis, de eurocrisis, de landencrisis.

We komen tot het besef dat de huidige economische modellen niet meer voldoen in een snelle, innoverende maar complexe wereld. Deze modellen zijn gebaseerd op groei, efficiency, massa en rendement. Ze stammen uit een (industrieel) tijdperk toen omstandigheden niet zo snel veranderden en hulpbronnen in overvloed aanwezig waren. Vandaar dat essentiële zaken als het uitputten van de aarde en luchtvervuiling nauwelijks een rol spelen in deze modellen. Het draait er enkel om welvaart en dat kan tot gevolg hebben dat een lekkende olietanker in de Golf van Mexico een ramp is voor het milieu maar goed is voor het bruto nationaal product (BNP) van dat land. Het besef dat economie meer is dan welvaart en dat het welzijn van mensen ook een prominente rol mag spelen dringt maar langzaam door. Het gaat dan als het ware niet alleen om het BNP maar ook om het BNG, het bruto nationaal geluk. Niet langer draait de economie alleen om de rationele kant van de mens die streeft naar winstmaximalisatie maar gaat het ook om de emotionele kant en winstoptimalisatie. De "homo economicus" van Plato en de "ik denk dus ik besta" gedachte van Descartes vormen slechts een deel van de economische werkelijkheid.

Pas sinds begin van deze eeuw wordt in de economie meer rekening gehouden met de gevoelsmatige kant van de mens. In 2002 wonnen Kahneman en Tverski de Nobelprijs voor de economie voor hun onderzoek naar intuïtieve besluitvorming. Vooroordelen en emoties spelen een grote rol in de besluitvorming. Daarom moet niet langer de wiskunde met zijn modellen basis zijn voor de economie, maar de psychologie. Freud, met zijn "irrationele drijfveren" en Keynes met zijn "animal spirits" hadden het nog niet zo slecht gezien. Mensen zoeken resultaten die goed genoeg zijn en dat hoeven niet altijd financieel optimale resultaten te zijn.

De opkomst van het denken van de mens als gevoelig wezen in de economie is tevens de tijd van de opkomst van de ICT. Bij uitstek een technisch en wiskundig kader maar dat wel wordt ingezet voor personalisatie en om maatwerk te leveren, waarbij ieder mens zich kan onderscheiden. Dit heeft geleid tot een kennissamenleving en een bijbehorende kenniseconomie. Bij deze economie passen fijnmaziger modellen omdat niet iedereen over een kam kan worden geschoren. Ieder beweegt vanuit een eigen unieke ruimte en maakt van daaruit keuzes. Het maakt dan nieuwsgierig naar door welke prikkels deze "homo emotico" zich laat beïnvloeden en door welke juist niet. En dan is inzicht in de diepere drijfveren, waarom maakt iemand een keuze, relevanter dan de keuze zelf.

Toch nog onverwachts stemde de Tweede Kamer in met de motie van Ineke van Gent die het kabinet oproept met een wettelijke regeling een einde te maken aan het fenomeen van de weigerambtenaar. Ik ben daar – alles afwegend – blij mee, maar uit de kritische reacties blijkt dat niet iedereen dat zo ziet. Is het niet juist tolerant om te accepteren dat er ook mensen zijn die hier anders over denken? Misschien zelfs een vorm van emancipatie, zoals de minister zei? Is het niet voldoende om het pragmatisch te regelen zodat elk trouwlustig stel aan de bak kan, ook als sommige ambtenaren niet elk stel willen trouwen? Hoeveel ruimte is er nog voor gewetensbezwaren van mensen en religieuze minderheden? Is dit niet de zoveelste uitwas van seculiere gelijkhebberij die de oprechte overtuigingen van gelovigen aantast?

Ik snap de gevoeligheden, maar bij mij valt de afweging anders uit. Ik heb in een eerdere blog al eens geschreven dat het wezenlijke probleem volgens mij ergens anders ligt, namelijk bij het feit dat we de ambtenaar van de burgerlijke stand een rituele rol hebben toegedicht die niet past. Als we het burgerlijk huwelijk van deze rituele extraatjes ontdoen, zullen ambtenaren ook niet zo gauw last van hun geweten krijgen. In verschillende kranten las ik vergelijkbare pleidooien, onder meer van Tom Mikkers (Volkskrant) en Marco Derks (Nederlands Dagblad).

Ik zie dat echter niet zo gauw gebeuren en daarom ligt de vraag naar de positie van de weigerambtenaar nog vol op tafel. Het is hoe dan ook goed dat daar duidelijkheid over komt, en volgens mij kan die duidelijkheid alleen maar inhouden dat er uiteindelijk geen ruimte is voor weigerambtenaren. Ik zal uitleggen waarom.

1. Het principe moet hoe dan ook zijn dat ambtenaren uitvoerders zijn van overheidsbeleid en bewakers van de wet. Alleen in uitzonderingssituaties kan er ruimte worden gemaakt om daarvan af te wijken. Die afwijking kan wel betekenen dat iemand bepaalde taken niet uitvoert, maar niet dat iemand bepaalde wetten overtreedt. Het is dus de vraag welk van de twee hier aan de orde is.

2. Niet elk beroep op gewetensbezwaren wordt gehonoreerd. Het moet bijvoorbeeld praktisch op te vangen zijn in de organisatie en het moet aansluiten bij een traditie. Dat is hier allebei wel het geval, dus in die zin is een beroep op gewetensbezwaren op zich terecht.

3. Het grote probleem met weigerambtenaren is echter niet dat ze een bepaalde taak niet willen uitvoeren, maar dat ze dat voor bepaalde burgers wel en voor andere burgers niet willen doen. Dat is fundamenteel anders dan bij andere gewetensbezwaren. Een brugwachter die niet op zondag wil werken, lijkt mij geen probleem. Onaanvaardbaar is een brugwachter die voor sommige schepen op zondag de brug wel bedient en voor andere niet. Een arts die geen euthanasie wil plegen, kan ik begrijpen. Onacceptabel is een arts die dat (in vergelijkbare situaties) wel wil doen bij sommige patiënten maar niet bij anderen.

4. Wij hebben in Nederland niet twee soorten huwelijk, waarbij je voorstander kunt zijn van het ene en tegenstander van het andere. Er is maar één huwelijk en dat is opengesteld voor MV-, MM- en VV-stellen. Daar kan een ambtenaar niet willekeurig in shoppen. Bij het uitvoeren van de wet maakt de ambtenaar geen onderscheid tussen burgers. Doet hij of zij dat wel, dan is dat onwettig.

5. Het argument dat elke homo toch wel kan trouwen, klopt maar is niet overtuigend. Waar elk heterostel een ambtenaar naar keuze kan uitzoeken, daar moet een homokoppel rekening houden met de mogelijkheid dat de gekozen ambtenaar hen niet wil. De boodschap is dat de gemeente een dergelijk onwettig onderscheid accepteert en kennelijk het ene huwelijk toch anders vindt dan het andere huwelijk. Op het gevaar af dat de vergelijking mank gaat: Tot de jaren zestig mochten zwarten gewoon met de bus in Amerika, maar dan wel achterin…

6. De rechten van huwelijksambtenaren worden volgens mij niet wezenlijk geschonden. Er is geen recht op het zijn van trouwambtenaar. Wie bezwaar heeft tegen een gelijkgeslachtelijk huwelijk, kan op allerlei andere plaatsen in de ambtenarij werken. Overigens zijn veel trouwambtenaar BABS, buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand, en dus externe freelancers. Dat betekent dat er helemaal geen arbeidsrechtelijk probleem is.

7. Ook als de overheid zelf de wet neutraal uitvoert en alle ambtenaren alle huwelijken gelijk behandelen (dus: ook als er geen weigerambtenaren meer zijn), is er nog volop ruimte voor pluraliteit. Iedereen mag in principe buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand worden. Of men nu christen of atheïst, liberaal of conservatief, homo of hetero. Niemand wordt gediscrimineerd, maar ook niemand mag – in die functie – zelf discrimineren.

En met die overwegingen kom ik tot de conclusie dat het goed is dat de regering moet komen met een wettelijke regeling die een einde maakt aan het fenomeen van de weigerambtenaar. Bij de openstelling van het huwelijk in April 2001 is ruimte gelaten voor ambtenaren met gewetensbezwaren. Dat vond ik voor dat moment een goede keuze, ook al was en is het een vreemd compromis (om de redenen hierboven). Het is niet vreemd om dat na tien jaar te heroverwegen, en dat is precies de oproep tot meer duidelijkheid geweest van de Commissie Gelijke Behandeling in 2008.

Misschien is er een overgangsregeling nodig voor zittende ambtenaren, maar het aanstellen van nieuwe ambtenbaren met gewetensbezwaren lijkt mij in elk geval niet kunnen. Ik heb er geen probleem mee dat mensen moeite hebben met homoseksualiteit. Ik vind het prima als ze een huwelijk tussen twee mannen of twee vrouwen geen echt huwelijk vinden. Ik ga daar graag het debat over aan, maar zal ook verdedigen dat mensen deze overtuiging mogen hebben. Maar juist in een plurale samenleving mag de overheid niet zelf – via haar ambtenaren – onderscheid maken tussen burgers.

En verder herhaal ik mijn pleidooi om het burgerlijk huwelijk te deritualiseren en de verdere ceremonie aan de rituele markt over te laten. De hedendaagse BABS-en kunnen zich daar met dezelfde overgave en voldoening beschikbaar stellen voor een mooie trouwdag, maar dan niet namens de overheid. Als een van hen dan geen homo’s, hetero’s, of roodharigen wil bedienen, heb ik daar veel minder moeite mee dan wanneer ze dat doen als dienaar van de overheid.

In mijn armen en bovenbenen heb ik weinig gevoel. Door het harde schoppen en slaan. Kut! Was ik maar hetero. Ik heb het op school gezegd. Flikker, homo, homo, nicht. Toen begon het. Klappen, schoppen. Twee jaar lang. Elke dag. Leraren zeiden dat ze het erg vonden, maar dat ze niks konden doen. Ik ging school haten. Ze zaten bij de poort altijd te wachten. Elke dag. We pakken je straks wel. Ze gooiden passers naar mijn hoofd en dan draaide de leraar zich gewoon om. Nicht. Flikker. Homo. ‘We pakken je straks wel.’ Waar moet ik heen als ik mezelf niet kan zijn? Was getekend, Dave.

Gisteren nam de Tweede Kamer een motie aan waarin zij aangeeft dat ze geen weigerambtenaren meer wil. Nu worden er veel meer jongeren gepest en getreiterd dan dat er überhaupt ambtenaren zijn, maar misschien hebben leraren gelijk wanneer ze zeggen niks te kunnen doen. Niks kunnen doen voor jongeren zoals Dave.

Vandaag moeten we laten horen wat we wel willen: voorlichting en dialoog op alle scholen over diversiteit en anders mogen zijn. Anders in geloof, anders in huidskleur, anders in geaardheid. We willen dat je op school anders kan en mag zijn. En we willen leraren die je nooit de rug toekeren.

Maar misschien moeten we weigeren deze situatie nog langer toe te staan. En moeten we weigeren dat scholen blijkbaar niet de plekken zijn waar je jezelf kan zijn. Misschien genereren wij, weigermensen, dán genoeg aandacht om het thema te agenderen en een maatschappelijk debat te voeren over oplossingen en interventies.

Want: jouw school moet een plek zijn waar jij jezelf kan en mag zijn. Laten we met de Kinderombudsman vechten voor die plek!

Ik ben in de laatste paar jaar naar een aantal huwelijken geweest. De leukste huwelijksceremonies om bij te wonen waren de meest persoonlijke ceremonies. Dat waren die ceremonies waarbij de getuigen op het huwelijk iets persoonlijks over het paar zeiden, of waar de ambtenaar een bekende van het paar was. Vanuit dat perspectief vind ik die discussie over de weigerambtenaar maar moeizaam.

Natuurlijk is mijn eerste reactie: het is absurd dat er mensen de toestemming van de overheid hebben om te discrimineren. Wat zouden we zeggen van een ambtenaar die een huwelijk tussen een blanke en een zwarte weigert? Wat zouden al die SGP’ers zeggen van een ambtenaar die weigert om Christelijke paren te trouwen? We hebben een overgangsperiode in verband met de openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht gehad en all good things come to an end.

Maar achter die hele discussie van de weigerambtenaar ligt een andere tragiek: die van het saaie huwelijk. De ambtenaar houdt een weinig inspirerend verhaal. Hij kent het paar nauwelijks. Hij is een keer langs geweest. Toen is er met name gesproken over de hobby’s van het paar. De ambtenaar heeft daar een verhaaltje om heen gebouwd. Hij merkt op “Jean-Baptiste houdt van vissen. Dat vind ik zelf ook erg leuk.” ” Wagner vindt breien leuk. Mijn vrouw Trijnie vindt dat ook fijn.” Gelukkig is de ceremonie al na een kwartiertje afgelopen. Dan staat de familie al weer aan de slechte koffie en citroencake. Die situatie wordt alleen maar tragischer als de ambtenaar eigenlijk vindt dat het hele huwelijk niet gesloten had mogen worden en zich zelf in bedwang moet houden om niet uit te roepen “deze hele vertoning is een grove belediging van mijn ambt.”

Ik stel voor om het hele idee van de ambtenaar van de burgelijke stand om te gooien. In plaats van een weigerambtenaar moet het uitgangspunt de vraagambtenaar worden. Het kan nu al dat mensen iemand vragen als buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand. Die moet dan een cursusje doen. En dat is nog best kostbaar. Wat nu als we het huwelijk in de eerst plaats laten sluiten door zo’n buitengewoon, tijdelijk ambtenaar? Een bekende van het paar. Iemand die hun heeft zien opgroeien, samen zien komen? Dat kan een oom of een tante zijn, een goede vriend van het paar, de baas van de kroeg waar ze de eerste kus gaven, de hopman van de scoutingvereniging waar het paar elkaar ontmoette. Dat moet natuurlijk goedkoop en bereikbaar zijn voor iedereen. Maar als we al die trouwambtenaren ontslaan ontstaat er vast wat ruimte op de begroting. Voor mensen die helemaal niemand kennen om ze te trouwen of die op donderdagochtend willen trouwen met twee van de straat gepikte getuigen, kan de gemeente een of twee ambtenaren achter de hand houden. Met zo weinig ambtenaren is er geen ruimte voor weigerambtenaren. Maar het uitgangspunt is de vraagambtenaar. Dat maakt van al die grijze huwelijkssluitingen heel persoonlijke gebeurtenissen!

Ik begrijp best dat sommige mensen in de kerk moeite hebben met homoseksualiteit. Het is vreemd voor ze en ze hebben altijd gehoord dat het verkeerd was. Toen ik net predikant was, heb ik ook zitten schipperen tussen een homoseksuele jongeman en de kerkmensen die moeite met hem hadden. Achteraf weet ik dat ik die jongeman daarmee echt te kort heb gedaan. Schipperen betekent uiteindelijk dat je kiest voor de menigte en dat je de eenling in de kou laat staan.

Interview in ‘Coming out churches’, samengesteld door Wielie Elhorst en Tom Mikkers. Zoetermeer: Meinema, 2011.

Toen ik later zelf uit de kast kwam, leidde dat er toe dat ik geen predikant meer kon zijn in de kerk waar ik bij hoorde. Ik vind het nog altijd heel jammer dat het mij niet gelukt is om het gesprek open te houden. Opnieuw was het belangrijkste argument om het niet uit te houden dat ‘de gemeente’ daar nog niet aan toe was. Dat heeft me wel verdriet gedaan, niet alleen voor mijzelf, maar vooral voor homo’s en lesbiennes die daarin een teken zagen dat ze niet echt volwaardig mee konden doen in die kerk. Dat heeft me geraakt, want de centrale boodschap voor mij als predikant was de liefde van God en het recht doen aan kwetsbare mensen.

Adam en Evert

Ik heb het onderwerp kerk en homoseksualiteit een tijdje laten rusten. Maar uiteindelijk heb ik, samen met twee studenten, het boek ‘Adam en Evert’ geschreven. In dit boek gaat het over kerk en homoseksualiteit in orthodox-protestantse en evangelische  kring. Hoe moeilijk is het om elkaar als mensen vast te blijven houden? Dat houdt me bezig. Het gaat niet om een bepaald standpunt over homoseksualiteit. Ik zie mezelf ook niet als homotheoloog. Maar wel snap ik juist als homo en als theoloog waar de spanningen liggen. Eigenlijk proberen we met dit boek mensen te helpen om wat uit de loopgraven te komen en echt met elkaar in gesprek te gaan. Het is heel bijzonder om soms van mensen te horen dat ze met ons boek voor het eerst woorden vonden om elkaar te gaan verstaan. Zo moeilijk is dat kennelijk.

De verschijning van het boek zorgde ervoor dat ik in het land gevraagd werd om inleidingen te verzorgen over dit onderwerp.  Ik merkte dan dat ouders van homoseksuele kinderen een belangrijke pleitbezorger zijn voor meer acceptatie in de kerken van homoseksualiteit. Zij brachten nadrukkelijk naar voren dat ze klem zitten tussen de kerk die homoseksualiteit afwijst en hun wens voor hun kind dat hij of zij gelukkig wordt.  Ouders gunnen hun kinderen geluk en willen uiteindelijk geen massieve kerk die afstand houdt.

Verschuiving

Al zal de ambivalentie over homoseksualiteit in kerken nog wel even blijven bestaan, toch zie ik wel wat verschuiven ook in orthodoxe kringen. Een soort bewustzijn dat ontluikt. Belangrijk is dat we de voor- en tegenstanders elkaar niet al te zwart/wit labelen. Het ligt heel genuanceerd. Natuurlijk zie ik een restauratieve stroming bijvoorbeeld in de Rooms-Katholieke Kerk. Maar ook evangelische groepen in de Protestantse Kerk in Nederland groeien en ook daar wordt homoseksualiteit veroordeeld. Onderschat ook de invloed van migrantenkerken niet. Ook daar wordt homoseksualiteit vaak niet geaccepteerd. Maar tegelijk zijn er in die kerken en in veel andere ook plaatsen waar seksuele diversiteit wel gewoon mag bestaan. Ook in orthodoxe kerken is nu al veel meer openheid en erkenning. Zelfs als men bezwaren heeft tegen homoseksualiteit, begint men wel oog te krijgen voor de ervaringen van homo’s en lesbiennes. Dat is winst.

Genade

Ik zou zelf wensen dat de discussie over homoseksualiteit in kerken niet gaat om de vraag “Wat mogen homo’s?” maar “ Wat betekent het om kerk te zijn?”  Wat moet in de eerste plaats de primaire boodschap van een kerk zijn? Dat heeft volgens mij te maken met God die van iedereen houdt. Dat moet voorop staan.  Als je deze vraag vertaalt naar een lokale situatie, dan gaat het erom hoe je met elkaar een gemeente wilt zijn. Die vraag is interessanter en ook eerlijker. Het kan vruchtbare antwoorden opleveren.  Het begrip Coming Out Church zou eigenlijk niet zo veel met homoseksualiteit te maken hoeven hebben. Het zou over kerken moeten gaan die met hun oorspronkelijk boodschap uit de kast komen. We kunnen in de kerk discussiëren over seksualiteit maar het hoort eigenlijk te gaan over de vraag hoe het heil bij elk van ons is binnengekomen. Voor de meeste mensen – homo en hetero – heeft dat te maken met het gevoel van onvoorwaardelijke acceptatie. En als dat je overkomt, dan is dat louter genade. Ik heb dat ervaren toen ik uit de kast kwam en mezelf mocht zijn. Die genade kan geen kerk me ontzeggen. Inderdaad…eigenlijk ben ik nog een heel gereformeerd jongetje.

Welke vier boeken zou u meenemen als u in een koude winternacht zou worden opgehaald voor een lang, onvrijwillig verblijf in een werkkamp of een gevangenis? Van mij vergt die vraag eerlijk gezegd te veel inlevingsvermogen.

Het overkwam de Duits-Roemeense dichter Oskar Pastior wel. In januari 1945 moest hij zijn koffer pakken, omdat hij als zeventienjarige jongen op de lijst van de Russen stond om naar een werkkamp in Stalins Sovjetunie gestuurd te worden. Als Roemeen van Duitse komaf moest hij voor “herstelbetaling” zorgen.

Onderin een oude grammofoonkist legde hij de Faust van Goethe, de Zarathustra van Nietzsche, een dunne dichtbundel van de Oostenrijkse Heimatdichter (maar ook nazi-poëet) Joseph Weinheber en een bloemlezing met gedichten uit acht eeuwen. “Geen romans, want die lees je een keer en dan nooit weer”. Bovenop de vier boeken kwam allerlei noodzakelijk gerei: van scheerkwast tot nagelschaar.

De beschrijving komt niet direct van Oskar Pastior. Ze staat in de roman Atemschaukel van Herta Müller, de Nobelprijswinnares van 2009. Dat boek is zwaar gebaseerd op Pastiors levensverhaal. In lange gesprekken vertelde hij Müller over de kou, de angst, de pijn, de honger en alle andere ellende in het werkkamp, waarin hij vijf jaar werd afgebeuld. En over zijn verborgen homosexualiteit, die hem de kop zou hebben gekost als ze bekend zou zijn geworden. Hij vertelde haar alles.

Nou ja, bijna alles. Vorig jaar, vier jaar na zijn dood in 2006, werd ontdekt dat Pastior onder de schuilnaam “Otto Stein” van 1961 tot 1968 informant voor de Roemeense geheime dienst Securitate was geweest. Nadat hij overigens in de vijf jaren daarvoor zelf intensief was bespioneerd. In 1968 hield de “samenwerking” op toen Pastior na een reis naar het westen in West-Berlijn asiel vroeg en kreeg. Dat was dus achteraf ook een vlucht uit de klauwen van de Securitate.

Herta Müller was geschokt door de ontdekking, maar voelde ook “medeleven” en “verdriet”. Pastior was kwetsbaar en chantabel als Duitser, homo, dichter en regimecriticus in Roemenë. Jammer vond Müller wel dat hij na 1968 niemand ooit iets had verteld over die zwarte bladzijde uit zijn leven.

Erik de Graaf

Na de teleurstellende afwijzing van het bid voor Roze Zaterdag 2013 in Eindhoven door de stichting Roze Zaterdagen Nederland zijn de vele partijen die hebben meegewerkt aan het bid met een dubbel gevoel achter gebleven. Er was heel erg het gevoel dat de positieve vibe die in Eindhoven het afgelopen jaar aanwezig was bij het samenstellen van het bid niet kapot mocht worden gemaakt door de afwijzing door de stichting.

Er is een bijeenkomst georganiseerd in juli waarin een deel van het kernteam bij elkaar is gekomen. Het gevoel daar was heel erg dat er toch wel iets moest gebeuren in Eindhoven. Besloten werd om na de zomer een bijeenkomst met alle partijen én met nieuwe belangstellenden te organiseren.

De uitkomst van die bijeenkomst is dat er een kleinschalig, eigen evenement wordt georganiseerd dat een jaarlijks karakter moet krijgen. Roze Zaterdag wordt voorlopig niet geprobeerd naar Eindhoven te krijgen.

De volledige verklaring kun je lezen op www.rozezaterdageindhoven.nl.

Gerelateerde blogs:

1. Roze Zaterdag 2013 in Eindhoven?
2. Eindhoven wordt geen Roze Stad 2013
3. Bidbook Roze Zaterdag Eindhoven 2013 een feit

Geachte lezer,

Al geruime tijd probeer ik een tekst te schrijven over Homo tolerantie binnen Nederland, maar kan deze maar niet op papier krijgen. Heeft u tips of suggesties voor mij?

Al jaren dacht ik na over het thema Seksualiteit & Diversiteit en zeker vanaf eind 2005 begin 2006 toen ik mij aansloot bij het netwerk Chronisch Zieken en Gehandicapten nam ik dit thema aan als 1 van mijn kerntaken binnen betreffend netwerk, dat wilde ik niet zomaar natuurlijk en overal zit wel een verhaal achter.

Binnen Nederland oogde en oogt het nog steeds dat wij hier de boel best wel goed voor elkaar hebben voor mensen met andere seksuele voorkeuren die als normaal beschouwd worden binnen Nederlandse regelgeving, mijn vragen waarmee ik speel zijn onder andere of dat wel echt waar is en hier volgen een aantal vragen mijnerzijds:

- Waarom wil ik perse van het onderwerp Homo Tolerantie maken terwijl ik in mijn schrijven meer thema’s en vraagstukken wil aanhalen?
- Heeft het nut om Nederland eens flink onder de loep te nemen ten opzichte van andere landen, wij hebben alles immers vrij goed voor elkaar.
- Persoonlijk heb ik het idee dat er best wel veel dood gezwegen of beschouwd -wordt als ver van mijn bed show, klopt dit?
- Zou het kunnen kloppen dat wij of velen misschien teveel gaan denken in hokjes?
- Wanneer ben je Homo, Lesbo, Bi Seksueel of Transgender en zou het erfelijk kunnen zijn?

Voor mezelf heb ik helder op een rij wat ik in grote lijnen zou willen gaan schrijven, de aftrap zou ik gaan maken met een korte vraagstelling (en misschien beantwoording) waarom de Roze Feestweken zo belangrijk zijn. Hier heeft men immers alles ‘goed’ voorelkaar, er speelt wel wat Homo haat maar dat hou je toch! Vooral niet teveel aandacht aan schenken.

Wanneer je er dieper over nadenkt, mogen we heel blij zijn met de Roze Feestweken en is het ook een goed moment om er over na te denken dat het hier allemaal ‘wel’ kan en in diverse andere landen niet. Misschien denk ik wel eens te diep na over dingen en zou ik de Roze Feestweken wel kunnen verdedigen onder de noemer goed voor toerisme in plaats van na te denken over Homo acceptatie buiten Nederland.

Zelf weiger ik om er juist niet dieper over na te denken, achter het dansende ‘nichten’ gebeuren op een bootje zit toch veel meer? Ik schrijf bewust nichten tussen aanhalingstekens met de vraag wanneer ben je ‘nicht’ of homo? ‘nichten’ ‘verknallen’ toch het goede imago van de Homo?

Volgens mij bestaan er gewoon teveel vooroordelen omtrent Homoseksualiteit en anders geaarden, krijg er zelf meteen een misselijk gevoel bij hoe ik deze zin hier neer klieder.. Hoezo anders geaard?

Zelf ben ik er op uit om een discussie uit te lokken waarbij ik de zogenaamde Tolerante medelander zou willen aanspreken in de vorm van hoe tolerant ben je nu echt?

- Zoenen mag, zolang het maar niet publiekelijk is en het zoenende hetero stel wordt amper opgemerkt wanneer deze het niet teveel overdrijven.
- Homoseksueel zijn kan, zolang ‘mijn’ eigen kind maar geen Homo, Lesbo, Biseksuele of transgender wordt.

Hoe te denken over je bent een Lesbo stel en je wilt een kind, dat zou zogenaamd toch al niet kunnen? Leg maar uit aan je kleine koter hoe het toch mogelijk is dat 2 vrouwen 1 baby hebben, tijdens Biologie lessen wordt er immers gehamerd op het mannetje vrouwtje verhaal?

Omtrent de kinderwens dwaal ik misschien een beetje af in deze, maar bij mijn weten is de regelgeving gaarvoor nog steeds niet goed voor elkaar? Om wel to da point te blijven, hoe is het mogelijk dat bijvoorbeeld het Homo zijn als ziekte beschouwd wordt?

Opvoeding!, Opvoeding!, Opvoeding! En aangeleerd gedrag misschien? Homo en Kanker Homo was vanaf mijn kindertijd een leuk en stoer scheldwoord (ondeugd), op latere leeftijd in mijn tiener jaren had ik niets tegen Homo’s maar woorden als Gore Homo, Vuile Flikker vlogen er wel gemakkelijk uit naar gasten die ‘ik’ niet mocht of waar wat op aan te merken was.. Je zou maar een vette onvoldoende halen op vak x waarbij je al minder gemakkelijk met leerkracht x overweg kon.. Zo’n ‘Etterbak’ heeft toch de pik op je en schelden is hip?

Auw, ik moet nu stoppen met schrijven voelde zojuist een zweep in mijn nek, “zal wel heel stout geweest zijn.” Werkelijke vraag mijnerzijds is waarom moet alles in hokjes gestopt worden? Mensen gaan naar die stomme hokjes leven en sommigen daarvan zouden wel eens op zoek kunnen zijn naar het hokje wat het beste bij hen past.

Persoonlijk gezien vind ik dat jammer, zou dit hele verhaal ook op 1a 2 a4tjes passen? Lange teksten zijn saai om te lezen en deze brief zou wel behoorlijk ingekort mogen worden.

Alvast bedankt voor uw reactie,

Vriendelijke Groet,

Klaas Woltinge :P

(bovenstaande tekst is bewust wat spottend opgesteld, niet alles te letterlijk nemen s.v.p.)

Vrijzinnigheid is een begrip dat leeft binnen GroenLinks – maar ook binnen D66 en de PvdA. Het slaat op een mentaliteit waarbij het individu niet langer wordt beknot door seksegebonden rolpatronen, taboes op homoseksualiteit of andere culturele en/of religieuze opvattingen en gewoonten die individuele ontplooiing in de weg staan.

Vrijzinnigheid is van groot belang, maar de maakbaarheid ervan is beperkt omdat vrijheid en emancipatie zich moeilijk laten afdwingen. Tegelijk is de veerkracht van de Nederlandse samenleving vaak zo groot dat veranderingen vaak van onderop groeien. Het is veel effectiever om die hoopvolle en authentieke processen te stimuleren dan om – op paternalistische wijze - onwillige mensen tot vrijheid te dwingen. Als dat überhaupt al mogelijk en wenselijk zou zijn.

Het is begrijpelijk dat de openstelling van het huwelijksregister voor homoseksuelen in 2001 bij een minderheid van conservatieve trouwambtenaren niet meteen tot enthousiaste reacties leidde. Ook ligt het niet voor de hand dat alle orthodox-gelovige vrouwen kiezen voor een radicaal andere levensstijl dan hun moeders en grootmoeders. Maar dat neemt niet weg dat alle mensen wel dezelfde rechten hebben en ontplooingskansen zouden moeten krijgen. Vrijzinnigheid mag geen dwangbuis worden, wel een wenkend perspectief en een ontspannen uitnodiging.

Dat laatste – vrijzinnigheid als een ontspannen uitnodiging - mis ik bijvoorbeeld in het integratiedebat en in het debat over godsdienstvrijheid. Ook binnen mijn eigen partij, GroenLinks, mis ik bij sommigen weleens wat relativeringsvermogen. Enerzijds gaat het over vrijheidsrechten maar anderzijds over culturele verschillen en over ongelijktijdigheid: niet iedereen maakt de zelfde ontwikkeling door op het zelfde tijdstip. Het gaat over veranderingsprocessen die nog niet zo lang geleden in de breedte van de Nederlandse maatschappij plaatsvonden. Dat heeft tijd gekost. Mogen die processen nu (bij anderen) helemaal geen tijd meer kosten en geduld vragen? Ik denk van wel, als we de uiteindelijke richting maar helder hebben.

Het ontkennen of afwijzen van homoseksualiteit en het in stand (willen) houden van een ongelijke positie van vrouwen en mannen in sommige kringen, past niet bij de vrijzinnige maatschappij die ook mij voor ogen staat. Maar de bevordering van vrijheid en emancipatie vraagt in de eerste plaats om dialoog en geduld en pas in allerlaatste instantie om wetgeving en dwang. Hoe kunnen we zoveel mogelijk mensen en groepen stimuleren of verleiden om te kiezen voor vrijheid en emancipatie?

In elk geval niet door te stellen of te suggeren dat een bepaalde religie of (sub-)cultuur achterlijk is. Elke godsdienst, levensbeschouwing of cultuur wordt geïnterpreteerd en gepraktiseerd door nieuwe generaties. Zij doen dat in de context van de moderne wereld en de open samenleving. Onder de oppervlakte broeit het vaak van de langzaam groeiende veranderingen. Denk aan feministische moslima’s. Of bijvoorbeeld aan het feit dat er sinds kort kinderopvangcentra bestaan op reformatorisch-christelijke grondslag. Persoonlijk juich ik deze verzuiling niet toe, maar het geeft aan dat het steeds normaler wordt dat SGP-vrouwen op de arbeidsmarkt actief zijn, wat twintig jaar geleden nog volstrekt ondenkbaar was. En het feit dat gereformeerd-vrijgemaakte homo’s zich organiseren en ruimte bevechten in hun eigen kring, is een ontwikkeling die ook spontaan is gegroeid en (een deel van) de achterban van de ChristenUnie uiteindelijk ingrijpend zal veranderen.

Juist omdat verandering van onderop het beste werkt, was het ook beter geweest als het onverdoofd ritueel slachten niet meteen door de Tweede Kamer per wet verboden zou zijn geworden, maar eerst tot dialoog had geleid met bijvoorbeeld een convenant als uitkomst. De betreffende joden en moslims hadden dan zelf met een veranderingsproces kunnen starten. De eigen geloofstraditie had dan in harmonie gebracht kunnen worden met nieuwe inzichten rond dierenwelzijn. Omdat echter niet voor dialoog en een ontspannen oplossing is gekozen maar voor dwang, voelt een groot deel van de joden en moslims zich geschoffeerd. Het is bovendien erg hypocriet dat een partij als de VVD – die nooit enige moeite heeft met de bio-industrie – zich wel keert tegen onverdoofd ritueel slachten. Geld verdienen aan grootschalig industrieel dierenleed is blijkbaar minder kwalijk dan kleinschalig dierenleed op basis van eeuwenoude rituelen. Ergo: voor de VVD is niet geldzucht, maar religie de bron van alle kwaad. Hoe simpel wil je het hebben.

De kwestie van de zogeheten weigerambtenaren vind ik ingewikkeld. In alle Nederlandse gemeenten kunnen homo’s en lesbo’s met elkaar trouwen. Wat is dan nog het probleem – zo kun je oppervlakkig stellen. Toch vind ik het ongerijmd dat een uitvoerend ambtenaar een andere norm (en smallere interpretatie) hanteert van wat het huwelijk inhoudt – en voor wie het bedoeld is – dan de nationale wetgever doet op basis van democratische besluitvorming. Die ongerijmdheid moet je niet willen oplossen door elke afzonderlijke gemeente zijn eigen beleid te laten formuleren ten aanzien van weigerambtenaren, zoals nu het geval is.

Beter is een landelijke overgangsregeling voor weigerambtenaren (zoals eerder bepleit door publicist en politicologie-student Willem de Gelder). Deze regeling kan bijvoorbeeld behelsen dat vanaf nu (2011; tien jaar na invoering) geen enkele weigerambtenaar meer mag worden aangenomen. En dat alle nu nog zittende weigerambtenaren tot en met uiterlijk 2015 hun werkzaamheden mogen blijven verrichten. De richting is dan helder en trouwambtenaren hebben zich op termijn volledig te voegen naar de ruimte die het huwelijk volgens democratische besluitvorming aan mensen biedt. Omdat trouwambtenaar worden een volstrekt vrije keuze is, worden mensen in deze situatie niet gedwongen om handelingen te verrichten die tegen hun geweten in gaan.

De richting die ik kies is die van maatschappelijke vrijzinnigheid (die overigens niet hoeft te botsen met midden-orthodoxe posities in de wereld van kerk en religie). Maar de weg er naartoe moet van haar scherpe en intolerante randjes worden verlost. Dat vraagt bijvoorbeeld om ondersteuning van bewegingen van onderop, denk aan subsidies voor homo- en vrouwenemancipatie (positief). En dus niet om secularistische Don Quichottes die te hoop lopen tegen bepaalde groepen en overtuigingen (negatief).

GroenLinks moet bovendien niet vergeten dat ecologie en sociale rechtvaardigheid haar kernthema’s zijn en dat juist op die terreinen sneller en effectiever resultaten geboekt kunnen worden tegen consumentisme en de groeiende kloof tussen arm en rijk. Door een fixatie op vrijheid, zouden we de gelijkheid en broederschap nog vergeten. Ja, broederschap… fraternalisme dus. En alstjeblieft geen paternalisme, hoe vrijzinnig die ook bedoeld moge zijn.

Op zaterdag 2 juli 2011 heeft de Stichting Roze Zaterdagen Nederland gekozen voor de Roze Stad van 2013, de stad die in 2013 Roze Zaterdag mag organiseren. Naast Eindhoven hadden ook Utrecht en Arnhem zich kandidaat gesteld.

De organisatie heeft niet voor Eindhoven gekozen, maar voor het bid van Utrecht. “In 2013 zal deze stad niet alleen de vrede van Utrecht herdenken maar ook roze hart van Nederland zijn. We zijn er van overtuigd dat de initiatiefnemers van de stichting Pann buiten de traditionele Roze Zaterdag bezoekers veel extra jongeren naar het evenement Roze Zaterdag zullen trekken.” Aldus Vincent Lorijn namens de stichting Roze Zaterdagen Nederland.

“Bovendien hebben ze laten zien dat ze megafeesten kunnen organiseren en zetten ze zich al meer dan 42 jaar in voor homo-emancipatie, waarbij ze kunnen steunen op een grote groep vrijwilligers. Daarnaast heeft Utrecht de kennis en expertise van de organisatie van het Midzomergrachtfestival, een van de betere jaarlijks terugkerende roze evenementen van Nederland. Deze mix van ervaring, jeugdig enthousiasme en vernieuwing staat voor ons garant voor een succesvol roze jaar en biedt een solide basis voor het evenement Roze Zaterdag in de toekomst.”

Daarmee vallen dus de steden Eindhoven en Arnhem af. Voor de vrijwilligers die het bid in Eindhoven mogelijk hebben gemaakt een diepe teleurstelling. Ook deze keer komt Roze Zaterdag niet naar Eindhoven, waar Roze Zaterdag nog nooit is georganiseerd. Utrecht gaat Roze Zaterdag voor de derde keer organiseren. Op dit moment is het niet duidelijk of het vrijwilligersteam van het bid Roze Zaterdag Eindhoven voor de kwalificatie in 2014 wilt gaan. Daar beraadt het kernteam zich nog op.

Zie ook: www.rozezaterdageindhoven.nl

Gerelateerde blogs:

1. Roze Zaterdag 2013 in Eindhoven?
2. Eindhoven wil eigen roze evenement
3. Bidbook Roze Zaterdag Eindhoven 2013 een feit

Gisteren en vandaag verschijnen berichten in de media dat weigerambtenaren niet welkom zijn in de vier grootste Nederlandse steden. Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht nemen stelling tegen minister Bijsterveldt (Emancipatie) door o.a. in de emancipatienota in deze gemeenten te benadrukken dat weigerambtenaren niet welkom zijn.
De minister stelde onlangs dat ambtenaren die vanwege hun geloof moeite hebben met het huwen van twee mannen of twee vrouwen, dat moeten kunnen weigeren. Dit heeft tot veel ongeloof en verbijstering geleid in de homogemeenschap, ook in Eindhoven.

GroenLinks vindt het van groot belang dat Eindhoven een stad is zonder weigerambtenaren en vindt het van belangrijk dat dit ook door het stadsbestuur wordt uitgedragen. In tijden waarin de minister zo een uitspraak doet en daarmee stelling neemt is het van belang dat ook bestaande uitgangspunten (zoals bekrachtigd bij motie door deze raad op 6 maart 2007) openlijk worden herbevestigd.

Gerelateerde blogs:

1. Tom bij weSP
2. Avond bijeenkomst met Judith Sargentini
3. Zin in Amsterdam Gay Pride

Er zijn weinig landen zo goed voorbereid op een aardbeving als Japan. De fundamenten van veel gebouwen zijn erop berekend dat ze flinke schokken te verduren kunnen krijgen. Japanse wijsheid is mede door schade en schande tot stand gekomen. Het afgelopen weekend is daar een belangrijke les aan toegevoegd.

Al die ervaring met natuurrampen heeft namelijk niet kunnen voorkomen dat een kernreactor is gaan lekken. Japan is voor de energievoorziening afhankelijke geworden van ruim 50 kernreactoren.

De kans op een ramp in zo'n kernreactor is erg klein.
De kans op een aardbeving is erg klein.
De kans op een tsunami is erg klein.

Maar de kans dat zich een keer een grotere aardbeving voordoet dan de afgelopen pakweg 100 jaar, die is aanzienlijk. En de kans dat één van die goed beveiligde 50 reactoren dan beschadigd raakt, die is kennelijk ook groter dan was ingeschat. Of was ook deze ramp gewoon voorzien?

Statistici kunnen mooi voorrekenen hoe klein de kansen op rampen zijn, bij verschillende maten van beveiliging. Helaas is het de politiek die moet bepalen of zo'n risico aanvaardbaar is. En in de politiek, daar is het toch vooral de Homo Economicus die de scepter zwaait. Die ziet de huidige mate van industriële groei als randvoorwaarde. Er moet dus steeds meer energie geleverd worden, waarbij de kans op een nucleaire ramp inmiddels als een aanvaardbaar bedrijfsrisico wordt beschouwd. Natuurlijk kun je miljoenen extra steken in het verkleinen van een kans op een ramp, maar nu we in een mondiale economische crisis verkeren kunnen we dat geld wel beter gebruiken...

Onder het mom van een milieuvriendelijk alternatief wil onze huidige regering ook kernreactors bij laten bouwen. Liefst zo snel mogelijk. Wij zijn er voor onze energievoorziening van afhankelijk, roept de Homo Economicus. Onze mate van industrialisatie vereist dat. En ach, al zou er wat mis kunnen gaan, die kans is toch zeker verwaarloosbaar klein?