WEIGER HET WERK NIET

Het lijkt een sympathieke wapenspreuk. Hij doet mij denken aan het motto van Scouting “Weest paraat!”. Sta altijd klaar als er een goede daad te doen is. Eens scout, altijd scout! Het motto spreekt mij nog steeds aan. Maar het is niet hetzelfde als de wapenspreuk van Kardinaal Eijk. Die doet mij denken aan het beruchte “Bevel is bevel!”, waarop ondergeschikten zich vaak beroepen als zij in opdracht van hun baas foute dingen hebben gedaan. In ander verband heb ik al vaker gezegd, dat je aan een opdracht nooit zonder meer mag gehoorzamen, maar altijd moet overwegen of die niet strijdig is met de wet of met jouw integriteit of met het goede fatsoen of met de naastenliefde. De toch wat absoluut klinkende wapenspreuk kent die twijfel niet.

Van wie krijgt een bisschop dan orders? Een bisschop kent eigenlijk niemand boven zich, ook niet de paus of de curie, het ambtelijk apparaat rond de paus. De paus is de eerste onder zijns gelijken. Alleen een vergadering van alle bisschoppen met de paus, een concilie, staat boven een afzonderlijke bisschop. Maar dit is de theorie. Een bisschop moet sterk in zijn schoenen staan om een krachtig eigen beleid te kunnen voeren. Pas als hij dan zou handelen in strijd met de kerkelijke leer of de kerkelijke regels kan hij problemen met de centrale leiding van de kerk krijgen.

Veel van wat van Rome komt valt te interpreteren. Je kunt het letterlijk nemen, maar als bisschop kun je het in tamelijk gematigd beleid omzetten. Je kunt ook rekening houden met de eigen cultuur en de lokale omgangsvormen. Je kunt je eigen accenten leggen. Dat ligt niet in het karakter van Kardinaal Eijk. Hij vindt dat regels er zijn om je aan te houden en hij wil de regels ook uiterst gestreng handhaven. Wie niet gehoorzaamt vliegt eruit! Veel priesters weten heel goed, dat dit slecht zal vallen bij de mensen. Een voorbeeld. Een katholieke vrouw is keurig getrouwd met een gedoopte protestant, actief kerklid, maar ook vaak samen met zijn vrouw aanwezig in katholieke vieringen. Hij erkent de werkelijke aanwezigheid van Jezus in de H. Hostie en wil dan graag samen met zijn vrouw te communie gaan en zeker als een van hun kinderen de Eerste H. Communie doet of het H. Vormsel ontvangt. De officiële kerkelijke autoriteiten keuren dat nog steeds niet goed. Ze beseffen nauwelijks welke pijn zij veroorzaken en hoe verontwaardigd de mensen zijn. Zo zijn er priesters die de communie weigeren aan gescheiden mensen en dus zo’n een derde van de kerkleden buitensluit.

Dat rücksichtlos handhaven van de regels is ook een maatschappelijk verschijnsel. Met name de PVV eist, dat rechters strenge straffen uitdelen en wil zelfs minimumstraffen instellen. Weigerambtenaren moeten gedwongen worden homohuwelijken te registreren. Joden en Islamieten moeten gedwongen worden zich voortaan niet langer aan de eigen voorschriften voor het slachten te houden. Het gebruik van softdrugs wordt aan veel strengere regels gebonden, zodat drugsgebruik weer gecriminaliseerd wordt. Dat dwangmatige denken loopt ook dwars door alle partijen heen. Een beroep op eigen verantwoordelijkheid wordt alleen nog gedaan als dat financieel goed uitkomt.

Maar als je mensen op deze manier leert automatisch te gehoorzamen, dan kom je in de problemen als een overheid of een kerkleider of een werkgever iets van mensen eist, dat echt niet kan. Bij psychologische proeven is bewezen, dat proefpersonen nauwelijks in staat waren weerstand te bieden aan bevelen om iets te doen, waarvan ze wisten, dat het verkeerd was. Dat zagen we en zien we ook in de werkelijkheid gebeuren.

Kardinaal Eijk beseft waarschijnlijk nauwelijks hoe vreselijk onverantwoord zijn manier van leiding geven is. Hij leert mensen automatisch te gehoorzamen. Het moment voor een krachtig neen komt nu wel heel erg dichtbij.

Jaargang 5, Nr. 206,

2011 was het jaar van de bestuurscrisis in Waterland waarin de burgemeester door VVD, PvdA, Waterland Natuurlijk! en D66 naar huis werd gestuurd. GroenLinks was het niet eens met dit besluit omdat wij vinden dat een burgemeester een onderzoek naar de integriteit van raadsleden moet kunnen instellen zonder meteen zelf het veld te moeten ruimen. Maar de meerderheid beslist.

lees verder

Afgelopen week is de directeur van Stichting Gereformeerde Bouwcorporatie voor Bejaarden (SGBB) veroordeeld tot 3 jaar cel. De rechtbank achtte de man schuldig aan oplichting, valsheid in geschrifte en witwassen. De inmiddels ex-directeur heeft gefraudeerd met miljoenen euro's van de corporatie door vastgoedprojecten aan te laten kopen door een onderneming waaraan een kennis leiding gaf. Deze projecten werden vervolgens voor een veel hogere prijs doorverkocht aan SGBB. De winst verdeelden de twee via een witwas-BV waarvoor de (schoon) zus van de ex-directeur werkzaam was. Onnodig om te vermelden dat zij mee profiteerde van de winst. Het zou zo maar kunnen dat de raad van toezicht van SGBB, waar wethouder van Milligen destijds deel van uit maakte, door de directeur bewust op het verkeerde been is gezet. Maar het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV) heeft de leden van de raad van toezicht alvast wel aansprakelijk gesteld. Zij kunnen volgende maand een dagvaarding in de bus verwachten.

Deze zaak lijkt niet op zichzelf te staan. Zo hebben bestuurders van woningcorporaties de afgelopen jaren bijna €30 miljoen in eigen zak gestoken. De schade loopt op tot meer dan €300 miljoen. Dit blijkt uit een inventarisatie van schadeclaims en rechtszaken. Diverse corporaties kampen met problemen:

• Het Amsterdamse Rochdale waar de directeur zichzelf niet alleen teveel pensioengelden toekende maar zichzelf ook een Maserati als dienstauto cadeau gaf,
• PWS uit Rotterdam, waar de directeur en een lid van de raad van toezicht samen spanden om zichzelf te verrijken,
• Woonbron uit Rotterdam, verloor met de aankoop van een cruiseschip €80 miljoen,
• Rentree uit Deventer verloor door grondspeculaties €60 miljoen,
• Woningstichting Geertruidenberg (WSG) verloor door de aankoop van vastgoedprojecten en gronden €60 miljoen en diende een claim in tegen de directeur.

Het is dus een zootje bij een aantal woningcorporaties. Er gaan enorme bedragen om in de woningbouwsector. Het gebrek aan intern toezicht is volgens deskundigen een belangrijke oorzaak voor de problemen. Deze problemen lijken zich te concentreren rond de aankoop en verkoop van grond. In een markt met stijgende huizenprijzen kon het voor Woningcorporaties niet op. Het geld leek als vanzelf binnen te komen. Maar nu de huizenprijzen niet meer stijgen komen de problemen en het wanbeleid aan het licht. Het is zoals de rechter in de uitspraak in de zaak tegen de ex-directeur van SGBB zie "de verdachte heeft een volstrekt gebrek aan moraal en hij heeft daarnaast zijn positie grof misbruikt om diefstal mogelijk te maken". Het zijn zeker voor de wandaden van dit kaliber goed gekozen woorden.

We zagen elkaar vanmiddag van een afstandje en op hetzelfde ogenblik. We konden ons lachen niet inhouden. Enkele weken geleden kreeg ik al een sms van haar: ze had heugelijk nieuws. De wijziging naar haar zelfgekozen achternaam was een feit! Ze wilde het me pas laten weten wanneer ze het verzilverd zag in haar nieuwe paspoort. We haalden herinneringen op. Over zweet, tranen en rillingen. ‘Weet je nog…’ De bureaucratische molen, de afhankelijke positie richting buitenlandse ambassades en de regelgeving in ons eigen land: hoe zéér ze vrijheid in de weg stonden. Man o man. Zij verdient een standbeeld.

We leerden elkaar kennen in de vrouwenopvang, jaren geleden. De gedachte aan de vrijheid die haar was ontnomen en de inbreuk die is gepleegd op haar integriteit, en die van haar kinderen, ontroeren me nog. Nog een geluk dat we vandaag konden vaststellen dat we destijds ergens mee zijn begonnen. Iets wat er voor heeft gezorgd dat wij elkaar vandaag lachend tegen konden komen op het Waagplein. Ze vroeg hoe het met mij was. ‘Kan niet beter,’ zei ik haar. Dankzij dit moment.

Haar nieuwe achternaam betekent zoveel als vrijheid betekent. De vrijheid die geoogst moet worden. We gaan het vieren.

‘Mam, mag ik Kris een mandarijntje geven?’

Huisarts Hans van der Linde uit Capelle aan de IJssel is door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) aangeklaagd omdat hij de integriteit en onafhankelijkheid van directeur Coutinho in twijfel zou hebben getrokken. Van der Linde schreef in Trouw dat hij het nut van de griepprik betwijfelde. Hij merkte daarbij op dat voorstanders van vaccinatiecampagnes, zoals Coutinho, ook

WEIGERAMBTENAREN

Op de middag, dat de Tweede Kamer met grote meerderheid de motie

over de weigerambtenaar aannam, stuurde ik onderstaande brief als E-mail naar ineke van Gent.

Beste Ineke,

Een jaar of vijf geleden speelde het onderwerp weigerambtenaar ook. Femke was in Utrecht en probeerde een discussie te ontwijken, Ik zei, dat ik dat te gemakkelijk vond en legde uit, dat ik het volstrekt niet eens ben met die weigerambtenaren en toch hun standpunt respecteer. Hen dwingen te kiezen tussen ontslag of toegeven en homohuwelijken wel registreren zou gewetensdwang betekenen. Andere aanwezigen wezen op een ingezonden brief in ons Magazine, waarin ook tot behoedzaamheid werd gemaand.

Ambtenaren moeten vooral hun geweten NIET thuis laten als ze naar hun werk gaan. Voortdurend bestaat de mogelijkheid, dat ze in hun werk voor gewetensvragen komen te staan. Soms worden ze dan klokkenluider. Op mijn weblog (en planeetgroenlinks.nl) schreef ik deze week erover. Gewetensdwang kan zich ook tegen je keren, want vaker ontstaat er een conflict tussen werk en principes. 1.)

Uiteindelijk hebben weigerambtenaren waarschijnlijk geen juridische poot om op te staan. Eigenlijk gaat het daar ook niet om. Het gaat erom of wij de eeuwenoude traditie van tolerantie terzijde schuiven en niet langer rekening houden met het standpunt van minderheden. 2.) Homo's hebben eeuwenlang geleden onder het gebrek aan tolerantie. Zij weten als geen ander wat het met mensen doet. Ook Roomsen kunnen er over meepraten. Nog in de tweede helft van de vorige eeuw mochten ze geen burgemeester worden van een grote stad of opperofficier of rechter bij de Hoge Raad. Ze waren onbetrouwbaar, want zij gehoorzaamden aan een buitenlands staatshoofd. De onverdraagzaamheid naar religieuze standpunten komt de laatste tijd weer terug. GroenLinks is een partij, waar mensen van allerlei pluimage elkaar vinden in hun strijd voor een schoon milieu, een rechtvaardige samenleving en een vreedzame wereld. Juist een partij als Groenlinks past het religieuze en andere minderheden te beschermen tegen onverdraagzaamheid.

Dat je het onderwerp gebruikt om problemen tussen de coalitie en de gedoogpartners te veroorzaken is begrijpelijk. Ik ben er niet blij mee.

Met vriendelijke groet,

John Jorna

Ter toelichting:

1.)  Je zou er van uit moeten kunnen gaan, dat ambtenaren altijd gewetensvol handelen. Twee voorbeelden, waaruit blijkt, dat het daaraan wel eens ontbreekt. Het is al meer dan veertig jaar geleden, dat er in mijn woongemeente een ander subsidiesysteem voor het jeugdwerk moest komen. Het voorstel was om op ledenbasis te subsidiëren. De Directeur van het Provinciaal Jeugdwerk Bureau zou positief geadviseerd . Dat kon ik mij niet voorstellen, want subsidiëring op basis van activiteiten kwam juist in zwang. Ik belde de directeur en hij ontkende ooit een positief advies te hebben gegeven. Dat kon ik van hem op schrift krijgen. Ik seinde raadsleden in, die B&W vroegen of er wel positief geadviseerd was. B&W bleven volhouden. In de pauze zorgde ik, dat de brief bij een raadslid kwam en die las de brief voor. Iedereen had het fout gedaan behalve B&W. Het raadslid moest handelen zonder last of ruggenspraak. De brief was niet waar en mij werd het evenzeer kwalijk genomen. Recent heb ik beschreven hoe er gemanipuleerd is bij de procedures rond het Rijsbruggerwegtracé. In een van de stukken was op een kaart de oude Rijnbedding weggelaten, waarin de weg komt te liggen.

Een regeling voor klokkenluiders kan er alleen komen als de Tweede Kamer met een initiatiefwetsontwerp komt. Er valt kennelijk veel te verbergen.

2.) Eigenlijk is het een kwestie van beschaving of je bereid bent een bevolkingsgroep een eigen standpunt over het homohuwelijk en hun eigen ambtenaren van de Burgerlijke Stand te gunnen. Een verbod van weigerambtenaren komt neer op een beroepsverbod voor een bevolkingsgroep. Zo mochten heel lang communisten geen postbode worden.

Wij leven in een maatschappij met heel veel verschillende groepen: religies en daarbinnen weer meerdere richtingen of kerken, atheïsten, humanisten en om dat een beetje vreedzaam te laten verlopen is er een traditie van tolerantie.

Antwoord namens Ineke

Ik kreeg ook namens Ineke een antwoord. Het viel mij op, dat daarin nergens werd ingegaan op mijn brief. Daarop enig commentaar.

Als weigerambtenaren zouden worden toegestaan, zou de overheid discrimineren. Nog nergens is het voorgekomen, dat het laten registreren van een huwelijk tussen personen van gelijk geslacht onmogelijk werd gemaakt. Nergens heeft de overheid gediscrimineerd.

Het enige probleem is, dat er weigerambtenaren bestaan. Daar heeft verder niemand last van. En toch is er voortdurend heibel over.

Hierboven wees ik er al op. Nooit mag een ambtenaar een opdracht zo maar uitvoeren. Altijd hoort hij te toetsen aan de wet en aan regels van integriteit en dat hoort hij gewetensvol te doen.

Waar eindigen we als ambtenaren zo maar kunnen weigeren de wet uit te voeren? Mogen ze dan ook weigeren een kind van een lesbisch paar in te schrijven in het geboorteregister? Stemmingmakerij! Alle voorbeelden zijn nergens voorgekomen en zullen ook nergens voorkomen.

Maar we kunnen ons wel afvragen waar we eindigen met het niet serieus nemen van religieuze overtuigingen. Naar mijn smaak wordt dat steeds erger en neemt de onverdraagzaamheid toe. Ik vraag mij af en toe af of die anti-houding eigenlijk meer anti-Islam gericht is en alleen maar algemeen wordt geformuleerd om de eigenlijke motieven te verbergen.

Er is alle reden om allemaal eens ons geweten te raadplegen.

Onlangs is mevrouw Ligtelijn benoemd als wethouder voor  Gemeentebelangen. De wethouder blijkt ook lid te zijn van D66. Voor die partij stond zij in de vorige raadsperiode zelfs op de plaatselijke kandidatenlijst. D66 zit ook in de edese raad en is oppositie partij. De wethouder doet geen afstand van haar lidmaatschap en blijft dus lid van D66. Zo is D66, als oppositiepartij, min of meer lid van het college. De lokale fractie is dan ook erg blij met ‘hun’ wethouder in het college.

Maar is dit ook een gewenste, transparante, situatie? Of is dit vragen om moeilijkheden? Het kan nu voorkomen dat:

• De nieuwe wethouder de Algemene ledenvergadering van D66 binnenstapt en meestemt over het verkiezingsprogramma van D66 voor 2014 of
• De nieuwe wethouder gaat meestemmen over de kandidatenlijst voor de verkiezingen van 2014 of
• De nieuwe wethouder gaat meestemmen over de lijsttrekker of
• De nieuwe wethouder zichzelf kandidaat stelt.

Ook kan zij als partijlid nu al de fractievergaderingen van D66 Ede bijwonen.

Saillant detail is dat mevrouw Ligtelijn tot haar benoeming voorzitter was van de WWB raad en in die rol fel gekant was tegen de bezuinigingen op armoedebeleid. In haar nieuwe rol moet ze nu juist die bezuinigingen gaan uitvoeren. Die nieuwe rol en het verleden zullen dus nog wel de nodige discussie opleveren.

Is de wethouder door haar dubbele pet niet extra kwetsbaar? Moet hier worden ingegrepen? En als moet worden ingegrepen wie moet dit dan doen? En wat kan dan het beste worden gedaan?

Begin juni stuurde de coalitie van PvdA, VVD, Waterland Natuurlijk! en D66 burgemeester Jongmans weg. Gisteren, 1 november, kwam er eindelijk een brief van de minister die het ontslag van burgemeester Jongmans moet verlenen. En dat was bepaald geen standaardbrief.......

lees verder

Gisteravond is het onderzoeksrapport naar de integriteit van Dijkgraaf Henk Tiesinga openbaar geworden. De dijkgraaf kwam afgelopen zomer in opspraak nadat commotie ontstond over zijn nevenfunctie als voorzitter van de Koepel windenergie Noordoostpolder. Omdat deze koepel een windpark wil realiseren waarvoor vergunningen nodig zijn van het waterschap lijkt er een tegengesteld belang te zijn ontstaan.

In opdracht van de Algemene Vergadering van het Waterschap Zuiderzeeland heeft WagenaarHoes een onderzoek verricht naar de vermeende belangenverstrengeling van de dijkgraaf en pleit hem op alle punten vrij: “Wij hebben geen aanwijzingen gevonden van niet-integer handelen door de dijkgraaf in relatie tot het windpark Noordoostpolder. Van belangenverstrengeling is geen sprake geweest.”

Wel stelt het rapport (de samenvatting -pdf) dat: “de deelname van de heer Tiesinga aan de stuurgroep en de overleggen bij EZ in de publieke beeldvorming bijgedragen aan de schijn van belangenverstrengeling.”

De Algemene Vergadering heeft haar steun aan de dijkgraaf uitgesproken en daarmee is de kous in politieke zin af lijkt me. Toch blijft er wel iets knagen.

Als bestuurder in het Openbaar Bestuur en als politicus moet je jezelf nog nadrukkelijker bewust zijn van je integriteit en de mogelijke schijn van belangenverstrengeling. Zelfs als vaststaat dat er niets aan de hand was (zoals het rapport van WagenaarHoes nu stelt bij de dijkgraaf) zal er altijd ‘iets’ blijven hangen. Veel mensen zullen toch denken ‘waar rook is, is vuur’ hoewel daar geen aanleiding voor hoeft te zijn. Dat is schadelijk. In de eerste plaats voor de betrokken personen, in de tweede plaats voor de organisatie die hij/zij vertegenwoordigd en in algemenere zin is het schadelijk voor het vertrouwen in de overheid en politiek bestuur.

Dat een organisatie na het uitkomen van een rapport dat de betrokkene vrijpleit snel wil overgaan tot de orde van de dag (‘niets aan de hand’) kan ik me voorstellen. Maar de vraag of dit verstandig is uit oogpunt van ‘het vertrouwen in de overheid’ kan hierbij wel worden gesteld.

Zelf ben ik van mening dat je als politiek ambtsdrager, ook als er feitelijk niets aan de hand is, diep door het stof moet als je integriteit in opspraak is geraakt. Want er is altijd een oorzaak die aanleiding geeft tot de ophef en die had je moeten (proberen te) vermijden. Of je daarna nog geloofwaardig bent moet van geval tot geval bekeken worden. Maar ik vrees dat het maatschappelijk gevoel van vertrouwen meestal geschaad is en dat dit het functioneren en bovenal de geloofwaardigheid niet ten goede komt.

Laat ik mijn oud-partijleider Femke Halsema tijdens een spoeddebat afgelopen november over de integriteit van Kamerleden citeren: “Ik blijf bij de opvatting dat Kamerleden in opspraak kunnen raken en dat daarmee een serieus probleem voor de geloofwaardigheid van de politiek ontstaat. Dat probleem is er niet pas nadat de rechter een oordeel heeft uitgesproken.”

Naar mijn opvatting geldt dit niet alleen voor Kamerleden, maar voor alle publiek-politieke ambtsdragers.

Functioneren in het openbaar bestuur en politieke gremia maken dat je handelen extra onder een vergrootglas ligt van de maatschappij. Dat is ook goed, maar vraagt dat je vrijwel doorlopend je eigen handelen blijft toetsen op integriteit. Dit maakt het leven er niet makkelijker op, dat ervaar ikzelf dagelijks bij het toetsen van mijn eigen handelen. Toch denk ik wel dat het noodzakelijk is.

In dit verband is op Twitter wel verwezen naar de uitspraken van oud-fractieleider Halsema over de integriteit van Kamerleden. Zij stelde dat het voor “het goed functioneren van een Kamerlid”, niet alleen geldt, “of je wel of niet strafrechtelijk veroordeeld bent.” Alleen maar verklaren dat je onschuldig bent, zoals Peters deed, lijkt in dit licht onvoldoende. Echter, Halsema zei één zin later in hetzelfde debat ook iets anders tegen Wilders:

Het siert u dat u opkomt voor uw eigen Kamerleden en dat u zich verweert op het moment dat er geen sprake is van strafrechtelijke veroordeling; daar zult u mij niet over horen.

Daarmee doelt zij op de andere kant van de medaille: wat zou een partij waard zijn als iemand bij de eerste de beste beschuldiging aan de dijk wordt gezet? Er moet toch sprake zijn van een vertrouwensrelatie tussen de partijleden – pas als dat vertrouwen wordt beschaamd doordat bepaalde feiten naar voren komen (en na controle juist blijken te zijn) moet een partij conclusies trekken. De tussentijd tussen de eerste openbaarmakingen en het moment waarop de feiten helder in kaart zijn gebracht, is bijzonder lastig. Dan moet je als partij kiezen voor een lastige, maar heldere lijn: het vertrouwen blijft, maar er moet wel duidelijkheid komen – en daar moet juist ook het betrokken Kamerlid zich voor inspannen.

Desalniettemin lijkt het of juist binnen GroenLinks het ongeloof over de mogelijke kwestie (nu en in het verleden) een dergelijke lijn te veel in de weg heeft gezeten. Er was vaak vooral vertrouwen, zonder een kritische blik. Komt dat wellicht doordat het vertrouwen van GroenLinksers in de medemens hoger is, dan in andere partijen? Van de Kamerleden weten we dit niet, maar er is wel iets te zeggen over de kiezers.

Eén van de vele vragen in het Nationaal Kiezersonderzoek (2006) is: “Vindt u over het algemeen dat de meeste mensen wel te vertrouwen zijn, of vindt u dat men niet voorzichtig genoeg kan zijn in de omgang met mensen?” Mensen worden gedwongen om voor één van deze uitersten te kiezen. Het percentage dat kiest voor de optie ‘vertrouwen’ staat, naar partij uitgesplitst, in de onderstaande grafiek weergegeven.

Het afgelopen weekend las ik dan eindelijk Fik Meijer's “Macht zonder grenzen” over het Romeinse Rijk uit. Stond al jaren in de kast te wachten. Weliswaar was het niet de eerste keer dat ik de geschiedenis van de Romeinen in vogelvlucht las, maar toch bood het weer nieuwe inzichten. Nu vouwde ik een hoekje van de pagina om bij een tekst van Sallustius:

'Toen rijkdom eenmaal in ere was geraakt en vanzelf gevolgd werd door roem, invloed en politieke macht, verloor voortreffelijkheid haar glans, werd armoede een bron van schande en kreeg integriteit de schijn van opzichtige afkeuring. En zo, vanwege de rijkdom, deden bij de jongeren genotzucht en inhaligheid gepaard met arrogantie hun intrede: het was niets dan roven en potverteren, achteloos omgaan met eigen bezit en de zinnen zetten op dat van anderen, te grabbel gooien van eigen eer en eerbaarheid, van goddelijke en menselijke normen, zonder enig respect of ontzag voor wat dan ook.'

Dat geeft dan toch te denken, zo'n tekst van 50 voor Christus. Maar boeiend was ook het ingrijpen van keizer Diocletianus in de prijzen van meer dan duizend produkten. Let wel: in 301. Letterlijk citaat uit Meijer: `De ingreep werd gemotiveerd door te verwijzen naar de hebzucht van enkelen. Deze speculanten hadden geen oog voor de belangen van het rijk, ze dachten alleen aan hun eigen beurs. Door hun gedrag waren de prijzen soms wel vier of acht keer te hoog geworden.'

Gaat er al een lampje branden? Dit gaat natuurlijk over bankiers, hun http://www.ah.nl/bonus/en de desastreuze invloed die dat heeft op het functioneren van de samenleving. De miljoenen die ze meekrijgen zijn op zichzelf nog niet eens het echte probleem. Dat kunnen bedrijven en de samenleving wel lijden. Maar de risico's die de bankiers nemen om hun bonus mee te pakken en de demotiverende onbegrijpelijkheid van de hoogte van hun salarissen hakken er ongenadig in. Niks nieuws onder de zon dus.

Maar goed. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Diocletianus niet alleen ingreep in de prijzen. Die moesten omlaag, zodat er meer geld over bleef om belasting te betalen. Voor het leger en andere voorzieningen, zo vermeldt Meijer. En die belastingplichtigen moesten ordentelijk geregistreerd kunnen worden en daarom werden beroepen erfelijk gemaakt. Je vader boer, dan jij ook boer. Wel zo overzichtelijk. Het recept om iedere mobiliteit uit een samenleving te maken. De Sovjet-Unie was geen alternatief voor de uitzuigers. Maar dat maakt de uitzuigers er nog niet beter op...

De gemeenteraad van Ede heeft deze week besloten om ziekenhuis Gelderse Vallei een lening toe te kennen. Ruim een jaar geleden schreef ik hier al over toen een lening werd verstrekt aan Cinemec. Het is en blijft nog steeds actueel omdat de spelregels ontbreken. Waren die er wel dan weten ondernemers, instellingen en wellicht inwoners of ze ook in aanmerking komen voor een lening.

Mijn fractie onderkent het belang van het ziekenhuis voor de inwoners van Ede, voor Food valley en voor de uitstraling van Ede zoals we destijds ook het belang van Cinemec onderkenden. Ik schreef daar destijds (februari 2010) het volgende over:

 

De ondernemer loopt heel ver voor de muziek uit en steekt daarbij meer dan zijn nek uit. Alle hulde voor deze ondernemingszin. Maar ondernemen betekent ook risico’s nemen en dat je dus wel eens kunt uitglijden. Er is op dit moment kennelijk onvoldoende vraag naar wat hij wil of naar de wijze waarop hij dit invult. Om die reden is mijn partij erg terughoudend bij de rol van “bank van lening” van de gemeente, zeker als je ook nog denkt aan de bezuinigingen die ons te wachten staan. En als je de rol van bank op je neemt, dan moet er wel een goede reden voor zijn, bijvoorbeeld een zeer ernstige daling van de werkgelegenheid. Daarnaast moeten de spelregels duidelijk zijn zodat je goed kunt uitleggen waarom je de ene organisatie wel helpt en de andere niet. Want wat als morgen een andere ondernemer op de stoep staat? Of niet een ondernemer maar een maatschappelijke instelling? Bij de ondernemer kun je nog zeggen "je hebt een mooie droom maar de markt vraagt er onvoldoende naar". Dat kun je bij bijvoorbeeld een bibliotheek of museum al veel minder hard zeggen. Heb je de spelregels onvoldoende duidelijk geformuleerd dan gaan emotionele argumenten al snel de boventoon voeren. En dat gebeurde dus ook in de raadsvergadering: “het is van groot publiek belang” en “het is belangrijk voor de uitstraling van Ede”. Natuurlijk kwam ook het woord “citymarketing” weer langs.

 

Bij een ziekenhuis speelt zeker een maatschappelijk belang. Maar dat kan niet betekenen dat er zondermeer geld wordt overgemaakt. En dan heb ik het nog niet gehad of dit wellicht staatssteun is. 

    

In de extra raadsvergadering van 22 maart jongstleden over de bestuurscrisis in de gemeente Waterland heeft de complete oppositie het vertrouwen in de drie wethouders opgezegd. Ook werden twee andere moties ingediend om nader onderzoek te verrichten naar de integriteit van VVD-fractievoorzitter Rob Schröder en naar de integriteit van de D66/Waterland Natuurlijk!-wethouder Hoekstra en de VVD-wethouder Kools.

lees verder

   

 

Amper twee weken geleden discussieerde de gemeenteraad van Ede over het publiceren van namen van mensen die de wet hebben overtreden. Het bleek uiteindelijk voor de meeste raadsleden toch nog een brug te ver te zijn. Inmiddels lijkt de werkelijkheid de raad te hebben ingehaald want afgelopen week werden we in Ede opgeschrikt door 3 gevallen van “naming and shaming”. En alsof het zo moest zijn was er in alle gevallen een rechtstreekse link met de politiek.

Eerst was er de lijsttrekker van de PvdA bij de provinciale verkiezingen in maart.2011 Hij bleek zeer denigrerende uitspraken te hebben gedaan. Dat deze uitspraken in besloten kring zijn gedaan en naar buiten zijn gelekt zegt iets over het vertrouwen dat deze man geniet binnen zijn eigen fractie. Dat zijn bestuur aanvankelijk een andere reden voor het vertrek aanvoerde is een fraai voorbeeld van mismanagement in crisistijd. Het wordt er allemaal niet fraaier door. De lijsttrekker is echter ook directeur van de sociale werkplaats in Ede en dan ligt er dus ook een verantwoordelijkheid voor het gemeentebestuur van Ede. Om die reden kun je het niet afdoen als een interne PvdA kwestie. Dan moet je als gemeentebestuur kleur bekennen. Dat betekent je distantiëren van de uitspraken en meteen uitzoeken of officiële organen als het algemeen bestuur en de ondernemingsraad nog wel vertrouwen hebben in de directeur. Pas als dit zo is en de directeur openlijk excuses aanbied kun je verder. Maar besef wel dat de persoon voortaan als aangeschoten wild door het leven gaat. Vorig jaar liep er al een onderzoek naar de directeur naar aanleiding van een zwartboek. Daar kwam toen niet veel uit maar meer van dit soort zaken versterken je draagvlak niet. Het is als een veenbrand, er hoeft niet veel te gebeuren of het vuurtje laait weer op.

Dan was er nog de zaak van de directeur van het tegelmuseum in Otterlo. Formeel kan het gemeentebestuur daar niet veel mee en is het een kwestie van het museum zelf. Maar omdat de directeur ook raadslid is voor Pro Arnhem, heeft de geloofwaardigheid van de politiek een ferme deuk opgelopen.

En dan is de beker nog niet leeg want woensdag kwam naar buiten dat de voorzitster van het Toon Hermans huis stelselmatig geld naar haar eigen rekening had doorgesluisd. Ook dit zou, hoe triest ook, een interne kwestie zijn als hier geen link met de politiek zou zijn. De voorzitster staat ook op de kandidatenlijst van het CDA in Ede en was tot voor kort lid van een van de commissies en dus benoemd door de raad. Inmiddels heeft de plaatselijke afdeling van het CDA maatregelen genomen al hadden ze wat mij betreft nog wel wat openlijker afstand mogen nemen van het gebeuren.

 

Alle politici stonden met naam en toenaam in de krant. Nu zijn namen in het internet tijdperk gemakkelijk te achterhalen maar het is wel opvallend zeker in het licht van de ondanks gevoerde discussie in de edese raad. Voor alle criticasters van de politiek is het ook koren op de molen: “zie je wel, die politici deugen niet”. En ik moet ze gelijk geven. Voor een klein gedeelte lijkt dit te kloppen. Lijkt, want we moeten wel voorzichtig zijn omdat verdacht nog niet schuldig is. Want in de laatste twee gevallen gaat het om beschuldigingen en nog niet over veroordelingen.  

 

    

 

   

Afgelopen woensdag stond in “de Groene Amsterdammer” te lezen dat Ede een registratie bijhoudt van Roma zigeuners. Dit riep terecht veel vragen op want etnische registratie is in Nederland namelijk verboden. In een reactie gaf de wethouder aan dat de wet ‘schuurt’ met de werkelijkheid. De groep Roma zigeuners vraagt een aparte benadering om bijvoorbeeld het schoolverzuim terug te dringen. En om maatwerk te kunnen leveren moet er wel het een en ander worden bijgehouden, dus worden geregistreerd. Dit pleit Ede echter niet vrij want registratie is in strijd met de “wet bescherming persoonsgegevens” en daarmee is Ede in overtreding. Nu kent deze wet weliswaar een aantal mogelijkheden om, onder voorwaarden, toch gegevens bij te houden maar hier heeft Ede geen gebruik van gemaakt.

Verder is het ook nog de vraag hoe de lijst tot stand is gekomen en dus hoe betrouwbaar deze is. Hier kun je vraagtekens bij zetten als er volgens het artikel kinderen op de lijst staan van nog geen 7 jaar oud met de toevoeging “diefstal met geweldpleging”. Dit komt niet echt overtuigend over. Daarnaast zijn volgens een geciteerde ambtenaar uit het artikel gegevens uitgewisseld tussen politie, sociale dienst, kinderbescherming, gerechtshof en gemeente. En een dergelijke uitwisseling is niet toegestaan.

Tot zover de registratie. Wat onderbelicht is in de berichtgeving is de manier waarop de gemeente is omgegaan met de gegevens. Deze zijn zonder veel omhaal verstrekt aan een journalist. Ook kreeg de journalist toegang tot de dossiers en heeft deze vrij kopieën kunnen maken. Dus niet alleen met de registratie is Ede in de fout gegaan maar ook met het beheer van de vastgelegde gegevens. Dit roept vragen op. Hoe gaan ze om met andere gegevens? Worden deze ook zo gemakkelijk verstrekt? En kunnen hier ook zo gemakkelijk kopieën van worden gemaakt? Zijn de vaak privacy gevoelige gegevens van de inwoners van Ede wel veilig in het gemeentehuis?

Kortom, is het vertrekken van gegevens een incident omdat een naïeve medewerker de lessen over het verstrekken van vertrouwelijke informatie was vergeten of zijn er helemaal geen lessen geweest? Ik ben benieuwd naar de lessen die het college van B&W en de ambtenaren uit deze uitglijder zullen trekken.