Het programma Tegenlicht bood gisteravond (wederom) een boeiende documentaire. Het ging over de stad van de toekomst. Dat klinkt als ver weg, maar zeker bij stedenbouw en planologie is toekomst een betrekkelijk onmogelijk begrip. Er komen bij stedenbouw zo veel trends en ontwikkelingen samen dat regressie, progressie, evolutie en spurt, elkaar in een bonte potpourri gezelschap houden. Waar begint dan precies de toekomst?

Gaandeweg de uitzending kwamen er twee opvattingen tegenover elkaar te staan. Een uit Zweden, door Ikea gefinancierde onderneming (Landprop) streeft het ideaal van de maakbare gemeenschap na. Stedebouw houdt bij de Ikeanen niet op als de laatste steen is gelegd. In hun visie blijft de stedebouwer de gehele levensduur van het onroerend goed verantwoordelijk voor de gemeenschap die er gebruik van maakt.

De auteur van Arrival City (Trek naar de Stad), Doug Saunders, betoogde juist dat planning en regelgeving gematigd moet worden en stedenbouwers en overheden een mate van anarchie moeten accepteren. Hij onderbouwde die opvatting met enkele herkenbare opmerkingen. Zoals dat de wijken die in de jaren vijftig en zestig zijn gebouwd, gekenmerkt worden door (zijn woorden) ‘akelige groene grasvelden’ en geen ontmoeting, geen informatie-uitwisseling, geen handel et cetera faciliteren. Zijn ideaal is een stad waar je zo veel met elkaar te maken hebt dat er vanzelf ideeën opkomen die tot activiteiten en handel leiden. En dus moet er ruimte zijn ook in regelgeving, om dat toe te laten. Met dichtgeregelde bestemmingsplannen had Saunders begrijpelijkerwijs dus ook niet veel op.

Ik voelde mij verreweg het meest thuis bij insteek van Saunders. En overtuigend was het ook weer niet. Zijn premisse is dat bewoners een groot vermogen hebben om zelf onderling conflicten op te lossen, regels te stellen, kortom: het samenleven vorm te geven. Ik vraag me af of je dat zo generalistisch als uitgangspunt kan nemen. Wie opeens ingeklemd komt tussen de etensluchten van twee naburige restaurantjes en niet vaardig is dat bespreekbaar te maken, heeft een probleem. Of zou, in de opvatting van Sanders, zo iemand dan moeten verhuizen om het grotere goed van de dynamiek in de stad te bewaken?

Op dit menselijke aspect ging de documentaire helaas onvoldoende in. Ook al wees de bioloog Geoffrey West er terecht op dat het vaak over concepten gaat en niet over de mensen die er moeten wonen. Dat werd fraai geïllustreerd toen een voorganger van de Ikeanen werd gevraagd wat hij er van vond als bewoners buiten zijn concept van gemeenschapsvorming om iets gingen doen. Hij reageerde met een mengeling van afgrijzen en ongeloof: dan was er sprake van mislukking. Hij had dan gefaald.

In het kamp van Ikea plaats ik ook de pogingen van Siemens die ergens in een woestijn (hoe ironisch) bezig is de stad van de toekomst te bouwen. Nu bewoond door studenten. De insteek van Siemens is wel een realistische: als grondstoffen opraken, energie en water schaars worden, hoe houden we steden dan bewoonbaar? Feitelijk gingen zij door middel van technische foefjes aan het rantsoeneren. Wie te veel electriciteit of water verbruikte kreeg een waarschuwing. Dat lijkt verdacht veel op het moralisme dat Ikea toonde in haar denken. En tegelijk grijpt het in op de privé-sfeer doordat er toezicht is. Na de camerabewaking in het publieke domein, de controle die via internet kan worden uitgeoefend, is het en nieuwe vorm van inkapseling. En tegelijk is het ook realistisch te denken dat het een onontkoombare noodzaak wordt. Want het aan de markt overlaten betekent dat het prijsmechanisme de verdeling organiseert en dat heeft scherpe onrechtvaardige kanten.

En zo blijkt de tegenstelling toch misschien minder groot. De stad van de toekomst zal een duurzame moeten zijn. Sociaal gemeenschapsleven en lokale economie faciliteren is moeilijk als basale behoeften voor energie en water een dagelijkse zorg zijn. Dat in Londen 1 op de 3 liter drinkwater weglekt door verrotte waterleidingen was in dit opzicht shockerend en geruststellend: met de nodige investeringen kan er op dat vlak veel efficiëntie worden gewonnen.

Het zou interessant zijn als de Ikeanen en Saunders ook hun licht over de duurzaamheidsvragen hadden mogen schijnen. Wat ooit in de negentiende eeuw begon als disciplinering van de lagere sociale klassen, krijgt in de Siemens-benadering een vervolg met gedrag-instruerende waarschuwingen en prikkels. Dit keer niet om ’sociaal aangepast’ te leven, maar uit noodzaak om schaarse grondstoffen te delen. Gaat iedereen dat zonder meer accepteren? Ligt dat in het Westen anders dan in China? En zou dan de benadering van de Ikeanen hierin succesvoller zijn dan de opstelling van Saunders? Ik voorzie nog moeilijke keuzes…

Laatst sprak ik een CDA politicus met een warm hart voor duurzaamheid. Hij was volledig ‘begeisterd’ door Herman Wijffels z’n 4 aspecten van de huidige crisis: het financiele aspect, met haar onhoudbare schuldenniveau, het ecologische aspect’ de sociologisch-organisatorische aspecten (top-down denken) en het culturele aspect (korte termijndenken, focus op aandeelhouderswaarde, de homo-economicus). Vervolgens beschreef hij me enthousiast het concept van circulaire economie en concludeerde dat de ontwikkeling naar een duurzame toekomst door ondernemers wordt gedragen. “Voor hun is duurzaamheid big business geworden”. Hij vroeg zich af hoe wij, als lokale overheden deze ontwikkeling gaan versnellen. Een goede vraag, die m.i. begint met de vraag naar ‘macht’ en ‘geld’. Want, van wie is die circulaire economie eigenlijk? Van de Eneco’s, de Microsofts, de Uniilevers en Shells van deze wereld? Of van de lokale gemeenschap, o.a. georganiseerd in lokale cooperatieve structuren. Lijkt me wel goed daarover eerst even helder te zijn.

Werkend aan de voorbereiding van Rio+20, de enorme duurzaamheidsconferentie in Brazilie komende juni, las ik prachtige teksten over duurzaamheid uit heel de wereld. De agenda van Rio+20 draait voor een belangrijk deel over de ‘vergroening van de samenleving’, over die circulaire economie. Maar van klein naar groot vind je organisaties die ‘Nee’ zeggen tegen die vergroening. ETC International, het transnational institute, de consumers association uit Maleisie, de boerencooperaties van Latijns America zijn allen uiterst kritisch. Komende blogs besteedt ik daar specifiek aandacht aan. Belangrijkste rede is dat het natuurlijk steeds weer om geld en macht gaat. Het is wel een mooie taal, die groene of circulaire economie, maar als het niet over macht en verdelingsproblematiek gaat, dan gaat het toch nergens over? Want moeten we de goede intenties van Unilever, SHELL of Tata Steel vertrouwen, opdat hun aandeelhouders de wereld met andere ogen dan die van dollars en euro’s zullen aanschouwen? Nee, er is geen ruimte voor zo’n naief wereldbeeld.

En toch, mijjn CDA vriend had het over die vier aspecten van Wijffels en verwees zonder aarzeling naar dat prachtige bedrijfsleven dat zo voorop loopt. Daar moeten we het echt nog eens over hebben. In mijn gemeente, Lochem, zijn we daar uiterst kritisch op. Een Essent, Eneco, Greenchoice of welk ander bedrijf ook dat hier grootschalig zon of wind of biomassa wil uitrollen wordt met het grootste wantrouwen begroet. Want wat zijn hun motieven? Ons te helpen of om een duurzaam verdienmodel voor hun aandeelhouders te realiseren? Want duurzaamheid heeft de toekomst, en dan is het heel handig om daar vroeg je belang te vestigen. Wij willen dat niet. De aandeelhouders van ons energiebedrijf wonen gewoon in Lochem. En over investeringen en herinvesteringen beslissen zij! De politieke economie van duurzame ontwikkeling krijgt veel te weinig aandacht en naief. Het is echt niet vreemd om het weer eens over het eigendom van productiemiddelen te hebben, in dit verband.

Of geloven we werkelijk dat de aandeelhouders van City London onze toekomst, die van onze ecologie en samenleving, zo hoog op de agenda hebben staan?

In een opinieartikel in De Volkskrant trekt de heer W.R van Haga, raadslid voor de VVD te Haarlem en directeur van Solar4u, van leer tegen de subsidiemolen van de SDE+ en de in zijn ogen ambtelijke moloch Agentschap NL. Nu kan ik me prima vinden in inhoudelijke kritiek op subsidies voor energie, inclusief die voor duurzame energie. Toch wil ik een aantal kanttekeningen plaatsen bij zijn betoog.

Op de eerste plaats is de heer Van Haga directeur van Solar4u. Wie de website van het bedrijf bekijkt krijgt sterk de indruk op een site te komen waar particulieren een zonne-energie systeem voor thuisgebruik kunnen aanschaffen. Terwijl de heer Van Haga in zijn artikel nogal te keer gaat tegen subsidies voor duurzame energie stelt zijn bedrijf in de zeer beperkte FAQ op haar website:

De overheid stimuleert het aanschaffen van zonne-energie. Hierdoor zijn de systemen veel sneller rendabel en u kunt dus eerder dan u denkt aan uw centrale gaat verdienen

 Om voor deze subsidies in aanmerking te komen moeten de aanvragen tijdig en correct worden ingediend en moet de centrale door een erkend bedrijf worden geleverd en geïnstalleerd. Solar4U biedt u in dit proces een totaalproduct, van advies tot plaatsing en van subsidie tot gegarandeerde opbrengst. Zo bent u er zeker van dat alles goed gaat en u het hoogst mogelijk rendement haalt.

 Zonne-energie komt echter enkel in aanmerking voor de SDE+ bij installaties groter dan 15 kWp (bron: Agentschap NL). Voor de meeste particulieren is dat veel te groot, het zou de heer Van Haga sieren als zijn bedrijf duidelijk maakt dat deze subsidiemogelijkheid enkel voor grote installaties geldt.

Een tweede probleem dat ik heb met het verhaal van de heer Van Haga is dat hij stelt dat de overheid Agentschap NL in het leven heeft geroepen om de subsidiecarrousel voor duurzame energie gaande te houden. Wanneer hij de moeite had genomen om de website van Agentschap NL te bekijken had hij kunnen zien dat ze meer regelingen uitvoert dan enkel de SDE+. Ja, zelfs meer dan enkel energieregelingen. Grofweg is Agentschap NL opgebouwd uit de volgende onderdelen:

• Energie;
• Innovatie;
• Ondernemerschap (waaronder de borgstellingsregelingen voor ondernemers op zoek naar bankkrediet);
• Milieu-regelingen (zowel subsidies als ondersteuning van mede-overheden bij milieuvergunningverlening);
• Internationaal Zakendoen (de voormalige EVD);
• AntwoordVoorBedrijven.

En ik zal vast nog het een en ander vergeten. De boodschap lijkt me echter helder: de kans dat het afschaffen van de SDE+ tot opheffing van Agentschap NL leidt lijkt is klein.

Terugkomend op de kern van het betoog van de heer Van Haga: schaf subsidie voor alternatieve energie af en laat de markt haar werk doen. Van dat laatste ben ik voorstander, van dat eerste enkel als het woordje alternatief voor energie geschrapt wordt. Een gelijk speelveld ontstaat pas als ook alle impliciete en expliciete ondersteuning van fossiele energie geschrapt wordt. Dan gaat het om fiscale voordelen, risicodragende investeringen die de overheid via Energiebeheer Nederland doet en andere vormen van (verborgen) ondersteuning van de enerigesector. Want zoals zonnepanelen de neiging hebben in prijs te dalen ondanks gebrek aan ondersteuning door de Nederlandse overheid, zo heeft de prijs van fossiele brandstoffen de neiging te stijgen in prijs ondanks de ondersteuning van de Nederlandse overheid. Die prijsstijging zien we terug in de winsten van de fossiele energiebedrijven. Een sector die na ruim 100 jaar toch een keer op eigen benen moet kunnen staan. Maken we bij energie ook meteen een eind aan nostalgische subsidies uit vervlogen eeuwen, zoals de VVD bij statiegeld bepleit.

Afgelopen maandag schreef De Pers een stuk over de ASN Bank. Een van de duurzaamste banken van Nederland volgens de Eerlijke Bankwijzer en ook de bank waar ik mijn spaargeld heb ondergebracht. De Pers bekeek de wijze waarop de ASN bank de haar toevertrouwde spaargelden investeert. Conclusie: het grootste deel zit in hypotheken (4,4 miljard Euro) inclusief die van moederbank SNS Bank en in staatsobligaties (2,6 miljard Euro).

Hypotheekportefeuille

De hypotheekportefeuille van de ASN is duurzaam volgens een geciteerde woordvoerder van de ASN bank, omdat de betreffende hypotheken onder de NHG vallen. Nu heb ik zelf ook een hypotheek met NHG, maar ik kan me niet herinneren dat er bij de verstrekking van NHG iets gevraagd werd over duurzaamheid. Hooguit een check op de hoogte van de schuld en de draagbaarheid van de schuldenlast voor de hypotheeknemer. Of de ASN enkel investeert in het deel van de hypotheek dat onder NHG valt vermelt het artikel niet.

In een reactie op het artikel in De Pers kiest de ASN-bank een heel ander aspect van duurzaamheid voor haar investeringen in hypotheken. De ASN stelt dat wonen een mensenrecht is en dat de ASN bank via de leningen onder NHG belegt in leningen voor mensen met modale inkomens, die een steuntje in de rug te geven om de aanschaf van een eigen woning mogelijk te maken.

Staatsobligaties

Bij de staatsobligaties valt me in de portefeuille van 2010 (uit jaarverslag 2010) op dat Nederland een groot deel uitmaakt van de portefeuille. Ik vraag me wel af hoe lang Nederland nog in het zogenaamde beleggingsuniversum van de ASN bank blijft. Het PBL geeft al jaren aan dat het energiebeleid te kort schiet om de doelstelling van 14% duurzame energie te halen (de laatste prognose die ik heb gelezen met het huidig beleid is 9%, dat kan oplopen tot 12% als de Green Deals effect hebben) en het energiebesparingsbeleid gaat minder goed dan verwacht.

Tegelijkertijd investeert de Nederlandse overheid via Energiebeheer Nederland in de zoektocht naar en winning van fossiele brandstoffen op Nederlands grondgebied, waaronder onze eigen teerzand olie uit Schoonebeek. Ook onthulde The Guardian eerder dit jaar dat Nederland in Brussel lobbiet voor het voorkomen van een specifiek CO2-label voor Canadese olie uit de teerzandvelden. Begrijpelijk gezien de Nederlandse investeringen in winning van (Nederlandse) teerzandolie … Buiten het energiebeleid zijn er natuurlijk meer natuur- en milieuzaken waar je je vraagtekens bij kunt zetten, net als bij een aantal ontwikkelingen vanuit de overheid op sociaal terrein.

Bedrijfsportefeuille

Wat jammer is en blijft is dat de ASN zo weinig uitleent aan bedrijven en ondernemers, zoals de Triodos wel doet. Het is ogenschijnlijk veiliger om in staatsobligaties en hypotheken te beleggen, maar zelf neem ik met plezier met een iets lager rendement genoegen als dat betekent dat mijn geld daadwerkelijk in zaken als duurzame energie en duurzame bedrijven wordt geïnvesteerd. Bij Zon Zoekt Dak, de collectieve inkoopactie voor zonnepanelen van Stichting Natuur & Milieu, beperkte de ASN zich ook tot een beoordeling van de duurzaamheid van de leverancier en installateur. Deelnemers die financiering nodig hadden waren aangewezen op Greenloans, onderdeel van staatsbank ABN-Amro. Waarmee de ASN een kans liet liggen (in mijn ogen), Natuur en Milieu lijkt de commerciele kans van collectieve inkoop beter gezien te hebben.

Ik heb al eerder betoogd dat de ASN ook haar klanten een actievere rol kan laten spelen. Al lijken nieuwkomende crowdfundingplatforms als Symbid en Share2Start daar actiever op in te spelen. Wat betekent dat het geld dat we langer kunnen missen steeds minder in beleggingsfondsen van de ASN terecht komt en steeds meer rechtstreeks naar ondernemers vloeit via met name MyC4 (Afrika) en Symbid.

Dat zonnepanelen besmettelijk zijn is al een tijdje bekend. Dat dat ook lijkt te gelden voor collectieve inkoopacties is van recentere datum. Ik ken er nog geen wetenschappelijk onderzoek naar. De gekte wordt echter redelijk compleet. Er lopen al landelijke collectieve inkoopacties van Natuur en Milieu (inschrijving inmiddels gesloten), De Windvogel, Nudge en Vereniging Eigen Huis, naast diverse lokale en regionale inkoopacties.

Vandaag was bij het NOS Journaal te zien dat ook woningcorporaties wakker worden en grootschalige inkoop van zonnepanelen voor hun huurders overwegen. Het rekenvoorbeeld dat de NOS sprak over een investering van 5.000 Euro per woning en een huurverhoging van 27 Euro per maand, de verwachting is dat de bewoner 5 a 10 Euro winst maken per maand. Dat betekent dat de zonnepanelen voor 32 tot 37 Euro per maand aan elektriciteit op wekken. In het item werd niet duidelijk of de kosten voor vervanging van de omvormer meegenomen waren in de huurverhoging en wat de woningbouwcorporatie als levensduur van de panelen hanteerde.

In het Groningse voorbeeld hadden de bewoners er zelf om gevraagd bij de woningbouwvereniging. Een betere manier om draagvlak te creëren is er m.i. niet.

Het NOS Journaal sprak enthousiast over een groei naar 2.4 miljoen zon pv installaties wanneer de plannen van de woningbouwcorporaties doorgezet worden. Persoonlijk lijkt me dat wat veel, aangezien woningbouwverenigingen voor een deel ook flats en appartementencomplexen bezitten waar zonnepanelen pas interessant is als de salderingsregels aangepast zijn.

Inschatting van omvang systeem en kosten per Wattpiek

Op basis van de gegevens van het NOS Journaal leveren de zonnepanlen per jaar tussen de 1670 en 1931 kWh op (bij een stroomtarief van 23 Eurocent). Uitgaande van een (volgens Polder PV conservatieve) opbrengst per jaar van 800 Wh per geïnstalleerde Wattpiek kom ik dan op een installatie die tussen de 2087 en 2413 Wattpiek is. De kosten van het systeem inclusief installatie bedragen dan tussen de Euro 2,40 en Euro 2,04 per Wattpiek.

Wanneer ik uitga van de (volgens Polder PV) realistischere opbrengst van 900 Wh per geïnstalleerde Wattpiek kom ik uit op een installatiegrootte tussen de 1855 tot 2145 Wattpiek. De kosten zitten dan tussen de Euro 2,70 en Euro 2,33 per Wattpiek.

Effect op energiebelasting

In Groningen besparen bewoners op jaarbasis tussen de 60 (12 * 5) en 120 (12 * 10) Euro. Dat doen ze door tussen de 1607 en 1931 kWh aan elektriciteit op te wekken op hun eigen dak. Dat betekent dat de staat tussen de Euro 183 en Euro 231 aan energiebelasting misloopt per bewoner per jaar. Op zich niet zo veel, tenzij de NOS gelijk krijgt en er de komende jaren op 1,5 miljoen huizen van woningbouwverenigingen zonnepanelen komen te liggen. Dan kan de staat zich opmaken voor een terugval in energiebelasting tussen de 275 en 325 miljoen Euro per jaar.

Daarbovenop komen nog de effect van energiebesparende maatregelen door woningbouwverenigingen (zoals Woonpalet). E niet te vergeten van energie-opwekkende en energiebesparende maatregelen door mensen die een eigen woning bezitten. Wederom een teken van het naderend einde van de energiebelasting (in haar huidige vorm)…

Vragen mbt zonnepanelen bij woningbouwcorporaties

Ik vind het een mooie actie van de Groningse woningbouwcorporatie, zeker omdat het op verzoek van de bewoners was en het draagvlak daarmee gegarandeerd. Tegelijkertijd roept het kopiëren van de actie door andere woningbouwverenigingen ook een aantal vragen bij me op. De vertegenwoordiger van Aedes (de koepel woningbouwverenigingen) spreekt namelijk over het drukken van de prijs door grootschalige inkoop. Iets wat in Groningen niet echt gelukt is en wat andere landelijke collectieve inkoopacties m.i. tot nu toe niet gelukt is. Wellicht dat het woningbouwverenigingen wel lukt, omdat de concentratie van woningbezit seriematige installatie makkelijker maakt.

Daar zit overigens ook wel een risico in, want het is de vraag of ons huidige elektriciteitsnet in staat is om grote hoeveelheden zonne-energie te absorberen. In de Engelse uitgave Rough Guide to Community Energy staat bv. een voorbeeld waar slechts een deel van de huizen in een wijk van zonnepanelen is voorzien. Bij de rest was dat niet mogelijk, zonder dure investeringen in het elektriciteitsnetwerk noodzakelijk te maken. In dergelijke gevallen is het wellicht handiger om na te denken over manieren waarop bewoners die geen zonnepanelen krijgen kunnen meeprofiteren van de zonnepanelen bij de buren.

Bijvoorbeeld door wat verder te kijken dan het drukken van de installatieprijs van zonnepanelen en te kijken naar mogelijkheden om m.b.v.duurzame energie en energiebesparing de lokale economie te versterken en werkgelegenheid te scheppen (heel hip tegenwoordig vaak als ‘social return’ omschreven . En dan bij voorkeur voor een langere periode dan enkel voor de installatie… In het buitenland zijn daar mooie voorbeelden van te vinden en ook het plan voor Schiebroek-Zuid van Except bevat een mooie aanzet daartoe.

Verder is zeker bij verouderde woningen betere isolatie minder sexy, maar wel interessanter voor de bewoner. Zowel als het gaat om besparing op de energierekening als wanneer het gaat om wooncomfort.

Meer informatie

Meer informatie over de plannen van de woningbouwverenigingen vind je hier (pdf). Polder PV heeft uiteraard ook een stuk staan, die komt op een andere grootte van de installaties uit.

Energiebelasting voor de opwekking vanaf je zonnepanelen of windolen is een enorme rem op een ontwikkeling van onze duurzame toekomst. De laatste maand ben ik heel intensief betrokken bij de lobby voor het afschaffen van die belasting. Interessant daarbij is dat er een scala aan mogelijkheden bestaat om dat te doen. Sommigen beter dan anderen. En hoe toets je die mogelijkheden eigenlijk? Volgens mij aan een aantal basisprincipes. Ik noem er een paar.

De consument wordt ook producent: Nou, dat klinkt simpel! Natuurlijk. Als je een zonnepaneel op je dak zet, of je zet ze gezamenlijk op een voormalige vuilstort of gemeentelijk dak, dan wordt je naast consument ook producent. Toch is dit niet altijd zo helder. In sommige voorstellen stellen de energieleveranciers voor dat je de elektriciteit altijd verkoopt aan een leverancier of handelaar. Vervolgens koop je die energie weer in. Dat willen energiebedrijven natuurlijk heel graag. Die willen niet dat de consumenten ook producenten worden. Ja, het mag tot de salderingsgrens van 5000 kWh, dus ongeveer je eigen verbruik. Maar ook dat vinden ze niet zo goed. Op de langere termijn willen ze dat af gaan schaffen.

Lokale en collectieve duurzame energie productie wordt gestimuleerd: Ja, dat klinkt ook wel logisch. Natuurlijk moeten we onze voormalige vuilstort, ons gemeentehuis of onze gymzalen vol leggen. Liefst met enkele megawatts aan capaciteit. Misschien nog enkele windmolens erbij. En dat in gemeenschappelijk bezit, via een cooperatieve vereniging. Dat is voor lang niet iedereen erg logisch. In een aantal voorstellen wordt een grens voorgesteld van bv. 100.000 kWh. Dat is de hoeveelheid energie die voor zo’n 25 huishoudens (hebben ze geen warmtepomp) gebruikelijk is. Maar dat is toch vreemd? Want waarom zouden we niet een stevige zonnecentrale mogen bouwen en die collectief als ons eigen productiesysteem mogen gebruiken? Nu, hier zitten ook de leveranciers tussen. Want voor hun is een dergelijk systeem concurrentie. Ze willen kleinere systemen best een stevig voordeel geven, maar het moet niet te veel van het goede worden.

Het is logisch ook voor grote collectieve systemen energiebelasting vrij te stellen: Natuurlijk, zoals ik hierboven stelde hoeft een groot systeem geen beperking te leveren. Ja, er is wel een subsidie van het Rijk, de SDE+. Maar het is absoluut gokken of je systeem daarvoor in aanmerking komt, en het is toch wonderlijk om een subsidie te vragen voor iets wat eigenlijk zonder subsidie zou moeten kunnen draaien? Dan spreken we gewoon af dat voor grotere collectieve systemen geen SDE+ beschikbaar is, maar wel de energiebelasting er af gaat. Nou, dat vindt het Rijk niet zo eenvoudig. Want stel je voor dat het systeem succesvol is! Dan komen er minder belastinggelden binnen. Overigens… het Rijk krijgt dan wel meer BTW binnen en ook de werkgelegenheid groeit, regionale economie wordt versterkt en innovatie neemt toe. Maar van dit kabinet moeten we begrotingsdiscipline toepassen, hetgeen vooral betekent dat je je probleem (minder inkomsten) binnen dezelfde kolom (energiebelasting) moet oplossen. Beetje vreemd, want duurzaamheid bekijk je altijd integraal. Toch zou het nog wel kunnen door de grenzen van het middenverbruik (laag belastingtarief) ietsjes op te schuiven. Middengebruikers en grootgebruikers gaan dan iets meer betalen.

Je moet wel een grens stellen, waarschijnlijk een geografische: De begrenzing van je systeem is wel belangrijk, uiteindelijk. Want duurzame energie is in de meeste gevallen ook decentraal opgewekt. Je wilt eigenlijk vooral een stimulans van die lokaal opgewerkte energie. En niet in bijvoorbeeld bijstook van biomassa in kolencentrales, hoewel sommigen dat ook duurzaam noemen. En grootschalige windenergie op zee, vraagt enorme investeringen (o.a. voor het net) en de vraag is of je die collectief wilt doen. Het is een lastig onderwerp, maar het principe dat je lokaal moet produceren wat je kan en dat de stimulans ook op die geografische begrenzing moet liggen lijkt helder. Wat is die begrenzing dan? Ik weet het niet. In Lochem kiezen we voor de gemeentegrens, maar dat is makkelijk… want we hebben een groot buitengebied. Misschien moet je de regio nemen waarin je woont en geeft dat voldoende speelruimte. Ik ben benieuwd naar commentaar.

De appelboom en haar boomgaard: Bij energiebelasting wordt wel het voorbeeld van het kropje sla gebruikt om uit te leggen dat energiebelasting voor lokale duurzame opwekking onzinnig is. Immers, je betaalt geen belasting over je kropje sla uit je achtertuin, noch uit je volkstuin. Om het beeld een beetje te verrijken gebruik ik de appelboom. Ik doe dat, omdat ik zie dat de energiebedrijven het monopolie willen over de handel in energie. Dat is vreemd. Want als ik een appelboom in mijn achtertuin heb, dan is het vanzelfsprekend dat ik zelf de appels kan eten. En als ik met vrienden een grote boomgaard koop, dan kan ik zonder meer ook mijn eigen appels blijven eten uit die boomgaard. Geen mens die me dan wil belasten. Wat de energiebedrijven (EnergieNederland) voorstellen is om alle appels in te leveren bij hun. Zij gaan vervolgens die appels weer verkopen. Wat doe je dan met energiebelasting? Een voorstel is om dan te regelen dat je over de appels uit de boomgaard die van jou zijn, je eerst wel belasting betaalt, maar later terug krijgt via de fiscus.

In de lobby rond energiebelasting kom je deze discussie nu tegen. Misschien hebben die handelaren in elektronen wel gelijk. Maar ik vind het vreemd, dat de lokale consument ook niet lokale producent mag worden en zelf, bijvoorbeeld via haar coöperatieve vereniging, de handel gaat organiseren. “Ja”, zegt de tussenhandelaar, maar ik zorg ervoor dat die handelsstroom goed gereguleerd wordt, programmaverantwoordelijkheid heet dat. Dus de zorg dat er altijd genoeg elektriciteit van voldoende stabiliteit op het net is. Hoewel dat natuurlijk ‘waar’ is, wantrouw ik de handelaar die mij afhankelijk maakt van zijn product en mij vertelt dat hij de enige is die ervoor kan zorgen dat ik zeker ben van voldoende aanvoer. 

En zo kom ik van salderen, belasting betalen, zonne-energie op de appelboom en de macht van de handelaar. Heb ik de essentie nu te pakken?

De gemeente houdt in 2011 geld over van het armoedebeleid omdat er minder mensen dan verwacht een beroep hebben gedaan op de armoederegelingen. De SP stelde hier al eerder vragen over en wilde weten wat het college gaat doen om het geld alsnog uit te geven.

Ik wilde echter meer weten over de achtergrond van dit overschot en stelde daarom aanvullende vragen aan het college. De vragen kun je onderaan lezen.

Voor GroenLinks was een belangrijke voorwaarde om aan de coalitie deel te nemen, dat we, ook in economisch moeilijke tijden, zorgen dat mensen niet buiten de boot vallen. Daarom hebben wij ons ingezet om de doelstellingen van het armoedebeleid overeind te houden. Deze afspraak is bekrachtigd in het coalitieakkoord.

Het college heeft daarop een behoorlijk bedrag extra vrijgemaakt voor de armoederegelingen en schulddienstverlening (bij elkaar bijna 5 miljoen euro, een aanzienlijk bedrag in tijden van bezuinigen). Naast de extra investeringen zijn er ook een aantal maatregelen genomen om het armoedebeleid toekomstbestendig te maken; om te voorkomen dat we in de toekomst weer steeds overschrijdingen zouden hebben, net als dit in de voorafgaande periode is gebeurd. Daarom werd de subsidie voor stichting Leergeld structureel geregeld door de reductieregeling met 9 euro te verlagen, en werd het PIT team afgeschaft, waar geen structurele dekking voor was.  De taken zijn elders ondergebracht.

GroenLinks vraagt zich af of de laatste maatregelen nodig waren geweest, aangezien nu blijkt dat we geld overhouden. Als dit inderdaad het geval is vinden wij dat de maatregelen van het PIT team en de reductieregeling teruggedraaid moeten worden. Die maatregelen hadden we immers niet hoeven nemen als we dit vooraf geweten hadden!

Om mijn vragen te lezen klik hieronder.

Schriftelijke vragen GroenLinks

Onderwerp: Armoedebeleid

 

Onlangs stelde de SP vragen aan het college over het armoedebeleid.

GroenLinks heeft hierbij een aantal aanvullende vragen.

In de vragen van de SP lezen wij dat er in 2011 een overschot is van € 2,5 mln op het armoedebeleid. In de laatste Turap lezen wij echter andere bedragen.

1. Klopt dit bedrag?

2. Is dit overschot structureel?

3. Hoe heeft dit budget zich de afgelopen 2 jaar ontwikkeld?

4. Hoe heeft het aantal cliënten die gebruik maken van de armoederegelingen zich ontwikkeld?

5. Welke maatregelen heeft het college genomen in de afgelopen 2 jaar om de budgetten beheersbaar te houden?

6. Hoe is het bereik van de armoedemaatregelen en hoe heeft zich dat de afgelopen 2 jaar ontwikkeld?

In het coalitieakkoord hebben wij afgesproken dat de doelstellingen van het armoedebeleid overeind blijven, en dat er, als nodig, extra geïnvesteerd zal worden in het armoedebeleid. Het college heeft daarop, in het licht van de economische crisis en de daarmee gepaard gaande werkloosheid, extra geld vrijgemaakt voor armoedebeleid en schulddienstverlening. Daarnaast zijn er een aantal maatregelen doorgevoerd om de kosten richting de toekomst beheersbaar te houden. Hieronder vallen een verlaging van de reductieregeling ten gunste van subsidies voor de stichting Leergeld, en het afschaffen/herpositioneren van het PIT-team. GroenLinks vraagt zich af of, nu blijkt dat er een aanzienlijk overschot is op het armoedebudget, deze maatregelen wel nodig waren.

7. Overweegt het college om de genomen maatregelen (verlagen reductieregeling en PIT-team te heroverwegen nu blijkt dat er geld over is?

8. Hoe staat het college in dit licht tegenover het nemen van extra maatregelen om bepaalde doelgroepen te ontzien, zoals gezinnen met kinderen, waarvan we weten dat die door landelijke maatregelen extra nadeel ondervinden? Wanneer komt het college met een voorstel mbt de inzet van het budget dat de gemeente ontvangt voor het terugdringen van de stapelingseffecten?

Namens GroenLinks,

Renate Richters

Mohamed Bouassria

Het is het eerste weekend van maart, dus tijd om mijn resultaten op MyC4 over de februari 2012 te bekijken. In februari ik weer een behoorlijk aantal terugbetalingen ontvangen op de leningen die ik via MyC4 aan Afrikaanse ondernemers verstrek. In totaal ging het om Euro 36,70 in 90 terugbetalingen van 71 ondernemers. Ik heb voor Euro 40 geïnvesteerd in 8 nieuwe ondernemers. Bij 3 biedingen was ik uiteindelijk te gierig en vroegen andere investeerders minder rente…

Algemene ontwikkelingen MyC4

Februari heeft in ieder geval een verduidelijking gebracht als je wil zien wat je rendement bij MyC4 is. Voorheen was de profit & loss een behoorlijk onoverzichtelijke tabel, waar ik zelf de nodige slagen overheen maakte om er tabak van te maken. Nu is het overzicht opgedeeld in een paar hoofdcategorieën en wordt afgesloten met het netto rendement over de periode die je bekijkt. Een grote verbetering als je het mij vraagt. MyC4 beschrijft hier de belangrijkste wijzigingen.

Een andere belangrijke stap is dat nu ook Gatsby een nieuwe risicoverdelingsafspraak heeft getekend met MyC4. Tot slot heeft februari ook weer een beetje goed nieuws gebracht uit Senegal, aangezien Birima weer een deel van de leningen terugbetaald heeft.

Voor wie meer over de positieve kant van Afrika wil lezen is See Africa Differently een aanrader.

Kwaliteit portfolio

Mijn portfolio is gegroeid naar 98 actieve leningen. Hiervan liggen 49 ondernemers op schema met terugbetalen van hun lening. Van 21 ondernemers komt binnenkort een termijn binnen en 28 ondernemers lopen achter. Dat is er 1 minder dan in januari, aangezien er 1 lening naar default is versprongen. De betreffende ondernemer heeft al 6 maanden niet meer betaald. Wat jammer te noemen is.

Winst/Verlies

MyC4 heeft haar winst en verlies overzicht een stuk verbeterd. Daar zijn geen lastige eigen berekeningen meer voor nodig, behalve dan om het rendement als percentage van het geïnvesteerde vermogen te achterhalen. Dat laat ik deze maand echter achter wegen. Zoals je hieronder kunt zien is de stijging van de Afrikaanse munten ook in februari goed voor een groot deel van mijn rendement. Al heb ik in februari meer rente ontvangen.

Helaas wordt het rendement fors gedrukt door een lening die afgeboekt is, waardoor er uiteindelijk een netto rendement van 55 Eurocent overblijft. Niet echt om over naar huis te schrijven, maar gelukkig wel een positief resultaat.

Nieuwe leningen/investeringen

De terugbetalingen die ik in januari heb ontvangen heb ik opnieuw geinvesteerd in Afrika. Deze maand heb ik mijn investeringen verdeeld over ondernemers in Ghana, Kenya, Rwanda en Uganda.

Country	Business
Ghana	SUSU Loan-Good Shepherd	€ 5,00
Kenya	Anne Nyiha Mwagiru	€ 5,00
	Damaris Wangui Matta	€ 5,00
	Milka Wanjiku	€ 5,00
Rwanda	Faustin H	€ 5,00
	KAREKEZI EDWARD	€ 5,00
Uganda	Kabuye Ivan	€ 5,00
	Sentongo Ahmed	€ 5,00
Totaal Resultaat		€ 40,00

Voor de energiesector zijn het spannende tijden. Naar mijn mening te vergelijken met de overgang van telefonie naar internet. Dat laatste vergde al de nodige souplesse en lenigheid van de overheid, maar de transitie in de energiesector zet nog veel meer op z’n kop. De energiesector is namelijk een belangrijke bron van inkomsten voor de staat. Alleen al de energiebelasting is goed voor ruim 2 miljard Euro. Tegelijkertijd wordt de grondslag van de energiebelasting momenteel van verschillende kanten aangetast. De belangrijkste twee zijn naar mijn mening:

1. In de bouw is een omslag gaande naar energieneutrale renovatie en nieuwbouw van woningen en utiliteitsbouw.
2. De prijs van zonne-energie daalt zo snel dat ze inmiddels ongeveer even duur is als elektriciteit uit het stopcontact. Deze prijsdaling zet nog wel even door (overcapaciteit) terwijl de energiebelasting en SDE+ toeslag stijgen. Dit maakt  zonnepanelen voor woningeigenaren nog interessanter en holt de grondslag van de energiebelasting sneller uit.

Het is alsof er een belasting bestaat op bellen via het vaste net, terwijl meer en meer mensen gebruik maken van VOIP. Door het uithollen van de grondslag van de energiebelasting (en SDE+) is minder geld beschikbaar voor de subsidie van duurzame energie, terwijl het PBL stelt dat er meer geld nodig is om de doelstelling te halen.

Systeem drijft huiseigenaar naar duurste systeem

Het huidige systeem drijft huiseigenaren naar dure, gebouwgebonden vormen van duurzame energieopwekking. Vooral zonne-energie is steeds interessanter. De wetswijziging om salderen voor verenigingen van eigenaren mogelijk te maken, die momenteel voor consultatie voorligt, maakt zonne-energie (en urban wind) nog interessanter (bovendien zijn grotere zonne-energie installaties relatief goedkoper). Het is de vraag of dat economisch gezien een optimaal pad is, want andere vormen van duurzame energie (zoals wind op land) zijn veel goedkoper.

De huidige wetgeving en de hoogte van de energiebelasting maakt dat zonnepanelen op dit moment toch interessanter zijn dan het investeren in wind op land. Bij een investering in wind op land blijf je namelijk overgeleverd aan de grillen van een Kabinet, dat op zoek is naar bezuinigingen en extra belastingopbrengsten. Investeringen in zonnepanelen op je eigen dak en achter de energiemeter voelen op dat punt veel veiliger.

Het nadeel voor de overheid is dat ze de volledige energiebelasting kwijtraakt. Dat gaat om een aanzienlijk bedrag. Uitgaande van ons eigen jaarverbruik van ongeveer 3.000 kWh gaat het om ongeveer Euro 350 aan energiebelasting per jaar (3.000 * 0,114). Daarbovenop komt nog het verlies aan BTW van Euro 65 per jaar.

Om dat voor elkaar te krijgen moeten we een kleine 7.500 Euro investeren in zonnepanelen (zie vergelijking collectieve inkoopacties zonnepanelen). Voor de overheid betekent dat dat ze dit jaar eenmalig Euro 1.425 aan BTW ontvangt. Daar staat tegenover dat ik de rente voor de lening om zonnepanelen te installeren mag aftrekken (verbetering van het huis, dus hypotheekrenteaftrek). Dat betekent een jaarlijkse kostenpost voor de staat van 30 Euro aan extra hypotheekrenteaftrek, naast het verlies van ruim 400 euro aan energiebelasting en BTW per jaar.

Alternatief: duurzame energie baten

Stel nu dat de overheid 40% van de investeringen in rendabele hernieuwbare energie doet, zoals ze dat ook doet voor het winnen van gas en olie, en dat de overheid de energiebelasting laat vallen voor zelflevering aan mensen en bedrijven die zelf risicodragend investeren in de opwekking van hernieuwbare energie. Net als in de huidige SDE+ krijgen de projecten die het hoogste rendement voor de staat leveren voorrang bij de investeringsbeslissing.

De keuze wordt dan een heel andere. Zonnepanelen op mijn dak vergen dan nog steeds een investering van Euro 7.500, want voor de staat is zonne-energie met een kostprijs van 15 tot 23 Eurocent relatief duur, de kans dat de overheid daar 40% van financiert is dus miniem. De Windcentrale stelt te kunnen leveren voor 5,3 Eurocent per kWh en krijgt dus voorrang (net als andere wind op land projecten waar bedrijven en particulieren in investeren voor hun eigen elektriciteitsvoorziening).

Het opwekken van mijn eigen elektriciteitsbehoefte via windenergie kost via de Windcentrale Euro 2.400 (6 Winddelen van ieder Euro 400). Waarbij de staat 40% van de investering voor haar rekening neemt, dat is Euro 960. Zelf moet ik dan nog Euro 1.440 investeren om in mijn eigen elektriciteitsbehoefte te voorzien, een stuk minder dan de Euro 7.500 die ik nodig heb om hetzelfde effect te bereiken met zonne-energie.

Doordat de staat 40% van de financiering doet heeft ze ook recht op 40% van de opbrengst van de opgewekte windenergie. Uitgaande van een consumentenprijs van 20 Eurocent gaat het om een kleine 180 Euro per jaar, dat is 18% rendement (kapitaalkosten niet meegerekend). Voor mij is het voordeel dat ik mijn huidige energierekening van 600 Euro (3.000 * 0,20) hou, maar wel een rendement van 18% haal op mijn investering. Als ik het geld voor mijn investering mag lenen bij een groenbank tegen ongeveer 6% betekent dat 12% rendement, of mijn energierekening tot minder dan Euro 300.

Zoals je ziet kan het ook voor de overheid een voordeel hebben als ze accepteert dat de energiebelasting in haar huidige vorm haar langste tijd heeft gehad. Op die manier wordt een nieuwe belastingbasis opgebouwd, die past bij het perspectief dat decentrale energieopwekking en een energieneutrale gebouwde omgeving de toekomst zijn. Een perspectief dat het kabinet zelf ook omarmt via respectievelijk EL&I en Energiesprong (EL&I en BZK).

Meer uitleg over duurzame energie baten:

• Doldwaas zomeridee: windbaten tegen begrotingsgaten
• De Windcentrale

Volgende keer een doorrekening van het voorstel van duurzame energie baten op basis van de plannen van De Windcentrale.

Vorig jaar kwam ik via Nudge de Windcentrale tegen. Een initiatief waarbij je gezamenlijk investeert in een windmolen. In tegenstelling tot de bestaande windcoöperaties gaat het niet om een lening, maar om eigen vermogen en wordt de volledige financiering met eigen vermogen gedaan (dus geen aanvullende banklening). Als beloning ontvang je de opgewekte elektriciteit.

Kosten

De Windcentrale verkoopt Winddelen. Ieder Winddeel is goed voor ongeeer 500 kWh per jaar. Het maximum aantal winddelen is gelijk aan je eigen elektriciteitsverbruik. Omwonenden krijgen voorrang, wat goed is voor het draagvlak.

De kosten per kiloWattuur hangen natuurlijk af van de hoeveelheid wind op de locatie van de windmolen. Op dit moment verwacht De Wincentrale dat een Winddeel tussen de 300 en 400 Euro gaat kosten. Een windmolen gaat 15 tot 20 jaar mee.

Uitgaande van het ongunstigste scenario (kostprijs 400 Euro, levensduur windmolen 15 jaar) bedraagt de prijs per kiloWattuur 7 Eurocent (400 Euro /(400 kWh * 15 jaar)). Bij het meest gunstige scenario is de kostprijs 3 Eurocent.

Zodra het mogelijk is neem ik dan ook graag een Winddeel als aanvulling op mijn investeringen in Meewind en De Windvogel.

Energiebelasting

De lage kostprijs maakt een investering in De Windcentrale zelfs met energiebelasting interessant. Nog interessanter wordt het als  de energiebelasting voor mensen en bedrijven die zelf investeren in windenergie wordt vervangen door windbaten, naar analogie van de aargasbaten. De wind is tenslotte van iedereen, dus waarom zou een deel van de opbrengst dan niet gebruik kunnen worden voor publieke baten? Op die manier vormen windbaten een langzaam stijgende inkomstenbron ter compensatie van de aardgasbaten die toch echt een keer gaan ophouden.

Veel positieve reacties

De Windcentrale heeft inmiddels ruim 1800 supporters en dat aantal groeit nog dagelijks. Ook de media besteed aandacht aan de Windcentrale. Zo is de Windcentrale onder meer gespot als trend, staat er een artikel op Sync.nl en staat er een interview op New Energy TV.

Inschrijving medio zomer 2012

De Windcentrale is volop bezig met het zoeken naar een geschikte windmolen. Het meest concrete project is samen met partner Coöperatie Deltawind op Goeree Overflakkee. Zij zitten nu in de vergunningsfase voor de bouw van het Windpark Battenoert. Als alles meezit dan kan De Windcentrale voor de zomer van 2012 een aanbod aan geïnteresseerden doen.

Partners

Naast Stichting Doen heeft ook de  Rabobank besloten om de Windcentrale te ondersteunen. De Windcentrale heeft een gift ontvangen vanuit het Rabobank Projectenfonds. Dit fonds steunt specifiek innovatieve projecten die een duidelijke bijdrage leveren aan een duurzame toekomst voor de leden van de bank en daarmee voor de samenleving als geheel.

GroenLinks heeft vandaag, samen met de VVD een spoeddebat aangevraagd over het gebrek aan tempo en ambitie bij investeringen in Openbaar Vervoer rond Leiden. Directe aanleiding voor het spoeddebat (interpellatie) vormt een informatiebijeenkomst van regiogemeenten op 13 februari over de RijnGouweLijn (want het project investeren in OV heet nog steeds zo). Gedeputeerde De Bondt had [...]

Februari is begonnen, dus tijd om mijn resultaten op MyC4 over de eerste maand van 2012 te bekijken. Ook in januari heb ik weer een behoorlijk aantal terugbetalingen ontvangen op de leningen die ik via MyC4 aan Afrikaanse ondernemers verstrek. In totaal ging het om Euro 55,47 van 76 ondernemers. Ik heb voor Euro 72,50 geïnvesteerd in 14 nieuwe ondernemers. Bij 2 biedingen ben ik onderboden en een bieding wacht nog op uitbetaling aan de ondernemer. In totaal is er deze maand Euro 57,50 uitgekeerd aan ondernemers.

Algemene ontwikkelingen MyC4

In januari heeft MyC4 een nieuwe provider uit Kenya verwelkomt (KEEF) en ook Micro Africa is terug met leningen. Micro Africa legt uit dat dat te maken heeft met de stabilisatie van de Kenyaanse munt (zie ook hier). Ze zijn blij terug te zijn, vanwege de snelheid waarmee via het MyC4 platform geld opgehaald kan worden om plannen van hun klanten te financieren. Zelf vind ik het soms wat langzaam gaan, maar nu ik lees dat het 6 tot 9 maanden kost om het geld via banken op te halen snap ik dat MyC4 in verhouding veel sneller is.

Kwaliteit portfolio

Mijn portfolio is behoorlijk gegroeid naar 97 actieve leningen. Het goede nieuws is dat nu 52 van de 97 ondernemers op schema liggen met afbetalen en van 16 ondernemers is de betaling op komst. Het aantal ondernemers dat achterloopt met betalen is echter ook opgelopen van 26 in december tot 29 in januari.

Maand / op tijd	No	Pending	Yes	Totaal aantal
September	17	12	56	85
Oktober	25	17	46	87
November	22	15	49	86
December	26	29	33	88
Januari	29	16	52	97

Winst/Verlies

Het toenemend aantal ondernemers dat achterloopt met terugbetalen vertaald zich gelukkig nog niet in defaults. Wel merk ik dat de Afrikaanse munten een stuk stabieler zijn ten opzichte van de Euro. Sterker ik begin me steeds meer een valutaspeculant te voelen. Van de Euro 3,84 winst die ik heb gemaakt komt namelijk Euro 3,67 op naam van valutawinst. Als dat dit jaar zo door gaat word ik straks echte een valutaspeculant …

Kengetallen	januari
Pending bids	€ 15,00
Pending principal repayments	€ 10,56
Outstanding principal	€ 305,09
Earned interest after tax and currency	€ 3,80
Paid tax on earned interest	€ 0,65
Defaulted principal	€ 0,00
Recovered principal	€ 0,04
Adjustments	€ 0,00
Total currency gain/loss	€ 3,67
Winst	€ 0,17
Winst na wisselkoersverlies	€ 3,84

Nieuwe leningen/investeringen

De terugbetalingen die ik in januari heb ontvangen heb ik opnieuw geinvesteerd in Afrika. Deze maand heb ik mijn investeringen verdeeld over ondernemers in Ghana, Kenya, Tanzania en Uganda.

Country	Business
Ghana	Carnifresh Establishment – Farm Kitchen	€ 5,00
	Nagee Ventures	€ 5,00
Kenya	Jacinta Wambui Mugo	€ 5,00
	Kevin Waiganjo	€ 5,00
	Wa Davy Salon	€ 5,00
Tanzania	Kefad Limited.	€ 5,00
	Lulu Trans	€ 5,00
Uganda	Musenze Yahaya	€ 5,00
	Musira Moses	€ 5,00
	Semugenyi Vincent	€ 7,50
	Walugembe Abudu	€ 5,00
Totaal Resultaat		€ 57,50

Stadsdeel Zuid is het veiligste stadsdeel van Amsterdam. En toch is het budget voor veiligheid de afgelopen jaren meer dan verdubbeld. Dat komt omdat het met veiligheid goed scoren is: toon je compassie met slachtoffers en kondig maatregelen af – liefst stevige, zoals cameratoezicht of blowverbod. Maar compassie tonen – wat goed is – hoeft geen miljoenen te kosten. En maatregelen die nimmer hun effectiviteit bewezen hebben, zoals cameratoezicht, zouden niet zoveel geld mogen opslurpen.

Het budget voor veiligheid steeg tussen 2010 en 2012 van 2,2 miljoen euro naar bijna 4,8 miljoen euro (zie grafiek 1). Slechts een heel beperkt deel van deze toename is bedoeld om rijksbezuinigingen op te vangen. In 2012 gaat ruim 200.000 euro naar cameratoezicht. Nog eens 100.000 euro gaat naar “uitbreiding capaciteit” voor de “aanpak van veiligheid” of te wel: meer ambtenaren. Twee dure maatregelen waarvan in hoge mate moet worden betwijfeld of het bijdraagt aan veiligheid.

Is méér veiligheid eigenlijk wel nodig? Hoewel je natuurlijk nooit kan zeggen dat het veilig genoeg is, of dat er niets meer te doen valt, moet je je wel afvragen of méér geld er aan besteden wel zo nuttig is. Het Sociaal Cultureel Planbureau stelde onlangs in zijn rapport Waar voor ons belastinggeld? dat méér geld, niet per se méér resultaat betekent. “Bij de meeste voorzieningen stijgt de hoeveelheid ingezet personeel veel sneller dan de productie,” lezen we in de samenvatting van dit rapport. Dit zou ook wel eens kunnen gelden voor die 100.000 euro ‘uitbreiding capaciteit’ die het stadsdeelbestuur zo nodig vindt.

Bovendien is de vraag hoe groot het veiligheidsprobleem is in stadsdeel Zuid. Van onveiligheidsgevoelens heeft stadsdeel Zuid in vergelijking met andere stadsdelen al jaren het minste last (zie grafiek 2).

Als we kijken naar de zogenaamde veiligheidsindexen is er al jaren een positieve trend: het wordt veiliger, zowel objectief als subjectief (zie grafiek 3). De index is een – eerlijk gezegd nogal kunstmatig – getal dat de ontwikkeling binnen Amsterdam moet aangeven, waarbij ’100′ de waarde voor heel Amsterdam in 2003 is. Hoe lager het getal, hoe ‘veiliger’. Objectieve veiligheid gaat over geregistreerd slachtofferschap; subjectieve veiligheid gaat over gevoel, bijvoorbeeld van angst om slachtoffer te worden van misdrijven en criminaliteit. Landelijk is al jaren de trend dat het ‘objectief’ gezien veiliger wordt, maar dat onveiligheidsgevoelens toenemen. Over deze paradox kan je meer lezen in een interessant artikel van Sander Flight. Maar in stadsdeel Zuid gaat het dus zelfs met de beleving van (on)veiligheid de goede kant op.

Meer geld voor veiligheid vind ik dus geen goed idee:

1. Er is geen noodzaak voor, want het gaat al lang de goede kant op met veiligheid: met de bestaande, ‘oude’ budgetten kan de veiligheid al worden verbeterd, zo tonen de cijfers aan.
2. Meer geld betekent lang niet altijd meer resultaat, zo wist het SCP onlangs te stellen.
3. Er wordt fors bezuinigd op andere belangrijke zaken, zoals welzijn en het onderhoud van openbare ruimte. Het ongedaan maken van deze bezuinigingen verdient meer prioriteit dan de investeringen in openbare orde en veiligheid  – en dat zou misschien wel eens beter kunnen zijn voor de veiligheid op lange termijn.

Het lijkt er op dat het stadsdeelbestuur vooral goede sier wil maken met ‘maatregelen voor’, ‘een aanpak van’ en ‘inzetten op’ veiligheid, maar zonder dat concreet duidelijk wordt gemaakt wat daarmee moet worden bereikt. Die goede sier kost wel miljoenen extra. In tijden van bezuinigingen mag het stadsdeelbestuur wel wat minder gulzig zijn.

 

 

Vandaag maakte het Zeeuwse energiebedrijf Delta bekend dat ze voorlopig afziet van de bouw van een tweede kerncentrale bij Borssele. “In de afgelopen tijd is gebleken dat de combinatie van de financiële crisis, de hoge investeringen die nodig zijn voor een kerncentrale, het huidige investeringsklimaat en de huidige overcapaciteit op de elektriciteitsmarkt met lage energieprijzen, moet leiden tot de conclusie dat voorlopig geen kerncentrale kan worden gebouwd” laat het bedrijf weten in de Provinciale Zeeuwse Courant.

Het is goed dat bij Delta nu ook de realiteit begint door te dringen. Er zijn nog nooit kerncentrales gebouwd zonder overheidssubsidie en de kosten voor sloop en opslag van afval worden via overheden op de samenleving afgewenteld. Dus kernenergie, is gevaarlijk, duur en overbodig.

Delta spreekt over een ‘voorlopig’ uitstel waarbij de plannen voor een tweede kerncentrale de komende 2 tot 3 jaar niet worden doorgezet. Delta zegt nu dat de plannen weer worden opgepakt zodra de omgevingsfactoren verbeteren. Dat is natuurlijk logisch omdat het bedrijf niet binnen een half jaar tijd een draai kan verkopen van zeker doorzetten van een tweede kerncentrale (met alle bijbehorende kosten) naar toch maar geen nieuwe centrale. Maar dit uitstel kan maar tot één ding leiden: afstel.

Dat is goed nieuws voor Zeeland, goed nieuws voor het milieu en goed nieuws voor komende generaties. Hopelijk heeft Delta niet al te lang nodig om zo ver te komen het plan definitief af te blazen, zodat we nu zo snel mogelijk werk kunnen gaan maken van de sluiting van Borssele (laten we nog maar één keer zeggen “1”).

Vandaag maakte het Zeeuwse energiebedrijf Delta bekend dat ze voorlopig afziet van de bouw van een tweede kerncentrale bij Borssele. “In de afgelopen tijd is gebleken dat de combinatie van de financiële crisis, de hoge investeringen die nodig zijn voor een kerncentrale, het huidige investeringsklimaat en de huidige overcapaciteit op de elektriciteitsmarkt met lage energieprijzen, moet leiden tot de conclusie dat voorlopig geen kerncentrale kan worden gebouwd” laat het bedrijf weten in de Provinciale Zeeuwse Courant.

Het is goed dat bij Delta nu ook de realiteit begint door te dringen. Er zijn nog nooit kerncentrales gebouwd zonder overheidssubsidie en de kosten voor sloop en opslag van afval worden via overheden op de samenleving afgewenteld. Dus kernenergie, is gevaarlijk, duur en overbodig.

Delta spreekt over een ‘voorlopig’ uitstel waarbij de plannen voor een tweede kerncentrale de komende 2 tot 3 jaar niet worden doorgezet. Delta zegt nu dat de plannen weer worden opgepakt zodra de omgevingsfactoren verbeteren. Dat is natuurlijk logisch omdat het bedrijf niet binnen een half jaar tijd een draai kan verkopen van zeker doorzetten van een tweede kerncentrale (met alle bijbehorende kosten) naar toch maar geen nieuwe centrale. Maar dit uitstel kan maar tot één ding leiden: afstel.

Dat is goed nieuws voor Zeeland, goed nieuws voor het milieu en goed nieuws voor komende generaties. Hopelijk heeft Delta niet al te lang nodig om zo ver te komen het plan definitief af te blazen, zodat we nu zo snel mogelijk werk kunnen gaan maken van de sluiting van Borssele (laten we nog maar één keer zeggen “1”).

Gisteren werd bekend dat de pensioenfondsen PME en PMT volgend jaar zullen moeten korten op de uitkeringen. Het ABP heeft daar nog geen beslissing over genomen, maar ook daar wordt afstempelen overwogen. De oorzaak is het teruglopende rendement op investeringen. Aandelenportefeuilles leveren geen winst meer op. Investeren in vastgoed ook niet. Veilige staatsobligaties, Nederlandse of [...]

Gisteren begaf ik me tussen rode hesjes van de PvdA, de tomatentassen van de SP en de groengebuttonde GroenLinksers  in Nijmegen.Voor de nieuwjaarsbijeenkomst ‘Een Ander Nederland’. Natuurlijk een gezellige en feestelijke happening van progressief Nederland. Maar ook hoopgevend, omdat de bundeling van krachten uitzicht biedt op het vervolg op de huidige coalitie. Wat zegt deze brief van Cohen, Roemer en Sap over lokaal beleid. Bestaat er zoiets als ‘Een ander Nederland in Lochem’? Jawel!

Systeemprobleem

Cohen, Roemer en Sap zeggen, naar goede linkse traditie, dat de huidige crisis ons niet ‘zomaar’ overkomt, als een natuurramp die we als onvermijdelijk verschijnsel moeten accepteren. Nee, deze crisis komt vanuit falende financiële markten, zelfverrijking, korte termijnbelangen die boven de lange termijn worden gesteld. Dat is goed nieuws! Een natuurramp moet je naar beste weten opvangen. Die vergt een wendbare en alerte samenleving. Maar een crisis die geen natuurverschijnsel is… daar kan je in de kern iets aan doen. Die kan je aanpakken en voorkomen. Het systeem dat tot die  crisis leidt kan omgevormd worden. Daar gaat Een Ander Nederland ook over.

Werk

Centraal in de oproep voor Een Ander Nederland staat het scheppen van zinvolle en duurzame banen. Want via werk komen we bij de structuur die onze economie en samenleving vormt. En dat is nu juist ook wat onze lokale paarse coalitie laat zien. In een duurzame economie combineren we zinvol werk met duurzame investeringen. In Lochem spelen daarbij een aantal wezenlijke onderwerpen; energie, duurzaam bouwen, afval en recycling, groenbeleid, wegenbeheer, riolering. Ik pak er een paar elementen uit.

Duurzaam bouwen en renoveren

Terwijl de nieuwbouw in Lochem (net als in de rest van Nederland) stokt  biedt zich een fantastisch werkveld aan voor onze bouwers, installateurs en architecten. Het grootste deel van onze woningvoorraad is niet toekomstbestendig. Hoeveel werk en innovatiekracht zal er in die duurzame renovatie kunnen gaan. Dat levert veel winst op, financieel, milieutechnisch,  qua kennis. ‘Bouwend Lochem’ maakt zich hiervoor klaar. Ik schuif aan, als wethouder, bij een van de landelijke topteams om gezamenlijk beleid te ontwikkelen. Onze afdeling overlegt bij ‘Bouwend Lochem’ om krachten te bundelen. In de regio zetten we de klokken gelijk. Kortom… dit gaan we doen!

Afval en recycling

Met Berkel Milieu, 2Switch, het werkvoorzieningschap Delta en het buurtonderhoudsbedrijf Cambio werken we aan nauwe samenwerking, het Bedrijf Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte. Daarin bundelen we al onze krachten voor zowel het beheer van de gebouwde omgeving als ons uitgestrekte buitengebied. Bijzonder daarbij is dat we ook in staat zullen zijn om een goed en effectief afvalbrengpunt op te zetten. Met alle arbeidskracht gebundeld kunnen we afvalstromen beter scheiden en sorteren en alles van waarde eruit halen. In Zutphen zie je dat nu al gebeuren, met o.a. het ‘zwarte kratje’ waarin huishoudens glas, blik, plastic, papier en andere makkelijk te scheiden zaken aan de straat zetten. Delta haalt dat op en zorgt dat de afvalstromen goed terecht komen. Dat levert arbeidsplaatsen op en zorgt ook voor extra inkomsten omdat het goed gescheiden afval makkelijk in de markt te zetten is.  Dat kan voor veel meer afvalstromen gebeuren en daarmee een beter milieu en meer (duurzame) werkgelegenheid opleveren.

Onderhoud groen

Datzelfde Bedrijf Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte kan ook de enorme uitdaging voor het beheer van ons openbaar groen beter vormgeven. Behalve dat we een steviger team zullen vormen voor het noodzakelijk schoffel en renovatiewerk zijn we ook in staat een gezamenlijk dilemma rond het beheer van de bomen in het buitengebied beter aan te pakken. Door krachten en kennis te bundelen kunnen we in zetten op goed kwalitatief onderhoud van onze bomen en zijn we in staat werkelijk een bedrijfsplan te maken waarbij we het rendement van de opbrengsten aan hout en houtsnipppers beter kunnen ‘vermarkten’ en een ruim opgezette nieuwaanplant kunnen realiseren zodat we ook op de lange termijn van voldoende opbrengsten en kwaliteit kunnen genieten. Goed voor onze lokale economie, de werkgelegenheid, de biodiversiteit en het landschap!

Riolering

Ons rioolstelsel lijkt een prachtig efficiënt systeem gericht op het afvoeren van afvalstoffen. Maar is het wel zo efficiënt? Met het riool voeren we waardevolle voedingsstoffen en warmte af met een behoorlijk gebruik van energie. Jaarlijkse onderhoudslasten stijgen snel. Dat kan anders, door direct in de buurt het afvalwater te verwerken en warmte uit het riool te onttrekken. De ombouw van dit systeem zal de komende tien jaar veel werkgelegenheid kunnen leveren terwijl het ons verlies van kostbare grondstoffen beperkt. Ook hier gaan zorg voor het milieu, leefomgeving en werk samen.

Een ‘hub’ voor duurzame zzp-ers

Tientallen, zoniet honderden, bedrijfjes hebben een plek op zolder of in een achterkamer. Zzp-ers die als energieadvies geven, technische innovaties realiseren, communicatie ondersteunen, conferenties organiseren. Veel van die bedrijven en bedrijfjes werken geïsoleerd. Ze maken weinig gebruik van elkaar onderlinge kracht. Het energieadvies zou gebruik kunnen maken  van de communicatiedeskundige, de onderzoeker of financieel deskundige om de hoek. Bij LochemEnergie merken we hoeveel kennis en arbeidskracht aanwezig is en als we die bundelen dan ontstaat een geheel nieuwe kracht. Dat kan, bijvoorbeeld in een gedeelde kantoorruimte met gedeelde faciliteiten. Gezamenlijke receptie, computernetwerk en kantine. Gezamenlijke scholing, gedeelde projecten en gebundelde communicatie. Een antwoord op eventuele leegstand in kantoren en een versterking van de innovatieve en duurzame werkgelegenheid dus.

Zo krijgt Een Ander Nederland in Lochem vorm. Daarvoor is meer nodig dan een enthousiast ‘paars’ Lochems college en ondernemende gemeenteraad. Stimulans en ruimte vanuit het Rijk om duurzaam en sociaal te innoveren is  wezenlijk. Niet voor niets pleit Lochem voor  de aanpassing van de belastingwetgeving voor energie, zodat ook een lokaal energiebedrijf als LochemEnergie kan concurreren met de (nu gesubsidieerde) grootschalige opwekking van grijze energie. Het Rijk zal de belastingwetgeving moeten vergroenen, innovatie moeten stimuleren en samen met de financiële sector moeten bijdragen aan de investeringsruimte voor dergelijke duurzame initiatieven, bijvoorbeeld door het opzetten of gericht steunen van ‘revolverende’ fondsen die investeren in duurzame energie makkelijker maken. Het Rijk zal belemmerende regelgeving moeten wegnemen en normen moeten stellen (bv op het vlak van energiezuinig en duurzaam bouwen) om een gemeenschappelijk speelveld te creëren waarin al deze initiatieven kunnen floreren. Even belangrijk is dat gemeenten en lokale gemeenschappen de verbinding zoeken, gemeenschappelijke ontwikkeltrajecten opzetten en innovatie in een open en lerende omgeving plaatsen. Zodat die duurzame toekomst op vele plekken tegelijk vorm krijgt.

Dan krijgen we het andere Nederland dat we nodig hebben.  

In 2008 heb ik een deel van mijn kerstbonus geinvesteerd in een participatie in Meewind met het idee de ontwikkeling van offshore wind in Nederland te stimuleren. Meewind is een paraplufonds dat de mogelijkheid biedt te beleggen in duurzame energieprojecten.  Ik werd op het bestaan van Meewind gewezen door Greenchoice, die een mooie actie hadden waarbij je met een aanbetaling van 100 Euro een participatie van 1.000 Euro kon kopen. De resterende 900 Euro hoefde pas betaald te worden zodra Meewind haar eerste windpark werkelijk in aanbouw zou nemen. In 2010 was het zover en heb ik het geld voor volledige participaties in het eerste subfonds van Meewind bijgestort.

Het eerste subfonds van Meewind heeft een participatie in het Belgische windpark Belwind. Het windpark is eind 2010 in productiegenomen. De intrinsieke waarde van een participatie is sindsdien gestegen van 1.000 Euro in juli 2010 tot Euro 1.121 eind 2011. Dat is een rendement sinds oprichting van 12%, over 2011 bedroeg het rendement 8%. Vooralsnog is het papieren winst, enkel te verzilveren door de participatie te verkopen. Dat ben ik echter niet van plan, sterker eind vorig jaar heb ik  mijn investering in Meewind uitgebreid.

Meewind hoopt vanaf dit jaar dividend uit te gaan keren, dus wellicht kan ik later dit jaar een beeld van het dividend rendement van een participatie Meewind geven. Meewind wil medio 2012 ook de inschrijving voor het tweede subfonds openen. Met dat fonds wil Meewind investeren in het offshore windpark bij Schiermonnikoog.

Onze Westerse welvaart is deels gebaseerd op rendement uit investeringen. Bedrijven leenden van banken en verplaatsten de arbeidsintensieve produktie naar lagelonenlanden. De loonkosten kunnen nog verder gedrukt door 14, 15 en 16 jarigen te laten werken i.p.v. volwassenen of door arbeidskrachten uit Oost-Europa in te huren. Investeringen in produktiecapaciteit leverden een eeuw lang rendement op. [...]

2011 is al weer een paar weken afgelopen. Na het resultaat van mijn investeringen via MyC4 over december is het dus tijd om te kijken naar het rendement over 2011 Al met al was 2011 een jaar van fors herstel bij MyC4. Nadat ze in 2009 behoorlijk wat ellende bij een aantal providers hebben gehad, wat ook in 2010 nog behoorlijke verliezen gaf bij investeerders. Dat was ook te merken aan mijn eigen resultaten.

Rendement 2011

In de tabel hieronder kun je dat zien aan het sterk oplopende verschil tussen het totaal geïnvesteerde bedrag en het bedrag dat aan het begin van elk jaar over was. In 2010 en 2011 loopt dat verschil fors op. Waardoor er begin 2011 nog maar 43% van mijn oorspronkelijke inleg over was. Oftewel een verlies van 57%. In 2011 is slechts 1% van de inleg verloren gegaan door leningen die niet meer afgelost worden. Het grootste deel van het geld is ook echt kwijt, want het is MyC4 en haar partners tot nu toe gelukt om 5% van de leningen die niet meer terug betaald worden alsnog te innen.

Krispijn	2008	2009	2010	2011
Total amount uploaded	€ 400,37	€ 566,48	€ 566,48	€ 666,48
Remaining amount end of the year	€ 400,37	€ 453,56	€ 188,37	€ 281,58
Percentage remaining	100%	80%	33%	42%
Recovery percentage		3%	3%	5%
Return on investment on total amount uploaded before tax, currency & defaults	3,3%	11,7%	5,5%	8,6%
Return on investment on total amount uploaded	2,7%	-13,7%	-43,1%	2,4%
Return on investment on remaining amount	2,7%	-17,2%	-129,6%	5,8%

Zoals gezegd was 2011 het jaar van herstel. Mijn rendement over het resterende saldo was 5,8%, inclusief belastingen en de verliezen door wisselkoersverlies en leningen die niet meer afgelost worden. Het rendement over mijn totale investering tot nu toe was 2,4%. Onvoldoende om de verliezen uit 2009 en 2010 goed te maken,genoeg om vertrouwen in 2012 te hebben.

Investering per jaar

Jaar	2008	2009	2010	2011	Totaal
Aantal ondernemers	60	80	58	80	272
Bedrag	€ 564,33	€ 492,50	€ 298,84	€ 423,28	€ 1.778,95
Bedrag/ondernemer	€ 9,41	€ 6,16	€ 5,15	€ 5,29	€ 6,54

Zoals je in bovenstaande overzicht kunt zien heb ik vorig jaar in 80 ondernemers geïnvesteerd. Evenveel als in topjaar 2009. Het bedrag dat ik geïnvesteerd heb is nog niet terug op het niveau waar ik mee begon. Wel ben ik duidelijk mijn risico beter gaan spreiden door kleinere bedragen per keer uit te lenen. In 2008 leende ik nog ruim 9 Euro per ondernemer uit. Nu is het zeldzaam als ik meer dan 5 Euro uitleen. Dat is geen krenterigheid, maar een manier om te voorkomen dat mijn rendement er te veel onder leidt als een ondernemer niet meer kan terugbetalen.

In totaal heb ik de afgelopen 4 jaar Euro 1.778,95 in 272 Afrikaanse ondernemers geïnvesteerd. Alleen het idee al dat mijn vijf euro bij kan dragen aan het succes van een Afrikaanse ondernemer is voor mij voldoende reden om door te gaan met investeren via MyC4.

Resultaten dochter

Ook voor onze dochter hebben we een MyC4 account geopend, waarop we ieder jaar 50 Euro bijstorten voor haar verjaardag. Haar account is eind 2009 geopend, waardoor haar de ellende met providers bespaard is gebleven. Dat is ook te zien aan haar rendement en aan het aantal leningen dat niet is terugebetaald. Op een portefeuille van 150 Euro is minder dan 1 Euro afgeboekt, waarvan 45% alsnog geïnd is.

In 2011 heeft zij een rendement gehaald van 6,5% over de totale inleg inclusief belasting, afboekingen en wisselkoersverliezen. Niet verkeerd in een tijd dat de bankrekening toch echt minder oplevert. Het rendement ligt eigenlijk nog wat hoger, omdat de laatste 50 Euro pas in september is overgemaakt. Voor het gemak ben ik er bij de berekening van het rendement vanuit gegaan dat er het hele jaar 150 Euro op haar account heeft gestaan.

Josie	2009	2010	2011
Total amount uploaded	€ 50,00	€ 100,00	€ 150,00
Remaining amount end of the year	€ 50,00	€ 100,00	€ 149,63
Percentage remaining	100%	100%	100%
Recovery percentage			45%
Return on investment on total amount uploaded before tax, currency & defaults	0,1%	5,1%	16,4%
Return on investment on total amount uploaded	0,1%	3,4%	6,5%
Return on investment on remaining amount	0,1%	3,4%	6,6%

 

 

Vorig jaar plaatste ik al een update op mijn eerste bericht over crowdfunding platform Symbid. Via Symbid heb ik vorig jaar geinvesteerd in Enviu Participations en AV Direct. Inmiddels is duidbreelijk dat Enviu de benodigde 100.000 Euro heeft opgehaald via crowdfunding. Een mooi moment voor een kleine evaluatie van mijn 2 investeringen via Symbid tot nu toe.

Crowdfunding = Campagnevoeren

Als iets me duidelijk is geworden is het wel dat ondernemers die hun bedrijf via crowdfunding willen financieren actief campagne moeten voeren om het geld binnen te halen. Sinds ik in augustus geld heb geinvesteerd in Enviu Participations ben ik bijna 2 keer per maand benadert met de vraag of ik m’n investering wilde uitbreiden of mensen uit mijn eigen netwerk wilde wijzen op de investeringsmogelijkheid. Ook uit gesprekken met Stef van Dongen en andere mensen van Enviu werd duidelijk dat er intern allerlei kleine en grotere competities werden opgezet om het aanbrengen van investeerders aan te moedigen. Ook via sociale media (twitter, linkedin, facebook) werden regelmatig oproepen gedaan door de mensen van Enviu om te investeren in Enviu Participations.

Dat is een heel andere aanpak dan AV Direct, mijn tweede investering. Sinds mijn investering begin augustus heb ik weinig meer vernomen over de voortgang van de plannen. Het aantal investeringen en de omvang ervan is ook nauwelijks tot niet toegenomen sinds augustus 2011.

De derde investering die ik op het oog heb is WakaWaka Solar led light, ook zij zijn zeer actief op sociale media. Het benodigde startkapitaal komt dan ook in zicht. Ik lever daar graag een bijdrage aan, helaas zit mijn geld vast voorlopig nog vast en zolang dat zo is wil ik eigenlijk geen nieuw kapitaal bijstorten op Symbid.

Tip voor Symbid

Helaas lukt het niet om het geld dat ik heb geinvesteerd in AV Direct terug te trekken. Aan de ene kant begrijpelijk, want als je op ieder moment je investering terug kunt trekken is het heel lastig om je ondernemingsplan te financieren. Aan de andere kant staat mijn investering van 200 Euro in AV Direct sinds augustus stil, waardoor ik er geen andere ondernemers mee kan helpen. Terwijl ik met partjes van 20 Euro 10 ondernemers een stapje verder had kunnen helpen. Om te bevorderen dat ondernemers actief nieuwe investeerders (blijven) werven zou Symbid de mogelijkheid kunnen introduceren om het geld te onttrekken als een ondernemer meer dan een maand geen nieuwe investeerders weet aan te trekken. Op die manier dwing je ondernemers om actief op zoek te blijven naar nieuwe investeerders en biedt je investeerders mogelijkheden om naar actievere of nieuwere investeringsmogelijkheden over te stappen.

Helaas lukte het me zonder hulp niet om het geld dat ik in AV Direct heb geinvesteerd te desinvesteren. Vrij vlot na het verschijnen van dit bericht heeft Korstiaan Zandvliet van Symbid gereageerd en uitgelegd hoe je desinvesteert. Dit doe je als volgt:

1. Login op jouw Symbid dashboard
2. Klik op Portfolio (dus niet op Investments)
3. Hier zie je al jouw investeringen staan
4. Klik vervolgens op Desinvest achter de betreffende propositie
5. Kies vervolgens hoeveel stukken je wilt desinvesteren
6. Het geld staat nu weer op je balance, klaar om in een nieuwe propositie te investeren

 

Inmiddels heb ik dat ook succesvol gedaan en heb ik het vrijkomende bedrag geinvesteerd in Waka Waka en The 1200.

Tip voor investeerders

Voor investeerders die overwegen om een bedrijf via crowdfunding te ondersteunen lijkt het verstandig om goed te kijken naar de marketingstrategie van de ondernemer. Hoe actief is hij of zij op sociale media? Hoe actief wordt er gereageerd op nieuwe investeerders? Wanneer een ondernemer heel inactief is kun je overwegen om zelf actief te gaan werven voor de ondernemer (maar dan moet je wel heel erg geloven in het business plan van de ondernemer…). Anders is het verstandig om goed te kijken hoeveel tijd de ondernemer heeft om zijn plan te financieren. Mijn investering van 200 Euro in AV Direct staat sinds augustus stil, waardoor ik er geen andere ondernemers mee kan helpen. Terwijl ik met partjes van 20 Euro 10 ondernemers een stapje verder had kunnen helpen. Gelukkig blijkt het wel makkelijker dan ik dacht om van een investering afscheid te nemen, zolang deze nog niet volledig ‘vol’ zit.

In Amerika Engeland en Duitsland zijn Energy Service Companies (ESCo’s) al een vast verschijnsel, maar in Nederland (nog) niet. Dat de formule ook in Nederland succesvol kan worden toegepast laten de gemeente Rotterdam en mijn werkgever Strukton. Zij hadden vorig jaar de primeur om een energie service bedrijf (ESCo op z’n goed Nederlands op te richten voor het onderhoud en beheer van negen Rotterdamse zwembaden. Strukton heeft samen met haar partner Hellebrekers een tienjarig onderhoud- en energieprestatiecontract afgesloten. Dit contract past goed bij de ambities die de gemeente Rotterdam heeft geformuleerd in de Samenwerkingsovereenkomst Duurzaam Vastgoed.

Kern ESCo contract

De kern van het contract tussen de gemeente Rotterdam en Strukton is dat de ESCo Strukton het energieverbruik van de zwembaden sterk zal terugdringen en het onderhoud en beheer geheel van de gemeente Rotterdam overneemt. In totaal levert dit een gegarandeerde besparing op van 4,5 miljoen euro. Concreet gaat het om:

• 43% minder gas
• 24% minder elektriciteit
• 9% minder water
• Betere waterkwaliteit
• Beter binnenklimaat
• Betere luchtkwaliteit

Toegepaste technieken

Om de afgesproken besparingen te realiseren, investeert de ESCo onder andere in warmtepompen, aanwezigheidsdetectie en ECO-verlichting. Al deze investeringen leiden tot een reductie van de CO2-uitstoot van 2.000 ton per jaar. Dit staat gelijk aan de uitstoot van 500 woningen. Daarnaast investeert de ESCo in meer comfort voor de zwembadbezoeker. Dankzij de installatie van een UVC-reactor hoeft bijvoorbeeld minder chloor in het zwemwater te worden gebruikt.

Strukton & ESCo’s

Binnen Strukton zijn we van mening dat een ESCo breder inzetbaar is dan enkel voor zwembaden. De ESCo formule is goed toepasbaar voor het ontwerpen en realiseren van revitalisatie van vastgoed. Het vastgoed wordt hierdoor moderner, energiezuiniger, comfortabeler en daarmee aantrekkelijker voor huurders. De waarde van het vastgoed neemt toe en de exploitatieduur kan worden verlengd. Een ESCo combineert revitalisatie met meerjarig onderhoud, beheer en energiemanagement. Indien gewenst wordt ook de financiering georganiseerd.

Hoe werkt het?

Uniek aan een ESCo is dat de opdrachtgever geen (financieel) risico draagt. De ESCo geeft, voor een of meer gebouwen, in een prestatiecontract garanties af op de kosten en kwaliteit van de revitalisatie, de energiebesparing, de kosten voor onderhoud en beheer en de comfortverbetering. De ESCo investeert in (energiebesparende) maatregelen om de overeengekomen prestaties te realiseren. Daarna verdient de ESCo de investeringen terug uit het rendement dat de maatregelen opleveren. Zo wordt de ESCo sterk geprikkeld om meerjarig te voorzien in een duurzame huisvesting met een optimale kwaliteit en tegen minimale kosten.

In onderstaande filmpje wordt op hoofdlijnen uitgelegd hoe de ESCo in z’n werk gaat:

Het Nieuwe Werken

Een revitalisatie kan goed worden gecombineerd met de implementatie van Het Nieuwe Werken. De implementatie van Het Nieuwe Werken beinvloedt de haalbaarheid van een revitalisatie doorgaans positief. Implementatie van Het Nieuwe Werken kan een sterke stimulans zijn voor de huurder(s) van het vastgoed om het gebruik voor langere tijd te continueren.

Meer informatie

Meer informatie over de ESCo formule van Strukton (inclusief contactpersonen) vind je in de factsheet ESCo(pdf). Of vul ondestaand contactformulier in dan nemen mijn collega’s Michel Heijnekamp en Jeroen Mieris contact met je op.

[contact-form-7]

Disclaimer: als consultant maatschappelijk verantwoord ondernemen hou ik mij binnen Strukton onder andere bezig met het promoten van duurzame oplossingen van Strukton.

Ik heb nog geen totaal overzicht van mijn resultaten bij MyC4 in 2011, laat staan van al mijn investeringen. Zodra ik die heb zal ik ze hier uiteraard plaatsen. Hieronder in de eerste plaats een overzicht van de resultaten van mijn MyC4 investeringsportefeuille over december 2011.

Ook in december heb ik weer een behoorlijk aantal terugbetalingen ontvangen op de leningen die ik via MyC4 aan Afrikaanse ondernemers verstrek. In totaal ging het om Euro 32,13 in 70 terugbetalingen. Ik heb Euro 33,28 opnieuw geïnvesteerd. Vijf van de leningen zijn inmiddels actief en 1 wacht nog op uitbetaling aan de ondernemer.

Algemene ontwikkelingen MyC4

Belangrijker dan mijn eigen resultaten vind ik dat de algemene ontwikkelingen bij MyC4 nog steeds de goede kant op lijken te gaan. Uit de jaarlijkse audit door MyC4 van de providers zijn zo te lezen geen rare dingen gekomen. Het porfolio van een van de zwakker beoordeelde providers (Growth Africa) is inmiddels overgenomen door Micro Africa, dat een veel goede risicobeoordeling heeft gekregen.

Ook de koers van de lokale valuta lijkt eindelijk wat te stabiliseren, wat gunstig is voor het rendement. Afgelopen jaar is het valutarisico voor mijzelf namelijk een van de grotere kostenposten geweest.

Kwaliteit portfolio

De kwaliteit van mijn portfolio is helaas weer wat afgenomen. Van de 88 actieve leningen liggen er 33 op schema, zijn er 29 terugbetalingen op komst (heeft waarschijnlijk met de langere betaaltermijnen in december te maken) en zijn er nu 26 leningen waar de ondernemer achter loopt. Dat is 4 meer dan in november.

Maand / op tijd	No	Pending	Yes	Totaal aantal
September	17	12	56	85
Oktober	25	17	46	87
November	22	15	49	86
December	26	29	33	88

Winst/Verlies

Een andere belangrijke manier om te kijken naar mijn investering is uiteraard het financieel rendement. De winst na belasting en is in december lager dan in november en er is een heel klein beetje achterstallige betaling binnen gekomen. In de berekeningen van november zaten wat foutjes, dus hieronder de juiste getallen. Zoals je kan zien is mijn winst in december gedaald ten opzichte van november. Door een gunstige ontwikkeling van de wisselkoersen heb ik echer 0,86 Eurocent extra verdient (jawel, ook ik ben soms een vieze valutaspeculant .

 

Kengetallen	november	december
Pending bids	€ 10,00-	€ 25,00
Pending principal repayments	€ 3,56	€ 6,98
Outstanding principal	€ 2,51	€ 16,36-
Earned interest after tax and currency	€ 2,85	€ 1,63
Paid tax on earned interest	€ 0,50	€ 0,29
Defaulted principal	€ 0,00	€ 0,00
Recovered principal	€ 0,04	€ 0,07
Adjustments	€ 0,00	€ 0,00
Total currency gain/loss	€ 0,26-	€ 0,86
Winst	€ 3,15	€ 0,84
Winst na wisselkoersverlies	€ 2,89	€ 1,70

 

Nieuwe leningen/investeringen

De terugbetalingen die ik in november heb ontvangen heb ik opnieuw geinvesteerd in Afrika. Deze maand heb ik mijn investeringen verdeeld over Ghana, Tanzania en Uganda.

Country	Business
Ghana	Maria Alata Soap Enterprise	€ 5,00
	Med’s Pharmacy	€ 5,00
Tanzania	Boniface Musa	€ 5,00
	Hilda Edes	€ 5,00
Uganda	Haruna Mwanje	€ 8,28
Totaal Resultaat		€ 28,28

Kengetallen	november	december
Pending bids	€ 10,00-	€ 25,00
Pending principal repayments	€ 3,56	€ 6,98
Outstanding principal	€ 2,51	€ 16,36-
Earned interest after tax and currency	€ 2,85	€ 1,63
Paid tax on earned interest	€ 0,50	€ 0,29
Defaulted principal	€ 0,00	€ 0,00
Recovered principal	€ 0,04	€ 0,07
Adjustments	€ 0,00	€ 0,00
Total currency gain/loss	€ 0,26-	€ 0,86
Winst	€ 2,89	€ 1,70
Winst na wisselkoersverlies	€ 2,63	€ 2,56

Sinds een paar jaar timmert Wal-Mart stevig aan de weg met het Sustainability Consortium als het gaat om het verduurzamen van haar productieketen. Toch weigert mijn eigen bank (ASN) al een aantal jaar te investeren in Wal-Mart, als ik me goed herinner onder andere i.v.m. wapenverkopen in de winkels. Deze week werd duidelijk dat de ASN door een veel prominentere belegger wordt gevolgd: ABP. In het persbericht motiveert ABP  (pdf) de uitsluiting als volgt:

Het Amerikaanse bedrijf Walmart is door ABP uitgesloten vanwege het personeelsbeleid dat in strijd is met internationale richtlijnen (ILO richtlijnen), met name ten aanzien van arbeidsomstandigheden en de mogelijkheid voor werknemers om zich te organiseren in vakbonden.

Dat maakt duidelijk dat verantwoord ketenbeheer slechts een onderdeel is van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ik ben er van overtuigd dat samenwerking met ketenpartners veel meer impact kan hebben op duurzaamheid (zowel sociaal als milieu), tegelijkertijd vergt een ambitieuze verduurzamingsstrategie voor je productieketen ook dat je je eigen interne ambities opschroeft…

Na een paar jaar zeuren tegen ABP (over oa. investeringen in kolen, teerzanden en hun investeringsbeleid) is het mooi om te zien dat er ook voor hun een grens zit aan de engagement strategie. Wanneer een bedrijf haar gedrag en beleid niet wijzigd komt er een moment dat je afscheid moet nemen. Wat mij betreft een dikke pluim voor deze actie van ABP.

Een nieuwe maand, een nieuw jaar, dus tijd voor een overzicht van ons gas- en elektriciteitsverbruik in december 2011. En na de algemenere terugblik op 2011 tijd om ons energieverbruik over heel 2011 te bekijken. Ook al heb ik twee maanden geleden de jaarrekening ontvangen, kalenderjaren zijn naar mijn mening toch het makkelijkst te vergelijken. Eerst maar eens een blik op december. Hier vind je een volledig overzicht van onze energiebesparende maatregelen.

Gas- en elektriciteitsverbruik december

December was weinig zonnig, dus veel plezier van de zonneboiler hebben we deze maand niet gehad. Dat geeft niet en was te verwachten. Ons gasverbruik was met 137 kubieke meter aardgas ruim 80 kubieke meter lager dan in 2010. Een besparing die volledig toe te schrijven is aan het warmere weer. Per gewogen graaddag is ons gasverbruik in december 2011 gelijk aan december 2010.

Ons elektriciteitsverbruik lag met 316 kWh hoger dan in 2010. Waarbij ongetwijfeld zal meespelen dat we dit jaar vaker thuis zijn geweest en vorig jaar december nog niet alle apparatuur geïnstalleerd en in gebruik was. Het elektriciteitsverbruik wordt wel het volgende aandachtspunt, want we hebben behoorlijk wat oude apparatuur staan die stroom ‘vreet’.

Gas & elektriciteitsverbruik 2011

Nu 2011 is afgelopen is het ook tijd om de balans op te maken van een jaar energieverbruik. In onderstaande tabel zie je ons gas-, elektriciteits- en waterverbruik per maand. Zoals je kunt zien was ons gasverbruik in december behoorlijk hoger dan november, maar met 0,37 kubieke meter per graaddag was het gasverbruik vergelijkbaar met het gasverbruik in januari en februari. Voor heel 2011 zijn we op een gasverbruik van 676 kubieke meter uitgekomen. Deels door het warmere weer, deels door de investeringen in energiebesparende maatregelen in ons huis. Het gasverbruik was in 2010 namelijk 0,60 kubieke meter per graaddag en is nu 0,27. Dat is dus een halvering van ons gasverbruik en bijna 50% minder dan de 1.313 m3 die Mindergas.nl als gemiddeld gasverbruik voor een tussenwoning noemt. Het is ook beter dan de 1.123 m3 aardgas dat de site Duurzame Buren als gemiddeld gasverbruik van haar leden noemt.

Ons elektricitietsverbruik ligt voor 2011 net onder de 3000 kWh. Ongeveer 15% lager dan het gemiddelde elektriciteitsverbruik van een Nederlands gezin (dat volgens mij rond de 3.500 kWh ligt), het is ook nog net beter dan het gemiddele elektriciteitsverbruik van 3.123 kWh van de leden van Duurzame Buren.

Naar mijn mening is ons elektriciteitsverbruik nog te hoog, dus dat wordt een aandachtspunt voor de komende jaren. Over het waterverbruik kan ik weinig zinnigs zeggen. Gemiddel zitten we op ongeveer rond de 10 kubieke meter per maand. In de eerste 4 maanden van het jaar zaten we op 12 kubieke meter per maand, inmiddels op 9 kubieke meter. Ik ben dus vooral benieuwd of we in 2012 rond de 9 kubieke meter per maand weten te blijven.

Maand	Gas	Verbruik / graaddag	Elektra	Water
januari 2011	183	0,38	111	12
februari 2011	152	0,38	263	12
maart 2011	69	0,19	240	12
april 2011	13	0,10	235	13
mei 2011	2	0,02	237	9
juni 2011	4	0,07	213	9
juli 2011	4	0,08	237	8
augustus 2011	3	0,10	274	9
september 2011	7	0,13	221	7
oktober 2011	32	0,18	288	8
november 2011	69	0,22	262	10
december 2011	137	0,37	316	8
Totaal 2011	676	0,27	2.897	117

Daling verbruik op jaarbasis

In de tabel hieronder kun je de daling van ons gas, water en elektriciteitsverbruik per jaar zien. De getoonde verbruiken zijn het verbruik in het jaar tot en met de genoemde maand. December 2011 laat dus het verbruik van januari 2011 tot en met december 2011 zien. Janauri 2011 laat het verbruik van februari 2010 tot en met januri 2011 zien. Zoals je ziet daalt ons gas en elektriciteitsverbruik gestaag door plaatsing van de nieuwe CV ketel en zonneboiler. Ik verwacht dat het gasverbruik per graaddag rond de 0,27 kubieke meter per graaddag blijft. Het elektriciteitsverbruik zal nog iets oplopen verwacht ik tot 3.000 kWh per jaar. Het waterverbruik zal weinig veranderen, tenzij onze kleine dame vaker in bad gaat willen.

Maand	Gas	Gas / graaddag	Elektriciteit	Water
januari 2011	1631	0,52	5432	167
februari 2011	1485	0,49	5128	165
maart 2011	1338	0,44	4802	162
april 2011	1228	0,41	4470	161
mei 2011	1114	0,38	4140	155
juni 2011	1086	0,37	3787	149
juli 2011	1085	0,37	3457	143
augustus 2011	1069	0,36	3164	137
september 2011	1017	0,35	2819	130
oktober 2011	919	0,32	2540	123
november 2011	762	0,27	2691	121
december 2011	676	0,27	2897	117

2011 is een jaar van grote veranderingen en het jaar waarin het eindelijk is gelukt om een aantal goede voornemens voor 2009 en 2010 tot uitvoering te brengen.

Werk
De grootste verandering is de overstap vanuit de overheid terug naar het bedrijfsleven. Na zes jaar vanuit het Haagse bedacht te hebben hoe je duurzamer kunt ondernemen in Nederland werd het tijd om er actief mee aan de slag te gaan. Daarvoor deed zich een mooie kans voor in de sector waar ik me de laatste jaren als columnist voor het magazine Duurzaam Gebouwd en vanuit het project duurzaam ondernemen als kans mee bemoeid had: de bouw. Afgelopen jaar ben ik gaan werken voor twee bedrijven. In de eerste plaats voor Strukton, daarnaast werk ik af en toe mee bij TreFoil Energy. Inmiddels ben ik redelijk ingewerkt en in 2012 kun je dus meer berichten verwachten over mijn werkzaamheden voor deze bedrijven en over de activiteiten van deze bedrijven. Ook zal ik zeker aandacht besteden aan het onderzoek dat TNO en Stichting Vernieuwing Bouw momenteel uitvoeren naar geslaagde duurzame innovaties in de bouw. Ik ben namelijk erg benieuwd naar de uitkomsten daarvan, aangezien de mensen van Building Brains het oorspronkelijke onderzoeksvoorstel mede op mijn verzoek hebben geschreven. Helaas kan ik 25 januari niet naar de dialoogbijeenkomst Groen is Poen over het onderzoek.

Verandering van werk betekende ook verandering van vervoermiddel. Na een paar maanden in een slurpende bak rondgereden te hebben kon ik deze gelukkig inruilen voor een leaseauto naar keuze. Elektrisch zat er helaas niet in, maar met de Lancia Ypsylon koos ik op moment can uitkiezen de nummer 3 uit de top 10 zuinige kleine benzineauto’s van de ANWB. Inmiddels is het overigens nummer 4. Het goede nieuws is dat ik de eerste 2 maanden keurig volgens normverbruik heb gereden. Vanaf 2012 is het mijn bedoeling om de CO2 uitstoot via Natuur en Milieu te compenseren met emissierechten van het Europees CO2 emissiehandelssysteem.

Prive
De verandering van werk heeft ook thuis effect gehad. In onderling overleg met Nelleke ben ik een dag meer gaan werken en zij een dag minder. Om alles tijdtechnisch rond te krijgen gaat onze dochter nu 3 dagen naar het kinderdagverblijf. Of dat zo blijft in 2012 is de vraag. Tijdelijke contracten in gemeenteland zijn schaars aan het worden en het huidige contact van mijn vriendin is niet verlengd. Dat wordt binnen een maand iets nieuws vinden of het kinderdagverblijf van onze dochter opzeggen. Met wat gepuzzel gaat 1 dag waarschijnlijk nog wel lukken, maar 3 dagen is met de nieuwe Kabinetsplannen duurder dan de hypotheek… Dat wordt dus een keten van werkloosheid in gang zetten, want we zullen vast niet de enige familie in ded buurt zijn die met werkloosheid te maken krijgt.

Ons huis bevalt nog steeds goed. We hebben afgelopen jaar behoorlijk weten te sparen, dus wie weet kan een nieuwe badkamer er eerder komen dan we oorspronkelijk hadden gepland. Het is ook nog steeds mogelijk dat we het geld in gaan zetten voor extra energiebesparende of energieopwekkende maatregelen in huis. Dat laatste hangt af van de prijzen die in de verschillende collectieve inkoopacties voor zonnepanelen bedongen worden.

Investeren
2011 was ook het jaar van investeren in een duurzame toekomst. In de eerste plaats natuurlijk door het plaatsen van een zonneboiler, die voorlopig Euro 1.100 duurder lijkt uit te vallen doordat mijn oude werkgever de SDE warmte niet meer open heeft gesteld in 2011. Onze installateur voert hierover nog een rechtzaak tegen Agentschap NL.

Buiten ons huis hebben we voor €1.000 in windenergie geinvesteeerd. We hebben onze investering in Meewind met € 500 uitgebreid (was €1.000) en zijn we voor €50 lid geworden van De Windvogel. We hebben De Windvogel ook €450 geleend. Geen grote bedragen en toch een poging om in deze economisch minder goede tijden duurzame energie in Nederland een steuntje in de rug te geven.

Op twitter werd afgelopen week terecht opgemerkt dat je ook aan duurzaamheid wereldwijd moet denken. Vanuit dat oogpunt heb ik mijn investeringen via MyC4 uitgebreid met €150. Omdat ik nog steeds geloof in de kracht van crowdfunding voor Nederlandse ondernemers heb ik ook geld geinvesteerd in Enviu Participations en AV Direct. Uiteindelijk is het niet gelukt om alle investeringen gestand te doen. Zowel de investering in Treemagotchi als WakaWaka zijn vooralsnog niet doorgegaan in 2011. Volgend jaar kun je op mijj weblog in ieder geval aandacht voor mijn investeringen verwachten.

Voor nu rest mij om alle lezers een goed, gezond en gelukkig 2012 te wensen.

Een duurzame samenleving waarbij recht wordt gedaan aan zowel de ecologische, sociale als economische dimensies vraagt om concrete lokale keuzen die ontegenzeggelijk als tegendraads worden beschouwd. Er is meer ‘maakbaar’ aan je samenleving dan je denkt. Je kan kiezen, voor een sociale economie, zinvolle werkgelegenheid, een cradle to cradle samenleving, duurzame landbouw, een gezonde sociale samenhang. De suggestie dat wij als lokale bestuurders, bedrijven en burgers slechts mee stromen in een autonome nationale en mondiale ontwikkeling is ideologie van de beste soort. Dagelijks wordt het tegendeel bewezen.

Jaren geleden las ik een studie van SHELL met de onschuldige titel van een meidenblad: TINA; There Is No Alternative. De studie gaf in heldere termen aan dat de hoofdlijn van ontwikkeling wel vast stond: meer concentratie van kapitaal en monopolie, vergroten van de rol van technologie, toename van de macht van internationale markten. Binnen dit scenario kon je nog wel kiezen tussen twee routes: Just Do It en Da Wo. Als mondiale speler hadden de scenario makers van SHELL wel door dat het individualistische ‘westen’ een andere route zou volgen dan het collectief gestructureerde ‘oosten’. Maar in de kern was de boodschap simpel: er is geen alternatief.

Eindige ontwikkeling

Is dat werkelijk zo? Is de huidige ‘groei-economie’, die van korte termijn opportunisme en afwenteling op toekomstige generaties werkelijk het enige alternatief. Zoals publicist Jos van der Schot laatst in het dagblad Trouw stelde: “de huidige economie kent twee voedingsbronnen: de geldpers van de banken en (eindige) natuurlijke grondstoffen in de aarde. De geldpers produceert vooral schuld, schuld van mensen, bedrijven en staten aan banken; het gebruik van grondstoffen gaat ten koste van de voorraad en holt ons ecologisch kapitaal uit”.

Perverse neigingen in economie en taal

Vandaag las ik dat in Rotterdam bijstandgerechtigden de Poolse en Hongaarse migratie-arbeid in de kassen zullen vervangen. De werkgevers zijn nu de bepalende klanten geworden, niet meer de werkzoekenden, aldus de PvdA wethouder. Interessant hoe antwoorden gevonden worden in een eindige oplossing van een schaalvergrotend bedrijfsleven die arbeid als noodzakelijk kwaad accepteert. Een tijdelijke oplossing tot de automatische komkommer of tomatenplukker is uitgevonden of de hele sector verhuizen zal. Dat huis van werkgelegenheid voor de meest kwetsbare groep is op drijfzand gebouwd. En dan gaan we, met de Wet Werken naar Vermogen in de hand en de rode roos in de borstzak deze groep naar de meest riskante hoek van de markt jagen?

Hetzelfde zien we met grondstoffen gebeuren. De visserijsector vist met overheidssteun zijn eigen visgronden leeg. We eten letterlijk onze toekomst op. Zoals Jos van der Schot constateert, investeren we overheidsgeld in de uitputting. In de landbouw steken we overheidsgeld in uitputting van watervoorraden en erosie van vruchtbare bodem, in de energiesector geven we meer overheidsgeld uit aan vervuilende fossiele centrales dan aan schone duurzame energie en vervuilend transport kan rekenen op een fiscale balans.

Maakbaar lokaal alternatief

Dat kan dus anders. De energiesector maakt dat wel heel duidelijk. Schaf subsidies af, haal de scheve energiebelasting er uit en zon en wind winnen het van kolen, olie en kernenergie. Als overheid kan je je vervolgens concentreren op het begeleiden van processen die er toe leiden dat je lokale economie hiervan de vruchten plukt: door zelf energie op te wekken en lokale fondsen te creeeren uit de winsten versterk je structureel werkgelegenheid, bouw je aan sociale samenhang en stimuleer je innovatie. Zo maakbaar is dit!

Maar ook andere thema’s laten sterke paralellen zien: Ons wonderlijke rioleringsstelsel dat schoon water vervuilt via de meest ineffciente toiletpotten om vervolgens dit mengsels over tientallen kilometers weg te pompen naar een rioolwaterzuivering bij de IJssel. De waardevolle grondstoffen en warmte raken we kwijt. Sterker zelfs, we pompen er energie in om dit materiaal ons grondgebied uit te krijgen! En daar betalen we goed geld voor. Als je dat geld nu investeert in lokale systemen die grondstoffen en energie lokaal hergebruikt. Ook dan stimuleer je structureel werkegelegheid en innovatie.

Afval is natuurlijk ook zo’n onderwerp. Slechts 10% van het huidige afval in onze grijze bakken is nog niet herbruikbaar. De rest zouden we gescheiden kunnen aanleveren. Een belangrijk deel kunnen we lokaal of regionhaal opwerken naar fracties waarmee we geld kunnen verdienen. Met de rendementen kunnen we bijdragen aan preventie. Samen met toeleveranciers en winkeliers zorgen dat er minder verpakkingsafval komt. Moet het Rijk wel mee doen, door het statiegeld niet af te schaffen.

Duurzaam renoveren in de bestaande bouw levert een structureel antwoord op. Leidt tot lagere woonlasten, lagere emissies, hogere werkgelegenheid en innovatie. Ja, probleem is het financieren van dit systeem, zoals een aannemer me laatst vertelde. We financieren onze kwetsbare banken met tientallen miljarden en zijn niet in staat het investeringskapitaal voor duurzame renovatie bij elkaar te krijgen terwijl we weten dat het rendement zeker is? Veel van de investeringen schrijf je over 40 jaar af terwijl de energielasten jaarlijks zeker met 5% zullen toenemen. Helder toch, hier is ruimte voor een zakelijke aanpak waar institutionele investeerders en bewoners/eigenaars elkaar kunnen vinden.

Sterke lokale economie

De lijst van opties kan nog veel langer. Tegenover het TINA van SHELL staat een sterk lokaal alternatief. Dat organiseer je niet van bovenaf, maar bouw je van onderop. De komende jaren is dat de uitdaging voor het lokaal bestuur, ook in Lochem. Dan hebben we het over een arbeidsintensieve, creatieve en cultuureigen bedrijvigheid die onze samenleving zonder meer kan vullen. Financieel is dat geen probleem. Want dit brakke schip van onze huidige economie verliest zoveel geld, grondstoffen en kennis aan die mondiale economie dat het dichten van deze lekken een onmiddellijk drijfvermogen geeft. Dat biedt de ruimte en kracht om werkelijk die lokale duurzame economie op te bouwen.

Een mooie uitdaging, zo voor het nieuwe jaar.

De druk op vrijwilligers wordt verhoogd onder het motto ‘eigen kracht’, maar de waardering van de gemeente voor de vrijwilligers maakt geen onderdeel meer uit van het subsidiebeleid. Een verkeerd signaal! De gemeente moet haar waardering juist nu blijven tonen.

Tijdens de commissievergadering werd deze wijziging afgedaan als een technisch detail. Vrijwilligers zijn geen onderdeel meer van de subsidiëring van verenigingen, maar daar komen extra mogelijkheden voor projectsubsidie voor in de plaats. Maar in het licht van de ontwikkelingen en de toenemende druk op vrijwilligers is dit een slecht signaal. De gemeente trek zich terug en geeft taken terug aan de samenleving zelf. Mantelzorg, welzijnstaken etc. steeds meer worden deze zaken door vrijwilligers opgepakt in plaats van door professionals. Zelfs op de professionele ondersteuning van deze vrijwilligers wordt bezuinigd. Deze inzet mag dan ook wel gewaardeerd worden!

De subsidie die verenigingen de afgelopen vier jaar hebben gekregen voor vrijwilligers is geen vetpot. Sowieso bleek uit eerdere onderzoeken dat subsidie een belangrijke, maar meestal niet de belangrijkste inkomsten van verenigingen zijn. Maar uit het feit dat de gemeente vrijwilligers subsidieerde bleek wel de waardering voor deze vrijwillige inzet. Juist nu de inzet van vrijwilligers harder nodig is deze regeling schrappen is een verkeerd signaal. Reden voor PvdA-GroenLinks om tijdens de raadsvergadering een motie in te dienen om als gemeente vrijwilligersinzet te blijven waarderen. Een motie die unaniem werd aangenomen.

In de motie wordt het college opgeroepen om vrijwilligers onderdeel van de subsidieregeling te houden of op een alternatieve wijze vrijwilligers te ondersteunen om zo waardering te laten zien. De kans dat het college vrijwilligers toch nog opneemt voor het subsidieprogramma is zeer klein, maar dan moet het college een andere manier vinden om haar waardering te tonen.Voorheen heeft de gemeente bijvoorbeeld voor sportverenigingen cursussen sportEHBO gefaciliteerd. Een ander goed voorbeeld is een collectieve vrijwilligersverzekering. Eenvoudige en nuttige investeringen waardoor de gemeente vrijwilligers kan waarderen en ondersteunen, juist nu de vrijwilligers meer dan ooit onmisbaar worden.

Afgelopen woensdag was ik namens Strukton aanwezig bij de uitreiking van de VBDO Verantwoord Ketenbeheer Award 2011 in het kantoor van KPMG. Een avond die in het teken stond van de rol die duurzaam inkopen en ketenbeheer kunnen spelen bij het verduurzamen van organisaties. Onderstaande impressie is zeker niet compleet, maar geeft hopelijk wel een beeld van de avond.

Giuseppe van der Helm, directeur van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO), gaf aan dat de VBDO twee belangrijke routes ziet om de productieketen te verduurzamen:

• Via de klant
• Via de eigenaar/aandeelhouder

Hoewel er bij de consument nog een wereld te winnen is als het gaat om duurzaam consumeren. Zeker als de klant een ander bedrijf is kun je grote duurzaamheidswinst behalen.

Duurzaamheid is volgens de VBDO belangrijk vanuit maatschappelijk oogpunt en vanuit de business case. Vooral op dat laatste aspect zijn bedrijven goed aan te spreken. Om met duurzaamheid tot een sluitende business case te komen is de keten cruciaal. Zowel voor het toevoegen van waarde als voor voor het verbeteren van de marge. Verantwoord ketenbeheer draait volgens de VBDO niet om het drukken van kosten, maar om het helpen van je ketenpartners om successen te behalen in andere omstandigheden. Unilever doet dit bv. door met belangrijke leveranciers gezamenlijke ontwikkel / innovatieovereenkomsten af te sluiten. Verantwoord ketenbeheer vraagt om visie, transparantie, ketenbeheer en lef om waarde toe te voegen en aan je visie vast te houden.

Bart Vos van de Tilburg School of Economy & Management voegde daar tijdens de paneldiscussie aan toe dat het niet alleen gaat om de verdeling van de waardecreatie tussen bedrijven, maar ook om de verdeling van waardecreatie binnen bedrijven. Hoe wordt een inkoper afgerekend? Wat telt er mee voor de projectleider? Welke businessunit ziet de gerealiseerde extra marge terug in zijn cijfers?

Lessen Unilever

Unilever heeft vorig jaar het Unilever Sustainable Living Plan gelanceerd. Doel verdubbeling van de omzet, milieuvoetafdruk halveren, meer dan 1 miljard mensen helpen in actie te komen om hun gezondheid en welzijn te verbeteren, en 100% van de landbouwgrondstoffen betrekken uit duurzame landbouw (da’s volgens Unilever wat anders dan biologische landbouw).

Voor Unilever staat vast dat duurzaamheid in de toekomst een basisvoorwaarde wordt voor zakendoen. Wanneer dat zo is zijn er nog maar twee mogelijkheden leiden of volgen. Leiden geeft (tijdelijk) competitief voordeel.

De kunst daarbij is te zoeken naar de sweet spot waar er voordeel is voor de klant en waar de oplossing goed is voor duurzaamheid. Voorbeeld: handenwassen met zeep. Om bacteriën te doden moet je je handen 30 tot 60 seconden wassen met standaardzeep. Unilever heeft een zeep ontwikkeld die hetzelfde effect bereikt in 7 seconden. Dat scheelt 23 tot 53 seconden aan water en 7 seconden is voor kinderen een haalbaardere termijn dan een minuut handen wassen. Unilever heeft ook een leverancierscode voor haar banken en financiers, dat is wennen voor de banken.

Een belangrijke keueze van Unilever om duurzamer te worden is om weg te gaan van veilingen en internationale markten, waar je niet weet wat de herkomst is. Unilever werkt actief aan kortere ketens. Voor contacten met kleine boeren wel samenwerken met lokale partijen, dus handelshuis ertussen. Met het handelshuis worden wel afspraken gemaakt over kennisondersteuning en inkooptrajecten.

Bij Unilever is duurzaam of niet geen discussie meer, omdat verdubbeling van de omzet en halvering van de ecologische footprint beide op hoog niveau vastliggen en even zwaar wegen bij de beoordeling. Voor bv. thee is Rainforest Alliance de norm, einde discussie. Wel is Unilever met Rainforest Alliance in discussie over de sociale criteria die Rainforest Alliance hanteert. Unilever vindt deze namelijk onvoldoende en wil vernieuwing van de criteria.

Uitreiking Award en speciale vermeldingen

Giuseppe van der Helm noemde vooral de vooruitgang in verduurzaming van de keten van de bouwsector opmerkelijk. Deze vooruitgang is in zijn ogen voor een belangrijk deel te danken aan het beheersen van de CO2-uitstoot. In de bouwsector is het gebruik van de CO2-prestatieladder van SKAO inmiddels heel gebruikelijk geworden. Bouwbedrijf BAM is zelfs doorgedrongen tot de top 10 van de VBDO Verantwoord Ketenbeheer Award en ontving daarvoor een speciale vermelding van de jury. Ook de vooruitgang bij Wavin, een belangrijke toeleverancier voor de bouwsector, werd beloond met een speciale vermelding.

De vijf genomineerde bedrijven waren Akzo Nobel, DSM, Philips, Reed Elsevier en Unilever. De winnaar van de Award was Philips met 95% van de maximale score.

Aanpak BAM

BAM lichtte kort toe hoe zij de afgelopen jaren hadden gewerkt aan het verbeteren van hun ketenbeheer. Deze aanpak bestond uit 3 stappen (waarvan ik er maar 2 heb onthouden :

1. keuzes maken binnen de grote hoeveelheid aan duurzaamheidsonderwerpen. BAM heeft daarbij gekozen voor: veiligheid, CO2 reductie en afvalreductie
2. Uit de of of discussie van geld of duurzaam stappen

Daarnaast stellen inkopers in gesprekken met leveranciers en onderaannemers de vraag of de leverancier/onderaannemer ideeën heeft hoe het duurzamer kan dan in het bestek staat (en daarbij hebben ze het niet meteen over de centjes).

Paneldiscussie

Van de paneldiscussie zijn me maar een paar zaken bijgebleven. Ten eerste de nadruk die Philips legde op het belang van samen met concurrenten optrekken als het gaat om problemen die vroeg in de keten zitten. Bijvoorbeeld als de winning van grondstoffen in verband wordt gebracht met oorlogen of andere misstanden. De tweede opmerking die me bij is gebleven is het antwoord van Piet Sprengers, ASN Bank, op de vraag hoe je achterblijvers in beweging kunt krijgen. Zijn idee was om dat als criterium mee te nemen in de beoordeling van de koplopers.

De derde opmerking komt ook op naam van Piet Sprengers. Hij gaf aan dat de ASN bank investeert vanuit waarden creatie en pas dan vanuit waarde creatie. Hij gaf aan dat deze op de langere termijn heel goed in elkaars verlengde kunnen liggen. Zo heeft de ASN nauwelijks tot geen investeringen in de financiële sector, omdat de meeste banken en verzekeraars niet transparant genoeg zijn om toegelaten te worden tot het beleggingsuniversum van de ASN-bank. Dat dat de ASN bank op dit moment geen windeieren legt behoeft geen uitleg…

Na afloop van de avond kregen alle aanwezigen het boekje Verantwoord Ketenbeheer: van risicomanagement naar waardecreatie mee.

Graag wil ik het jaar hoopvol eindigen en een grote wens voor 2012 uitspreken: laten we ajb zo snel mogelijk van dit griebuskabinet af zijn. Verkiezingen graag, en snel. De tegenstand tegen de plannen groeit en scheurtjes in de coalitie worden duidelijk.

Het CDA gaat niet mee met de enorme investeringen die nodig zijn om de maximumsnelweg te verhogen. Luchtkwaliteit en veiligheid spelen geen rol voor deze partij, maar het is een stapje in de goede richting. Gemeenten laten zich effectiever horen: dit is geen goed plan voor de mensen die naast de snelwegen wonen. En dat zijn er nogal wat.

Provincies gaan niet mee met de verbleking van de natuur. Ze gaan niet akkoord met de plannen van Bleker om de verantwoordelijkheden van het Rijk over te nemen zonder de middelen die daartegenover zouden moeten staan. Op provinciaal niveau ziet men daarnaast wel dat natuur zich niet aan provinciegrenzen houdt en dat het Rijk zich dus niet zo maar kan terugtrekken.

GW heeft de capslock weer aan bij het twitteren om te laten weten dat de hypotheekrenteaftrek heilig is. Wonderlijke mix van standpunten heeft deze man toch. Tegen de elite, voor de subsidie van elitaire huizen?! Geen touw aan vast te knopen. Maar er lijkt geen ontkomen meer aan: het heiligste huisje van rechts Nederland begint te wankelen…

Ik ga kerstvakantie vieren en daarna mijn campagnekleren weer uit de kast halen. Laat maar komen, die verkiezingen. Ik wens jullie allemaal een gezond, gelukkig en succesvol 2012. En ik wens Nederland een regering die solidariteit en duurzaamheid hoog in het vaandel heeft.