GroenLinks Tweede Kamerlid Tofik Dibi (31) doet een gooi naar het lijsttrekkerschap van zijn partij. Terwijl partijmedewerkers onder leiding van zijn fractiegenoot Jesse Klaver een campagne voorbereiden en Jolande Sap zich volop profileert, presenteert Dibi tijdens een eigen persconferentie een nieuwe slogan voor de partij: ‘GroenLinks BAM’. Het moet krachtiger en scherper, vindt Dibi. ‘Tsjakka Tofik’ lijkt mij persoonlijk een betere slogan voor de originele maar ook inhalige en overmoedige politicus.

Dibi zegt dat hij meer stemmen kan trekken dan de gedoodverfde lijsttrekker, Jolande Sap. Met hem als partijleider haalt GroenLinks minstens tien zetels, bluft hij. Daarmee lijkt Dibi zichzelf nogal te overschatten en zijn partijleider – die nu net lekker bezig is - impliciet toch af te kraken. De verschillen zitten volgens Dibi niet in de inhoud, maar vooral in de stijl. ‘Ik ben onorthodoxer, minder conventioneel dan Sap’, zegt de door peilingen nerveus gemaakte Dibi.

Jolande Sap reageert gelukkig ontspannen en positief en gaat graag de strijd aan. Ik vind dat een sportieve instelling. En eerlijk gezegd denk ik dat Sap ook niet zo veel te vrezen heeft. De partijleden zullen haar ruimschoots steunen, zo is mijn verwachting. De grote vraag is of Dibi ook daarna nog sportief zal zijn en als teamplayer wil blijven functioneren. Het zou hem sieren. Want naarmate de verkiezingen dichterbij komen, kan GroenLinks zich geen interne rivaliteit meer permitteren.

Sinds anderhalf jaar is Jolande Sap het evenwichtige en sympathieke boegbeeld van de partij. Samen met haar fractiegenoten heeft Sap laten zien dat GroenLinks met een duidelijke groene en sociale inzet durft te onderhandelen en politieke verantwoordelijkheid kan dragen. Ze is rustig, verbaal sterk en debatteert goed. 

Ze is inderdaad niet van ‘BAM’. En gelukkig maar, want dat is ook niet wat GroenLinks wil zijn als ‘ideeënpartij op zoek naar macht’. Ik vermoed dat GroenLinks met Tofik Dibi aan het roer snel buitenspel wordt gezet bij mogelijke coalitiebesprekingen en – BAM – voor gesloten deuren zal komen te staan.

Dibi lijkt te lijden aan een ernstige vorm van zelfoverschatting. Wat eer en roem – die hem tot nu toe overigens terecht toekomen - toch niet met een jong en ambitieus politicus kunnen doen. Daarbij komt dat Dibi vooral het gezicht is van het integratie- en religiedebat dat de afgelopen jaren teveel geïsoleerd is gevoerd, los van ideeën over gelijke kansen, onderwijs en sociale vernieuwing. Sociaal-economische kwesties vormen de basis omdat Henk, Ingrid, Ahmed en Fatima alle vier de klos zijn geworden van het rechts-liberale kabinet Rutte, dat naast het bevorderen van sociale ongelijkheid domheid en xenofobie volop gedoogde.

‘Groen’ en ‘sociaal’ moeten daarom nu de kernwoorden zijn. En dat GroenLinks tegen xenofobie is en het ook helemaal heeft gehad met die blonde rattenvanger uit Venlo, vormt daarbij de impliciete vanzelfsprekenheid. De evenwichtige Jolande Sap lijkt dat veel beter te kunnen uitdragen dan de originele maar ook zo overmoedige ‘Tsjakka Tofik’.

Als politicoloog met belangstelling voor politieke partijen en als betrokken GroenLinkser ben ik altijd geïnteresseerd geweest in de procedures voor het samenstellen van een kandidatenlijst. In de trits van functies die politieke partijen  vervullen – recruteren, aggregeren en mobiliseren, door mij het RAM-model gedoopt – is de eerste in de loop van de jaren steeds belangrijker geworden. Waar de binding tussen kiezers en partijen almaar losser wordt en de ene ideologie makkelijk voor de andere wordt ingewisseld, leunen partijen steeds meer op de selectie van geschikte kandidaten. Want ook met een matige uitslag en een matig programma kan een partij die goede bestuurders weet te leveren, toch meeregeren.

In mijn partij is in deze weken in aanloop naar het congres van 30 juni een belangrijke rol weggelegd voor de kandidatencommissie. Zij maakt allereerst een schifting van kandidaten die op basis van hun brief en CV wel of niet worden uitgenodigd en bepaalt daarna op basis van vele vele gesprekken wie voor de kandidatenlijst worden voorgedragen. Door de plots ontbrandende strijd tussen Jolande Sap en Tofik Dibi komt het werk van deze commissie ineens in de schijnwerpers te staan. Dat heeft er vooral mee te maken dat de commissie ook een oordeel uitspreekt over de geschiktheid van kandidaten voor plek één, waarvoor een apart profiel is opgesteld.

Ik ben er heel blij mee dat we zo’n commissie hebben, met veel meer kennis en ervaring dan wij als gewone leden in huis hebben. Wat daar echt in Den Haag gebeurt, hoe zittende Kamerleden functioneren en hoe nieuwelingen zich daarin zouden kunnen voegen, snapt een kandidatencommissie veel beter en kan zij veel beter wegen en beoordelen. Soms blijkt dat een wereld van verschil. In dat opzicht is het volgens mij niet heel anders dan bij een “normale” baan en een “normale” sollicitatie, waar ook een selectiecommissie aan het werk gaat. Dat is ook het vertrouwen dat we als leden aan een kandidatencommissie geven.

Een zorgvuldige procedure, die leidt tot een goed afgewogen voordracht en die recht doet aan de kwaliteiten (en gebreken) van de kandidaten, verdraagt zich soms slecht met openheid en transparantie. Die roep is begrijpelijk en ten dele terecht, omdat omslachtige geheimzinnigheid niet goed is, maar kan het werk van de commissie onnodig onder druk zetten. Nog los van het feit dat het nooit goed is om de regels tijdens het spel te veranderen. Ik ben niet per se tegen een referendum, maar vind wel dat – net als bij het CDA – daaraan vooraf de commissie een oordeel moet uitspreken of de kandidaten die zichzelf een geschikte lijsttrekker vinden, dat ook zijn.

Hieronder het ‘Redactioneel’ dat ik schreef als eindredacteur van tijdschrift De Linker Wang voor het meinummer dat dezer dagen verschijnt. Voor een proefabonnement of gratis proefnummer, kijk je op www.linkerwang.nl

Na de val van het door rechts-nationalisten gedoogde Kabinet Rutte, mag Nederland weer naar de stembus. Lijsttrekkers gaan de strijd met elkaar aan. Alexander, Diederik, Emile, Geert, Hero en Mark overtroeven elkaar. Hoe scoren vrouwelijke lijsttrekkers in deze arena?

Jolande Sap en Marianne Thieme doen niet onder voor hun collega’s. Maar aan wie denken de meeste kiezers bij een partijleider of minister-president? En hoe moet een partijleider er uit zien? Wat heeft Emile Roemer wel in huis, waar het Agnes Kant eerder aan ontbrak? Bij een ‘sterke man’ denken we vaak aan iets anders dan als we ‘sterke vrouw’ zeggen. Is de politiek misschien toch vooral een masculiene aangelegenheid?

GroenLinks zet de heersende logica op zijn kop. Jolande Sap (Den Haag), Judith Sargentini (Brussel) en Jojanneke Vanderveen (jongeren) zijn de boegbeelden. En GroenLinks koos onlangs Heleen Weening tot partijvoorzitter. ‘Kies niet automatisch voor het religieuze argument’, houdt de partijvoorzitter – die de kerk van haar jeugd vaarwel zei en zich nu laat inspireren door het Boeddhisme – de lezers van De Linker Wang voor (pagina 8-9).

Georganiseerde godsdienst en de positie van vrouwen: daar zit een spanningsveld. Ook dat kan een reden zijn om godsdienst kritisch te benaderen. Het verklaart het ontstaan van de Oecumenische Vrouwensynode (pagina 15). Veel joodse, christelijke en islamitische geloofsgemeenschappen zijn mannenbolwerken. Dat draagt bij aan het feit dat steeds meer mensen zich rekenen tot de ‘ongebonden spirituelen’. Brechtje Paardekooper pleit op pagina 22 voor meer dialoog en interactie tussen deze groeiende groep zinzoekers en mensen uit kerken.

In meer vrijzinnige geloofsrichtingen binnen de grote religies kunnen vrouwen wél een spirituele of leidinggevende functie bekleden. Dat geldt bijvoorbeeld voor de protestantse predikant Margrietha Reinders. Haar column laat zien hoe vrouwelijke heilssoldaten zich het lot aantrekken van prostituees op de wallen (pagina 9). God dienen betekent mensen dienen, zo luidt het motto van het Leger des Heils waarvan majoor Alida Bosshardt (1913-2007) in Nederland lange tijd boegbeeld was.

Markant is ook Henriette Roland Holst (1869-1952) die zich op latere leeftijd ontwikkelde tot religieus socialiste. Carin Hereijgers trekt aan de hand van wat deze dichteres rond 1912 meemaakte, lijnen naar het heden (pagina 21).

Doelbewust en effectief ruimte bieden aan ‘zachte krachten’. Daaraan kan iedereen een bijdrage leveren: vrouwen én mannen, jong en oud en mensen met verschillende levensbeschouwingen. De jaarlijkse uitreiking van de Ab Harrewijn Prijs – waarover in dit nummer een artikel op pagina 18-20 – is daarvan naar mijn smaak een inspirerend voorbeeld.

Op zaterdag 28 april was ik te gast bij Alles Mag op Zaterdag, het wekelijkse achtergrondprogramma van Omroep Brabant. Het radioprogramma werd live uitgezonden van de algemene ledenvergadering van het CDA Brabant in Goirle. Tafelgenoten waren kandidaat-lijsttrekker van het CDA Marcel Wintels, CDA-Tweede Kamerlid Madeleine van Toorenburg en oud-Kamerlid voor de PvdA Jan Boelhouwer. 

DE UITZENDING IS HIER TERUG TE LUISTEREN

In de partij voel ik brede steun voor het Lenteakkoord dat partijleider Jolande Sap deze week samen met D66 en de ChristenUnie sloot met VVD en CDA. GroenLinks neemt verantwoordelijkheid in tijden van crisis. Wij stoppen de ernstigste bezuinigingen van dit kabinet, we nemen moeilijke maatregelen en we hebben de moed om de echte problemen aan te pakken. GroenLinks kiest niet voor de makkelijkste weg, maar voor de mensen en de natuur die onder druk staan.

Dit is de meest groene begroting in jaren. We stoppen de bezuinigingen op openbaar vervoer, maken fossiele energie duurder en zonnepanelen goedkoper. Bovendien investeren we in de natuur, die staatssecretaris Bleker juist aan het afbreken was. Ik haalde tijdens de uitzending uit naar het CDA, die tijdens de gedoogconstructie met de PVV roulette heeft gespeeld met de toekomst van Nederland.

De toenemende invloed van de PVV Nederland heeft Nederland nukkig gemaakt. Terwijl we een prachtig land zijn. In de jaren ’90 waren we nog wereldwijd voorloper met duurzaamheid en economie. Dit Lenteakkoord is een hoopvolle nieuwe start na jaren van pessimisme. Natuurlijk zijn er meer groene en sociale maatregelen nodig. Iedereen in Nederland heeft recht op gelijke kansen, nu en in de toekomst.

GroenLinks is duurzamer dan de SP, linkser dan D66 en heeft deze week – in tegenstelling tot de PvdA – getoond verantwoordelijkheid te nemen. GroenLinks Brabant heeft dan ook alle vertrouwen in de verkiezingen van 12 september.

DOE MEE MET DE CAMPAGNE!

Het is inmiddels een half jaar geleden sinds de laatste Heldenschets op deze site. Ineke van Gent, Jan Pronk, Andrée van Es, Jan Schaefer en Hans van Mierlo passeerden op het toneel van de heroïek al eerder de revue. Met de ontwikkelingen van de voorbije week is er een nieuw links-progressief politicus definitief toegetreden tot het heldendom.

In 1963 zag zij het eerste levenslicht in het Limburgse Venlo. Na daar het gymnasium te hebben afgerond, vertrok ze begin jaren ’80 naar de Katholieke Universiteit Tilburg om economie te studeren. Toen ze in september 2008 namens GroenLinks in de Tweede Kamer kwam, bleek deze studie goed van pas te komen. Al snel bleek ze een voortreffelijk woordvoerder Financiën te zijn voor de GroenLinks-fractie. Sindsdien kwam haar politieke carrière, ondanks de nodige hobbels, in een stroomversnelling terecht. Politiek talent van het jaar 2009 en de opvolger van Femke Halsema in 2010 als leider van GroenLinks: in twee jaar tijd ontwikkelde zij zich tot het gezicht van haar partij. Maar het kan nog beter. Deze week overtrof ze alle verwachtingen door de spil te zijn achter het Lenteakkoord, dat vanuit de Tweede Kamer de Rijksbegroting voor 2013 heeft opgesteld. We kunnen er niet omheen, de held van deze week is: Jolande Sap.

Alhoewel Jolande Sap pas de laatste jaren in de groene en rode spotlights staat, is ze al bijna twintig jaar actief voor GroenLinks. Nadat ze in 1993 lid was geworden van de toen tamelijk nieuwe partij, nam ze direct zitting in de werkgroep die de doorrekening verzorgde van het GroenLinks verkiezingsprogramma 1995-1998. Met haar achtergrond als econome niet geheel verwonderlijk. Ook binnen haar vakgebied waren er makkelijk GroenLinkse kenmerken aan Sap te ontdekken. Zo publiceerde ze in 1998 het boek Out of the Margin – Feminist Perspectives on Economics. Een feministische econome; zo iemand kon GroenLinks goed gebruiken.

Niet voor niets werd Jolande Sap dan ook in 2006 uitgenodigd mee te schrijven aan het verkiezingsprogramma van GroenLinks. Daarnaast gunde het partijcongres haar een mooie plaats op de kieslijst. Sap kreeg plek 8 toebedeeld, een verkiesbare plek gezien de toenmalige zetelverdeling in de Tweede Kamer. GroenLinks bezat namelijk precies 8 zetels. Onder invloed van de linkse titanenstrijd tussen de SP en de PvdA zakte GroenLinks echter naar 7 zetels, waardoor Sap net buiten de boot viel.

In 2008 was het dan toch zover. Op 2 september werd Jolande geïnstalleerd als de tijdelijk vervanger van Mariko Peters. Een dag later nam de politieke loopbaan van de econome opnieuw een wending. Wijnand Duyvendak, de groene woordvoerder van de fractie, kondigde zijn onmiddellijke vertrek uit de Kamer aan door toedoen van de rel om zijn nieuwe boek. Na één dag werd Sap daardoor definitief lid van de Tweede Kamer. En sindsdien ging het hard. Amper twee jaar later, in december 2010, werd Jolande door de GroenLinks-fractie unaniem verkozen tot de nieuwe fractievoorzitter, als opvolger van Femke Halsema.

Sap kreeg het niet makkelijk in haar eerste maanden als partijleider van GroenLinks. Begin 2011 leidde ze haar fractie naar het steunen van de politietrainingsmissie in het Afghaanse Kunduz. Waar het Kabinet-Rutte hierdoor een Kamermeerderheid achter zich kreeg, vormde zich achter Jolande Sap een sterk verdeelde partij. Veel GroenLinksers waren het hardgrondig oneens met de steun voor de missie, wat de inwijding bleek van het roerige jaar 2011. Bovenop de rumoer omtrent Kunduz kwamen namelijk de affaire-Peters en het stekkerdoosincident. GroenLinks zakte steeds verder we in de peilingen, tot de nog tot onlangs bedenkelijke vijf zetels.

Deze week, een paar dagen na het klappen van de Catshuisonderhandelingen, greep Jolande Sap echter haar ultieme kans.  Waar de VVD, het CDA en de PVV zeven weken de tijd nodig hadden om tot een mislukt begrotingsoverleg te komen, wist Sap binnen twee dagen de Kamerfracties van de ChristenUnie, D66, CDA en VVD te begeleiden naar een stabiele begroting voor 2013. Een broodnodige begroting in tijden van diepe economische crisis. En een sociale en groene begroting: de bezuinigingen op het passend onderwijs, ontwikkelingssamenwerking en het PGB werden teruggedraaid, terwijl er eindelijk is begonnen met de te lang uitgestelde hervormingen op onder meer de woningmarkt. De hypotheekrenteaftrek lijkt nu toch echt zijn langste tijd te hebben gehad. Met de verhoging van de belastingen op milieuvervuilende activiteiten en het afschaffen van subsidies aan grootverbruikers van fossiele grondstoffen daarbij opgeteld, heeft GroenLinks de leiding genomen over het bereiken van een voor haarzelf en het land uitstekende Rijksbegroting.

Jolande Sap. Op het juiste moment heeft ze weten te pieken. Ze heeft laten zien dat GroenLinks een uitstekende partij is om verantwoordelijkheid te dragen, die tegelijkertijd haar sociale en groene idealen verwezenlijkt. Daarmee heeft ze zich definitief bewezen als de onbetwiste partijleider van GroenLinks voor dit moment. Een partijleider die GroenLinks naar een mooie verkiezingsuitslag zal leiden op 12 september. Jolande Sap: een held!

Als toegift, een visueel profiel van Jolande Sap!

Dat waren een hoop ontwikkelingen in een week. Nog geen week na het klappen van de Catshuis-besprekingen ligt er al een nieuw noodprogramma met een geheel andere kleur.

Zoals ik vorige week reeds heb betoogd was de PVV op een geheel andere toer en had men de campagne reeds ingezet. Van de SP was eveneens niet te verwachten dat men deze week de flank zou verlaten om verantwoordelijkheid te dragen. Maar dan blijft de PvdA de grote afwezige in het akkoord van het midden, zoals het door veel opinieleiders inmiddels wordt genoemd.

 

Vele bespiegelingen zijn er al geweest over de mogelijke (electorale) gevolgen. Ik wil nog eens teruggaan naar de reden waarom de pas gekozen partijleider Diederik Samsom de PvdA buitenspel heeft gehouden. Natuurlijk is Samsom uitgenodigd, zelfs meerdere malen door verschillende hoofdrolspelers. Hij probeert het frame uit te spelen dat hij is buitengesloten. Maar een potentiële Minister-President zorgt dat hij aan tafel zit.

Hier heeft de erfenis van de trieste zwanenzang van Job Cohen een belangrijke rol gespeeld. Toen Samsom aantrad heeft hij zich voorgenomen om kost wat kost te voorkomen dat hem hetzelfde zou overkomen. Het getreiter van Wilders, dat Cohen de grote gedoger was, de bedrijfspoedel van Rutte I, heeft begrijpelijk diepe wonden in de fractie van de PvdA geslagen. Dat is een verklaring voor zijn aarzelende maar ook halsstarrige houdingen afgelopen week.

Maar daarmee heeft Samsom de kanteling van de tijdgeest gemist. Zaterdagmiddag 21 april om half vijf was het tijdperk Wilders voorbij. Dat hadden Arie Slob, Alexander Pechtold en Jolande Sap wel door. Tevens was dit het moment om de aangeslagen boxer Rutte I het mes op de keel te zetten.

Dat is gebeurd, het akkoord is niet het verkiezingsprogramma van GroenLinks, maar hiermee is wel die weg ingeslagen. De PvdA zou er goed aan doen om constructief met de gelegenheidscoalitie mee te denken en praktische verbetervoorstellen te doen. De zure reacties die ik echter her en der in de media hoor beloven niet veel goeds, dat is meer SP-light.

Het missen van de tijdgeest is a post from John Swelsen.

Hij reageerde niet op het herhaalde verwijt van Jolande Sap dat hij de uitnodiging om aan te schuiven bij het overleg over de begroting van 2013 tussen VVD, CDA, D66, GroenLinks en de ChristenUnie had afgeslagen. Dat was een verstandig zwijgen van Diederik Samsom, anders was het debat over de begroting uitgelopen op een ordinaire more »

Kunduz-coalitie, wandelgangakkoord, SASJA (Sybrand, Alexander, Stef, Jolande en Arie) of lenteakkoord; hoe je het noemt geeft eigenlijk al aan wat je ervan vindt. Het stabiliteitsprogrammma voor 2013 dat gistermiddag door GroenLinks, D66, ChristenUnie, de VVD en het CDA werd gepresenteerd.

De gedoogcoalitie onderhandelde er zonder succes zeven werken over in het Catshuis. Maar vijf partijen in de Tweede Kamer hadden aan 48 uur genoeg om een akkoord in elkaar te timmeren. De media schrijven vandaag vol lof over het het huzarenstukje, waarin vier maanden voor de verkiezingen, vijf moedige politieke leiders ‘over hun eigen schaduw heen sprongen.’ Of zoals Volkskrant-collumniste Sheila Sitalsing schrijft: “Eerst gaan we ons laven aan de wilde gedachte dat tussen alle politieke versplintering, al het cynisme, al die roeptoeterende clowns en operettefiguren aan de flanken, Nederland nog steeds Nederland is. Een bestuurbaar land waar je met ouderwets polderen en een vleugje durf bergen kan verzetten. Waar de mensen, wanneer het water komt, eendrachtig een treintje maken en zandzakken gaan stapelen.”

Iedereen heeft er een mening over. Had Samsom wel mee moeten doen, of juist niet?  Wat vinden de kiezers ervan? Wie heeft er een strategische fout gemaakt? In alle politieke commotie dreigt de inhoud weer eens overschaduwt te worden. Want wat staat er eigenlijk in het stabiliteitsprogramma? Hoe komt het dat GroenLinks haar handtekening hier onder heeft kunnen zetten en wat is daar volgens de PvdA en de SP zo op tegen?

Terugdraaien bezuinigingen op kwetsbare groepen (o.a. op het PGB en Passend Onderwijs)

GroenLinks, D66 en ChristenUnie hebben flink oppositiegevoerd tegen een aantal pijnlijke maatregelen van dit kabinet. Het stabiliteitsprogramma bevat een aantal maatregelen om de overheidsbegroting op orde te krijgen, maar de partijen wilden ook duidelijk maken dat zij heel andere keuzes maken dan de VVD en het CDA met de PVV konden maken. De meest besproken bezuinigingen van het kabinet Rutte I worden daarom teruggedraaid. Hoofdlijn van het stabiliteitsprogramma is dat kwetsbare groepen meer worden ontzien en dat in plaats van de kaasschaafmethode, Nederland een aantal grote hervormingen zal ondergaan.

Jolande Sap noemde in het Kamerdebat van dinsdag al dat de bezuinigingen op natuur, het Passend Onderwijs en de de Persoonsgebonden Budgetten (PGB’s) van tafel moesten, wilde GroenLinks voor een begroting voor 2013 tekenen. Uiteindelijk heeft ze nog  veel meer binnengehaald, maar het terugdraaien van deze bezuinigingen zijn een belangrijk kenmerk. De PGB’s, waarmee zorgbehoevende een budget krijgen waarmee ze zelf zorg kunnen inkopen, werden in de originele kabinetsplannen vrijwel geheel geschrapt. Dat gaat nu niet door.

Ook de bezuinigingen op het passend onderwijs gaat niet door. Het gaat dan om de bezuinigingen die het kabinet wilde invoeren op bijzonder onderwijs en begeleiding voor leerlingen met gedrags-  of leerproblemen. Dit zou leidden tot verlies van veel banen in het bijzonder onderwijs, maar ook tot grotere klassen, wachtlijsten voor het bijzonder onderwijs en zorgleerlingen die in het regulier onderwijs hun hoofd boven water moeten zien te houden zonder geld voor extra begeleiding.

De bezuiniging op griffierechten, waarmee het een stuk duurder wordt om een zaak voor de rechter te brengen, wordt eveneens teruggedraaid. Ook de cultuursector wordt iets gecompenseerd voor de harde bezuinigingen waar zij mee te maken hebben gekregen: uitvoerende kunst komt weer in het lage BTW-tarief.

De huishoudinkomenstoets, waarmee mensen hun uitkering verliezen als een inwonend familielid, bijvoorbeeld een kind, een inkomen verwerft, wordt ook teruggedraaid. Met name wethouders van de grote steden maakten zich om deze maatregel grote zorgen. Ook de 100 miljoen bezuinigingen op preventieve/palliatieve zorg worden teruggedraaid, net zoals er 40 miljoen bezuinigingen via de eigen bijdrage voor de GGZ.

Een andere bezuinigingspost van het kabinet, het openbaar vervoer, wordt ook gespaard door het stabiliteitsprogramma. Tot slot gaan ook de bezuinigingen van Bleker op natuur niet door. In het natuurakkoord dat de staatssecretaris met provincies heeft gesloten staat dat zij verantwoordelijk worden voor het natuurbeleid, maar dat zij daar wel fors minder geld voor krijgen dan het rijk nu aan natuurbeleid uitgeeft. Natuurorganisaties reageerden vandaag positief doordat het stabiliteitsprogramma meld dat er in 2013 200 miljoen extra voor natuur beschikbaar komt.

De zware bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking die tijdens de Catshuisonderhandelingen dreigden zijn nog niet doorgevoerd, maar het was duidelijk dat er met de PVV geen akkoord te maken viel, zonder een hele  forse korting op de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking. Dat is nu ook van de baan, Nederland blijft 0,7% van haar BNP aan ontwikkelingssamenwerking uitgeven.

Groene Agenda

In het stabiliteitsprogramma zit bovendien een hele indrukwekkende groene agenda, door een combinatie van maatregelen. Het belastingstelsel wordt ingrijpend vergroent door vervuilende energie zwaarder te belasten. Het stabiliteitsprogramma noemt in dit kader de aardgasheffing, kolenbelasting, rode diesel, leidingwater en eurovignet. De onbelaste reiskostenvergoeding, inclusief het onbelaste privégebruik van lease-auto’s wordt afgeschaft, waardoor het aantrekkelijker wordt om dichter bij je werkt te gaan wonen.

Daarnaast wordt er  280 miljoen uitgegeven voor verduurzaming van de economie, onder meer voor woningisolatie. Er is sprake van dat zonnepanelen onder het lage BTW-tarief van 6% gaan vallen. En zoals gezegd wordt 200 miljoen die het kabinet wilde bezuinigen op natuur teruggedraaid.

Pensioenleeftijd

Na een lange discussie kwamen op 10 juni 2011 vakbonden, werkgevers en het kabinet een pensioenakkoord overeen. Het pensioenakkoord verscheurde de FNV en leidde uiteindelijk tot haar ondergang – op dit moment wordt gewerkt aan de vorming van een nieuwe vakbond. In het oorspronkelijke pensioenakkoord gaat in 2020 de AOW-leeftijd omhoog naar 66 jaar en groeit vanaf dan de pensioenleeftijd mee met de groei van de levensverwachting, waardoor in 2025 de AOW-leeftijd 67 jaar zou worden.

Het stabiliteitsprogramma breekt met dit pensioenakkoord en gaat eerder de pensioenleeftijd verhogen. Al in 2013 zal de AOW-leeftijd met 1 maand omhoog gaan en zal vervolgens in stappen verder verhoogt worden zodat in 2019 de AOW leeftijd om 66 jaar ligt en in 2024 op 67 jaar. Vanaf 2024 wordt de AOW aan de levensverwachting gekoppeld.

Volgens partijen als D66 en GroenLinks is een snellere stijging van de pensioenleeftijd te rechtvaardigen als je kijkt naar de stijging van de levensverwachting die sinds de invoering van de AOW-leeftijd heeft plaatsgevonden. Bovendien benadrukken zij de solidariteit tussen generaties: de huidige en aankomende groep gepensioneerden heeft veelal riante pensioenregelingen. Nu de vergrijzing er aan komt moeten de generaties na hen met veel minder mensen de AOW gaan opbrengen voor een veel grotere groep ouderen. De PvdA is tegen aanpassing van het moeizame compromis dat via het originele pensioenakkoord tot stand is gekomen en de SP is sowieso tegen elke verhoging van de pensioenleeftijd.

Arbeidsmarkt

Nog zo’n onderwerp waar de politiek al jaren tegenaan hikt is de aanpassing van de ontslagbescherming. De huidige ontslagbescherming zorgt er volgens een partij als GroenLinks voor dat mensen met een vast contract zo goed beschermt zijn dat een werkgever wel oppast om mensen een vast contract te geven. Het gevolg is een tweedeling tussen insiders en outsiders op de arbeidsmarkt: insiders met een vast contract zijn goed beschermd en voor hen gelde riante regelingen met betrekking tot hypotheekverstrekking en pensioenopbouw. De outsiders zitten in flexibele contracten of worden als zzp-er bij een bedrijf aangenomen. Jongeren en allochtonen zijn oververtegenwoordigd in deze groep. Als economisch de wind tegen zit zijn dit de groep mensen die er het eerst uitvliegen. GroenLinks pleit er al veel langer voor dat deze tweedeling op de arbeidsmarkt doorbroken moet worden. Van werkgevers moeten we niet vragen om hoge ontslagvergoedingen te betalen aan een groep die er toch al goed voorstaat, werkgevers zouden veel meer moeten investeren in het bieden van kansen aan haar werknemers, bijvoorbeeld via scholing. De arbeidsmarkt moet er niet op gericht zijn dat niemand meer zijn baan kwijt raakt, dat is in de geglobaliseerde economie onmogelijk geworden. De arbeidsmarkt moet erop gericht zijn dat, wanneer ontslagen, iedereen vervolgens weer ergens anders aan de slag kan.

Ook op dit punt van de ontslagbescherming is er een doorbraak bereikt. De ontslagvergoedingen worden beperkt, al is nog niet uitgewerkt op welke manier dit moet gebeuren. Daar staat tegenover dat de eerste zes maanden van de Werkloosheidsuitkering door de werkgever betaald moeten worden. Bovendien gaat het geld dat werkgevers niet meer hoeven te investeren in ontslagvergoedingen naar scholing voor hun werknemers en werk-naar-werk trajecten. Dit zorgt er dus voor dat het voor een werkgever aantrekkelijk is om ook gedurende het dienstverband in zijn werknemers te blijven investeren en dat, als hij gedwongen is om mensen te ontslaan, het voordelig is om een actieve rol te spelen zodat zij ergens anders snel weer aan de slag kunnen.

Deze arbeidsmarktwijziging past dus heel goed in het verhaal van GroenLinks en ook D66 dat mensen nieuwe zekerheden geboden moet worden: niet langer de zekerheid op een vaste baan staat centraal, maar de zekerheid op het vinden van nieuw werk. SP en in mindere mate de PvdA geloven hier niet in en vinden dat bestaande zekerheden worden afgebroken. Net als op het issue van de pensioenleeftijd is echter de PvdA hier ook de afgelopen jaren voorzichtig wat op gaan draaien en vormt ook dit onderwerp daarom een lastig campagnethema voor Samsom.

Woningmarkt

Het derde belangrijke dossier waarop in Den Haag al jaren gesteggeld wordt is de hypotheekrenteaftrek. Ook op dit thema is een voorzichtige doorbraak geboekt. Mensen kunnen enkel nog hypotheekrenteaftrek voor nieuwe hypotheken krijgen indien ze een hypotheek hebben die ze binnen 30 jaar aflossen. Fiscale subsidiëring van aflossingsvrije hypotheken behoort dus tot het verleden.

Daar staat tegenover dat ook de huurmarkt hervormd wordt. De laagste inkomens worden inzien, maar de huren voor mensen met een inkomen in de categorie 33 000 tot 43 000 mogen 1 procentpunt sneller stijgen dan de inflatie.

In de discussie over de Nederlandse woningmarkt wil links de hypotheekrenteaftrek aanpakken, terwijl rechts wil dat de huren meer marktconform worden. In het akkoord moeten beide kanten water bij de wijn doen en vind er een door links gewenste hervorming op de hypotheekrenteaftrek plaats als een door rechts gewenste hervorming op de huurmarkt.

Zorg

Begrotingstechnisch is de financiering van de gezondheidszorg één van de grootste hoofdpijndossiers. De kosten van de zorg lopen al jaren enorm op en het ziet er naar uit dat met de aanstaande vergrijzing deze kostenpost nog veel groter zal gaan worden. Bezuinigen op de zorg zijn impopulair, maar lijken onoverkomelijk.

In het stabiliteitsprogramma is afgesproken dat mensen meer zelf moeten gaan bijdragen in de kosten voor de Algemene Wet Bijzonder Ziektekosten. Lage inkomens zullen worden gecompenseerd doordat ze een hogere zorgtoeslag krijgen. Het plan van de Catshuisonderhandelaars dat patiënten per medicijn 9 euro zelf moeten bijdragen is wel van tafel.

De SP en de PVV proberen zich te profileren als de partijen die pal staan voor de zorg. Bezuinigingen voor de zorg liggen daarom ook zeer gevoelig bij deze partijen, en voor de SP lijkt dit een natuurlijk campagnethema.

Nullijn voor ambtenaren

Een makkelijke manier om geld te besparen is als de overheid minder geld gaat uitgeven aan ambtenarensalarissen. Bezuinigen op de bureaucratie is juist één van de weinige populaire maatregelen die er zijn om geld te besparen. Maar de maatregel komt ineens in een ander daglicht te staan nu met name de PvdA benadrukt dat het ook gaat om leraren en politieagenten. Zij zullen volgens het stabiliteitsprogramma te maken krijgen met een nullijn: hun salaris zal, ondanks de inflatie, in absolute zin gelijk blijven. Omdat er al een tekort voor personeel in de zorg dreigt, zal deze nullijn niet voor zorgpersoneel gaan gelden. Overigens worden ook de uitkeringen niet bevroren.

BTW-verhoging

Eén van de maatregelen die mensen meteen gaan voelen is de verhoging van de BTW. Volgens het stabiliteitsprogramma gaat in oktober het hoge BTW-tarief met 2% omhoog van 19 naar 21%. Dat betekend dat over iedere aankoop die je doet je 2% meer belasting moet betalen. Met andere woorden: alles zal 2% duurder worden. In de woorden van Diederik Samsom: mensen zullen dit direct in hun boodschappenmandje voelen.  Doordat de accijnzen op tabak, frisdrank en alcohol worden verhoogd zullen deze producten een extra scherpe prijsstijging meemaken.

Uit onderzoek blijkt dat lage inkomens relatief een groter deel van hun inkomen aan consumptie uitgeven dan hogere inkomens, omdat zij minder geld hebben om te sparen. Een BTW-verhoging raakt daarom lage inkomens extra hard. Om de pijn te verzachten schrijft het stabiliteitsprogramma dat de BTW-verhoging vanaf 2013 in toenemende mate wordt gecompenseerd door een lagere inkomstenbelasting, in het bijzonder voor werkenden met een lager inkomen.

Dat past in een trend die GroenLinks al veel langer bepleit. GroenLinks wil dat bedrijven zwaarder worden belast voor de vervuiling die zij veroorzaken, en minder hoeven te betalen aan belasting over arbeidskosten. Dat leidt ertoe dat er milieuvriendelijker zal worden geproduceerd en meer banen worden gecreëerd. Omdat consumptie over het algemeen vervuilend is heeft deze combinatie van maatregelen gedeeltelijk een zelfde effect. Consumeren wordt duurder, maar werken gaat meer opleveren.

Hoge Inkomens

In het Kamerdebat gister verweet Samsom de vijf partijen dat ze niets doen om ook van hoge inkomens een bijdrage te vragen. Dat is niet geheel waar. Behalve dat op verschillende punten lage inkomens worden ontzien, staan er ook maatregelen in die expliciet een bijdrage van de hoogste inkomensgroepen vragen. Hoge inkomens en bonussen krijgen in 2013 te maken met een belasting (‘crisisheffing’) die een half miljard moeten opbrengen. Daarnaast worden excessieve vertrekbonussen niet langer belast met 30%, maar met 75%.

Interessant in deze context is dat er ook een versobering van de wachtgeldregeling voor politici in het stabiliteitsprogramma zit. De maximumduur dat een politicus recht heeft op wachtgeld wordt gelijkgesteld aan de maximale WW-duur.

Ook bedrijfsleven en banken komen niet weg. Bijna een half miljard aan geplande lastenverlichting voor het bedrijfsleven gaat niet door en de bankenbelasting wordt verdubbeld.

Overig

Al met al zijn de bezuinigingen niet geheel pijnloos. Dat is ook niet mogelijk als je ineens vele miljarden minder moet gaan uitgeven. Wel is duidelijk dat het stabiliteitsprogramma poogt een stuk socialer beleid te voeren dan Kabinet Rutte 1 en dat er een flinke groene agenda aan is toegevoegd. In plaats van de kaasschaaf over veel posten heen te halen, wordt er gekozen voor een aantal forse hervormingen in de Nederlandse publieke sector, gecombineerd met een aantal stevige lastenverzwaringen.

De SP en de PvdA hebben hun handtekening niet onder dit akkoord gezet en zullen daarom oppositie voeren tegen dit pakket. Opvallend is dat in het Kamerdebat gisteren Samsom niet al zijn pijlen richtten op plannen waar de partijen in het akkoord bewust voor kiezen, maar dat hij op zoek was naar andere manieren om het SASJA/FC Kunduz moeilijk te maken. Zo ontstond er onduidelijk over een zin uit het stabiliteitsprogramma die spreekt van ‘diverse taakstellingen op de Rijksbegroting’ die 0,875 miljard moeten opleveren.

Ook bevroeg Samsom GroenLinks-leider Jolande Sap vinnig op de Wet Werken naar Vermogen (WWNV). De WWNV is een wet die de uitkering voor jonggehandicapten (Wajong), de Sociale Werkvoorziening (SZW) en de bijstand bij elkaar voegt in één regeling en daarbij flinke bezuinigingen doorvoert op de SZW en de Wajong. De WWNV is een wet die nog niet is ingevoerd en waar GroenLinks zich altijd tegen heeft verzet. Hij staat niet genoemd in het Stabiliteitsprogramma, en met de opmerking van Sap dat deze maar controversieel verklaart zou moeten worden en daarmee  tot aan de verkiezingen nog niet in behandeling zou moeten worden genomen nam Samsom zichtbaar geen genoegen. Maar zoals Sap hem toewierp: als je mee had onderhandeld, dan hadden we er samen nog meer uit kunnen slepen.

Jolande Sap toont sterke overeenkomsten met een zelfmoordterroriste. Na de eerste Kunduz-coalitie die GroenLinks de helft van haar aanhang kostte, pleegt ze een tweede aanval op haar eigen partij door samen met de eerdere bondgenoten het meest rechtse kabinet van Nederland in het zadel te houden.

Nu het rechts-rancuneuze kabinet Rutte-Verhagen gevallen is, moet er iets gebeuren. Eurocommisaris Olli Rehn zit op hete kolen en de financiële markten zijn nerveuzer dan ooit. Zonder akkoord geen wijzigingen en dus voortgang van de economische crisis en voortgang van het beleid van het meest zielloze kabinet in tijden. Terwijl Jolande Sap haar politieke moed toont, staan Emile Roemer en Diederik Samsom als een boze Bassie en Adriaan aan de zijlijn ‘boe’ te roepen.

Hoewel D66 en ChristenUnie offers hebben gebracht in de onderhandelingen, moet het voor GroenLinks wel het meest pijn doen om het akkoord te steunen. Dat is ook te zien in de uitkomst van deze onderhandelingen; met een terugdraaiïng van de bezuiniging op het pgb, een herstel van de uitgaven aan passend onderwijs en een aantal mooie groene hervormingen, staat er een duidelijke GroenLinks-handtekening onder het ‘Kunduz-akkoord’. Zelfs zonder medewerking van PvdA en SP heeft Sap het aangedurfd om de onderhandelingen aan te gaan. Of – om het nieuwste Tweede-Kamer-cliché aan te halen – over haar schaduw heen te springen.

Want ook binnen GroenLinks is het morren reeds begonnen. “Schande; Jolande Sap is veel te ver voor de troepen uitgelopen!” Maar de realiteit is anders. Diederik Samsom moet zijn ogen uit zijn hoofd schamen. Dat Emile Roemer, met zijn links-conservatieve protestpartij, geen medewerking zou verlenen aan een poging de Nederlandse begroting te redden; dat verbaast mij niet. Maar dat Samsom, partijleider van de op één na grootste partij van de Tweede Kamer, het niet voor elkaar heeft gekregen zijn vinger in de pap te steken, is absoluut een gotspe. En dan vervolgen met een lynchpartij van de leider van GroenLinks? Ik geloof dat Diederik Samsom zijn motieven om volksvertegenwoordiger te zijn nog eens moet nakijken.

De kift begint al met de kwalificatie ‘Kunduz-coalitie’. Laten we die electoraal onvoordelige beslissing vooral lekker inwrijven, ongeacht wat Jolande Sap haar verdere politieke leven voor moois teweeg brengt. Als dat geen treiterij van de linkerzijde is, dan weet ik het niet meer… Misschien moeten we mijnheer Samsom een spiegel brengen voor in zijn kantoor. Want met een mandaat van dertig zetels, denk ik toch toch dat Nederland iets meer van hem verwacht had… Jolande Sap heeft haar werk gedaan. Punt.

 

 

Deze column is ook verschenen op volkskrant.nl.

Eindelijk macht! Geholpen door de omstandigheden heeft Jolande Sap iets bereikt dat geen enkele GroenLinks leider ooit voor elkaar heeft gekregen: met het mes op tafel concessies afdwingen bij het kabinet. GroenLinks heeft eerder dingen bereikt, maar daarbij speelde goodwill van andere partijen doorgaans een grote rol.

Door vanaf de linkerflank aan te schuiven, slaagde Jolande erin de VVD een grote hoeveelheid concessies door de strot te duwen. Daarbij geholpen door een afwezige PvdA, die zichzelf buitenspel zette uit angst voor de SP. Ik snap wel dat Jolande de PvdA graag aan boord wilde, maar we hoeven niet rouwig te zijn dat dit niet gelukt is. GroenLinks zou meteen overbodig geworden zijn, de groene componenten zouden niet in het akkoord hebben gezeten en Samsom zou de successen voor de onderkant geclaimd hebben van een akkoord dat er bijna hetzelfde uitgezien zou hebben (leer mij de principes van de PvdA kennen).

Nou kun je natuurlijk gaan zitten monkelen over wat er allemaal niet bereikt is, maar wat Jolande heeft binnengesleept is een fraai lijstje. Pijnlijke maatregelen zijn nodig, maar er is systematisch gecompenseerd voor de echte onderkant van de samenleving. Er wordt een begin gemaakt met zaken waarvan iedereen eigenlijk wel weet dat het moet, maar waar velen geen zin in hebben: hervorming huizenmarkt, verdere flexibilisering arbeidsmarkt en verhoging pensioengerechtigde leeftijd.

Op 12 september verkiezingen. Laat PVV, PvdA en SP maar strijden om de stem van chagrijnig Nederland. GroenLinks is de nieuwe naam voor daadkrachtig progressief.

Maandag leek het er even op dat Geert Wilders met zijn gedoogbreuk iets heel concreets ging regelen voor de pensionado’s van Nederland. De rente op staatspapier steeg, wat goed nieuws is voor pensioenfondsen die daar veel van hebben. Hun dekkingsgraad stijgt en de kans dat ze volgend jaar moeten afstempelen neemt af. Maar gisteren was het alweer business as usual. De financiële markten zijn niet onder de indruk van de politieke crisis in Nederland.

Dat heeft een simpele reden: Nederland is zo solide als wat. De staatsschuld is zo laag dat zelfs een iets hoger begrotingstekort dan drie procent daar niks aan verandert. GroenLinks voorvrouwe Jolande Sap wees naar het structurele overschot op de betalingsbalans, maar dat is niet helemaal correct. Als dat overschot helemaal in private handen is, schieten de overheidsfinanciën daar immers niet zoveel mee op. Multinationals en brievenbusfirma’s hevelen hun gelden net zo makkelijk over naar elders. De vraag is dus of er geld is dat je tot publiek bezit zou kunnen rekenen. Het antwoord is ja.

(...)
Lees verder in Hoe erg is de staatsschuld eigenlijk? (nog 278 woorden)

Met de breuk van de gedoogconstructie gisteren, de PVV heeft de stekkerdoos van Jolande Sap alsnog kunnen gebruiken, hebben de partijen meteen het startschot gegeven voor (in potentie) een van de boeiendste verkiezingscampagnes denkbaar.

 

De verwarring ontstond reeds bij de aankondiging van de persconferenties zaterdagmiddag. Zowel die van VVD- en CDA-onderhandelaars als die van PVV zouden om 16.15 plaatsvinden. Aanvankelijk leek dit opzet maar Geert Wilders bedacht zich snel en verplaatste zijn geïmproviseerde persbijeenkomst onderaan de trap naar 16.30. Slim als hij is, koos hij het momentum nadat Rutte en Verhagen waren leeggelopen en de Zwarte Piet ruimhartig aan hem uitdeelden. De verwachting bij ons thuis op de bank was dat de PVV-leider hier in agressie ruimschoots overheen zou gaan, maar niets van dat alles. In plaats daarvan had hij de onderhandelingen en zijn, ongetwijfeld aanwezige, persoonlijke teleurstelling aan de kant geschoven en begon zijn nieuwe verkiezingsprogramma al op te lezen.

 

Wilders kan snel schakelen en heeft zijn zaken goed op orde, hij laat zich niet snel verrassen en houdt rekening met meerdere scenario’s. Het is inmiddels duidelijk geworden dat zijn fractie dit bezuinigings- en hervormingspakket niet wilde dragen en dreigden uit de fractie te stappen. Dat was voor Wilders een nog grotere nederlaag geweest. De parallel met de LPF was dan wel compleet en dat had mogelijk het einde van de PVV betekent. Na alle incidenten van de afgelopen maanden, en specifiek het opstappen van Brinkman en de breuk in het College van GS in Limburg (afgelopen vrijdag) waarmee de enige twee PVV-bestuurders wegvallen, werd de verleiding al groot om tien jaar terug in de tijd te kijken.

Parlementair historicus Gerrit Voerman stelde vanmiddag in Buitenhof terecht dat Hero Brinkman de loopplank heeft uitgelegd voor ander fractieleden van de PVV. Het is de aloude wijsheid, ‘als een schaap over de dam is volgen er meer’, die hier opgeldt doet. Wilders heeft lange tijd de controle kunnen houden, en dat is absoluut bijzonder, door als een inktvis zijn tentakels overal in te steken. Inderdaad door in beginsel niemand te vertrouwen zoals Fransisco van Jole in een opinie op Joop.nl stelt. Maar Wilders heeft les 1 uit het Handboek der Politiek gisteren toegepast. Verplaatst het speelveld en ga niet benadrukken wat jezelf niet goed uitkomt, maw blijf weg van de Roze Olifant.

Zo heeft Wilders het frame voor de aankomende verkiezingen al geclaimed, ouderen en Europa. Dat moeten de anderen maar eens zien af te pakken. Sterker nog hij komt daarmee in het vaarwater van de SP te zitten. Roemer wordt daarmee ook gedwongen om stelling te nemen. Net in een periode waarin de socialisten de radicale flank hadden verlaten worden ze in het hoefijzermodel door Wilders weer naar beneden getrokken. Ik voorspel dan ook dat hij na de presentatie van zijn boek op 1 mei in de Verenigde Staten de Islam als thema op een laag pitje zet. Het wordt anti-Europa, behoudzucht van de sociale zekerheid en ach ja, omdat het onderzoek er toch ligt, terugkeer naar de gulden.

Frame voor Tweede Kamerverkiezingen 2012 is a post from John Swelsen.

DIRIGISME VERSUS LIBERALISME

Van GroenLinks wordt beweerd, dat het een links-liberale partij is. Femke Halsema zou de partij als een liberale partij hebben achtergelaten, toen zij het stokje overdroeg aan Jolande Sap. Is dat nu werkelijk zo? Altijd was er in sociaal-cultureel opzicht een tendens naar vrije opvattingen ten aanzien van waarden en normen. Iedereen moet naar de mening van GroenLinks zelf kunnen bepalen hoe hij zijn leven inricht, welke keuzes hij maakt. Iedereen moet zijn eigen gewetensbeslissingen kunnen nemen en niemand hoort hem of haar tot een bepaalde beslissing te dwingen. Overigens is dat ook bij de christelijke kerken uitgangspunt al kan de sociale druk soms groot zijn. De moderne conservatieve bisschoppen en priesters hebben grote moeite met persoonlijke vrijheid, vooral waar het hun ondergeschikten betreft. Met deze GL opvatting over vrijheid heb ik geen moeite.

Het liberale kan ook in economisch opzicht worden opgevat. GroenLinks wil de arbeidsmarkt hervormen en daarbij vooral het ontslagrecht en de hoogte en de duur van de werkloosheidsuitkering. Uitgangspunt is, dat mensen zo snel mogelijk weer aan het werk moeten, want dat maakt hen zelfstandig en onafhankelijk. Mensen moeten niet jarenlang in een uitkeringssituatie worden opgesloten. Jonge GroenLinksers hechten niet zo aan een vaste baan. Ze hoppen van de ene naar de andere job en gaan steeds beter verdienen. Of dat in de huidige crisissituatie ook nog lukt is maar de vraag. Maar een grotere arbeidsmobiliteit hoeft niet perse te worden afgewezen. Toch hebben veel ouderen moeite met deze liberale arbeidsverhoudingen. Zouden zij zich bij de SP meer thuis voelen?

Er is heel veel mis in ons financieel-economisch systeem. Af en toe krijg ik de indruk, dat oplichting en beroven en plunderen als het maar in het groot door banken en fondsen gebeurt, gewoon is toegestaan. Een fonds koopt een bedrijf, verkoopt de aantrekkelijke onderdelen met veel winst, zadelt het bedrijf op met enorme schulden en laat het leeg geroofde bedrijf dan vallen na veel geld geïncasseerd te hebben. Goede en slechte hypotheken worden bij elkaar gestopt en als zogenaamde aantrekkelijke inkomstenbronnen doorverkocht. Als dan blijkt, dat op veel hypotheken verlies wordt geleden is er niets aan de hand. Maar het is je reinste oplichting en het zou zwaar bestraft moeten worden. Voorraden voedsel of grondstoffen worden opgekocht en tijdelijk uit de markt genomen. Door het krappe aanbod stijgen de prijzen. Consumenten zijn het slachtoffer. Dat heet dan een legale vorm van handel, maar is eerder diefstal te noemen. Er wordt gespeculeerd tegen een land, dat failliet dreigt te gaan en vooral daardoor gaat het failliet en velen vervallen tot bittere armoede. De waarde van aandelen stijgt de ene dag en de volgende dag storten de koersen weer in en zo komen pensioenfondsen in de problemen en dus de gepensioneerden en de premiebetalers. Dat is het moderne economische liberalisme en ik kan mij niet voorstellen, dat GroenLinks of welke partij ook in Nederland daar niets tegen wil doen. Maar zie; er gebeurt vrijwel niets. Van enige discussie binnen de Nederlandse politieke partijen is weinig te merken, ook niet binnen GroenLinks. De macht van het internationale kapitaal lijkt onaantastbaar.

Eigenlijk heeft dit alles te maken met waarden en normen. Als je voor jezelf absolute vrijheid opeist, maak je minder gemakkelijk de keus om samen al die economische narigheid te bestrijden. Je kunt er voor kiezen mee te profiteren. Je zelf duur te verkopen. Tsja, maar dan hoor je eigenlijk niet thuis bij GroenLinks.

Bij al die levensbeschouwelijke zaken eisen wij die vrijheid ook. Onlangs werd in de Partijraad hulp bij een zelfgekozen levenseinde besproken. Daar werd beweerd, dat GroenLinks als liberale partij daarmee weinig moeite zou hebben. Mij stemt het niet tot vreugde, maar zoals bij andere ethisch thema’s als abortus provocatus en euthanasie zou je kunnen zeggen, dat in onze pluriforme maatschappij de mogelijkheid daartoe zou kunnen worden geboden. Zo is ook het “homohuwelijk” mogelijk geworden.  Wat mij nu opvalt is dat bij dergelijke ethisch vraagstukken de voorstanders steeds dogmatischer gaan denken en er steeds grotere moeite mee hebben, dat er ook mensen zijn, die er niet zo blij mee zijn. Dan komen bij deze liberale denkers plotseling zeer dirigistische tendensen naar voren en worden mensen gedwongen niet langer overeenkomstig  hun eigen standpunt te leven en te handelen. Dat is nu liberaal zijn, zolang het in de eigen kraam te pas komt maar tegelijk anderen die vrijheid niet te gunnen. Dat is de worsteling tussen dirigisme en liberalisme. Lastig hè!

Jaargang 5, Nr. 209.

Na het roerige congres van het CDA op 2 oktober 2010, beloofde ontwikkelingshulpkopstuk Kathleen Ferrier haar achterban nog dat ze het kabinet, en vooral de gedoogconstructie die daaraan ten grondslag ligt, kritisch zou gaan volgen. Samen met Ad Koppejan vertolkte zij de 32% die tegen politieke samenwerking met de ‘verdorven’ PVV had gestemd. Zeker op haar terrein, de ontwikkelingssamenwerking, zou Kathleen de kritische noten wel gaan kraken. Nu – anderhalf jaar later – blijkt dat in elk geval een onwaarheid.

Ondanks de aangenomen motie van Jolande Sap (GroenLinks) en Arie Slob (ChristenUnie) om vast te houden aan de norm van 0,7% van het BNP voor ontwikkelingssamenwerking, berichtten de kranten vandaag dat de heren in het Catshuis  het plan hebben opgevat hier een miljard euro op te korten. Dat kan bijna geen verrassing zijn; Geert Wilders toeterde voor aanvang van de tussenformatie al dat hij zonder snijden op ontwikkelingshulp geen succesvolle onderhandelingen voorzag. Na de prachtige, politieke toneelvoorstelling van afgelopen week, heeft hij het blijkbaar voor elkaar. Na de kunst moet ook de ontwikkelingshulp rancuneus om zeep worden geholpen.

Zogenaamde praatjes over weerstand tegen deze maatregel binnen het CDA in het algemeen, kunnen we natuurlijk direct terzijde schuiven. Onder het mom van verantwoordelijkheid nemen heeft het CDA al ruim anderhalf jaar haar principes overboord gezet omwille van het pluche – net als de eens zo liberale VVD. Maar mevrouw Ferrier heeft het ons beloofd, of in elk geval haar eigen achterban. Maar nog geen onvertogen woord. Je had toch op zijn minst verwacht, dat ze een kwade tweet de wereld in zou helpen vanochtend, maar zelfs dat was ‘kritische’ Kathleen te veel.

Kathleen Ferrier moet zich kapot schamen. Haar zogenaamde dissidentschap heeft tot dusver weinig meer behelst dan zuur kijken, en druk met haar mappen de gang op stampen. Van daadwerkelijk verzet kunnen we haar allerminst betichten. En hoewel het heerlijk moet zijn voor Maxime Verhagen dat ze zich braafjes aan de mediastilte houdt, voor haar achterban is het een grove desillusie.

Fractievoorzitter Jolande Sap van GroenLinks wandelde zondag jl. met 85 verontruste Waterlanders op Marken. GroenLinks Waterland vroeg hiermee aandacht voor de Bennewerf, een nieuwe woonwijk die middenin een vogelweidegebied moet komen.

lees verder

Gisteren was er een demonstratie op het Malieveld in Den Haag tegen de plannen van het kabinet met betrekking tot de WWNV (Wet Werken Naar Vermogen).

Door allerlei regelingen samen te voegen en alleen mensen die niet anders kunnen in de sociale werkplaats aan het werk te houden, verwacht het kabinet vele miljoenen te kunnen bezuinigen.

Helaas vergeet het kabinet dat daarmee een hoop mensen die nu nog werkzaam zijn in de sociale werkplaats, geplaatst moeten gaan worden bij regulier werk.

Dit is op zich geen probleem, maar de maatschappij en het bedrijfsleven is totaal niet ingesteld op mensen die extra begeleiding nodig hebben of speciale randvoorwaarden om hun werk uit te kunnen voeren.

Deze mensen zullen dan ook veelal thuis komen te zitten omdat ze te goed zijn voor de sociale werkplaats, maar niet mee kunnen draaien in het reguliere werk door gebrek aan een stabiele, speciaal ingerichte werkomgeving.

GroenLinks is ook een groot tegenstander van deze nieuwe wet en was dus ook (zichtbaar) aanwezig en ook op het podium kwam Jolande Sap het standpunt van GroenLinks laten horen!

Gisteren waren er ongeveer 10.000 (de schattingen liepen uiteen van 10.000 tot 15.000) mensen aanwezig om het kabinet duidelijk te maken dat deze wet er niet moet komen.

Mensen die vrezen hun baan te verliezen, hun zekerheid en hun veilige werkomgeving, lieten dan ook goed van zich horen. Soms liepen de emoties (te) hoog op en werden er dingen geschreeuwd die ik maar niet zal herhalen.

Het geeft wel aan hoe diep het zit bij de mensen die het raakt en dat ze er alles aan proberen te doen om deze nieuwe wet niet door te laten gaan.

Ook kwam “Mark Rutte” de tussenstand bekend maken van de kaartenactie van Abvakabo FNV.

Hij wist precies de echte Mark Rutte na te doen en lachte alle vragen weg.

 

Hopelijk heeft deze demonstratie een duidelijk signaal afgegeven aan het kabinet dat dit geen duurzame oplossing is en ook maar een tijdelijke bezuiniging is!

Kortom: Laat kwetsbaar Nederland niet vallen!

Alle foto’s kun je vinden op:
http://www.mennoslaats.nl/zenphoto/index.php?album=groenlinks/laat-kwetsbaar-nederland-niet-vallen

In de StemWijzer van 2010 waren 10 stellingen opgenomen die duidelijk onder de noemer 'sociaal-economisch' zijn te vatten: werken, wonen, belastingen, onderwijs en zorg (zie onderaan). Op 8 van de 10 stellingen gaven PvdA en GroenLinks hetzelfde antwoord. Alleen op het gebied van afschaffen van studiebeurzen en beperking van de WW waren (en zijn) de partijen het oneens. Overigens zijn beide partijen voor een vorm van een sociaal leenstelsel of studietax, maar gaven ze wel een verschillend antwoord op de stelling. Er is dus maar één punt in de StemWijzer waarover PvdA en GroenLinks het echt oneens zijn.

De PvdA en de SP waren het op de sociaal-economische stellingen in de StemWijzer op drie punten oneens: AOW-leeftijd, scheefwonen en hypotheekrenteaftrek. De SP en PvdA antwoordden op die laatste stelling weliswaar anders, maar in feite willen beide partijen een hervorming/beperking van de hypotheekrenteaftrek. Op het punt van het sociaal leenstelsel gaven SP en PvdA hetzelfde antwoord, maar toonde de PvdA zich wel voorstander van een sociaal leenstelsel, in tegenstelling tot de SP. De partijen namen dus op twee á drie punten een ander standpunt in. Het verschil tussen PvdA en GroenLinks is in de StemWijzer iets kleiner dan het verschil tussen PvdA en SP.

Vorige week sprak de Tweede Kamer kort over de hoge olieprijs. Jolande Sap van GroenLinks nam het woord olieprijs maar liefst 11 keer in de mond. Wordt de politiek eindelijk wakker? Op haar blog Our Finite World legt Gail Tverberg uit waarom vooral Europa last heeft van de hoge olieprijs. Dat komt allereerst doordat de [...]

De komende drie weken zullen bestaan uit een onderhoud van regeringspartijen VVD en CDA en gedoogpartner PVV in het Catshuis om de begrotingstekorten van nu 4,5% om te gaan buigen. En het zal geen gemakkelijke opgave worden. Er circuleren diverse bedragen. 6-9 miljard, Jolande Sap had het zelfs over 16 miljard als het inverdieneffect wordt meegenomen. En dat voor 2013, das volgend jaar! Van

Zaterdag 11 Februari was ik wel heel vroeg op (omgeving 4:00), zelf wilde ik 9:15 aanwezig zijn op het GroenLinks congres in verband met bonnenruil en een paar mensen die ik vooraf nog snel even wilde spreken.

Vlak voor het congres 9/10 Februari werd ik mede door beïnvloeding van de media wel zo Kunduz moe dat ik overwoog om zelf een stukje pep talk in elkaar te sleutelen en er een symbolische motie van te maken maar de vraag voor mezelf was, wat ik allemaal zou willen vertellen.

- Heel kort samen gevat hoe de Kunduz missie ontstaan was en de gevolgen ervan binnen GroenLinks
- Aangeven dat GroenLinks meer is dan Kunduz alleen en ook aankomen met punten en ideeën die wel en niet in de media verschenen waren. De nadruk leggen op dat GroenLinks oog heeft voor de toekomst en op lange termijn durft te denken. Veel partijen durven dat niet, 1 van de redenen waarom ik mij zo thuis voel binnen GroenLinks (langste deel van de spreektijd innemen).
- Kort samen vatten wat het stoppen van de Kunduz missie concreet zou inhouden voor dit kabinet en misschien Jolande die niets te verwijten valt, want ook zonder ondersteuning van GroenLinks gaat de Kunduz missie gewoon door en heb ik zelf liever dat GroenLinks de grenzen aangeeft in de vorm van tot hier en niet verder!

Vat zo’n verhaal maar kort samen, vind op het laatste moment gelijkgestemden die er nog ff een klein correctie lintje overheen willen halen en dan nog spreek bonnen verzamelen aiaiai.

Betreffende zaterdag begon al goed, zelf was ik op tijd wakker (iets te vroeg) en ging eerst maar even wat eten en twitteren gevolgd door een douche, broodjes smeren, wat dingen na lezen en voor de zekerheid de actuele NS reisinformatie raadplegen i.v.m. storingen etc; wegens de vorst.

Ik vertrok helaas om 6:42 i.p.v. 6:30 (mijn trein zou vertrekken om 7:08), dat werd even heel hard fietsen zonder handschoenen aan. Bijna aangekomen bij het station zag ik op de klok dat het al 7:11 was, verminderde ik snelheid richting fietsenstalling, sprong van de fiets af maar bleef stevig door lopen.

Aangekomen in het halletje, zat ik naar mijn idee enkele minuten te pielen met de rits van mijn linker jaszak omdat mijn portemonnee er net niet uit wilde. Vlak na mij, gewoon binnen een minuut kwam een kerel met veel gehijg en gepuf binnen alsof hij haast had en ik werd er eigenlijk alleen maar zenuwachtig van dus trok mijzelf terug en zij:”Gaat u maar even voor.”, werd daarop vriendelijk bedankt en ik had daarna mijn portemonnee met deur pas goed bij de hand en stalde dus ook mijn fiets.

Wel snel naar buiten gelopen en buiten bij zo’n kaartjes paal keurig netjes een kaartje gekocht, bleek er ook nog iemand zijn geweest die daarin een muntje van 50 cent had achter gelaten (handig voor winkel karretjes, maar wel vaag). Met het kaartje stak ik die ook gewoon in mijn zak.

Onbewust bleef ik stevig door lopen of zelfs rennen om het stations gebouw heen richting de trap die mij naar de overzijde van het spoor zou brengen, tegelijkertijd hoorde ik een trein denderen die snelheid aan het verminderen was. Dat was echt een trein die letterlijk mijn neus voorbij ging (10a 20 seconden te laat), vloek, baal had ik maar.

Toen de trein weg was zat de meneer aan de overkant nog keurig 10 minuten te wachten, wilde een shaggie draaien maar aangezien mijn vingers behoorlijk bevroren aanvoelden dacht ik dat wil ik even in het afgesloten hokje doen.

Men had keurig netjes een fles cola en een lege fles berenburg voor mij achter gelaten, de bankjes waren alleen goor alsof er geschut en gespoten was met de cola fles en het stonk er ook behoorlijk.

Snel wat foto’s gemaakt en toch maar weer naar buiten gegaan. Mijn nicotine gehalte weer op pijl gebracht en na een half uurtje wachten verliep de trein reis richting Utrecht soepel.




In de trein nogmaals alle moties door genomen, met name de moties waarbij een dikke kruis krul of vraagteken stond en schreef er voor mezelf een duidelijkere toelichting bij als ik dat al niet gedaan had (voorbereiding of aandacht trekken?).

Omstreeks 9:30 was ik aanwezig op het congres, ruim de tijd om even mijn stemkastje en spreekbonnen te bemachtigen, was nog een poosje op zoek naar Jan Sinnige maar kon hem helaas nergens vinden (wilde nog even bijpraten omtrent spreektijd).

Voordat het congres van start ging even handjes geschut met onbekende collega’s van mij, over en weer wat adviezen gedeeld om vervolgens een beetje in discussie te gaan over diverse thema’s die spelen wat anders en beter zou kunnen binnen het huidige kabinet en hoe GroenLinks hier het beste zou op kunnen inspelen. Mijn GroenLinks tas wat bij gevuld met diverse boeken waarmee ik veel affiniteit heb om thuis eens goed na te lezen en daarna kon het congres beginnen ;-)

Na het welkomstwoord, het steeds voller worden van de zaal schoof ik 1 maal op naar een paar plekjes verder naar links en kreeg ik aan beide zijden van mij leuke GroenLinksers te zitten waarbij we onderling wel eens even met wat opmerkingen kwamen nadat we elkaar even hadden voorgesteld.

Wat mij het best is bijgebleven was o.a. de motie van Dwars, we hebben zin in de toekomst!
Natuurlijk hebben we zin in de toekomst, maar de spreekster zette dat wel even heel goed neer.

Jesse Klaver was ook goed bezig zeker op het sociale vlak, GrloenLinks wil naar een samenleving waarbij een handicap geen beperking is. De vonken en de energie spatten er vanaf de wijze waarop hij dat bracht.

Het afscheid als partijvoorzitter Henk Nijhof vond ik jammer, wel sprak hij ons mooi en oprecht toe en ik geloof ook echt niet dat wij van hem als persoon afscheid hebben genomen.

Tijdens de pauzes had ik nog even veel bij gekletst met diverse Hyves en Twitter vrienden, leuk om jullie allemaal weer even getroffen te hebben.

De stemmingen waren ook leuk, zelf zat ik telkens bij de meerderheid en de moties die zelf het meest belangrijk vond werden met een ruime meerderheid behaald. Toen vloog er wel even met een glimlach de gedachte door mijn hoofd heen:”Kijk”,”nu weet je ook waarom jij een echte GroenLinkser bent”.

Bij de afsluiting van het congres hielt Jolande Sap nog een speech en daarna was er tijd voor een hapje en drankje. Tussendoor een paar keer naar buiten gegaan en ik raakte op een bepaald moment met iemand aan de praat van GroenLinks Nijmegen, deze verzocht mij later binnen om aan te schuiven bij het tafeltje waar zij stonden/zaten, vloog er in eens een hand over tavel:”Hey Klaas”, trof ik voor de 2e keer een oude ‘school’ vriendin die ik in jaren niet meer gezien had en alleen op twitter volg etc; Gezellig nog wat na gepraat en daarna maar langzaam onderweg gegaan naar huis.

Zelf was ik met een heel goed gevoel thuis gekomen.

To the annoyance of most of my political friends, we have to recognize that when talking about politicians and their professionalism, i.e. their capacity to do their job of communicators, the populists always run with the price. I mean, this is true almost by definition. The core strength and the original sin of our democracy is that a politician is supposed to represent. And representing is best done by populists, those that don't really care about contents or ideals, but care, understand and reproduce the opinion... of the masses.

In the past days I was thinking in one of those populists that occurred in this (second) adoptive country of mine. She is all gone from the limelights, so I guess that she wasn't that great a populist after all. Few years ago, though, most of us seriously wondered if she would be the first dutch woman to become prime minister. At least for a while, she did seemed to capture the soul of this country, with her vastly appealing attitude and her slogans. One of them was "neither right neither left, but straight through the sea". Past week, looking at the run up and run off the congress of my beloved green party, I had to think in Rita Verdonk again, and her wishes to steer a straight line, no suspicious curves whatsoever.

The thing of this bizarre slogan is not the content. After all pretty much every politician today wants to be as ideology-free as possible. The funny thing is that it reveals a profound schizophrenic nature in this nice flatlands. That slogan says that the helms-woman will not hear anybody else, will not bend, will not compromise. It was a very popular slogan. But hold it right there: am I not in a country in which politics is compromise, is extended hearings, is protracted negotiations? Am I not in a country where every citizen is proud of its "polder model" where teams talk and talk and talk... And talk once more... Up to the moment of achieving consensual solutions? Yes, that is the country were I live. How comes that straight through the sea was so appealing?

Well, it was appealing in the same way that the Kunduz debacle, enacted by my very much debating party, was appealing for the dutch media. In the running up to the last party congress, the media focused in the struggle occurring inside groenlinks, where pacifists and neo-interventionists debated and debated around Afghanistan. That is what dutchies do, actually. They argue, and argue, and argue. So the media looked with attention to our arguing. And then, once the congress happened, and as expected, a feeling of remaining disagreement floated in the air, the media almost crucified our... Great... Leader... And why? By lack of leadership, of course. Because our Jolande Sap apparently did not lead the party... straight through the sea... Never you mind that there is nothing as foreign to the dutch as a big leader.

If you ask me, we are all going nuts. Schizophrenic, to be precise. Because you can not have both, can you now? Or you have a leader that tells you where to go (which in my experience would be a very un-dutch thing to have), or you have discussions that are never really solved. Discussions that might open possibilities and development, but that definitively do not offer simple solutions. Perhaps the polder model, after all, is what has lead this country to the schizophrenia of today. Because it is possible to argue for a long time about how to stop the sea. It is possible to agree into building a dam, it is possible to create and defend that almost mythical polder. But when talking about afghanistan, and a couple of more complicated issues of today's global town, there is no silver bullet, no dam. What there is, is a diversity of potentially good solutions. If we are to embrace modernity and its diversity, we do have to embrace discussion, but we might as well forget straight leadership and easy answers. The hard questions are here to stay, and our waters are not to be fared... straight.

Het dertigste congres van GroenLinks was weer apart. De voorvrouwen en voormannen zaten op de eerste rij. Handig voor journalisten en cameramensen. Want die wilden vooral registreren hoe Jolande Sap zou reageren op de moties over de politiemissie. De indieners van de moties kregen1 tot 2 minuten spreektijd om hun standpunt toe te lichten. Mariko Peters verdedigde het standpunt van de fractie en kreeg 15 minuten… Dat de moties op 1 na verworpen werden was mede te danken aan een gepassioneerde Ineke van Gent die een vurig pleidooi hield voor eenheid in de partij. Als een moderne Jeanne d’Arc won zij de gunst van de zaal. Een beetje makkelijk was dat natuurlijk wel, want de tegenstanders van het Kunduz-gebeuren hebben toch al hun partijlidmaatschap opgezegd. Wat gebeurde er verder op het toneel? De scheidende voorzitter hield een warrig verhaal over ooms en neven die per fiets of caravan hun vakantie vierden in de vorige eeuw. Het moest een parabel zijn voor niet kiezen voor oud links en soms kijken naar liberaal links. Ontroerend vond ik het verhaal van Hans Feddema, een lieve man die kritiek heeft maar het vaderlijk brengt. Echt enthousiast  was ik over het optreden van Jojanneke, de voorzitter van Dwars. In een hoog up-tempo propte zij een lange boodschap in twee minuten. Helder en bevlogen, recht door zee, met een perspectief van hoop op een schitterende toekomst. Terecht kreeg zij een luide ovatie. De twee rijen Dwars jongeren roerden zich flink. Ik zat er vlak achter, mede omdat ik mijn spreekbonnen aan Dwars gegeven had. Ik zou willen dat er in de Hoeksche Waard ook zulke jongeren voor GroenLinks te vinden zijn. Hoop doet leven, maar dan moet er eerst een Universiteit in de Waard komen.

Ooit meer dan een uur in een taxi gezeten? Ik ook niet. Kost een vermogen. Een flinke dosis klantvriendelijkheid van de NS maakte dit echter wél mogelijk. Wegens treinuitval laat in de avond krijg ik een taxirit aangeboden van station Utrecht naar Nijmegen, zodat ik toch nog thuis kon komen.

Mijn hoofd stroomt nog over van het bezoek aan de Tweede Kamer. Diezelfde middag heb ik Ineke van Gent geïnterviewd, volksvertegenwoordiger namens GroenLinks.  Via via stond ik op een gegeven moment borrelend naast persvoorlichters, fractiemedewerkers en Tweede Kamerleden.  Gebeurt me óók niet iedere dag! Het heeft me verbaasd hoe toegankelijk en informeel het Haagse Binnenhof eigenlijk is. De aandacht en sentimenten in de media hebben bij mij het beeld doen ontstaan dat het centrum  van de macht opereert onder een glazen stolp: onbenaderbaar en veel te druk om te praten met een simpele burger als ik. Omdat het me tóch makkelijk is gelukt, zit ik vol vuur te praten over mijn middag.

Kunduz, pensioenfondsen, Jolande Sap – er wordt politiek geouwehoerd in de taxi van de Utrechte Taxi Centrale (UTC). Zo breng ik het broodfonds ter sprake: een lokaal georganiseerde voorziening voor en door ZZP-ers als vangnet voor arbeidsongeschiktheid – als voorbeeld om uit te leggen wat er verandert van onderop, zonder dat we het doorhebben. In Arnhem stapt de laatste medepassagier uit en de resterende rit naar Nijmegen zit ik alleen naast de taxichauffeur.

Hij draait zich om: “meneer, ik heb u net horen praten en ik wil u wat vragen”. Ik draai mijn gezicht. Een jongeman met Hindoestaans uiterlijk kijkt me verwachtingsvol aan. Taxichauffeur X (wegens privacyredenen zal ik zijn naam niet noemen) is 26 jaar en heeft een dochtertje van 5 maanden. Hij studeerde chemie aan de universiteit, maar moest er wegens omstandigheden mee stoppen. Heeft zich laten omscholen tot taxichauffeur. Sindsdien is het buffelen en sappelen voor X.  Zeven dagen per week, tien uur per dag, 51 weken per jaar. Elk vrij uurtje rijdt hij naar Amsterdam om zijn dochtertje te zien.  Zijn vriendin is haar baan op Schiphol kwijtgeraakt omdat  ze ziek werd. Een jaar lang zit ze al gevangen in de bureaucratische netten van het CWI en het UWV en heeft ze 0,0 euro ontvangen om van rond te komen.

Taxichauffeur X is zelfstandig ondernemer. Hij dacht er verstandig aan te doen iemand in dienst te nemen, dan konden ze samen de toenemende vraag verwerken en meer omzet draaien. Hij kwam van een koude kermis thuis, bleek toen het pensioensfonds een claim op de mat liet vallen voor zijn werknemer. Drie maanden had hij iemand in dienst gehad , of je even 1700 euro wil aftikken! Logisch dat taxichauffeur X al zijn vertrouwen in de arbeidszekerheid en instituties totaal was kwijtgeraakt.

Onverzekerd tegen arbeidsongeschiktheid en zonder pensioen op te bouwen reed hij me naar Nijmegen. “Wat doe je nou als je morgen je been breekt en geen taxi meer kan rijden?” Hij haalt zijn schouders op: “geen idee meneer. Ik kan me niet verzekeren, het is niet te betalen. Als ik ziek ben, doen ze er alles aan om me niet te betalen. Of ik moet maanden wachten, hoe kom ik rond in de tussentijd? De mogelijkheden zijn er niet! Wat er met dan met mijn premie, mijn geld gebeurt, daar heb ik helemaal niks over te zeggen.”

Dat dit kán in Nederland, ontluisterend vind ik het! We weten allemaal dat het aantal ZZP-ers toeneemt. Een beschaafd sociaal vangnet ontbreekt. In het geval van taxichauffeur X kan dat desastreuze gevolgen hebben. Hij komt waarschijnlijk diep in de schulden, kan zijn dochtertje nauwelijks zien en raakt van de regen in de drup. Zijn oplossing? Keihard werken. Totdat hij erbij neervalt. Zijn veerkracht en doorzettingsvermogen roept bewondering bij me op. Natuurlijk moeten ondernemers alles doen wat in hun vermogen ligt om het onafhankelijk en zelfstandig te rooien. Maar dat betekent niet dat we ze in de kou moeten laten staan als het – buiten hun schuld om – tegenzit. En dat is wel hoe we het nu in Nederland geregeld hebben.

“Kan u me meer vertellen over het broodfonds? Want ik zie geen mogelijkheden meer om me te verzekeren.” Ik beloof taxichauffeur X info te mailen en geef hem een korte introductie, wat ik nu toevallig weet omdat ik betrokken ben bij de oprichting va zo’n fonds in Nijmegen. “Het broodfonds is een lokaal collectief.  ZZP-ers regelen zelf een voorziening in gevallen van arbeidsongeschiktheid op basis van solidariteit. De groep bestaat tussen de 20 of 50 ondernemers, die elkaar ondersteunen als iemand uitvalt. Je betaalt een redelijke premie. De hele boekhouding is transparant. Er komt geen overheid of instituut aan te pas. (Meer informatie kan u vinden op www.broodfonds.nl)

Taxichauffeur X slaat de informatie op. “Ga je écht iets regelen? Want als je morgen met schaatsen een misslag maakt en je kruisbanden scheurt, heb je wel een probleem!” Hij knikt gestaag. Alsof hij tijd heeft om te schaatsen. “Meneer, dit werk is erg zwaar, ik werk keihard. Ik moet inderdaad goed op mezelf letten, zeker nu ik vader ben geworden”.
Sommige zaken zijn voor X wél goed geregeld. Zo is hij als ZZP-er aangesloten bij de Utrechtse Taxicentrale, een samenwerkingsverband voor chauffeurs. Zo worden de ritten onderverdeeld en is hij verzekerd van werk.

Lokale collectieve verbanden zie ik overal in den lande ontstaan. Het is een teken aan de wand dat Nederland aan het veranderen is. Dat de macht van banken, verzekeraars, vakbonden en overheden tanende is. Ze hebben gefaald in hun primaire opdracht: het beschermen van belangen als taxichauffeur X.

‘Meer mogelijk maken’, was de slogan van een bank – inmiddels door de staat opgekocht. Uit de praktijk blijkt echter dat het establishment nog steeds niet heeft begrepen dat verandering van onderop komt. Burgers organiseren zichzelf. Laten we dát aanmoedigen, faciliteren en mogelijk maken. Collectieve verbanden, lokale solidariteit, samenredzaamheid – daar ligt de toekomst!   Zo kan taxichauffeur X op een veilige manier een zelfstandige onderneming bestieren én zijn dochter zien opgroeien.

 

 

 

Als je de media mocht geloven zou het een spannond dagje worden in de Rode Doos, bij het jaarlijkse congres van GroenLinks. Rondom Kunduz waren de spanningen hoog opgelopen. Het agendapunt van ongeveer een half uur werd zelfs opgeblazen tot het hele congres. Wie de congressen een beetje kent weet dat dat allemaal wel losloopt. De fanatieke voor- en tegenstanders zijn beter in herrie maken in de pers dan mobiliseren van congresdeelnemers.

Maar, los van de verkiezingen van een nieuwe voorzitter en nieuw bestuurslid, de algemene fractieverantwoordingen, de workshops en het invoeren van een ledenreferendum om de kieslijsten vast te stellen was Kunduz wel het grootste inhoudelijke punt. Voor de liefhebber ontvouwde zich een mooie politieke show: eerst de indieners van de moties om de missie te beëindigen, die nog steeds amper in staat zijn de handen op elkaar te krijgen – een meerderheid leek vooral al uit den boze, maar het had een stuk krapper gekund als de heren een sterker verhaal hadden neergezet.

Dan, de kanonnen. De Tweede Kamerfractie had duidelijk de dreiging van een onmogelijke positie (steun aan missie intrekken is geen optie, en zou het einde van Jolande Sap betekenen) serieus genomen. Achtereenvolgens werden Tof Thissen, Kathalijne Buitenweg en als toetje Ineke van Gent opgevoerd om steun aan de moties te ontraden. Het woord “samen” viel veel te vaak, evenals “eenheid”, maar het was wel terecht. Het denderende pleidooi van Ineke van Gent, als tegenstander van de missie het meest geloofwaardig, om de eenheid te bewaren en na steun uitgesproken te hebben niet te draaien kwam aan. Eigenlijk konden we toen al over naar de stemmingen. Mariko Peters moest hard werken om haar enthousiasme voor de missie te temperen om de twijfelaars over de streep te trekken. Opvallend dat zij er stond: misschien had Sap er zelf beter kunnen staan.Peters verpestte het niet, de indieners sputterden nog wat, waarvan er één met de woorden “collaboreren met de vijand” nog wat missietegenstanders richting fractie joeg, Peters omarmde in haar slotwoord nog de motie tegen uitbreiding van de missie (vond de fractie toch al), en zo werden de moties om de missie te beeindigen met een 2/3 meerderheid verworpen. Ook ik stemde tegen het intrekken van steun aan de missie, en vóór het uitsluiten van uitbreiding.

Daarvoor waren er nog wat andere politieke puntjes gescoord. Met nietszeggende moties over GroenLinks als democratische debatpartij, wat herinneringen aan diverse verkiezingsprogramma’s (GroenLinks is voor studieloon, en tegen de crisis), en vage oproepen (laten we zin hebben in de toekomst) wisten diverse leden zich in de kijker te spelen voor toekomstige posities in de partij. En dan waren er natuurlijk de traditionele “GroenLinks waarschuwt Israel voor de laatste keer”-motie (verworpen) en “laten we alleen maar met de SP en PvdA samenwerken” (verworpen) moties. In het eerste geval jammer (ik waarschuw met liefde iedere keer Israel voor de laatste keer), in het tweede goed, omdat samenwerken moet gaan op basis van ons eigen programma, en daarbij kan je geen enkele partij uitsluiten.

De strategiën verdwenen vervolgens als sneeuw voor de zon toen er weer eens een nieuwe manier om de kieslijsten samen te stellen werd bediscussiëerd. Het begint simpel, met een kieslijst op volgorde van de kandidatencommissie (nu hebben we blokken). Dan wordt het ingewikkeld met een internetreferendum onder de leden, waarbij iedereen z’n eigen lijst samenstelt, en daar komt dan De Lijst uit die direct ook vaststaat. Dat laatste ging mij en anderen te ver, een meerderheid was er wel maar niet de vereiste 2/3 meerderheid. Er leek geen enkele regie vanuit het bestuur te zijn om dit voorstel erdoorheen te loodsen – vreemd. Het leverde gelukkig nog wel even wat procedurele verwarring op – ook zo’n vast item op het congres.

Met dank aan scheidend voorzitter Henk Nijhof (tabaat!), een van de beste voorzitters die we hebben gehad, en wat speeches al dan niet met applausmomenten konden we naar de borrel & afterparty van DWARS. Het was weer een mooie dag.

Volgend congres: een motie dat GroenLinks Israel voor de laatste keer waarschuwt, een oproep tot exclusieve samenwerking met SP en PvdA, een discussie over een nieuw kiessysteem, een vleugje Kunduz, en wie weet ga ik toch een motie indienen om de fracties op te roepen voor Wereldvrede te zorgen. Kan ik het congres daarna vragen waarom ze dat nog niet is gelukt.

Jolande Sap klaagde in Nieuwsuur dat het besluit van GroenLinks om de missie naar Kunduz te steunen haar partij het afgelopen jaar is blijven achtervolgen. Laten we even het een en ander helder stellen: GroenLinks is een samengaan van de Pacifistisch Socialistische Partij (PSP), de Communistische Partij Nederland (CPN), de Politieke Partij Radikalen (PPR) en de Evangelische Volkspartij. Met name de PSP, de EVP en in iets mindere mate de PPR waren sterk pacifistisch georiënteerd. En laat nou uitgerekend GroenLinks een beslissende stem verlenen aan het besluit om een politiemissie naar Kunduz te sturen. Een missie, bestaande uit een kleine groep specialisten die Afghanen tot politiemensen moeten opleiden en een grote groep militairen ter bescherming. Een beetje politiek leider moet bij een besluit, dat haaks staat op de traditie waarin de partij geworteld is, rekening houden met de vergaande betekenis ervan. Jolande Sap had moeten weten dat een dergelijk breken met haar wortels de partij veel stemmen zou gaan kosten. Het feit dat ze daar blijkbaar geen rekening mee heeft gehouden, tekent haar ongeschiktheid als partijleider. Het congres van GroenLinks had beter door de zure appel heen kunnen bijten en haar naar huis moeten sturen.

DRAAG EEN ZELFBEWUST GROENLINKS UIT

In mijn vorige Column van de Week wees ik op de onduidelijkheid bij GroenLinks over de te volgen koers. Streeft de partij naar regeringsdeelname en is daardoor de toon vaak tamelijk tam? Beoordeelt zij voorstellen zo objectief mogelijk op Groenlinks gehalte, komt dan met goed doordachte suggesties ter verbetering en stemt dan zonder veel ophef al dan niet in met een voorstel? Of voert GroenLinks fanatiek oppositie, kraakt alle voorstellen van het huidige kabinet genadeloos af en grijpt ze elke kans om het dit uitermate rechtse kabinet zo moeilijk mogelijk te maken? Eigenlijk zijn wij veel te netjes. We zijn niet uit op effectbejag. We zijn keurige intellectuelen en doen onze uiterste best om bij te dragen aan het vinden van oplossingen voor de economische problemen. Maar op die manier zijn we niet erg zichtbaar en hoorbaar voor het grote publiek en evenmin voor de media, die zich vooral richten op rellerige conflicten en in onze ogen op goedkope effecten.

Tijdens ons dertigste congres in Vredenburg Leidse Rijn lieten enkele GroenLinksers merken, dat het ook anders kan door met vlijmscherpe analyses het beleid in Nederland en in Europa aan de kaak te stellen en zelfbewust de alternatieven van GroenLinks naar voren te brengen. Bas Eickhout deed dat wat betreft de economische crisis in de EU, Tof Thissen ten aanzien van de zorg en Ineke van Gent en Kathalijne Buitenweg in het Kunduzdebat. Jolande Sap moet daar nog duidelijk in groeien. Ze is nog te veel de keurige intellectueel en te weinig de uitdagende zelfbewuste vechtster. Maar dat komt wel. Daar ben ik niet bang voor.

Waar het echter veel meer om gaat is, dat de zevenentwintigduizend leden van GroenLinks even zelfbewust laten zien en horen waar de partij voor staat. Naar mijn mening is dat de Green New Deal. Dat is verwijzend naar de aanpak van de crisis door Roosevelt in de dertiger jaren van de vorige eeuw de manier waarop GroenLinks voor een nieuwe economische bloeiperiode wil zorgen door een omschakeling naar een groene economie. Veel bedrijven zijn daar al druk mee bezig, want ze zien die nieuwe markt voor hun producten. Zo houden ze een goede omzet en handhaven zij de werkgelegenheid. Dat een partij als de VVD dat veel te weinig inziet moet haar keer op keer keihard worden ingewreven. Een duurzame economie vraagt een totaal andere visie op produceren en consumeren. Hoe reageren we op krimpende voorraden aan fossiele energie en grondstoffen? Ons landbouwsysteem is zeer energie intensief. Door de toenemende woonwerkafstand en door de concentratie van voorzieningen als MBO en HBO scholen neemt de mobiliteit sterk toe. We hebben ons extreem autoafhankelijk gemaakt en het huidige kabinet versterkt die afhankelijkheid. Dit kabinet ontbeert ook maar enige visie op die nieuwe manier van leven, waar we naar toe moeten, willen we deze wereld redden voor toekomstige generaties.

Toch wordt over allerlei zaken in onze partij verschillende gedacht. Wie zijn onder al die partijen onze bondgenoten? Zijn wij een principieel pacifistische partij? Ik ben wel atoompacifist, maar zie, dat tegenover het geweld van de slechteriken van deze wereld tegengeweld nodig kan zijn. Hoe bescherm je die mensen, die absoluut niet in staat zijn ooit betaald werk te verrichten? Hoe zorg je dat je anderen niet blijvend tot een uitkeringssituatie veroordeelt? Daarom werd er opgeroepen het debat over al die zaken in de partij te organiseren. De nieuwe voorzitster Heleen Weening uit Den Haag beloofde dat nadrukkelijk, maar ze bereikt niets als de leden niet inhaken. Daarbij hoop ik, dat we het debat respectvol weten te voeren en niet als bij het Kunduzdebat gaan strooien met adjectieven als naïef of dom of lui en te weinig inzet tonend.

Na afloop ging ik enigszins opgelucht naar huis en tegelijk werd ik mij zeer bewust van het feit, dat er werk aan de winkel is. Met zijn allen moeten we GroenLinks weer zichtbaar maken in de samenleving. We kunnen dat niet overlaten aan die paar volksvertegenwoordigers. Eens kijken of we in de peilingen weer omhoog gaan.

Jaargang 4, Nr. 201.

Op 12 december 2011 werden Arno Uijlenhoet en Heleen Weening gepresenteerd als de kandidaten voor het voorzitterschap van GroenLinks landelijk.

Om campagne te voeren heb je mensen nodig die je helpen bij het uitdelen van flyers, feedback geven op je verhaal, helpen met social media, noem maar op. Aangezien ik ook al betrokken was geweest bij de Provinciale Statenverkiezingen campagne in Brabant, werd ik door Arno benaderd om hem te helpen bij zijn campagne.

In december waren er al enkele bijeenkomsten waar ze campagne hebben gevoerd voor hun kandidatuur, maar op 6 januari 2012 was de officieuze aftrap van hun landelijke campagnetour bij het galabal van Dwars in Utrecht.

In de U-Bar werden de beide kandidaten aan de tand gevoeld over hun standpunten. Zaken zoals het ‘aanpakken’ van de fractie met thema’s zoals Kunduz, het soort bestuurder, samenwerking met DWARS kwamen ter sprake.

Na de ‘aftrap’ in Utrecht ben ik nog aanwezig geweest bij een groot aantal andere bijeenkomsten. Een korte samenvatting:

• Nieuwjaarsborrel GroenLinks Tilburg op 8 februari 2012
   
• ALV GroenLinks Friesland in Leeuwarden op 14 januari 2012
   
• Nieuwjaarsbijeenkomst GroenLinks Leiden op 15 januari 2012
   
• Nieuwjaarsborrel GroenLinks Eindhoven op 22 januari 2012
  
• Seats2meet bijeenkomst met als thema ‘Passie’ in Utrecht op 24 januari 2012
   
• Bijeenkomst GroenLinks Groningen op 26 januari 2012
   
• Nieuwjaarsbijeenkomst GroenLinks ‘s-Hertogenbosch op 29 januari 2012
   
• ALV GroenLinks Rotterdam op 1 februari 2012
   
• Seats2meet bijeenkomst met als thema’s ‘Identiteit’ en ‘Droom’ in Utrecht op 7 februari 2012
   

Kortom, het was voor mij al een hele onderneming om al die afdelingen af te gaan, laat staan voor de kandidaat-voorzitters!

Door het bezoeken van diverse afdelingen krijg je een bepaalde indruk wat er zoal leeft bij de afdelingen. Hierbij een opsomming zoals ik ze ervaren heb:

• Kunduz is een hekel punt, een punt wat nog lang niet uitgepraat is.
• Afdelingen voelen dat er geen binding is tussen de Tweede Kamer fractie en wat er speelt in de afdelingen.
• De rol van de partijvoorzitter blijkt in veel gevallen niet geheel duidelijk. Wat is zijn rol in de organisatie, is het een politieke functie of puur bestuurlijk en kan de voorzitter toch politieke standpunten innemen of juist niet.

Hopelijk is met het congres van gisteren het eerste punt zo goed als uitgesproken! De andere punten lijken me een taak voor de nieuwe voorzitter. Want daar is nog veel te winnen, qua binding ‘Den Haag’ en de afdelingen. Maar ook wat de rol van de voorzitter nu precies is in de organisatie.

Het hoogtepunt van de campagnetour was natuurlijk gisteren tijdens het congres. Want hoe gaat de energie die in de campagne gestoken is zich vertalen naar het aantal stemmen.

‘s Morgens moest er natuurlijk nog geflyerd worden! Arno had er voor gekozen om een duurzame flyer te maken, namelijk een van groeipapier.

‘

Als eerste stond het ronde tafel gesprek op het programma, waarbij de kandidaten aan de tand gevoeld zou worden.

Vragen over Kunduz, waarom eerst lijsttrekker Newropeans en nog veel meer zaken kwamen ter sprake.

 

Na het ronde tafel gesprek was het ‘s middags tijdens de lunch tijd om de kandidaten persoonlijk aan de tand te voelen. Tijdens een heuse speeddate kon je de kandidaten persoonlijk nog je laatste vragen stellen om je definitieve keuze te maken.

‘s Middags net voor de stemmingen kregen beide kandidaten nog 2 minuten de tijd om zich te presenteren.

Waar Arno koos voor puur een inhoudelijk verhaal ‘veilig’ achter de katheder, koos Heleen voor een verhaal waarbij ze het publiek betrok met lichten in de zaal en daarbij een inhoudelijk verhaal.

Aan het applaus was al min of meer duidelijk wat de uitslag zou gaan worden van de stemming.

Na het stemmen was het even wachten op de uitslag, waarbij Heleen verkozen is tot voorzitter van GroenLinks landelijk met 649 stemmen. Arno kreeg 243 stemmen en 53 personen stemden blanco.

Het is dan wel even flink balen dat de inzet van Arno, mij en nog vele andere personen van zijn campagneteam niet tot het gewenste resultaat hebben mogen leiden.

In de afgelopen maanden heb ik gemerkt dat Heleen nog zoekende was welke kant ze op moest gaan met haar verhaal. Zo koos ze bij DWARS op 6 januari nog voor D’66, maar gedurende haar campagne merkte ze waarschijnlijk dat dit niet positief zou uitpakken om dit vast te houden. Daarom werd haar keuze in de weken daarop ‘GroenLinks’ in plaats van ‘D’66’.

De felheid waarmee ze de fractie zou aanspreken op thema’s zoals Kunduz lijkt ze ook steviger te hebben gemaakt in haar toezeggingen bij de diverse afdelingen. Daar waar Arno al vanaf het begin deze felheid liet blijken.

Dus grote kans dat ze zaken waar Arno al een idee bij had over heeft genomen of gaat overnemen.

Daarnaast had Jolande Sap het gisteren in haar speech op het congres over het jaar van de doorbraak, een thema waarvoor Arno zich sterk heeft gemaakt de afgelopen maanden.

Dus ondanks dat Arno geen voorzitter is geworden, heeft hij toch mooie zaken indirect al kunnen regelen in de partij!

Natuurlijk wens ik Heleen Weening veel succes toe in haar nieuwe functie als voorzitter en Matthijs Nieuwenhuis met zijn nieuwe functie als bestuurslid Publiciteit en Campagnes!

Deze week was het weer eens raak m.b.t. Kunduz… Jazeker, raak. Raak omdat de kwestie mijn partij blijft opbreken. Ik ben het er niet helemaal mee eens dat het zich toespitst op Kunduz. Het heeft naar mijn idee veel meer te maken met de interne partij-democoratie. En dat de discussie Kunduz daar aan wordt opgehangen, nou ja, prima. Maar het gaat om dat andere. Het neemt niet weg dat Kunduz voor wat mij betreft einde oefening is. Dat was het überhaupt al voordat het begonnen was. Slechts een dwaling op het congres in 2011 maakte het dat het anders liep. Beslissingen worden nu eenmaal op een congres genomen, dus daar moet ik me bij neerleggen, al vind ik het een draak van een instrument. Maar als we dan kaders vaststellen moeten die ook gerespecteerd worden. En daar heb ik m.b.t Kunduz maar bar weinig van gemerkt. En met met mij velen in de provincie Groningen, en dat is het standpunt wat ik in Nieuwsuur verwoordde… In dit geval een makkelijke, zowel mijn standpunt als dat wat vooral ook in de provincie te beluisteren valt. Natuurlijk, er zijn nuances. Wanneer niet bij GroenLinks. De partij bestaat soms alleen nog maar dankzij nuances… En dan denk ik, hou toch eens op, kappen met die nuances, het is gewoon zoals het is: niet goed! En durf dat dan ook te constateren en durf dan teruguit te gaan. Kunduz is er zo een. We kunnen het er heel genuanceerd over gaan hebben, maar hoe zinvol is dat? Niet dus. Kunduz is een brug te ver gebleken. En wat betreft Jolande Sap? Ik vind het een kei van een vrouw. Zij verdient respect. Ik geef het je te doen, de positie van Femke Halsema overnemen. Jolande heeft dat buitengewoon goed gedaan. Twee missers: de stekker er uit, en Kunduz. Mij werd afgelopen woensdag een podium geboden, een TV interview voor Nieuwsuur, en ik heb daar dankbaar gebruik van gemaakt. Maar wel met de intentie verder te gaan. Verder met Jolande Sap en onze zo waardevolleTweedekamerfractie. Niet destructief maar constructief. En zoals het liedje is, “It takes two to Tango”. Ik hoop dat de Tweedekamerfractie die Tango aangaat met haar achterban. Want daar gaat het om. Politiek draait om mensen, en nergens andersom. En voor Jolande… Zet 'm op! Zaterdag is het congres, ik kom zeker even langs.