Veelbelovende lente in politiek Nederland, maar nog geen echte Linkse Lente.

De gelegenheidscoalitie van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie is een perfecte eerste stap in de goede richting. Er zijn enkele stevige piketpalen uitgezet waaronder een zeer heldere breuk met de oude coalitie van VVD en CDA met gedoogpartner PVV. Om met de laatste te beginnen, ook al krijgen Wilders cs bij de komende verkiezingen nog behoorlijk wat zetels, ik neem aan dat de politieke gijzeling van Nederland door de PVV verleden tijd is. De VVD en CDA lijken te beseffen dat het te rechtse beleid onvoldoende draagvlak heeft in de samenleving.
De andere drijfveer voor een forse compromisbereidheid van VVD en CDA is het halen van de Europese norm van maximaal 3 % tekort op de overheidsbegroting. Dat wordt waarschijnlijk belangrijker gevonden dan de wijze waarop. Nu zijn er ook forse maatregelen in het vooruitzicht gesteld maar het terugdraaien van eerdere bezuinigingsmaatregelen wordt ook door VVD en CDA toegejuicht.

GroenLinks heeft hier een beeldbepalende rol in gespeeld. Perfect. Dat is dé functie van GroenLinks. Dat heb ik ook betoogd bij de wijze van optreden van GroenLinks bij het aandragen van de beleidswijzigingen die van de Kunduz-missie van een militaire missie een politiemissie maakte (niet maximaal, maar wel maximaal haalbaar).

Nu heeft GroenLinks ook zijn mogelijkheden optimaal benut. Besef wel dat GroenLinks maar 10 zetels heeft, dus maar 6,5 % van de Kamer en 13 % van de gelegenheidscoalitie. In het nieuwe compromis zijn dus bovenmatig veel GroenLinkse thema’s toegevoegd. Dat wordt gewaardeerd door velen, mede omdat GroenLinks, samen met D66 en ChristenUnie het imago van de politiek sterk verbeterd hebben.

Maar er is pas sprake van een eerste stap. Vooral om het vertrouwen te winnen van Brussel en de (economische) samenleving. Dat lijkt voorlopig te zijn gelukt. Maar deze omwenteling moet nog nader worden onderbouwd en praktisch worden uitgewerkt. Dan zullen ook moeilijke punten aan de orde komen, zoals het effect van de Btw-verhoging, de effecten op de woningmarkt voor starters of huurders met een kleine beurs, of de overgang naar één maand later pensioen, zoals Agnes Jongerius van FNV opmerkt. Dan wordt ook duidelijk of bereikt wordt wat is bedoeld en/of er niet toch naar alternatieven moet worden gezocht.

Hoewel het totaalpakket redelijk evenwichtig lijkt en de pijn beter verdeelt dan eerst de bedoeling was, is er natuurlijk ook kritiek. En deels terecht. Waarom zijn bepaalde eerdere bezuinigingsmaatregelen waar bijvoorbeeld GroenLinks ook fel tegen gekant was, niet ook terug geschroefd? En waarom is niet gekozen voor weer andere maatregelen, waar GroenLinks, PvdA en SP nog meer voorstander van waren? Verklaringen moeten worden gezocht in de korte periode van onderhandelingen, de uitgangspositie waar CDA en VVD zich ook aan gebonden weten en de maar 10 zetels van GroenLinks.

Voor dit moment is het voldoende. Voor- en tegenstanders erkennen echter dat de houdbaarheid van de afspraken van deze week maar beperkt is. Ze hebben vooral een korte termijnfunctie met als enig echt vaststaand punt dat het geheel aan de 3 % norm voldoet. Voor ieder die nog beter wil, is er nog de uitweg van de verkiezingen. Zoals dat hoort. Dan en in de daarop volgende coalitievorming worden de kaarten opnieuw geschut. Daar liggen kansen voor PvdA en SP, maar ook voor GroenLinks om weer nieuwe stappen te zetten in de richting van de samenleving die ze voorstaan. In dat perspectief gezien heeft de gelegenheidscoalitie slechts de mogelijkheden open gehouden door de brand te blussen. Het weer opbouwen moet nog starten.
En als er veel mensen zijn die terug willen naar de koers van het oude kabinet Rutte en een versterking van het politieke streven van die partijen, dan moeten ze vooral daarop stemmen. Maar ik denk dat de gemiddelde kiezer verstandiger is dan een ezel, en die stoot zich al geen twee keer aan dezelfde steen.

Kunduz-coalitie, wandelgangakkoord, SASJA (Sybrand, Alexander, Stef, Jolande en Arie) of lenteakkoord; hoe je het noemt geeft eigenlijk al aan wat je ervan vindt. Het stabiliteitsprogrammma voor 2013 dat gistermiddag door GroenLinks, D66, ChristenUnie, de VVD en het CDA werd gepresenteerd.

De gedoogcoalitie onderhandelde er zonder succes zeven werken over in het Catshuis. Maar vijf partijen in de Tweede Kamer hadden aan 48 uur genoeg om een akkoord in elkaar te timmeren. De media schrijven vandaag vol lof over het het huzarenstukje, waarin vier maanden voor de verkiezingen, vijf moedige politieke leiders ‘over hun eigen schaduw heen sprongen.’ Of zoals Volkskrant-collumniste Sheila Sitalsing schrijft: “Eerst gaan we ons laven aan de wilde gedachte dat tussen alle politieke versplintering, al het cynisme, al die roeptoeterende clowns en operettefiguren aan de flanken, Nederland nog steeds Nederland is. Een bestuurbaar land waar je met ouderwets polderen en een vleugje durf bergen kan verzetten. Waar de mensen, wanneer het water komt, eendrachtig een treintje maken en zandzakken gaan stapelen.”

Iedereen heeft er een mening over. Had Samsom wel mee moeten doen, of juist niet?  Wat vinden de kiezers ervan? Wie heeft er een strategische fout gemaakt? In alle politieke commotie dreigt de inhoud weer eens overschaduwt te worden. Want wat staat er eigenlijk in het stabiliteitsprogramma? Hoe komt het dat GroenLinks haar handtekening hier onder heeft kunnen zetten en wat is daar volgens de PvdA en de SP zo op tegen?

Terugdraaien bezuinigingen op kwetsbare groepen (o.a. op het PGB en Passend Onderwijs)

GroenLinks, D66 en ChristenUnie hebben flink oppositiegevoerd tegen een aantal pijnlijke maatregelen van dit kabinet. Het stabiliteitsprogramma bevat een aantal maatregelen om de overheidsbegroting op orde te krijgen, maar de partijen wilden ook duidelijk maken dat zij heel andere keuzes maken dan de VVD en het CDA met de PVV konden maken. De meest besproken bezuinigingen van het kabinet Rutte I worden daarom teruggedraaid. Hoofdlijn van het stabiliteitsprogramma is dat kwetsbare groepen meer worden ontzien en dat in plaats van de kaasschaafmethode, Nederland een aantal grote hervormingen zal ondergaan.

Jolande Sap noemde in het Kamerdebat van dinsdag al dat de bezuinigingen op natuur, het Passend Onderwijs en de de Persoonsgebonden Budgetten (PGB’s) van tafel moesten, wilde GroenLinks voor een begroting voor 2013 tekenen. Uiteindelijk heeft ze nog  veel meer binnengehaald, maar het terugdraaien van deze bezuinigingen zijn een belangrijk kenmerk. De PGB’s, waarmee zorgbehoevende een budget krijgen waarmee ze zelf zorg kunnen inkopen, werden in de originele kabinetsplannen vrijwel geheel geschrapt. Dat gaat nu niet door.

Ook de bezuinigingen op het passend onderwijs gaat niet door. Het gaat dan om de bezuinigingen die het kabinet wilde invoeren op bijzonder onderwijs en begeleiding voor leerlingen met gedrags-  of leerproblemen. Dit zou leidden tot verlies van veel banen in het bijzonder onderwijs, maar ook tot grotere klassen, wachtlijsten voor het bijzonder onderwijs en zorgleerlingen die in het regulier onderwijs hun hoofd boven water moeten zien te houden zonder geld voor extra begeleiding.

De bezuiniging op griffierechten, waarmee het een stuk duurder wordt om een zaak voor de rechter te brengen, wordt eveneens teruggedraaid. Ook de cultuursector wordt iets gecompenseerd voor de harde bezuinigingen waar zij mee te maken hebben gekregen: uitvoerende kunst komt weer in het lage BTW-tarief.

De huishoudinkomenstoets, waarmee mensen hun uitkering verliezen als een inwonend familielid, bijvoorbeeld een kind, een inkomen verwerft, wordt ook teruggedraaid. Met name wethouders van de grote steden maakten zich om deze maatregel grote zorgen. Ook de 100 miljoen bezuinigingen op preventieve/palliatieve zorg worden teruggedraaid, net zoals er 40 miljoen bezuinigingen via de eigen bijdrage voor de GGZ.

Een andere bezuinigingspost van het kabinet, het openbaar vervoer, wordt ook gespaard door het stabiliteitsprogramma. Tot slot gaan ook de bezuinigingen van Bleker op natuur niet door. In het natuurakkoord dat de staatssecretaris met provincies heeft gesloten staat dat zij verantwoordelijk worden voor het natuurbeleid, maar dat zij daar wel fors minder geld voor krijgen dan het rijk nu aan natuurbeleid uitgeeft. Natuurorganisaties reageerden vandaag positief doordat het stabiliteitsprogramma meld dat er in 2013 200 miljoen extra voor natuur beschikbaar komt.

De zware bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking die tijdens de Catshuisonderhandelingen dreigden zijn nog niet doorgevoerd, maar het was duidelijk dat er met de PVV geen akkoord te maken viel, zonder een hele  forse korting op de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking. Dat is nu ook van de baan, Nederland blijft 0,7% van haar BNP aan ontwikkelingssamenwerking uitgeven.

Groene Agenda

In het stabiliteitsprogramma zit bovendien een hele indrukwekkende groene agenda, door een combinatie van maatregelen. Het belastingstelsel wordt ingrijpend vergroent door vervuilende energie zwaarder te belasten. Het stabiliteitsprogramma noemt in dit kader de aardgasheffing, kolenbelasting, rode diesel, leidingwater en eurovignet. De onbelaste reiskostenvergoeding, inclusief het onbelaste privégebruik van lease-auto’s wordt afgeschaft, waardoor het aantrekkelijker wordt om dichter bij je werkt te gaan wonen.

Daarnaast wordt er  280 miljoen uitgegeven voor verduurzaming van de economie, onder meer voor woningisolatie. Er is sprake van dat zonnepanelen onder het lage BTW-tarief van 6% gaan vallen. En zoals gezegd wordt 200 miljoen die het kabinet wilde bezuinigen op natuur teruggedraaid.

Pensioenleeftijd

Na een lange discussie kwamen op 10 juni 2011 vakbonden, werkgevers en het kabinet een pensioenakkoord overeen. Het pensioenakkoord verscheurde de FNV en leidde uiteindelijk tot haar ondergang – op dit moment wordt gewerkt aan de vorming van een nieuwe vakbond. In het oorspronkelijke pensioenakkoord gaat in 2020 de AOW-leeftijd omhoog naar 66 jaar en groeit vanaf dan de pensioenleeftijd mee met de groei van de levensverwachting, waardoor in 2025 de AOW-leeftijd 67 jaar zou worden.

Het stabiliteitsprogramma breekt met dit pensioenakkoord en gaat eerder de pensioenleeftijd verhogen. Al in 2013 zal de AOW-leeftijd met 1 maand omhoog gaan en zal vervolgens in stappen verder verhoogt worden zodat in 2019 de AOW leeftijd om 66 jaar ligt en in 2024 op 67 jaar. Vanaf 2024 wordt de AOW aan de levensverwachting gekoppeld.

Volgens partijen als D66 en GroenLinks is een snellere stijging van de pensioenleeftijd te rechtvaardigen als je kijkt naar de stijging van de levensverwachting die sinds de invoering van de AOW-leeftijd heeft plaatsgevonden. Bovendien benadrukken zij de solidariteit tussen generaties: de huidige en aankomende groep gepensioneerden heeft veelal riante pensioenregelingen. Nu de vergrijzing er aan komt moeten de generaties na hen met veel minder mensen de AOW gaan opbrengen voor een veel grotere groep ouderen. De PvdA is tegen aanpassing van het moeizame compromis dat via het originele pensioenakkoord tot stand is gekomen en de SP is sowieso tegen elke verhoging van de pensioenleeftijd.

Arbeidsmarkt

Nog zo’n onderwerp waar de politiek al jaren tegenaan hikt is de aanpassing van de ontslagbescherming. De huidige ontslagbescherming zorgt er volgens een partij als GroenLinks voor dat mensen met een vast contract zo goed beschermt zijn dat een werkgever wel oppast om mensen een vast contract te geven. Het gevolg is een tweedeling tussen insiders en outsiders op de arbeidsmarkt: insiders met een vast contract zijn goed beschermd en voor hen gelde riante regelingen met betrekking tot hypotheekverstrekking en pensioenopbouw. De outsiders zitten in flexibele contracten of worden als zzp-er bij een bedrijf aangenomen. Jongeren en allochtonen zijn oververtegenwoordigd in deze groep. Als economisch de wind tegen zit zijn dit de groep mensen die er het eerst uitvliegen. GroenLinks pleit er al veel langer voor dat deze tweedeling op de arbeidsmarkt doorbroken moet worden. Van werkgevers moeten we niet vragen om hoge ontslagvergoedingen te betalen aan een groep die er toch al goed voorstaat, werkgevers zouden veel meer moeten investeren in het bieden van kansen aan haar werknemers, bijvoorbeeld via scholing. De arbeidsmarkt moet er niet op gericht zijn dat niemand meer zijn baan kwijt raakt, dat is in de geglobaliseerde economie onmogelijk geworden. De arbeidsmarkt moet erop gericht zijn dat, wanneer ontslagen, iedereen vervolgens weer ergens anders aan de slag kan.

Ook op dit punt van de ontslagbescherming is er een doorbraak bereikt. De ontslagvergoedingen worden beperkt, al is nog niet uitgewerkt op welke manier dit moet gebeuren. Daar staat tegenover dat de eerste zes maanden van de Werkloosheidsuitkering door de werkgever betaald moeten worden. Bovendien gaat het geld dat werkgevers niet meer hoeven te investeren in ontslagvergoedingen naar scholing voor hun werknemers en werk-naar-werk trajecten. Dit zorgt er dus voor dat het voor een werkgever aantrekkelijk is om ook gedurende het dienstverband in zijn werknemers te blijven investeren en dat, als hij gedwongen is om mensen te ontslaan, het voordelig is om een actieve rol te spelen zodat zij ergens anders snel weer aan de slag kunnen.

Deze arbeidsmarktwijziging past dus heel goed in het verhaal van GroenLinks en ook D66 dat mensen nieuwe zekerheden geboden moet worden: niet langer de zekerheid op een vaste baan staat centraal, maar de zekerheid op het vinden van nieuw werk. SP en in mindere mate de PvdA geloven hier niet in en vinden dat bestaande zekerheden worden afgebroken. Net als op het issue van de pensioenleeftijd is echter de PvdA hier ook de afgelopen jaren voorzichtig wat op gaan draaien en vormt ook dit onderwerp daarom een lastig campagnethema voor Samsom.

Woningmarkt

Het derde belangrijke dossier waarop in Den Haag al jaren gesteggeld wordt is de hypotheekrenteaftrek. Ook op dit thema is een voorzichtige doorbraak geboekt. Mensen kunnen enkel nog hypotheekrenteaftrek voor nieuwe hypotheken krijgen indien ze een hypotheek hebben die ze binnen 30 jaar aflossen. Fiscale subsidiëring van aflossingsvrije hypotheken behoort dus tot het verleden.

Daar staat tegenover dat ook de huurmarkt hervormd wordt. De laagste inkomens worden inzien, maar de huren voor mensen met een inkomen in de categorie 33 000 tot 43 000 mogen 1 procentpunt sneller stijgen dan de inflatie.

In de discussie over de Nederlandse woningmarkt wil links de hypotheekrenteaftrek aanpakken, terwijl rechts wil dat de huren meer marktconform worden. In het akkoord moeten beide kanten water bij de wijn doen en vind er een door links gewenste hervorming op de hypotheekrenteaftrek plaats als een door rechts gewenste hervorming op de huurmarkt.

Zorg

Begrotingstechnisch is de financiering van de gezondheidszorg één van de grootste hoofdpijndossiers. De kosten van de zorg lopen al jaren enorm op en het ziet er naar uit dat met de aanstaande vergrijzing deze kostenpost nog veel groter zal gaan worden. Bezuinigen op de zorg zijn impopulair, maar lijken onoverkomelijk.

In het stabiliteitsprogramma is afgesproken dat mensen meer zelf moeten gaan bijdragen in de kosten voor de Algemene Wet Bijzonder Ziektekosten. Lage inkomens zullen worden gecompenseerd doordat ze een hogere zorgtoeslag krijgen. Het plan van de Catshuisonderhandelaars dat patiënten per medicijn 9 euro zelf moeten bijdragen is wel van tafel.

De SP en de PVV proberen zich te profileren als de partijen die pal staan voor de zorg. Bezuinigingen voor de zorg liggen daarom ook zeer gevoelig bij deze partijen, en voor de SP lijkt dit een natuurlijk campagnethema.

Nullijn voor ambtenaren

Een makkelijke manier om geld te besparen is als de overheid minder geld gaat uitgeven aan ambtenarensalarissen. Bezuinigen op de bureaucratie is juist één van de weinige populaire maatregelen die er zijn om geld te besparen. Maar de maatregel komt ineens in een ander daglicht te staan nu met name de PvdA benadrukt dat het ook gaat om leraren en politieagenten. Zij zullen volgens het stabiliteitsprogramma te maken krijgen met een nullijn: hun salaris zal, ondanks de inflatie, in absolute zin gelijk blijven. Omdat er al een tekort voor personeel in de zorg dreigt, zal deze nullijn niet voor zorgpersoneel gaan gelden. Overigens worden ook de uitkeringen niet bevroren.

BTW-verhoging

Eén van de maatregelen die mensen meteen gaan voelen is de verhoging van de BTW. Volgens het stabiliteitsprogramma gaat in oktober het hoge BTW-tarief met 2% omhoog van 19 naar 21%. Dat betekend dat over iedere aankoop die je doet je 2% meer belasting moet betalen. Met andere woorden: alles zal 2% duurder worden. In de woorden van Diederik Samsom: mensen zullen dit direct in hun boodschappenmandje voelen.  Doordat de accijnzen op tabak, frisdrank en alcohol worden verhoogd zullen deze producten een extra scherpe prijsstijging meemaken.

Uit onderzoek blijkt dat lage inkomens relatief een groter deel van hun inkomen aan consumptie uitgeven dan hogere inkomens, omdat zij minder geld hebben om te sparen. Een BTW-verhoging raakt daarom lage inkomens extra hard. Om de pijn te verzachten schrijft het stabiliteitsprogramma dat de BTW-verhoging vanaf 2013 in toenemende mate wordt gecompenseerd door een lagere inkomstenbelasting, in het bijzonder voor werkenden met een lager inkomen.

Dat past in een trend die GroenLinks al veel langer bepleit. GroenLinks wil dat bedrijven zwaarder worden belast voor de vervuiling die zij veroorzaken, en minder hoeven te betalen aan belasting over arbeidskosten. Dat leidt ertoe dat er milieuvriendelijker zal worden geproduceerd en meer banen worden gecreëerd. Omdat consumptie over het algemeen vervuilend is heeft deze combinatie van maatregelen gedeeltelijk een zelfde effect. Consumeren wordt duurder, maar werken gaat meer opleveren.

Hoge Inkomens

In het Kamerdebat gister verweet Samsom de vijf partijen dat ze niets doen om ook van hoge inkomens een bijdrage te vragen. Dat is niet geheel waar. Behalve dat op verschillende punten lage inkomens worden ontzien, staan er ook maatregelen in die expliciet een bijdrage van de hoogste inkomensgroepen vragen. Hoge inkomens en bonussen krijgen in 2013 te maken met een belasting (‘crisisheffing’) die een half miljard moeten opbrengen. Daarnaast worden excessieve vertrekbonussen niet langer belast met 30%, maar met 75%.

Interessant in deze context is dat er ook een versobering van de wachtgeldregeling voor politici in het stabiliteitsprogramma zit. De maximumduur dat een politicus recht heeft op wachtgeld wordt gelijkgesteld aan de maximale WW-duur.

Ook bedrijfsleven en banken komen niet weg. Bijna een half miljard aan geplande lastenverlichting voor het bedrijfsleven gaat niet door en de bankenbelasting wordt verdubbeld.

Overig

Al met al zijn de bezuinigingen niet geheel pijnloos. Dat is ook niet mogelijk als je ineens vele miljarden minder moet gaan uitgeven. Wel is duidelijk dat het stabiliteitsprogramma poogt een stuk socialer beleid te voeren dan Kabinet Rutte 1 en dat er een flinke groene agenda aan is toegevoegd. In plaats van de kaasschaaf over veel posten heen te halen, wordt er gekozen voor een aantal forse hervormingen in de Nederlandse publieke sector, gecombineerd met een aantal stevige lastenverzwaringen.

De SP en de PvdA hebben hun handtekening niet onder dit akkoord gezet en zullen daarom oppositie voeren tegen dit pakket. Opvallend is dat in het Kamerdebat gisteren Samsom niet al zijn pijlen richtten op plannen waar de partijen in het akkoord bewust voor kiezen, maar dat hij op zoek was naar andere manieren om het SASJA/FC Kunduz moeilijk te maken. Zo ontstond er onduidelijk over een zin uit het stabiliteitsprogramma die spreekt van ‘diverse taakstellingen op de Rijksbegroting’ die 0,875 miljard moeten opleveren.

Ook bevroeg Samsom GroenLinks-leider Jolande Sap vinnig op de Wet Werken naar Vermogen (WWNV). De WWNV is een wet die de uitkering voor jonggehandicapten (Wajong), de Sociale Werkvoorziening (SZW) en de bijstand bij elkaar voegt in één regeling en daarbij flinke bezuinigingen doorvoert op de SZW en de Wajong. De WWNV is een wet die nog niet is ingevoerd en waar GroenLinks zich altijd tegen heeft verzet. Hij staat niet genoemd in het Stabiliteitsprogramma, en met de opmerking van Sap dat deze maar controversieel verklaart zou moeten worden en daarmee  tot aan de verkiezingen nog niet in behandeling zou moeten worden genomen nam Samsom zichtbaar geen genoegen. Maar zoals Sap hem toewierp: als je mee had onderhandeld, dan hadden we er samen nog meer uit kunnen slepen.

Er is veel voor te zeggen als de Tweede Kamer er vandaag in slaagt wat Rutte in zeven weken niet is gelukt: een begroting voor 2013 maken waar in de EU het licht voor op groen kan.

Zo een klus te klaren is goed voor het vertrouwen in de politiek. Het weerspreekt het gemakzuchtige beeld dat politici veel lullen, maar weinig doen of er niet zijn als actie juist is vereist. Resultaat door de Tweede Kamer toont bovendien dat de situatie exceptioneel is en vraagt om manoeuvres die uitzonderlijk zijn in het Haagse. Politici zeggen niet alleen dat de situatie uitzonderlijk is, we kunnen het zelf ook aan de daden van onze vertegenwoordigers aflezen. Dit moment op deze wijze markeren geeft partijen ook na de verkiezingen het draagvlak om niet te snel in de kramp te schieten bij het bespreken van hervormingsmaatregelen.

GroenLinks lijkt een spilfunctie in te nemen. Lid van de zogenaamde Kunduz-coalitie (als alternatief voor de PVV-zetels) maar ook de meest links-georiënterde van deze coalitie. In de beeldvorming liep een eerdere steun aan kabinetsbeleid op een drama uit: in plaats van het beeld dat men de eigen internationale visie vorm gaf, werd de steun uitgelegd als hulp aan het verfoeide rechtse kabinet. De angst zal meespelen dat dit opnieuw gebeurt. Het zou echter fout zijn als is angst de raadgever is. Er zit namelijk veel voor GroenLinks in het vat.

GroenLinks heeft zich in de afgelopen tien jaar ontwikkeld tot een betrouwbare bestuurspartij op lokaal en provinciaal niveau. Anders dan de ontwikkeling bij de PvdA is macht als drijfveer minder prominent gebleven dan inhoudelijke doelen. Dat verklaart tegelijk waarom GroenLinks soms ook rap weer uit bestuursfuncties lijkt te gaan of bij coalitievorming juist moeilijk aan de bak komt ondanks bewezen kwaliteiten.

In de huidige situatie draait het juist sterk om de inhoud. De noodzak tot profilering vanwege de verkiezingen kan via dit moment-van-inhoud ten volle benut worden. GroenLinks kan tonen wie ze is en waar ze voor staat. Dan moet er een duidelijke groene winst in de begroting voor 2013 en latere jaren zitten. Juist een duurzame insteek kleurt de positie van GroenLinks en die kleur wordt extra aangezet omdat het contrast met het volkomen niet op milieu of duurzaamheid georiënteerde beleid van kabinet Rutte zo scherp is.

GroenLinks heeft ook andere redenen nu over de brug te gaan. De partij staat slecht in de peilingen. De invloed die er met het zetelaantal nu is, is niet gegarandeerd. Nu verzilveren van die invloed geeft profiel en meer kansen stemmers terug te halen.

Partijleider Jolanda Sap heeft ook eigen motieven de brug te nemen. Haar profiel is sterk getekend door Kunduz. In de huidige situatie kan ze dit vervangen door die van een doortastend, voor de groene zaak strijdende aanvoerder. Dat vergroot haar draagvlak en positie binnen de partij. En wie weet verlost het de fractie van een zekere narrigheid waarmee, naar ik heb begrepen, de onderlinge samenwerking is omgeven.

Calculerend gedrag in de politiek is een goede eigenschap, maar risico’s nemen evenzeer. De kunst is de balans te vinden tussen die twee elementen. Ik ben benieuwd hoe ver de Tweede kamer en GroenLinks in het bijzonder vandaag komt.

Met de naderende verkiezingen in het vooruitzicht zal het de politici uit de Tweede kamer niet lukken om tegelijkertijd ook het landsbelang in het oog te houden. Het huidige kabinet onder leiding van Mark Rutte heeft de afgelopen periode voldoende aangetoond hiertoe evenmin in staat te zijn. De koningin doet er dan ook goed aan een informateur te benoemen, die op korte termijn een nationaal kabinet samen moet stellen. Dit breed gedragen kabinet krijgt de opdracht om in afwachting van de nieuwe verkiezingen een gedegen begroting op te stellen; een begroting die de dagelijks oplopende staatsschuld afremt en die op instemming van Brussel kan rekenen.

Zaterdag viel het kabinet Rutte en vandaag heeft de premier bij Beatrix het ontslag van zijn kabinet ingediend. Vanmiddag vergaderden de fractievoorzitters en nu blijkt dat VVD, PvdA en SP nog voor de zomervakantie verkiezingen willen. Alom wordt dat afgeraden maar met een hele kleine meerderheid willen deze partijen morgen in het debat de datum [...]

Voormalig topambtenaar Roel Bekker (veertig dienstjaren, vele premiers en ministers gediend) heeft een boek geschreven, waarover de Volkskrant hem vandaag interviewt (helaas alleen kort online). Naast een aantal onthullingen (minister Bomhoff liet een topambtenaar verwijderen om farmaceutische belangen veilig te stellen) bevat het gesprek ook een opmerkelijk pleidooi: er zijn te weinig politici.

Nederland hoort volgens Bekker tot de tien best bestuurde landen ter wereld. De meeste daarvan hebben echter veel meer politici. Het kabinet Rutte kent twaalf ministers en acht staatssecretarissen, minder dan ooit (ter vergelijking: Denemarken 23 ministers, Zweden ook 23, Luxemburg 15). De hoeveelheid werk is echter niet afgenomen. Er zijn twee gevolgen: werk blijft liggen of het wordt doorgeschoven naar ambtenaren (die niet per se gelukkig zijn met politieke taken).

(...)
Lees verder in Er zijn te weinig politici (nog 258 woorden)

            Ondanks de huidige politieke situatie, met een kabinet wat nu drie gedoogpartijen (PVV, SGP en Groep Hero Brinkman) heeft in de Tweede Kamer, wordt een ander orgaan vaak vergeten. De steun aan het kabinet Rutte I is ook hier echter verre van stabiel, omdat de SGP ook in dit orgaan de tweede gedoogpartner is. Ik heb het hier over de Eerste Kamer. Wat is dit orgaan precies? Wat zijn de functies en plichten waaraan de Eerste Kamer moet voldoen? Hoe democratisch is de Eerste Kamer eigenlijk?
            De Eerste Kamer is opgericht in 1815, om als schild van koning Willem I te dienen. De leden waren vertrouwelingen van de koning, benoeming als senator was voor het leven. De belangrijkste functie was om de koning te beschermen tegen wetsvoorstellen vanuit de (indirect gekozen) Tweede Kamer. De Eerste Kamer telt vandaag de dag 75 leden, van twaalf verschillende politieke partijen. Iedere partij die in de Tweede Kamer is vertegenwoordigd, heeft ook minstens één zetel in de Eerste Kamer.
            De Eerste Kamer had in 1815 dus de bedoeling om de koning te beschermen tegen de voor hem meer negatieve wetsvoorstellen. Door de invoering van de grondwet in 1848 veranderde de rol van dit orgaan ingrijpend. Waar de Eerste Kamer vanaf 1815 nog vooral de eerste kamer wat betreft de controle van wetgeving was, daar is het eigenlijk veranderd in een ‘tweede kamer’, omdat de Eerste Kamer nu vooral wordt gezien als een ‘chambre de réflection’. Nu is het de taak van de Eerste Kamer om de wetgeving die de Tweede Kamer heeft doorstaan te controleren op kwaliteit en om na te gaan of een ingediende wet wel in het raamwerk van nationale en internationale verdragen past. Ook financiële, overige juridische en andere effecten op de lange termijn behoren tot het raamwerk waar de Eerste Kamer wetten aan moet toetsen.
            De Eerste Kamer heeft echter nog meer bevoegdheden, maar ook bepaalde ingrijpende beperkingen. Waar de Tweede Kamer de tekst van een ingediende wet kan wijzigen, is dit voor de Eerste Kamer onmogelijk om te doen. Ook het uit de functie zetten van ministers of staatssecretarissen is iets wat alleen de Tweede Kamer kan. De mogelijkheden van de Eerste Kamer worden niet allemaal gebruikt; zelfs verre van allemaal. Zo kunnen senatoren schriftelijke vragen stellen aan leden van het kabinet, deze beleidsbepalers kunnen zelfs geïnterpelleerd worden. Dit wordt echter veel minder gedaan door senatoren dan door volksvertegenwoordigers. Er is zelfs nog nooit een parlementaire enquête geweest die door de Eerste Kamer is aangevraagd, terwijl het wel kan.
            Het verschil in het verschil in activiteit ligt in drie factoren: ten eerste komt de Eerste Kamer maar één keer per week bijeen, iedere dinsdag. Dit in tegenstelling tot leden van de Tweede Kamerleden, die vrijwel non-stop met hun functie bezig zijn en dan ook nog een aantal fractiemedewerkers hebben. De tweede reden is dat de Eerste Kamer zich onafhankelijker opstelt dan de Tweede Kamer. De Tweede Kamer houdt zich meer bezig met de waan van de dag, terwijl de Eerste Kamer meer naar de lange termijn kijkt. De fracties van de coalitiepartijen houden zich bewust op de vlakte, aangezien ze anders hun eigen bewindsvoerders in zwaar weer kunnen brengen. Zo blijft al minstens de helft van de senaat op de vlakte. De derde reden is al aangegeven in de vorige alinea: waar leden van de Tweede Kamer volksvertegenwoordigers zijn, zijn de leden van de Eerste Kamer senatoren. Tweede Kamerleden worden direct gekozen door het Nederlandse volk, terwijl de senatoren hun plek bemachtigen via de verkiezingen voor de Provinciale Staten. De Eerste Kamerleden zijn dus indirect verkozen. Hoe democratisch is de Eerste Kamer dan? Naar mijn mening niet, en misschien is dit ook. Verkozen leden van de Eerste Kamer zullen misschien meer volgens de waan van de dag beleid gaan voeren, Daar komt nog bij dat de meeste senatoren (senator komt trouwens van senex, wat letterlijk in het Latijn ‘oude man’ betekent) één of meerdere titels achter hun naam hebben. Sterker nog, waar de meeste Tweede Kamerleden hooguit doctorandus zijn, daar is het gemiddelde Eerste Kamerlid doctor. Professoren zijn geen uitzonderingen in de Eerste Kamer. Door de Eerste Kamer te democratiseren door middel van directe verkiezingen, komt deze kennis in gevaar. Hierdoor zullen ‘gewone’ mensen denken dat zij ook in de Eerste Kamer kunnen functioneren, terwijl het proces van de Eerste Kamer dus ingewikkelder is dan het lijkt. Verdere democratisering van de Eerste Kamer, ook al klinkt het als een interessant idee, lijkt mij dus absoluut geen goed idee, net zoals het afschaffen van de senaat.
            Met dit stuk hoop ik een redelijk overzicht gegeven te hebben over het hoe, wat en waarom van de Eerste Kamer. Als slot heb ik geprobeerd te betogen waarom de Eerste Kamer niet gedemocratiseerd hoort te worden: de senatoren zijn wijze mannen en vrouwen die hun vak verstaan; door middel van democratisering komen de functies van de Eerste Kamer mogelijk onder druk te staan. Dat zou eeuwig zonde zijn, omdat de Eerste Kamer vooral staat voor continuïteit.

            Ondanks de huidige politieke situatie, met een kabinet wat nu drie gedoogpartijen (PVV, SGP en Groep Hero Brinkman) heeft in de Tweede Kamer, wordt een ander orgaan vaak vergeten. De steun aan het kabinet Rutte I is ook hier echter verre van stabiel, omdat de SGP ook in dit orgaan de tweede gedoogpartner is. Ik heb het hier over de Eerste Kamer. Wat is dit orgaan precies? Wat zijn de functies en plichten waaraan de Eerste Kamer moet voldoen? Hoe democratisch is de Eerste Kamer eigenlijk?
            De Eerste Kamer is opgericht in 1815, om als schild van koning Willem I te dienen. De leden waren vertrouwelingen van de koning, benoeming als senator was voor het leven. De belangrijkste functie was om de koning te beschermen tegen wetsvoorstellen vanuit de (indirect gekozen) Tweede Kamer. De Eerste Kamer telt vandaag de dag 75 leden, van twaalf verschillende politieke partijen. Iedere partij die in de Tweede Kamer is vertegenwoordigd, heeft ook minstens één zetel in de Eerste Kamer.
            De Eerste Kamer had in 1815 dus de bedoeling om de koning te beschermen tegen de voor hem meer negatieve wetsvoorstellen. Door de invoering van de grondwet in 1848 veranderde de rol van dit orgaan ingrijpend. Waar de Eerste Kamer vanaf 1815 nog vooral de eerste kamer wat betreft de controle van wetgeving was, daar is het eigenlijk veranderd in een ‘tweede kamer’, omdat de Eerste Kamer nu vooral wordt gezien als een ‘chambre de réflection’. Nu is het de taak van de Eerste Kamer om de wetgeving die de Tweede Kamer heeft doorstaan te controleren op kwaliteit en om na te gaan of een ingediende wet wel in het raamwerk van nationale en internationale verdragen past. Ook financiële, overige juridische en andere effecten op de lange termijn behoren tot het raamwerk waar de Eerste Kamer wetten aan moet toetsen.
            De Eerste Kamer heeft echter nog meer bevoegdheden, maar ook bepaalde ingrijpende beperkingen. Waar de Tweede Kamer de tekst van een ingediende wet kan wijzigen, is dit voor de Eerste Kamer onmogelijk om te doen. Ook het uit de functie zetten van ministers of staatssecretarissen is iets wat alleen de Tweede Kamer kan. De mogelijkheden van de Eerste Kamer worden niet allemaal gebruikt; zelfs verre van allemaal. Zo kunnen senatoren schriftelijke vragen stellen aan leden van het kabinet, deze beleidsbepalers kunnen zelfs geïnterpelleerd worden. Dit wordt echter veel minder gedaan door senatoren dan door volksvertegenwoordigers. Er is zelfs nog nooit een parlementaire enquête geweest die door de Eerste Kamer is aangevraagd, terwijl het wel kan.
            Het verschil in het verschil in activiteit ligt in drie factoren: ten eerste komt de Eerste Kamer maar één keer per week bijeen, iedere dinsdag. Dit in tegenstelling tot leden van de Tweede Kamerleden, die vrijwel non-stop met hun functie bezig zijn en dan ook nog een aantal fractiemedewerkers hebben. De tweede reden is dat de Eerste Kamer zich onafhankelijker opstelt dan de Tweede Kamer. De Tweede Kamer houdt zich meer bezig met de waan van de dag, terwijl de Eerste Kamer meer naar de lange termijn kijkt. De fracties van de coalitiepartijen houden zich bewust op de vlakte, aangezien ze anders hun eigen bewindsvoerders in zwaar weer kunnen brengen. Zo blijft al minstens de helft van de senaat op de vlakte. De derde reden is al aangegeven in de vorige alinea: waar leden van de Tweede Kamer volksvertegenwoordigers zijn, zijn de leden van de Eerste Kamer senatoren. Tweede Kamerleden worden direct gekozen door het Nederlandse volk, terwijl de senatoren hun plek bemachtigen via de verkiezingen voor de Provinciale Staten. De Eerste Kamerleden zijn dus indirect verkozen. Hoe democratisch is de Eerste Kamer dan? Naar mijn mening niet, en misschien is dit ook. Verkozen leden van de Eerste Kamer zullen misschien meer volgens de waan van de dag beleid gaan voeren, Daar komt nog bij dat de meeste senatoren (senator komt trouwens van senex, wat letterlijk in het Latijn ‘oude man’ betekent) één of meerdere titels achter hun naam hebben. Sterker nog, waar de meeste Tweede Kamerleden hooguit doctorandus zijn, daar is het gemiddelde Eerste Kamerlid doctor. Professoren zijn geen uitzonderingen in de Eerste Kamer. Door de Eerste Kamer te democratiseren door middel van directe verkiezingen, komt deze kennis in gevaar. Hierdoor zullen ‘gewone’ mensen denken dat zij ook in de Eerste Kamer kunnen functioneren, terwijl het proces van de Eerste Kamer dus ingewikkelder is dan het lijkt. Verdere democratisering van de Eerste Kamer, ook al klinkt het als een interessant idee, lijkt mij dus absoluut geen goed idee, net zoals het afschaffen van de senaat.
            Met dit stuk hoop ik een redelijk overzicht gegeven te hebben over het hoe, wat en waarom van de Eerste Kamer. Als slot heb ik geprobeerd te betogen waarom de Eerste Kamer niet gedemocratiseerd hoort te worden: de senatoren zijn wijze mannen en vrouwen die hun vak verstaan; door middel van democratisering komen de functies van de Eerste Kamer mogelijk onder druk te staan. Dat zou eeuwig zonde zijn, omdat de Eerste Kamer vooral staat voor continuïteit.

“Toen het kabinet aantrad, werd gezegd dat de wet snel moest worden ingevoerd en dat er dus geen tijd was om de raad om advies te vragen. Nu zijn we anderhalf jaar verder en nog steeds is de wet niet rond. Daar zou de SER een rol kunnen spelen.”

Aldus Alexander Rinnooy Kan gisteren bij zijn afscheid als SER-voorzitter over de Wet werken naar vermogen. Het was een voorbeeld waarmee hij illustreerde dat het kabinet geneigd is een solokoers te varen. Rinnooy Kan is niet iemand die bekend staat om ongenuanceerde, impulsieve standpunten. Wat hij signaleert is een breder fenomeen.

Ook de Raad van State wordt vaker genegeerd dan haar lief is. Inzake dubbele paspoorten. Inzake minimumstraffen. Inzake de AOW. Inzake gokbeleid. CPB, talk to the hand. Woningmarktdeskundigen kunnen de pot op, want afspraak is afspraak. Het begint toch een beetje op te vallen. Dit kabinet heeft geen advies nodig.

Het zou natuurlijk zo kunnen zijn dat het kabinet Rutte bewust alle adviezen negeert, vanuit een visie op de samenleving waarin geen plaats is voor het poldermodel of voor deskundigen, die immers doorgeleerd hebben en daarom elitair zijn. Te vrezen valt echter dat het een vorm van autisme is, een gebrek aan empathie dat zich vertaalt in een manisch vasthouden aan het eigen gelijk, misschien zelfs tegen beter weten in. Dat zou allicht die eeuwige, haast neurotische grijns van de premier verklaren. (sg)

Naar verwachting duren de onderhandelingen over de extra bezuinigingen in het Catshuis tussen Mark Rutte, Maxime Verhagen en Geert Wilders ongeveer drie weken. Tenminste als ze niet eerder zijn afgelopen. De kans is namelijk aanwezig dat de heren onderweg botsen en de stekker uit het kabinet Rutte trekken. De alsmaar uitdijende kosten van de gezondheidszorg staan zeker op de agenda. Deze kosten verslaan alle andere financiële problemen, zoals die van de huizen- en hypotheekmarkt, dik. De zorgkosten slurpen in 2030 22 procent van het bruto nationaal product op. Er zijn nu zo’n 2,4 miljoen 65-plussers. En dat aantal stijgt de komende jaren nog steeds. De zorg voor deze ouderen kost ons nu al meer dan 70 miljard. Vergaande hervormingen van de gezondheidssector valt er van de onderhandelaars niet te verwachten. Waarschijnlijk komen ze niet verder dan het verhogen van de eigen bijdrage - de verzekeraars bepalen de hoogte van de zorgpremies. Ook zal de zorgtoeslag lager worden. Het basispakket zal verder worden uitgekleed.Deze maatregelen zijn onvoldoende. Volgens Paul Schnabel zijn de kosten in de toekomst alleen beheersbaar als huizenbezitters de zorgkosten deels betalen van de waarde van hun eigen huis. Mijn ouders bezitten twee huizen. Ik rekende altijd op een fijne nalatenschap. Als ze nog dertig jaar blijven leven vervliegt het vooruitzicht op een mooie erfenis.

Het is precies vijf jaar geleden dat de huidige economische crisis uitbrak. Begin 2007 waren de snel verslechterende omstandigheden op de Amerikaanse hypotheekmarkt aanzet tot de diepe, allesomvattende recessie waar anno 2012 nog heel de wereld mee te kampen heeft. Zo ook ons land, Nederland. Of het nou om de crisis op de huizenmarkt gaat, het faillissement van banken of de problematiek bij de pensioenfondsen, één oorzaak hebben ze in ieder geval gemeen: doorgeslagen winstbejag. Blinde drang tot excessieve expansie van het eigen kapitaal, zonder oog voor wat dit als maatschappelijke neveneffecten met zich meebrengt. Ook de zorg wordt steeds meer het slachtoffer van dit ongebreidelde kapitalisme.

Inmiddels weten we namelijk wat de drastische effecten zijn. De arbeidsplekken, inkomens en overheidssteun dalen, terwijl de bezuinigingen almaar stijgen. Uitgerekend op dezelfde dag dat het Centraal Bureau voor de Statistiek aankondigde dat Nederland opnieuw in een recessie is beland, gaf minister Schippers van Volksgezondheid de aanzet om ongestoord op deze destructieve weg verder te gaan. Afgelopen woensdag maakte ze namelijk bekend dat wat haar betreft ziekenhuizen bedrijven zouden moeten worden. Naïef en bijzonder onverstandig. Net nu er een algemeen besef is dat er een definitief einde moet komen aan de graaicultuur, roept Schippers juist op tot een uitbreiding hiervan. Ook de zorg zou nu een voedingsbodem moeten worden voor doorgeschoten winstdrift.

Het probleem hiermee is dat ziekenhuizen niet de primaire taak hebben winst te maken, maar kwalitatieve en toegankelijke zorg te verlenen. Zorg is namelijk geen product, geen dienst, maar een eerste levensbehoefte. Juist de kwaliteit en de toegankelijkheid van zorg komen onder het bewind van Schippers ernstig in het geding. Het omvormen van ziekenhuizen tot bedrijven is immers niet haar eerste afbraakmaatregel van het zorgstelsel in Nederland. Na de afschaffing van het PGB, de verhoging van het eigen risico en het vrijgeven van de tandartstarieven, bereikt de marktwerking in de zorg met het laatste plan een nieuw hoofdstuk. Een hoofdstuk opgebouwd uit louter zwarte pagina’s.

Ziekenhuizen gericht op het maken van winst: opnieuw een maatregel van het kabinet-Rutte die de rijken bevoordeelt en de midden- en lage inkomens in de steek laat. De weg is hiermee gereed voor, noem het, zorgsegregatie. Welke behandelingen beschikbaar zijn, zal in toenemende mate afhankelijk worden van het inkomen. “De Euroshopper-variant van al uw favoriete behandelmethodes, eind dit jaar in de schappen!”

Met dit beleid is minister Schippers de portefeuille Volksgezondheid onwaardig. Laat ze het maar omdopen tot Elitezorg. Daarmee doet ze de werkelijkheid veel meer recht aan.

Deze blog is ook verschenen op www.dwars.org

De antwoorden van het college van B&W op mijn vragen over de massale verkoop van huurwoningen zijn even snel als duidelijk. Het kabinetsvoorstel om 75% van alle huurwoningen verplicht te koop aan te bieden, werkt volgens de wethouder segregatie in de hand (alleen de meest populaire woningen in de populaire wijken worden verkocht). De ambitie van vele partijen in de stad om te werken aan een ongedeelde stad komt hierdoor in de knel. Ik ben dan ook blij dat de wethouder in actie komt, samen met de Nijmeegse woningcorporaties. En gaat binnenkort een brief naar Den Haag, als het even kan wordt deze geschreven samen met huurdersorganisaties en de corporaties. Prima dat het kabinet Rutte-Verhagen in een paar weken nog eens een brief uit Nijmegen krijgt. Met wederom een hoop ongenoegen over de lokale uitwerking van hun gekke en onnodige plannen. We voeren de actie langzaam maar zeker op!

De antwoorden van het college van B&W op mijn vragen over de massale verkoop van huurwoningen zijn even snel als duidelijk. Het kabinetsvoorstel om 75% van alle huurwoningen verplicht te koop aan te bieden, werkt volgens de wethouder segregatie in de hand (alleen de meest populaire woningen in de populaire wijken worden verkocht). De ambitie van vele partijen in de stad om te werken aan een ongedeelde stad komt hierdoor in de knel. Ik ben dan ook blij dat de wethouder in actie komt, samen met de Nijmeegse woningcorporaties. En gaat binnenkort een brief naar Den Haag, als het even kan wordt deze geschreven samen met huurdersorganisaties en de corporaties. Prima dat het kabinet Rutte-Verhagen in een paar weken nog eens een brief uit Nijmegen krijgt. Met wederom een hoop ongenoegen over de lokale uitwerking van hun gekke en onnodige plannen. We voeren de actie langzaam maar zeker op!

Sommige politici zijn helaas ongeschikt voor het politieke ambt. Zij die de zogenoemde X-factor missen, redden het niet op het Haagse Binnenhof. Als politici geen gevatte one-liners paraat hebben, haken de kiezers af. Zij zappen weg bij het zien en horen van voormalig minister van Justitie Ernst Hirsch Balin (CDA). Hij heeft de aardappel in de keel en ziet eruit als een notabele van voor de Tweede Wereldoorlog. Job Cohen (PvdA) is ook zo’n politiek brekebeen. Hij schudt de grappige uitspraken niet uit zijn mouw zoals Emile Roemer (SP). Hij geeft niet altijd een gelikt interview. Toch zou iedereen naar ze moeten luisteren. Balin weigert een ministerspost in het kabinet Rutte. Hij wil niet werken met de PVV die Marokkanen en Turken behandelt als tweederangsburgers. Cohen predikt geduld. Hij is voor een sterk Europa. Hij wil met Marokkanen overleggen om de problemen in hun gemeenschap op te lossen. Balin en Cohen begrijpen dat de politiek moet verbinden. Mensen zijn gelukkiger als ze elkaar respecteren. Jammer dat dit duo de noodzakelijke X-factor mist. Uiteindelijk doet de burger zichzelf namelijk te kort door de inhoud te negeren, en te kiezen voor de politici met de snedigste oneliners.

Maandag 16 januari stelde ik schriftelijke vragen over een belangrijke ontwikkeling voor de Nijmeegse woningmarkt. Ik heb het college van B&W gevraagd actie te ondernemen tegen het kabinetsvoorstel om huurwoningen te koop aan te bieden. Massale verkoop van huurwoningen is niet goed voor de Nijmeegse woningmarkt! In iedere wijk moet een gezonde mix van huur- en koopwoningen zijn. Als dit wetsvoorstel doorgang vindt, is de kans groot dat in sommige wijken straks alleen nog koopwoningen te vinden zijn. Dat kan niet de bedoeling zijn.Het kabinet Rutte wil woningcorporaties verplichten om minstens driekwart van hun voorraad huurwoningen te koop aan te bieden. Weinig mensen zitten hierop te wachten. Woningcorporaties zijn niet blij met het wetsvoorstel, de Woonbond en huurdersorganisaties maken bezwaar en ook de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten wijst op negatieve gevolgen. Ik vind het echt onbegrijpelijk dat het kabinet zo’n slecht wetsvoorstel maakt en de ogen sluit voor negatieve lokale gevolgen. Geen wijk of woning in Nijmegen wordt hier beter van en huurders zitten er ook al niet op te wachten!

Ik wil graag dat het college van B&W nu al goede afspraken maakt met de Nijmeegse woningcorporaties over de wijze waarop zij met dit wetsvoorstel willen omgaan. Van een aantal corporaties weet ik al dat zij helemaal niets zien in het wetsvoorstel. Maar sommige corporaties hebben zich nog niet uitgesproken. Wat mij betreft volgt er ook een gezamenlijke brief van de gemeente, woningcorporaties en huurdersverenigingen aan de minister, waarin we aangeven wat de negatieve gevolgen voor Nijmegen.

Maandag 16 januari stelde ik schriftelijke vragen over een belangrijke ontwikkeling voor de Nijmeegse woningmarkt. Ik heb het college van B&W gevraagd actie te ondernemen tegen het kabinetsvoorstel om huurwoningen te koop aan te bieden. Massale verkoop van huurwoningen is niet goed voor de Nijmeegse woningmarkt! In iedere wijk moet een gezonde mix van huur- en koopwoningen zijn. Als dit wetsvoorstel doorgang vindt, is de kans groot dat in sommige wijken straks alleen nog koopwoningen te vinden zijn. Dat kan niet de bedoeling zijn.Het kabinet Rutte wil woningcorporaties verplichten om minstens driekwart van hun voorraad huurwoningen te koop aan te bieden. Weinig mensen zitten hierop te wachten. Woningcorporaties zijn niet blij met het wetsvoorstel, de Woonbond en huurdersorganisaties maken bezwaar en ook de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten wijst op negatieve gevolgen. Ik vind het echt onbegrijpelijk dat het kabinet zo’n slecht wetsvoorstel maakt en de ogen sluit voor negatieve lokale gevolgen. Geen wijk of woning in Nijmegen wordt hier beter van en huurders zitten er ook al niet op te wachten!

Ik wil graag dat het college van B&W nu al goede afspraken maakt met de Nijmeegse woningcorporaties over de wijze waarop zij met dit wetsvoorstel willen omgaan. Van een aantal corporaties weet ik al dat zij helemaal niets zien in het wetsvoorstel. Maar sommige corporaties hebben zich nog niet uitgesproken. Wat mij betreft volgt er ook een gezamenlijke brief van de gemeente, woningcorporaties en huurdersverenigingen aan de minister, waarin we aangeven wat de negatieve gevolgen voor Nijmegen.

Sinds het begin van het nieuwe jaar mogen tandartsen in heel Nederland vrije tarieven hanteren voor alle behandelingen binnen de mondverzorging. Minister Edith Schippers (VVD) van Volksgezondheid mogen ze daarvoor hartelijk bedanken. Vanuit het volk zal het aantal steunbetuigingen echter beduidend minder zijn. Wij worden immers aanzienlijk de dupe van dit “experiment” van het kabinet-Rutte.

Wat wil de minister eigenlijk met haar proefballon bereiken? Belangrijke doelen zijn dat de serviceverlening verbetert, er innovatie komt en een ruimer assortiment aan producten beschikbaar wordt. Op zich mooie doelen. Maar het zijn niet de enige die Schippers stelt om het experiment te laten slagen. De prijzen mogen niet te veel stijgen, de toegankelijkheid mag niet in het geding komen en er moet een evenwichtige verhouding tussen tandartsen en zorgverzekeraars ontstaan. En precies op deze drie punten falen de vrije tandartstarieven genadeloos.

Het nieuwe beleid creëert namelijk via deze drie voorwaarden nu al, nog niet drie weken na de start ervan, grote problemen. Neem de prijsstijgingen. Twee veelvoorkomende behandelingen van de tandarts zijn het plaatsen van vullingen en het zetten van kronen. Juist deze vormen van verzorging ondervinden nu al duidelijk prijsstijgingen. Zo blijkt uit onderzoek van de Verzekeringssite.nl dat 87% van de tandartsen over het gemiddelde van €38,- heen gaat, dat zorgverzekeraars maximaal vergoeden voor vullingen. Met het plaatsen van kronen gaat het zelfs nog verder. Maar liefst 95% van de gebitspecialisten overschrijdt hier het verzekerde gemiddelde van €236,85. Daar zitten uitschieters bij van €349,- per kroon. In dat geval komt het er dus op neer dat een consument, los van zijn verzekering, uit eigen zak nog eens €112,15 mag bijleggen. Het eerste probleem is dus een feit: er vinden door de vrije tandartstarieven onevenredige prijsstijgingen plaats.

Doordat verzekeraars dankzij het nieuwe beleid met maximumvergoedingen kunnen werken, hoeven ze lang niet meer het volle pond te vergoeden. Hierdoor neemt de toegankelijkheid van de mondverzorging zienderogen af, het tweede probleem. Immers, alleen als de behandeling onder de maximumvergoeding blijft óf als de tandarts van dienst een contract met dezelfde van één van de 27 beschikbare zorgverzekeraars als de consument heeft afgesloten, hoeft de consument niet extra te betalen. In veel gevallen komt het er echter dus op neer dat met de forse prijsstijgingen de burger wel meer geld kwijt is. Zeker in economische tijden als dezen verslechtert dit de toegankelijkheid van de tandheelkunde ernstig.

Bij deze twee problemen blijft het echter niet. Het derde grote probleem is dat de vrije tandartstarieven juist averechts werken voor een evenwichtige balans tussen tandartsen en zorgverzekeraars. Zoals ik hierboven al aangaf zit het overgrote deel van de tandartsen (soms ver) boven de maximumvergoeding van de zorgverzekeraar. Hierdoor groeien de reële prijs en de vergoede prijs steeds meer uit elkaar. In plaats van een balans ontstaat er dus een wanverhouding.

Al binnen drie weken tijd blijk het proefkonijntje van Schippers dus in feite een faalhaas te zijn. De problemen zijn namelijk inherent aan het nieuwe beleid. Door de vrijgave van de tarieven hebben tandartsen vrij spel gekregen en kunnen ze onbelemmerd de prijzen verhogen. De instelling van de minister dat “de tandartsen en de zorgverzekeraars zelf tot een oplossing moeten komen”, is dan ook onthutsend en behoorlijk naïef. Geen van beide partijen zal daar economisch of financieel gewin bij hebben. Voordat het beleid werd ingevoerd kon de overheid nog controleren dat de tandartsprijzen in lijn moesten liggen met de vergoedingen van de verzekeraars. Nu is die stok achter de deur weg.

De doeltreffendheid van het nieuwe beleid is dan ook ver te zoeken. De drie genoemde belangrijke voorwaarden om het beleid te laten slagen worden niet gehaald en zullen ook niet gehaald worden. Schippers kan dan ook maar zo snel mogelijk stoppen met haar experimentje. Dat is beter voor de consument en voor de tandarts. Anders zal het, onlangs door Metro aangekaarte, stijgende aantal Nederlanders dat in het goedkope buitenland tandartspraktijken bezoekt nog forser gaan groeien. Ver van huis laten landgenoten dan steeds meer hun mondverzorging uitvoeren, terwijl onze tandartsen verder van huis raken dan met de regulering van tandartsprijzen.

Op zondag 8 januari hielden de homo-organisaties in Eindhoven hun gemeenschappelijke nieuwjaarsreceptie in het pand van het COC in Eindhoven. Het was een drukke middag.
In de speech die gegeven werd tijdens de receptie door Hans Rooijackers, voorzitter koepelorganisatie Stichting Platform Homo/Lesbische Emancipatie Eindhoven, werd ondermeer gememoreerd aan de raadsvragen die door GroenLinks zijn gesteld in het kader van de weigerambtenaren. GroenLinks wilde dat Eindhoven duidelijk maakte dat weigerambtenaren niet welkom zijn in Eindhoven, ondanks de steun die ze krijgen van het kabinet Rutte-Verhagen.
Naar aanleiding van de vragen die gesteld zijn heeft het college geantwoord dat in Eindhoven geen weigerambtenaren werkzaam zijn en dat we dat ook zo zullen houden. Niet alleen GroenLinks, maar ook de homogemeenschap is daar erg blij mee.

Gerelateerde blogs:

1. GroenLinks wil geen weigerambtenaren
2. VARA Kanniewaarzijn over fietsenstallingen
3. Eindhoven wordt geen Roze Stad 2013

Het CDA overweegt volgens de media ‘een ruk naar links’. De mogelijke koerswijziging blijkt uit gelekte plannen afkomstig uit het zogeheten Strategisch Beraad onder leiding van oud-minister Aart Jan de Geus. Veel christen-democraten zullen de koerswijziging eerder bestempelen als een terugkeer naar het politieke midden. Vooral macht en invloed maken een centrumpositie immers interessant. Maar een strategisch beraad is nog geen principieel beraad. En dat laatste is nodig is om een nieuw fundament onder de partij te leggen.

Als je door de waan van de dag stevig naar rechts bent meegezogen, dan sta je na verloop van tijd beteuterd in de hoek. Dan blijft er één richting over en dat is terugbewegen naar links. Zo verrassend is de koerswijziging daarom niet. De vraag is vooral: hoe ver durft het CDA te gaan? En komt de partij ook aan de progressieve kant van het politieke spectrum uit? Komt de koersverandering voort uit lijfsbehoud of is deze geboren uit een diepgewortelde overtuiging? En als dat laatste het geval is, wanneer volgt dan de erkenning dat de partij door fixatie op macht de afgelopen jaren op een ideologisch dwaalspoor terecht is gekomen?

Nu is de vraag wat de begrippen ‘links’ en ‘rechts’ precies inhouden nogal verschillend te beantwoorden. Dat is – helemaal voor middenpartijen als CDA en D66 – altijd een wat lastige zaak. Voor mij telt het criterium of een politieke partij culturele verdraagzaamheid, duurzame ontwikkeling en een eerlijke verdeling van welvaart, macht en inkomen bevordert of juist eerder frustreert. Zo bezien is het CDA op dit moment een conservatieve en rechts georiënteerde partij.

Politiek filosoof en emeritus hoogleraar politieke filosofie Henk Woldring stelde eerder in tijdschrift De Linker Wang: “Het politieke midden kan nooit je doelstelling zijn, het gaat om een visie op de samenleving. De christen-democratie moet uiteindelijk een gematigd progressieve politieke beweging zijn.” Woldring schreef in 1996 een doorwrochte filosofische studie over de beginselen van de christen-democratie en zat namens het CDA in de Eerste Kamer. In 2010 zegde hij diep teleurgesteld zijn partijlidmaatschap op.

Levert het CDA straks echt een politieke bijdrage om de dominante economische machten bij te sturen? Durft de partij weer politiek met een hoofdletter te bedrijven? Of blijft het CDA kiezen voor ongebreidelde marktwerking door een verdere terugtreding van de overheid, maar dan in een wat vriendelijker vorm met wat meer culturele openheid? Rechts, maar zonder scherpe kantjes in een wat lichtere variant? Of kiest het CDA voor een echte omslag?

Voor de politiek in het algemeen is het interessant of de koerswijziging van het CDA zal leiden tot de val van het Kabinet Rutte. Wat mij vooral boeit is de vraag of trouwe CDA-kiezers zullen doorzien dat de eeuwige slingerbewegingen van het CDA – of die nu van links naar rechts gaan, of juist van rechts naar links – vooral zijn ingegeven door macht en politieke strategie. En dat visiestukken als het recent verschenen ‘Mens, waar ben je?’ uiteindelijk ondergeschikt zijn aan politiek lijfsbehoud. Of ben ik nu te cynisch? Ik vermoed oprecht van niet. Toch wil ik als religieus geïnspireerde GroenLinkser het CDA het voordeel van de twijfel geven, maar wel met een nadrukkelijke kanttekening.

Natuurlijk is elke politieke partij bezig met macht en strategie. Wat dat betreft neem ik het CDA niets kwalijk. Politiek bedrijven valt of staat met macht en invloed. Maar voor het CDA lijkt politieke macht gaandeweg een doel en een principe op zichzelf te zijn geworden. Dat het CDA nu weereens wat naar links beweegt is daarom alles behalve opzienbarend.

Relevant is vooral de vraag of het CDA  niet alleen om strategische redenen naar links buigt, maar in het voetspoor van de ideeën van onder anderen Henk Woldring, ook definitief durft te kiezen voor een gematigd progressief profiel omdat de christen-democratische wortels van solidariteit, emancipatie en rentmeesterschap dat simpelweg vereisen.

Als die trend zich definitief zou doorzetten, komt het CDA in beeld als interessante en stabiele coalitiepartner voor PvdA, SP, D66, ChristenUnie en ook mijn eigen partij GroenLinks. Afhankelijk uiteraard van de vraag hoeveel Tweede Kamerzetels de partij kan inbrengen bij het realiseren van een nieuwe centrumlinkse regeringscoalitie.

Je zou zo kunnen denken dat na het invoeren van de 130 km snelheidsregime, de gevolgen van de bankencrisis en de economische recessie bij de zwakste groepen van deze samenleving neerleggen en het onzinnig behoud van heilige huisjes zoals de hypotheekrenteaftrek, het wel gedaan was met de meest belachelijke maatregelen die dit kabinet voor ons in petto heeft. Nee hoor, het kan nog mallotiger:

Als we niets doen dan wordt er over een aantal jaren geen enkele sociale huurwoning meer gebouwd in Nijmegen. Sinds een aantal jaren moeten de woningcorporaties vennootschapsbelasting betalen en vanaf 2014 worden ze door het kabinet Rutte aangeslagen voor de huurtoeslag. Nijmeegse corporaties moeten straks 7,25 miljoen per jaar inleveren; zo’n 250 euro per woning. Geld dat dus niet gestoken kan worden in het bouwen van nieuwe huurwoningen en het opknappen van oude huurhuizen. Dit scenario wil het college van burgemeester en wethouders koste wat kost voorkomen. Een opinieartikel in De Gelderlander.

Er is nog altijd veel vraag naar sociale huurwoningen. Volgens de woningmarktverkenning van vorig jaar is er tot 2020 nog behoefte aan zo’n 3.600 betaalbare huurwoningen. Als de plannen van het kabinet doorgaan dan zakt de investeringscapaciteit van de Nijmeegse woningcorporaties in 2014 naar nul. Als we het beleid niet veranderen dan worden er geen nieuwe woningen meer gebouwd en vinden er geen extra investeringen meer plaats in bijvoorbeeld energiebesparende maatregelen. Voor zowel nieuwe huurders als zittende huurders is dit geen wenselijke situatie.

Het huidige gemeentebestuur van GroenLinks, PvdA en D66 wil geen stilstand en heeft een sociaal en economisch sterk Nijmegen voor ogen. Een stad waar jongeren hun solocarrière kunnen starten, ouderen kunnen wonen met voldoende (zorg)voorzieningen in de buurt en waarbij geïnvesteerd wordt in leefbare en duurzame wijken. Om deze doelstellingen te bereiken is het college van B&W met de corporaties tot een pakket maatregelen gekomen waardoor de corporaties kunnen blijven investeren; ook na 2014.

Allereerst gaan de corporaties zelf bezuinigen. Vastgelegd wordt dat 10% bezuinigd wordt op de beheerskosten: een unieke afspraak tussen gemeente en corporaties. Een andere belangrijke maatregel is het verhogen van de maximale huurgrenzen. Het kabinet maakt het mogelijk deze voor álle huurwoningen te laten oplopen tot 652 euro. Het college vindt een dergelijke verhoging onrechtvaardig en alleen acceptabel voor kwalitatief hoogstaande woningen. Dat zijn 4000 woningen tot 2020. De woningen blijven dan betaalbaar voor mensen met een inkomen tot 33.614 euro per jaar. Overigens geldt zo’n huurverhoging alleen voor nieuwe huurders. Zittende huurders krijgen alleen te maken met een inflatievolgende huurverhoging.

De maximale huur van ruim 18.000 huurwoningen mag stijgen van 517 naar maximaal 554 euro. Daarmee wordt de hoogte van de maximale huurgrens opgetrokken, maar blijft huurtoeslag mogelijk. Deze woningen zijn betaalbaar voor de inkomensgroep tot 29.350,- euro. Ook deze verhoging geldt niet voor zittende huurders.

Corporaties krijgen dus de vrijheid om de huren te verhogen bij een verhuizing tot een bepaalde grens. Schieten de huren in Nijmegen nu omhoog? Nee. Op dit moment ligt de gemiddelde huurprijs van een Nijmeegse huurwoning op 425 euro. Dit is circa 70% van het wettelijk toegestane maximum. Ook na invoering van de nieuwe maatregelen zullen de huren ruim binnen het wettelijk maximum blijven, over 20 jaar pas op zo’n 80%. Met de extra opbrengsten kunnen corporaties wel blijven investeren in nieuwe woningen, wat hoognodig is en gunstig is voor de woningbouwplannen in de Waalsprong, het Waalfront en in de herstructureringswijken.

In de praktijk zullen veel nieuwbouwwoningen een huurprijs van 652 euro krijgen, maar níet alle. Dit is afhankelijk van de kwaliteit van de woning, de grootte en de ligging. Als de maximale huurgrens van 652 euro wel wordt gehanteerd zijn deze woningen niet betaalbaar zijn voor minima. Dit betreurt het college. Maar het alternatief is nog erger; namelijk dat er helemaal geen woningen worden gebouwd. Noch voor minima, noch voor mensen die iets meer verdienen. Bovendien zorgen de nieuwe woningen voor doorstroming zodat elders in de stad woningen vrij komen voor minima.

Het college wil ook dat woningcorporaties blijven investeren in energiebesparende maatregelen. De energielasten zijn de afgelopen tien jaar harder gestegen dan de huurlasten. Deze maatregel is gunstig voor de zittende huurders. Bij investeringen in energiezuinige woningen krijgen huurders lagere energierekeningen.

Kortom, we vragen de corporaties om de broekriem aan te trekken, maar we geven hen ook de mogelijkheid om bij verhuizing meer huur te vragen voor hun woningen. Zo kunnen ze blijven investeren in een groeiend, aantrekkelijk en duurzaam woningbestand.

Jan van der Meer
Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling Waalsprong, Wonen, Klimaat & Energie gemeente Nijmegen

Geachte 2e Kamerleden van GroenLinks,

Naar mij uit recente informatie bekend is geworden, zal aan de Tweede Kamer en dus ook aan uw fractie op woensdag 9 november a.s, vanuit regeringszijde een voorstel worden gedaan over een veranderende invulling van de politietrainingsmissie in Kunduz (brief 4 november 2011). Zoals u weet heeft deelname aan deze missie, met de doorslaggevende steun van de GroenLinks 2e Kamerfractie, begin dit jaar tot veel rumoer geleidt binnen onze partij. Als lid van de Landelijke Partijraad heb ik zelf aan de voorafgaande discussie mogen deelnemen en in lijn met het door de PR uitgebrachte advies u ontraden om aan deze "civiele" missie deel te gaan nemen.

Nu er binnen een jaar, significante wijzigingen in de opzet van de Kunduz missie dienen te worden doorgevoerd, roept zich bij mij de vraag op hoe het mogelijk is dat de inzet van een deel van de betrokken trainers zo wezelijk anders is komen te liggen dan begin dit jaar kon worden voorzien en waarmee de 2e Kamerfractie van GroenLinks akkoord kon gaan. Gelet op het voorstel met de wijzigingen in de missie dat nu aan u wordt gedaan, lijkt het mij legitiem om daaraan de vraag te verbinden in hoeverre u begin dit jaar onder gekunstelde en instabiele uitgangspunten de missie bent binnengestapt? De voorgestelde wijziging in de missie geeft aan dat er kennelijk aanleiding is om de eerder verrichte inventarisatie omtrent taken en inzet los te gaan laten en in te gaan ruilen voor additionele taken zoals enerszijds het trainen van politiekrachten uit andere Afghaanse provincies danwel de trainingen te richten op een toekomstige politieorganisatie welke zich met ondermeer "civiele" grenscontrole zal gaan bezighouden. Deze veranderingen in de missie vragen een hernieuwde afweging binnen uw fractie of GroenLinks daaraan nog wel haar steun kan en wil verlenen.

Hoewel velen binnen GroenLinks maar ook de Minister van Defensie kennelijk, een andere mening waren toegedaan, heeft de huidige missie het predikaat civiel meegekregen. De vraag in hoeverre de missie civiel blijft, moet wederom worden gesteld in relatie tot de twee voorgelegde wijzigingen in de missie. Ten aanzien van het trainen van politiemensen afkomstig uit andere Afghaanse provincies ontbreekt nadien volstrekt de mogelijkheid om te monitoren hoe dit opgeleide personeel in de praktijk zal worden ingezet. Daarmee valt een belangrijke toezegging van het kabinet Rutte aan GroenLinks onder de missie weg.
Ten aanzien van de andere trainingsoptie, het opleiden van personeel welke zich op middellange termijn bezig gaat houden met grenscontroles, dient te worden opgemerkt dat deze op te richten nieuwe civiele politieorganisatie er nog niet is en het ook niet zeker is dat deze er echt zal gaan komen. Het personeel van de op te richten civiele politieorganisatie maakt nu nog deel uit van een militaire structuur, waarmee het dus volstrekt onzeker wordt of de trainingsmissie toch niet zal gaan bijdragen aan het opleiden van (toekomstige) militaire(n) (politieagenten).

Indien u ruimte laat om in te gaan stemmen met de wijzigingen, dan conformeert u zich mogelijk met het loslaten van enkele strikte voorwaarden waaronder GroenLinks eerder kon instemmen met de missie. Dat lijkt mij op voorhand niet erg verstandig. Bovendien zou het nu al kenbaar maken, dat u als fractie wellicht iets ziet in de voorgestelde wijzigingen, eveneens betekenen dat vele betrokken GroenLinkser, welke hierover eveneens een mening hebben, mogelijk niet (tijdig) worden gehoord, hetgeen wederom tot reuring in de partij zou kunnen gaan leiden. Dit zou ik als betrokken en actief GroenLinkslid erg betreuren.

Ik verzoek u dan ook om woensdag aanstaande, uw kaarten vooralsnog voor de borst te houden en over de voortgang van de missie inclusief de voorgestelde wijzigingen zonder last (maar wel met ruggespraak met uw achterban) de benodigde tijd te nemen om tot een afgewogen besluit t.b.v. deze netelige kwestie te komen.
De reden tot dit verzoek wordt mede ingegeven door de berichtgeving op de GroenLinks website waarin Mariko Peeters aangeeft het goed te vinden dat de regering, binnen de grenzen van de politieke opdracht, onderzoekt hoe de missie zich steeds kan blijven aanpassen op de positieve ontwikkelingen welke de civiele politie in Afghanistan momenteel doormaakt. Dit neigt naar een enigszins positieve insteek van de fractie, terwijl het nu juist mijn indruk is dat de politietrainingsmissie, in de vorm zoals deze aanvankelijk bedoeld was, niet tot volle wasdom lijkt te gaan komen en waarbij de voorziene wijzigingen in feite een noodsprong zijn om hieraan alsnog inhoud te kunnen blijven geven.

Wellicht ben ik daarin mis maar dan moet u mij daarin nog overtuigen.


Met vriendelijke groet,

Herman Folkerts,
Lid Partijraad GroenLinks
Lid Provinciale Statenfractie Groningen
Lid Gemeenteraadsfractie in de gemeente Oldambt

De afgelopen dagen maakt het kabinet-Rutte hard werk van het verwezenlijken van haar illegalenbeleid. Eerder nam de regering het besluit de Angolese jongen uit Limburg, Mauro, na een jarenlang verblijf Nederland uit te zetten. Begin deze week zette minister Opstelten van Veiligheid een volgende stap door de ‘vingerscanproef’ te introduceren. Hierdoor moeten vreemdelingen in de toekomst op last van de politie vingerafdrukken laten afnemen, om te controleren of zij hier illegaal verblijven.

In sneltreinvaart racen we met dit kabinet ondertussen naar een op wantrouwen, haat en egocentrisme gefundeerde samenleving. En dat terwijl we nog lang de ergste oorzaken voor dergelijke sferen in de maatschappij, dramatische uitwerkingen van de economische crisis, niet eens ondervinden. Waar gaat het heen met Nederland als we nú al zo hard wegzakken in een modderpoel van anders-dan-ik-haat?

Sinds het aantreden van het gedoogkabinet maakt menig progressief persoon zich ernstige zorgen over de behandeling van Nederlanders met een allochtone afkomst. Het voorgenomen beleid van de ministerraad ten opzichte van immigranten moest keihard zijn. Met de nieuwste maatregelen lijkt ze dit beangstigende streven steeds meer waar te gaan maken. Hierdoor overschrijden de regeringspartijen inmiddels een duidelijke grens van menselijkheid. Niet de humane benadering van buitenlanders, maar de excessieve drang tot het afschepen van medemensen is de ultieme drijfveer van dit kabinet. Het is kleurtjespolitiek van de bovenste plank. Ben je toevallig niet zo (ge)bleek(t) als Rutte, Opstelten of het alle schoonheidsidealen overtredende  kapsel van de heer Geert W., dan ben je ondertussen onderhevig aan een voortslepende angst dit land uitgezet te worden.

De opsporing en uitzetting van zo veel mogelijk door dit kabinet ongewenste Nederlanders schept een klimaat van verdere bekrompenheid in de samenleving. Het doet er kennelijk niet meer toe dat je geworteld bent in de Nederlandse maatschappij. Een groot deel van je kinderbestaan doorbrengen in Nederland geldt voor een kind van allochtone afkomst als niets meer dan: ‘Jammer, maar helaas!’. En als je gekleurd bent of een buitenlandse achternaam hebt, loop je nu ook al het risico uitgezet te worden op basis van vingerscanidentificatie. Moet ik me nu ook zorgen gaan maken, omdat ik van Zuid-Afrikaanse afkomst ben? Ik begin steeds heviger de angst te begrijpen die veel landgenoten heeft overvallen.

De tolerantie raken we volledig kwijt in Nederland. We zijn steeds meer op jacht naar een maatschappij waarin elk alternatief aspect van gedraging, fysieke eigenschap en culturele achtergrond, kortom diversiteit, de deur wordt gewezen. Het creëren van één, monotone cultuur lijkt meer en meer de hoogste prioriteit te krijgen. In de volksmond noemen we dat ‘gevaarlijk’, ‘asociaal’ of misschien nog wel het snelst ‘idioot’.

De xenofobe plannen van het kabinet-Rutte maken mij woester en woester. Het doet me denken aan een nummer van Motown-groep The Temptations. In 1970 (!) brachten zij een nummer uit, genaamd “Ball of Confusion”. De eerste regels typeren het Nederland van 2011 nog steeds uitstekend. Buitengewoon verontrustend!

People moving out, people moving in

Why? Because of the color of their skin

Run, run, run but you sure can’t hide

…..

Segregation, determination, demonstration, integration

Aggravation, humiliation, obligation to our nation

Ball of confusion

That’s what the world is today!

Nu het kabinet Rutte-Verhagen zijn eerste verjaardag viert, en rechts Nederland zijn vingers gretig aflikt bij de sobere taart, gooit Geert Wilders alvast een subtiel bommetje op. In een interview met het AD stelt hij dat het afgelopen jaar een ‘schaduw zal zijn’ ten opzichte van het komende. Hij heeft het over ‘meer beren op de weg’ dan we tot nu toe zagen. Volgens de Volkskrant van vandaag zegt Wilders bovendien dat een motie van wantrouwen niet ondenkbaar is, als er extra bezuinigingen komen met oog op de eurocrisis.

Stef Blok zit de vier jaar echter graag uit met Geert Wilders en zijn PVV. En daarna mogen er nog wel vier jaar bij, als het aan hem ligt. Hij geeft de collega’s van D66 op nu.nl nog een fijne sneer door op te tekenen dat zelfs de vrouwonvriendelijke mannenbroeders van SGP nog hervormingsgezinder zijn dan zij. Nee, hoor, dit kabinet is toch stukken beter dan Paars+ was geweest. Alle overboord gegooide liberale principes – zoals koopzondagen, hervormingen op de arbeidsmarkt en wat niet meer – vindt Stef Blok slechts onderhandelingsschade.

Ook het CDA lijkt dit kabinet nog wel even uit te willen zingen. De zogenaamde dissidenten Ferrier en Koppejan zijn al maanden zo muisstil, dat ik af en toe moet kijken of ze nog wel in de Kamer zitten. Ondanks alle stoere prietpraat van een jaar geleden, zijn ze mak en onzichtbaar. Ze zouden zich dood moeten schamen, maar draaien handig om alle journalistieke vraagstukken heen. Voila; de vertegenwoordiging van 30% tegenstemmers binnen het CDA. Die Ferrier en Koppejan, daar heb je wat aan. Wat een volksvertegenwoordigers!

Ondertussen kunnen de CDA-ministers heerlijk hun christelijke gang gaan, en zelfs de SGP nog trots maken. Marja van Bijsterveld durft deze week nota bene te zeggen dat weigerambtenaren ook een vorm van emancipatie zijn. De overheid is er dus voor iedereen, maar niet voor iedereen evenveel. Exact het betuttelende, christelijke toontje waartegen de paarse VVD (een van de architecten van het homohuwelijk) in het verzet kwam. Maar dat was toen. Nu lijkt het bijna alsof de zelfzekere houding van het CDA-smaldeel in het kabinet groeit, in plaats van krimpt, ondanks het aanhoudende gegrom en geblaf van bedrijfspitbull Wilders. Geen wonder dat het zwakke gekef van Cohen geen indruk maakt. Dat is liftmuziek in de oren van Verhagen en zijn collega’s.

De ministers van het CDA maakt het allemaal niet uit. Ze zitten na een halvering toch op het pluche. Alle hondsberoerde peilingen en stijgend intern gemor ten spijt, ze zitten er maar mooi. Geen Slangenburger die daar nu wat aan doet, het CDA zal Rutte-Verhagen niet laten vallen. Daar zorgt Maxime Verhagen, geflankeerd door Piet Hein ‘duimschroef’ Donner en Gerd ‘excuustruus’ Leers wel voor. Maxime viert zijn eigen feestje van democratie. En vandaag een stuk taart extra, want het is ook nog ’s een verjaardagsfeestje…

Deze blog verscheen ook op de website van GroenLinks Amsterdam.

Het kabinet Rutte zet keihard het mes in het geld om mensen met een uitkering aan het werk te helpen. Keihard en asociaal. In Amsterdam betekent het Haagse wanbeleid dat het geld voor toeleiding naar werk afneemt van € 220 miljoen per jaar in 2010 naar € 70 miljoen per jaar in 2014. In 2011 werd er al flink bezuinigd, en ook in 2012 is de nood weer aan de man. Dan is er € 50 miljoen minder beschikbaar dan in 2011, bovenop de bezuiniging van € 20 miljoen waarvan we al wisten dat hij er aan kwam. Het is dus niet meer dan logisch dat de gemeente nadenkt over de manier om met het beetje geld dat er nog is zoveel mogelijk mensen met een uitkering te helpen op weg naar werk.

Amsterdam kent nog steeds een regeling voor gesubsidieerde arbeid. Toen het Rijk die regeling afschafte met de invoering van de nieuwe bijstandswet, heeft Amsterdam gekozen die regeling voort te zetten: de ID-regeling (Instroom en Doorstroom). De ID-regeling (en een aantal andere vormen van gesubsidieerde arbeid) kost de stad ongeveer € 45 miljoen per jaar. Er zijn ongeveer 1450 gesubsidieerde arbeidsplaatsen in de stad. Als we niet ingrijpen, dan geeft de gemeente in 2014 meer dan de helft van zijn geld voor re-integratie uit aan die 1450 mensen. De andere helft is dan beschikbaar voor die andere kleine 40.000 mensen met een uitkering in de kaartenbakken van DWI. En die zouden ook wel aan het werk willen. Die verdeling is zo scheef dat het niet meer dan logisch is om de ID-regeling versneld af te bouwen (want in 2008 was al besloten om af te gaan bouwen, maar dan veel langzamer). Alleen door versneld af te bouwen, houden we nog geld over om mensen met een uitkering fatsoenlijk te ondersteunen op weg naar werk.

Maar zo logisch als het is, versnelde afbouw van de ID-regeling is ook ingrijpend en heeft pijnlijke gevolgen voor mensen en organisaties. Mensen met een ID-baan verrichten werk dat goed is voor de stad. Een aantal van hen staat straks waarschijnlijk op straat. Hun werk zal lang niet in alle gevallen door vrijwilligers worden overgenomen.

GroenLinks steunt het voorstel van wethouder Andrée van Es om de gesubsidieerde arbeid versneld af te bouwen. Maar we vinden wel dat de gemeente zijn best moet doen om de gevolgen van die bezuiniging zoveel mogelijk moet verzachten voor de mensen die de afgelopen jaren hard voor de stad hebben gewerkt. Bij hen ligt onze eerste prioriteit. We vinden dat de gemeente moet investeren in hun opleiding, als dat leidt tot een reguliere baan bij hun huidige werkgever. Ook vinden we dat de gemeente net wat langer het salaris moet doorbetalen, als iemand dan in dienst kan blijven, in afwachting van een vrijkomende functie bij de huidige werkgever. Ook willen we aandacht voor de materiele positie van oudere ID-ers, voor wie ontslag een enkeltje uitkering is.

Soms wordt wel beweerd dat de bezuiniging op de gesubsidieerde arbeid een “domme” bezuiniging is. Want als de ID-ers worden ontslagen, dan krijgen ze alsnog een uitkering en dat kost ook geld. Ze krijgen inderdaad een uitkering, maar dat is in eerste instantie een WW-uitkering en geen bijstandsuitkering. Dat kost de gemeente geen geld, hoe cynisch het ook is. Belangrijker – en aanmerkelijk minder cynisch – is dat geld dat wordt uitgegeven aan de gesubsidieerde arbeid, niet meer beschikbaar is voor andere, effectievere manieren van re-integratie. Anders gesteld, je kunt de ID-ers aan het werk houden en uitkeringen uitsparen, maar als je het geld voor de ID-ers inzet om andere mensen aan het werk te krijgen, dan spaar je nog veel meer uitkeringen uit. En iedere uitgespaarde uitkering is iemand die aan het werk is gegaan.

GroenLinks realiseert zich dat ID-ers belangrijk werk doen in de stad. We vinden dat dat werk gedaan zou moeten worden als normale arbeid en niet op basis van de ID-regeling. We willen daarom onderzoeken of we bij de begroting voorstellen kunnen doen om van noodzakelijk werk normaal werk te maken. Al weten we dat geld schaars zal zijn. Tegelijk vinden we dat grote organisaties – de gemeente voorop – alles uit de kast moeten halen om de korting op de gesubsidieerde arbeid op eigen kracht op te vangen.

Nieuwe kerncentrales? Het kabinet Rutte is er voor. Terwijl we kernenergie in Nederland helemaal niet nodig hebben: we exporteren zelfs energie. Elke cent die richting kernenergie gaat, kunnen we niet investeren in zon en wind. Om nog maar te zwijgen over het onopgeloste afvalprobleem en de trieste situatie in Japan: als het mis gaat, gaat het goed mis.

lees verder

2011 is wederom een verkiezingsjaar. Op 2 maart vinden de verkiezingen voor de Provinciale Staten plaats. Zoals de laatste jaren gebruikelijk met om het even welke verkiezing, is ook deze Statenverkiezing goeddeels te beschouwen als een peiling hoe de kiezer denkt over de Haagse politiek. Ook nu zullen ongetwijfeld vooral de zwaargewichten uit de Tweede Kamer in februari de media domineren en wordt 2 maart in essentie een graadmeter van de populariteit van de zittende regeringscoalitie.

Je kan het spijtig vinden, maar normaal gesproken zijn de verkiezingen voor de Provinciale Staten niet iets waar de kiezer warm voor loopt. De laatste keren was het opkomstpercentage nog geen 50 procent. Als de voortekenen niet bedriegen, is het animo om te gaan stemmen dit jaar beduidend groter. Dat komt niet per se omdat de kiezer zich ineens bovenmatig is gaan interesseren voor Provinciale thema’s. De oorzaak moet zoals gezegd voornamelijk in het Haagse worden gezocht. We hebben immers te maken met getrapte verkiezingen, waarbij de zetelverdeling in de Provinciale Staten vrijwel één op één bepaalt welke senatoren plaats nemen in de bankjes van de Eerste Kamer: de Statenleden kiezen namelijk de Eerste Kamerleden.

Vleugellam
Overigens valt er evenmin een hernieuwde waardering van de kiezer voor de Eerste Kamer te noteren. Dit ‘Hogerhuis’ wordt toch vaak als een relict uit oude tijden weggezet. Vooral in PVV-kringen gingen geregeld stemmen op om de Eerste Kamer op te heffen of drastisch te verkleinen. Dat geluid wordt de laatste tijd echter nauwelijks meer vernomen in de entourage van de Grote Blonde Gedoger. Ook de Eerste Kamer is inmiddels een strijdterrein geworden voor de in 2010 in volle hevigheid opgelaaide politieke loopgravenoorlog tussen rechts en links. De PVV lijkt ondertussen ook in de Senaat hoge ogen te kunnen gaan gooien, vooral ten koste van het CDA.

Aangezien het door Wilders gedoogsteunde kabinet Rutte tot nu toe geen meerderheid in de Eerste Kamer heeft, staat er inderdaad veel op het spel. Blijft de coalitie van VVD-CDA+PVV steken op minder dan 38 zetels, dan wordt (c.q. blijft) het kabinet Rutte in belangrijke mate vleugellam. Daadkrachtig regeren wordt dan de komende jaren een erg lastig verhaal. Dat het kabinet inzake de voorgenomen BTW-verhoging op theater- en concertkaartjes op pijnlijke wijze bakzeil moest halen, kan heel wel de voorbode zijn voor het soort politieke impasses dat ontstaat als de Senaat gedomineerd blijft door de oppositiepartijen. In dat geval kan de oppositie alsnog alle met moeite door de Tweede Kamer geloodste wetsvoorstellen van de regering torpederen, of verregaande amendementen afdwingen.

Immers, de gedoogsteun van de PVV beperkt zich ook maar tot een handjevol onderwerpen. Op veel andere dossiers zullen wisselende coalities met de oppositie moeten worden gezocht. Een goede verkiezingsuitslag bij de Provinciale Staten is derhalve voor de 3 partijen die het kabinet Rutte mogelijk maken een must. Aan de linkse en centrumrechtse oppositie de schone taak om dit te verijdelen. Op dit moment heeft het CDA 21 senaatszetels, de VVD 14 en de PVV 0. Weliswaar zal de CDA net als in juni 2010 in de Tweede Kamer ongetwijfeld een fiks (en terecht) pak slaag krijgen van de kiezer, maar de VVD gaat hiervan profiteren. De PVV zal, indien schandalen rond aspirant kandidaten deze keer achterwege blijven, met stip de Eerste Kamer binnen katapulteren. Daarmee wordt de partij van Wilders, ooit begonnen als eenmansfractie, voor langere tijd stevig ingebed in het Nederlandse politieke landschap; of we daar nu blij mee zijn of niet.

Verkiezingskoorts
Dit onderliggende Haagse motief zal ongetwijfeld – tegen wil en dank – de komende weken de eigenlijke Provinciale verkiezingen gaan overschaduwen. Dat er zoveel op het spel staat is toch behoorlijk uniek in de Nederlandse parlementaire geschiedenis. De uitslag van Statenverkiezingen had voorheen vooral invloed op de sfeer tussen coalitiepartners, maar nu treft het die samenwerking in het hart. Slechts in 1958 en in 1982 zou je met enige goede wil de Statenverkiezingen kunnen beschouwen als de langzame inleiding tot de val van een zittend kabinet. Wetend wat de inzet is, zullen Haagse kopstukken tijdens deze campagne dan ook de boventoon gaan voeren.

In de Volkskrant viel onlangs te lezen hoe GroenLinks-lijsttrekker in de Eerste Kamer Tof Thissen de verandering duidt. Vier jaar geleden deed hij voor het eerst mee, weliswaar ook toen ondersteund door Femke Halsema. Maar nu gaat aan zijn zijde politiek leider Jolande Sap voluit meedoen. Ook Thissen zelf zal veelvuldig moeten aantrede: “Ik heb een tienvoudig aantal verzoeken mee te doen aan debatten.”

Overigens hoeven we ook niet al te cynisch te zijn. Een hoge opkomst bij de Statenverkiezingen is ook voor sociaal-progressieve partijen als GroenLinks sowieso mooi meegenomen, aangezien hun achterban over het algemeen meer op heeft met de Provinciale Staten. Wanneer als indirect gevolg hiervan ook de mogelijkheid ontstaat om het kille en onbarmhartige rechtse beleid van de regering Rutte op tal van terreinen gevoelig om te buigen, dan is dat voor de linkse oppositie alleen maar winst.

Geschreven op 22/1/11 voor het ledenblad van GroenLinks Groningen, de Groene Klinker

 

Afgelopen Zaterdag ging bij mij vroeg de wekker, eerder al las ik op Regiohoogeveen een oproep van de PvdA en SP om naar een manifestatie te gaan tegen plannen van het Kabinet Rutte om mensen met een arbeidsbeperking (Wajong, WSW, WWB uitkering) inkomen te laten inleveren en 30.000 banen in de sociale werkvoorziening te schrappen.

Ook vanuit het Netwerk GroenLinks Chronisch Zieken en Gehandicapten speelde de vraag of wij hier aan mee zouden doen, die behoefte was er namelijk wel.
Voor vertrek naar het Hotel in Hoogeveen zat ik nog te kiezen, trek ik mijn GroenLinks shirt wel of niet aan en had uiteindelijk voor het laatste gekozen.

De bus reis naar de Brabantshallen was erg relaxed, gelukkig was de chauffeur een roker zodat er halverwege de rit een rook en plas pauze kon worden ingelast.

Bij aankomst van de Brabantshallen was het al vrij druk, we werden verwelkomt met diverse muziek, een bak tomatensoep en een bak koffie.. er doolde nog een enge griezel rond die wat met klokken zat te zwaaien en deze wilde waarschijnlijk aangeven dat we naar de zaal moesten gaan omdat het manifestatie beginnen zou..

Sprekers waren o.a. Emile Roemer (fractieleider SP), Sadet Karabulut, Job Cohen, Mariëtte Hamer, (fractieleider PvdA), Vincent Bijlo, Agnes Jongerius en diverse sprekers die hen eigen ervaringen vertelden.

Presentatie: Carrie.
Muziek: Span (swingband SP), Bl3nder (met Def P.), Spic 'n Harry Slinger (van Drukwerk)

De sfeer was goed en het publiek werd veel betrokken bij de speeches waarom er actie gevoerd zou moeten worden, ook was het leuk dat er een VVD’er aan het woord kwam die het op dit onderdeel absoluut niet eens is met Mark Rutte. Hij sprak in zijn speech Mark Rutte duidelijk aan dat deze bezuinigings maatregel gewoon niet kon!

Zelf miste ik GroenLinks een beetje, naast mezelf had ik er wel een paar getroffen maar die gingen net als mij onder eigen vlag mee. Sinds gisteren weet ik dat GroenLinks wel uitgenodigd was, Femke Halsema kon zelf niet en mocht helaas geen vervanger sturen.

Bij het vertrek van de Brabantshallen kregen we een voedsel pakketje mee voor onderweg naar huis, hieruit bleek dat er minimaal 1500 bezoekers waren.
De PvdA, SP en FNV gaan zeker door met actie voeren en ik vermoed dat GroenLinks haar eigen zich ook wel sterkt maakt voor dit thema.

Ik hoop dat er sterk oppositie gevoerd kan worden voor dit onderdeel, met alleen maar nee roepen kom je waarschijnlijk niet ver en er zullen dus ook wel alternatieven aangedragen moeten worden.