Vandaag maakte het Zeeuwse energiebedrijf Delta bekend dat ze voorlopig afziet van de bouw van een tweede kerncentrale bij Borssele. “In de afgelopen tijd is gebleken dat de combinatie van de financiële crisis, de hoge investeringen die nodig zijn voor een kerncentrale, het huidige investeringsklimaat en de huidige overcapaciteit op de elektriciteitsmarkt met lage energieprijzen, moet leiden tot de conclusie dat voorlopig geen kerncentrale kan worden gebouwd” laat het bedrijf weten in de Provinciale Zeeuwse Courant.

Het is goed dat bij Delta nu ook de realiteit begint door te dringen. Er zijn nog nooit kerncentrales gebouwd zonder overheidssubsidie en de kosten voor sloop en opslag van afval worden via overheden op de samenleving afgewenteld. Dus kernenergie, is gevaarlijk, duur en overbodig.

Delta spreekt over een ‘voorlopig’ uitstel waarbij de plannen voor een tweede kerncentrale de komende 2 tot 3 jaar niet worden doorgezet. Delta zegt nu dat de plannen weer worden opgepakt zodra de omgevingsfactoren verbeteren. Dat is natuurlijk logisch omdat het bedrijf niet binnen een half jaar tijd een draai kan verkopen van zeker doorzetten van een tweede kerncentrale (met alle bijbehorende kosten) naar toch maar geen nieuwe centrale. Maar dit uitstel kan maar tot één ding leiden: afstel.

Dat is goed nieuws voor Zeeland, goed nieuws voor het milieu en goed nieuws voor komende generaties. Hopelijk heeft Delta niet al te lang nodig om zo ver te komen het plan definitief af te blazen, zodat we nu zo snel mogelijk werk kunnen gaan maken van de sluiting van Borssele (laten we nog maar één keer zeggen “1”).

Allereerst wens ik jullie allemaal een gelukkig nieuwjaar.

Zoals ik vorig jaar al schreef, recycle ik mijn goede voornemens ieder jaar. Ook dit jaar moet ik daar natuurlijk een paar keer over bloggen, zodat ik ze daarna rustig kan vergeten en tenminste ook nog wat te schrijven heb in 2013.

Het afgelopen jaar was best aardig. Aanvankelijk moest ik nog een beetje zoeken naar waar ik mijn leven mee op moest vullen toen de zoektocht naar werk weggevallen was, maar inmiddels heb ik mijn draai wel gevonden. Mijn contract is verlengd en het gaat goed tussen mij en K. Dat geeft me rust genoeg om niet meer constant bezig te zijn met wat ik nu verder met mijn leven moet.

Eindelijk beginnen met vioollessen was leuk, ook al is het een van de moeilijkere instrumenten om te leren bespelen. Ik hou van de uitdaging en het geeft veel voldoening om te merken dat ik nu relatief makkelijk dingen kan spelen waar ik een half jaar geleden alleen maar moedeloos naar kon staren.

Daarnaast ben ik naar Frankfurt (Oder) geweest voor de Summer Uni, Groen Zomerweekend in Nieuwpoort en naar Parijs voor het EGP congres, waar ik heel even kon ontspannen en in een wereld zijn zonder rare figuren die voor kernenergie zijn of de gulden terug willen. Met K heb ik twee dagen door Parijs gestruind na het EGP-congres en voor de Summer Uni heb ik nog een dagje Berlijn gedaan.

Bijzonder was ook het huwelijk van Anne en Michiel, die ik allebei al kende voor ze een stelletje werden. Tien jaar geleden had ik nooit gedacht dat die twee nu getrouwd zouden zijn. Ik hoop dat ze het nog heel lang volhouden samen.

Minder leuk dit jaar vond ik het vooral op politiek vlak. Voor GroenLinks was het niet het beste jaar en dat terwijl ik juist behoefte heb aan een sterke partij die goed tegen de idiote plannen van dit rampenkabinet in kan gaan. Waar ik aanvankelijk dacht dat stabiliteit onder een rechts kabinet misschien nog niet zo erg was, heb ik me blijkbaar erg vergist. Waar ik het aanvankelijk leuk vond om me bezig te houden met politiek, is alle plezier hierdoor wel verdwenen. Er is niets om optimistisch over te zijn zolang dat Haagse tuig van de PVVD aan hun zetels plakt. Iedere dag dat ik me er druk om maak heb ik hoofdpijn en word ik overspoeld door gevoelens van wanhoop en afkeer. Ik word er geen leuker mens van. 

Mijn goede voornemens voor 2012 zijn daarom dan ook om me minder druk te maken over de samenleving en me bezig te houden met wat wél leuk is. Ik kan een bijdrage leveren aan een sterkere partij, maar ik kan de wereld niet eigenhandig veranderen. Ik moet tot op zekere hoogte loslaten wat er gebeurt, voor ik helemaal niets meer met de wereld te maken wil hebben.

In 2012 wil ik meer tijd voor mezelf, voor K, en voor vrienden die ik veel te weinig zie. Ik wil meer lezen, vaker naar het toneel of een goede film, nieuwe muziek leren kennen en mijn museumjaarkaart weer eens afstoffen. Ik wil over een jaar echte klassieke stukken kunnen spelen op mijn viool, in plaats van kerstliedjes en dergelijke. Als de wereld niet te veranderen valt, kan ik niet meer doen dan mijn eigen wereld leuker maken.

De kosten voor overschakeling naar een duurzaam energiesysteem kost het Verenigd Koninkrijk 5.000 pond per inwoner per jaar. Dat blijkt uit berekeningen van Professor David MacKay, auteur van Sustainable energy, without the hot air. Dat is een kleine 400 pond meer dan doorgaan op de huidige weg met fossiele energie, maar goedkoper dan het scenario met meer CO2 afvang en opslag (CCS) en hogere inzet van biomassa. Het laatste scenario met meer kernenergie komt als duurste uit de bus in het Verenigd Koninkrijk.

Dat laatste mag geen verrassing zijn voor wie het rapport van City Bank of de rapporten over de negatieve leercurve van kernenergie gelezen heeft (dat betekent dat nieuwe centrales duurder zijn dan oudere, alsof je nieuwe pc dezelfde prestatie levert tegen een hogere prijs dan de huidige). Ook de ontwikkelingen bij Delta zeggen voldoende over de commerciële haalbaarheid van kernenergie. Zoals Jonathan Porritt al zei in zijn afscheidsinterview kernenergie komt niet van de grond zonder staatssteun.

Het scenario dat inzet op biomassa en CCS kent twee uitdagingen. Ten eerste de beschikbaarheid van voldoende duurzaam geproduceerde biomassa voor energieopwekking (die daarmee dus niet voor andere doeleinden beschikbaar is). Ten tweede is het nodig om CCS succesvol op commerciële schaal toe te gaan passen. Wat bij de huidige CO2 prijzen op z’n zachtst gezegd een uitdaging is.

In bovenstaande berekeningen zijn de externe kosten van fossiele energie buiten beschouwing gelaten. Volgens verschillende rapporten zijn die aanzienlijk, al hangt het natuurlijk af van de invulling van duurzame energie of dat voordelen oplevert. Zo zal de luchtkwaliteit niet noemenswaardig verbeteren als je kolen en gas vervangt door biomassa. Volgens de Stern Review zijn de kosten van klimaatverandering per Brit 6.500 pond per jaar. Met een meerprijs van 400 pond per Brit voor duurzame energie lijkt dat me een uitermate rendabele investering… Met als bijkomend voordeel dat het opwekken van decentrale energie en het realiseren van energiebesparing vrij lastig te importeren is, waardoor het lokale werkgelegenheid oplevert.

Nederland

Ervan uitgaande dat het Verenigd Koninkrijk en Nederland redelijk vergelijkbaar zijn (met dien verstande dat het VK nog meer laaghangend fruit heeft dan Nederland) biedt bovenstaande berekening een mooi startpunt voor Nederland. In Nederland is daarvoor het Energietransitiemodel ontwikkeld. Daarmee kun je ook verschillende scenario’s doorrekenen, zoals bijvoorbeeld het scenario dat ontwikkeld is door Nederland krijgt nieuwe energie van het Duurzaamheidsoverleg Politieke Partijen. Toch zou ik er de voorkeur aan geven om het model van MacKay om te planten naar Nederland. Al was het maar omdat MacKay ook werkt aan de toevoeging van zaken als kostenvergelijkingen tussen scenario’s en het effect op luchtkwaliteit. Daarnaast vind ik de toelichting bij de scenario’s van de 2050 Pathway Calculator begrijpelijker en gedetailleerder.

Een duurzame samenleving waarbij recht wordt gedaan aan zowel de ecologische, sociale als economische dimensies vraagt om concrete lokale keuzen die ontegenzeggelijk als tegendraads worden beschouwd. Er is meer ‘maakbaar’ aan je samenleving dan je denkt. Je kan kiezen, voor een sociale economie, zinvolle werkgelegenheid, een cradle to cradle samenleving, duurzame landbouw, een gezonde sociale samenhang. De suggestie dat wij als lokale bestuurders, bedrijven en burgers slechts mee stromen in een autonome nationale en mondiale ontwikkeling is ideologie van de beste soort. Dagelijks wordt het tegendeel bewezen.

Jaren geleden las ik een studie van SHELL met de onschuldige titel van een meidenblad: TINA; There Is No Alternative. De studie gaf in heldere termen aan dat de hoofdlijn van ontwikkeling wel vast stond: meer concentratie van kapitaal en monopolie, vergroten van de rol van technologie, toename van de macht van internationale markten. Binnen dit scenario kon je nog wel kiezen tussen twee routes: Just Do It en Da Wo. Als mondiale speler hadden de scenario makers van SHELL wel door dat het individualistische ‘westen’ een andere route zou volgen dan het collectief gestructureerde ‘oosten’. Maar in de kern was de boodschap simpel: er is geen alternatief.

Eindige ontwikkeling

Is dat werkelijk zo? Is de huidige ‘groei-economie’, die van korte termijn opportunisme en afwenteling op toekomstige generaties werkelijk het enige alternatief. Zoals publicist Jos van der Schot laatst in het dagblad Trouw stelde: “de huidige economie kent twee voedingsbronnen: de geldpers van de banken en (eindige) natuurlijke grondstoffen in de aarde. De geldpers produceert vooral schuld, schuld van mensen, bedrijven en staten aan banken; het gebruik van grondstoffen gaat ten koste van de voorraad en holt ons ecologisch kapitaal uit”.

Perverse neigingen in economie en taal

Vandaag las ik dat in Rotterdam bijstandgerechtigden de Poolse en Hongaarse migratie-arbeid in de kassen zullen vervangen. De werkgevers zijn nu de bepalende klanten geworden, niet meer de werkzoekenden, aldus de PvdA wethouder. Interessant hoe antwoorden gevonden worden in een eindige oplossing van een schaalvergrotend bedrijfsleven die arbeid als noodzakelijk kwaad accepteert. Een tijdelijke oplossing tot de automatische komkommer of tomatenplukker is uitgevonden of de hele sector verhuizen zal. Dat huis van werkgelegenheid voor de meest kwetsbare groep is op drijfzand gebouwd. En dan gaan we, met de Wet Werken naar Vermogen in de hand en de rode roos in de borstzak deze groep naar de meest riskante hoek van de markt jagen?

Hetzelfde zien we met grondstoffen gebeuren. De visserijsector vist met overheidssteun zijn eigen visgronden leeg. We eten letterlijk onze toekomst op. Zoals Jos van der Schot constateert, investeren we overheidsgeld in de uitputting. In de landbouw steken we overheidsgeld in uitputting van watervoorraden en erosie van vruchtbare bodem, in de energiesector geven we meer overheidsgeld uit aan vervuilende fossiele centrales dan aan schone duurzame energie en vervuilend transport kan rekenen op een fiscale balans.

Maakbaar lokaal alternatief

Dat kan dus anders. De energiesector maakt dat wel heel duidelijk. Schaf subsidies af, haal de scheve energiebelasting er uit en zon en wind winnen het van kolen, olie en kernenergie. Als overheid kan je je vervolgens concentreren op het begeleiden van processen die er toe leiden dat je lokale economie hiervan de vruchten plukt: door zelf energie op te wekken en lokale fondsen te creeeren uit de winsten versterk je structureel werkgelegenheid, bouw je aan sociale samenhang en stimuleer je innovatie. Zo maakbaar is dit!

Maar ook andere thema’s laten sterke paralellen zien: Ons wonderlijke rioleringsstelsel dat schoon water vervuilt via de meest ineffciente toiletpotten om vervolgens dit mengsels over tientallen kilometers weg te pompen naar een rioolwaterzuivering bij de IJssel. De waardevolle grondstoffen en warmte raken we kwijt. Sterker zelfs, we pompen er energie in om dit materiaal ons grondgebied uit te krijgen! En daar betalen we goed geld voor. Als je dat geld nu investeert in lokale systemen die grondstoffen en energie lokaal hergebruikt. Ook dan stimuleer je structureel werkegelegheid en innovatie.

Afval is natuurlijk ook zo’n onderwerp. Slechts 10% van het huidige afval in onze grijze bakken is nog niet herbruikbaar. De rest zouden we gescheiden kunnen aanleveren. Een belangrijk deel kunnen we lokaal of regionhaal opwerken naar fracties waarmee we geld kunnen verdienen. Met de rendementen kunnen we bijdragen aan preventie. Samen met toeleveranciers en winkeliers zorgen dat er minder verpakkingsafval komt. Moet het Rijk wel mee doen, door het statiegeld niet af te schaffen.

Duurzaam renoveren in de bestaande bouw levert een structureel antwoord op. Leidt tot lagere woonlasten, lagere emissies, hogere werkgelegenheid en innovatie. Ja, probleem is het financieren van dit systeem, zoals een aannemer me laatst vertelde. We financieren onze kwetsbare banken met tientallen miljarden en zijn niet in staat het investeringskapitaal voor duurzame renovatie bij elkaar te krijgen terwijl we weten dat het rendement zeker is? Veel van de investeringen schrijf je over 40 jaar af terwijl de energielasten jaarlijks zeker met 5% zullen toenemen. Helder toch, hier is ruimte voor een zakelijke aanpak waar institutionele investeerders en bewoners/eigenaars elkaar kunnen vinden.

Sterke lokale economie

De lijst van opties kan nog veel langer. Tegenover het TINA van SHELL staat een sterk lokaal alternatief. Dat organiseer je niet van bovenaf, maar bouw je van onderop. De komende jaren is dat de uitdaging voor het lokaal bestuur, ook in Lochem. Dan hebben we het over een arbeidsintensieve, creatieve en cultuureigen bedrijvigheid die onze samenleving zonder meer kan vullen. Financieel is dat geen probleem. Want dit brakke schip van onze huidige economie verliest zoveel geld, grondstoffen en kennis aan die mondiale economie dat het dichten van deze lekken een onmiddellijk drijfvermogen geeft. Dat biedt de ruimte en kracht om werkelijk die lokale duurzame economie op te bouwen.

Een mooie uitdaging, zo voor het nieuwe jaar.

Dat is de vraag die bij me opkomt nu Delta deze week heeft aangekondigd de vergunningaanvraag voor een nieuwe kerncentrale een half jaar uit te stellen. Eerder had de provincie Zeeland al bij het rijk aangeklopt voor steun voor de nieuwe kerncentrale. Het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie gaf deze week aan dat subsidie voor een kerncentrale er niet in zit.

Wat opvalt is dat in de berichtgeving voor de goede verstaander kleine kraakjes te vinden zijn die het verhaal dat kernenergie een van de goedkoopste vormen van elektriciteitsopwekking is onderuit halen. Want als elektriciteitsopwekking met kernenergie zo goedkoop is, hoe kan het dan dat een van de problemen voor het rondkrijgen van de business case de lage elektriciteitsprijs is? Je zou verwachten dat een lage elektriciteitsprijs vooral een probleem vomt voor dure vormen van elektriciteitsopwekking, zoals wind op zee of gascentrales.

Kortom lage elektriciteitsprijs en geen steun van de overheid betekent exit vergunningaanvraag. Precies zoals je kon verwachten op basis van het rapport New Nucleair? The Economics Say No van City Bank waar ik begin 201o over schreef.

Amelie Veenstra, Johan Bennekom, Ernst Visser en Dion Koeze, leden van de Werkgroep GroenLinks Exact, zijn het afgelopen jaar bezig geweest met het verzamelen van zoveel mogelijk kennis op het gebeid van kernenergie.

lees verder

De Provinciale Statenfractie van GroenLinks wil dat het Limburgse provinciebestuur samen met de Limburgse gemeenten gaat lobbyen bij de Belgische regering tegen het langer open houden van een stokoude kernreactor in Tihange, op 36 kilometer van de Nederlandse grens. Ook wil GroenLinks weten of er een rampenplan ligt voor het geval dat een kernramp plaatsvindt onder de rook van de stad Luik.

lees verder

Greenpeace Nederland is vandaag de actie gestart “Win een megaton… kernafval!” waarbij inwoners van gemeenten die kans maken op tonnen aan kernafval hun wethouder kunnen mailen met het verzoek zich hiertegen te verzetten.

Helaas geldt ook voor Dronten dat onze gemeente behoort tot de ‘gelukkigen’ die kans maken op de tonnen van Verhagen. GroenLinks maakt zich hier dan ook grote zorgen over en heeft dit in april al aan de orde gesteld in de gemeenteraad. Hoewel wethouder Van Amerongen toen beloofde een brief aan minister Verhagen te sturen en het antwoord aan de gemeenteraad aan te bieden voor een nieuw debat is het tot nu toe stil.

Via de actiesite van Greenpeace kunnen inwoners van de gemeenten die kans maken op het afval hun wethouders vragen zich hiertegen te verzetten. GroenLinks vraagt iedereen deze oproep aan wethouder Van Amerongen te versturen!  (Vul op de Greenpeace site uw postcode en huisnummer in en u komt meteen bij de brief aan wethouder Van Amerongen).

Nederland lijkt uitgeëmancipeerd. Mannen en vrouwen hebben dezelfde rechten en dezelfde plichten. Voor de wet zijn man en vrouw gelijk. Maar in de politiek ook? Zijn er verschillen in stemgedrag tussen mannen en vrouwen? En in politieke opvattingen?

Verschillen in politieke opvattingen

Vrouwen zijn op sociaal-economisch terrein socialer dan mannen: zij zijn voor een gelijkere inkomensverdeling dan mannen. Ze willen dat de overheid meer doet om een sociale rechtvaardigheid te verzekeren.  Vrouwen zijn op een aantal culturele thema’s progressiever: zij zijn vaker voorstander van het toelaten van asielzoekers. Dat geldt niet alleen voor asielzoekers maar ook voor homo’s:  vrouwen zijn voorstander van een meer omvattende gemeenschap. Ook zijn ze een groter tegenstander van kernenergie dan mannen. Vrouwen zijn een sceptischer over ingrijpende veranderingen, niet alleen over technologische verandering, maar ook over bijvoorbeeld Europese integratie. Vrouwen zijn niet per se softer dan mannen: vrouwen zijn over het algemeen vaker voorstander van strengere straffen. Wat het grote verschil lijkt te zijn is dat vrouwen voorstander zijn van gemeenschapszin (sociaal, inclusief maar ook conservatief) en dat mannen een meer individualistische politieke instelling hebben (economisch liberaal, uitsluitend maar ook voorstander van innovatie en vernieuwing).

Verschillen in stemgedrag

“If women were the only voters, the Democrats would win in a landslide every time. If men were the only voters, the GOP would be the left-wing party” stelt Amy Gardner in The West Wing. Maar is altijd waar? Het is inderdaad zo dat bij de verkiezingen vrouwen vaak anders stemden dan mannen. Echter, de manier waarop de verschillen in stemgedrag tussen mannen en vrouwen zich uiten is contextafhankelijk: vrouwenstemrecht werd in Nederland ingevoerd in 1922. In 1918 waren er verkiezingen gehouden met algemeen stemrecht voor mannen. Er werd verwacht dat met name de seculiere linkse partijen (SDAP, CPH) die voorstander waren geweest van vrouwenkiesrecht van de invoering daarvan zouden profiteren. Echter, zij verloren drie zetels (was 25 werd 22). Ook de seculiere rechtse partijen (LP, LSP, VDB) verloren vier zetels (was 20 werd 16). Dat gold ook voor de categorie overig (was 5 werd 2 – ook gevolg van kleine verandering in het kiesstelsel). Het waren de Christen-Democratische partijen (CHU, ARP en RKSP) die er op vooruitgingen (van 50 naar 60). Ceteris paribus lijkt dit er op te duiden dat vrouwen niet in grote mate op linkse partijen hebben gestemd bij deze verkiezingen.

En nu? Als alleen vrouwen zouden stemmen, zou de PvdA de grootste partij zijn. De sociaal-democraten zouden 28 zetels halen als alleen vrouwen zouden stemmen. Daarop volgt de VVD (25) en het CDA (24). En dan pas de PVV (21) met op de voet de SP (18). GroenLinks (13) ligt voor op D66 (10). Onder de kleine partijen staat de CU sterk (6) en de PvdD (3). De heren van het SGP zouden ook twee zetels krijgen in het vrouwelijke parlement. Er is dus een linkse meerderheid onder de vrouwen van 78 zetels. Maar ook de Christen-democraten doen het nog relatief goed onder vrouwen ze halen hier nog 32 zetels.  Het zijn de verschillende liberale partijen van Nederland (D66-VVD-PVV) die slecht scoren onder vrouwen. Er is groen licht voor een links vrouwenkabinet van PvdA-CDA-SP-GL.

Als alleen mannen het stemrecht hadden dan zag de Tweede Kamer er anders uit.  De VVD ligt met 36 zetels ruim voor op de PvdA (31). De PVV haalt 26 zetels, ruim meer dan het CDA (17). De SP (12) ligt vlak bij D66 (11). GroenLinks ligt daar ver onder (8). De ChristenUnie haalt even veel zetels als de SGP (4). Een zetel is over voor een mannelijke PvdD’er. Seculier links haalt 52 zetels, de liberalen (VVD-D66-PVV) 73 en de Christen-Democraten maar 25. Een kabinet CDA-VVD-PVV haalt een meerderheid onder de mannen (81).

In de politieke opvattingen zijn er nu verschillen tussen en mannen en vrouwen: vrouwen zijn voorzichtiger en meer gericht op de gemeenschap, mannen willen verandering en zijn meer gericht op het individu. Het mag dan ook niemand verbazen dat mannen in het verleden en op dit moment liberale partijen verkiezen. Vrouwen kiezen voor sociaal-democratische en Christen-democratische partijen, die een communotaire orientatie hebben.

Deze analyse is gebaseerd op het NKO 2010.

Dit weekend het bericht dat Siemens stopt met de ontwikkeling van kerncentrales. Siemens bouwde de enige Nederlandse kerncentrale bij Borssele.
Da's mooi!
Wat zou dat betekenen voor Nederland?
Nederland volgt wel vaker Duitsland. Maar het lijkt er nu nog niet op...
Verhagen vindt dat er wel degelijk door gegaan moet worden. De lessen van Japan zullen worden meegenomen is het fraaie politieke antwoord. Duitsland, maar dus ook dit Duitse bedrijf, zegt dat het besluit genomen is vanwege de ramp in de Japanse kerncentrale in Fukushima.
Siemens zegt dat het duidelijk is dat de Duitse politiek en de Duitse samenlevening afstand nemen van het gebruik van kernenergie.
Ik vraag me af wat RWE en Essent daarvan vinden. Maatschappelijk ondernemen? Groen imago? Nog te exploiteren?
Ik denk dat als we het de Nederlandese samenleving vragen het antwoord ook nee zal zijn.
Nu de Nederlandse politiek nog!

De GroenLinks Tweede Kamerfractie maakt een toer langs de provincies en vandaag is Zeeland aan de beurt.

De reis start in het Brabantse Bergen op Zoom waar de Kamerleden Jolande Sap, Liesbeth van Tongeren, Rik Grashoff, Marijke Vos en vele Zeeuwse GroenLinksers rond het middaguur per bus vertrokken naar de Hertogin Hedwigepolder.

12.30 uur
Aan de voet van de dijk van het Verdronken Land bij de te ontpolderen gebieden wordt de bus opgewacht door

boeren met een duidelijke mening: “ontpolderen NEE”. Boeren en belanghebbenden proberen de GroenLinks Kamerleden te overtuigen van de nadelen van de geplande ontpoldering. Met trekkers, muziek en spandoeken wordt de boodschap kracht bij gezet maar blijft de sfeer gemoedelijk. Eens zullen we het wel niet worden. GroenLinks houdt vast aan het natuurherstel.

14.15 uur
Terneuzen, het Bio Bases Trainings Centre. Samen met de Zeeuwse Natuur- en Milieuorganisaties wordt stil gestaan bij de problematiek rond de Westerschelde. Ontpolderen of niet-ontpolderen dat is de vraag. Hoe komen we verder (of niet) met de natuurontwikkeling in het gebied van de Hedwigepolder en de Welsingepolder (bij Vlissingen) die misschien moet wijken door de kabinetsplannen om de Hedwige te ontzien.

Het beeld dat de Nederlandse politiek de rug niet recht gehouden in dit dossier komt helder naar voren. Maar ook de maatschappijke beweging dat natuur niet zo belangrijk meer is speelt hier sterk mee.

15.00 uur
Duurzame ondernemers komen vertellen over hun plannen en idealen. Van een multinational als DOW tot een biologische boer met een webwinkel. Hoewel duurzaam… de grootste gasafnemer en de grootste CO2-uitstoter van Nederland zitten aan tafel. Maar dat hoeft duurzaamheid niet in de weg te staan, betogen de ondernemers.

Grote wens van de ondernemers is dat de overheid mee gaat werken en waar mogelijk mee financiert. Als je echt innovatieve dingen wilt zou het prettig zijn als je leges of belastingen zou kunnen uitstellen zodat de aanloopkosten voor bijvoorbeeld een innovatieve fabriek in het begin gedrukt kunnen worden.

Ook een betere integrale aanpak van vergunningaanvragen en een langere termijn strategie van het overheidsbeleid zijn zaken die hard worden gemist.

Tip van de dag: zorg dat je investeert in de ambtenaar. Zorg dat die gaat denken zoals jij vindt dat deze zou moeten denken en geef hem het gereedschap zodat zijn politicus kan scoren.

17.15 uur
Aan de markt in Middelburg vindt in het café Cheerz ‘borrelen met Sap’ plaats. Jolande wordt bevraagd over de dag en wat ze geleerd heeft van deze dag.

17.45 uur
Liesbeth van Tongeren kondigt een referendumwet kernenergie aan. GroenLinks wil dat 300.000 mensen met een handtekening een referendum kunnen afdwingen over een nieuwe vergunning voor een kerncentrale zodat alle Nederlanders zich over zo’n vergunning kunnen uitspreken. Lees het voorstel op de website.

19.00 uur
Station Middelburg. Samen met Liesbeth van Tongeren en Marijke Vos in de trein naar de Randstad gestapt. Pas laat vanavond zal ik weer in Dronten zijn na een bijzonder leuke dag in Zeeland. Veel dank aan de Zeeuwse partijgenoten voor de ondersteuning bij het organiseren van deze dag!

Foto’s:

Filmpjes van PZC en Omroep Zeeland hieronder:

PZC tv

Omroep Zeeland over bezoek Hedwigepolder

Omroep Zeeland over referendumwet
 

RWE en Gazprom hebben eind vorige week aangekondigd te gaan samenwerken. De verkoop van de kerncentrale door o.a. Noord-Brabant, Overijssel, Flevoland en Limburg aan RWE moet volgens GroenLinks in die provincies worden heroverwogen. Of beter nog, de kerncentrale sluiten.

Vele lokale overheden hebben onlangs besloten hun aandelen in de kerncentrale op 1 oktober 2011 aan RWE te verkopen. Belangrijk argument is dat RWE wordt gezien als een kapitaal krachtig bedrijf. Daardoor zou zij een goede partner zijn met wie het Zeeuwse Delta de tweede kerncentrale kan bouwen. Sinds de bekendmaking door de Duitse overheid dat zij kerncentrales wil sluiten en nieuwe niet meer toestaat, is de aandelenkoers van RWE gekelderd. Mede hierdoor is de kapitaalpositie van RWE aanmerkelijk verslechterd. De mededeling van RWE en Gazprom over hun samenwerking heeft hier alles mee te maken. Gazprom heeft namelijk wel kapitaal.

Door de samenwerking komt de langgekoesterde wens van Gazprom uit: het vergroten van invloed op de Europese energiemarkt. RWE meldt dat 6 centrales, die voorheen eigendom van Essent waren, en daarmee o.a. de provincies Noord-Brabant, Overijssel, Flevoland en Limburg, mogelijk geplaatst worden in een gezamenlijke organisatie van RWE/Gazprom. Het voornemen het belang in ‘Borssele’ aan RWE te verkopen, roept daardoor vragen op.

Hoewel in eerste instantie de samenwerking tussen Gazprom en RWE dus op andere centrales is gericht, ligt het voor de hand dat Gazprom ook gaat participeren in de Nederlandse kerncentrale. En wanneer er toestemming voor is, ook in Borssele II. Brabantse GroenLinks fractievoorzitter Paul Smeulders: ‘Gazprom heeft laten zien dat zij de energiekraan dichtdraait wanneer landen zich niet gedragen zoals door hen is gewenst. Je moet niet over één nacht ijs gaan in deze situatie. Daarom is GroenLinks voor uitstel van de verkoop. Het allerbeste is natuurlijk stoppen met kerncentrales en in te zetten op duurzame energie.’

De Statenvragen die ik gesteld heb, zijn te vinden onder lees meer.

Geacht College,

Op dit moment is de provincie Noord-Brabant nog grootaandeelhouder van de kerncentrale in Borssele. U maakte onlangs bekend het belang in de kerncentrale op 1 oktober 2011 te verkopen aan het Duitse RWE, waardoor RWE voet aan de grond krijg in de Nederlandse opwekking van kernenergie.

Het Zeeuwse Delta (mede-eigenaar Borssele I) heeft veel geld nodig voor de bouw van de tweede kerncentrale. Daarom heeft zij onder andere ingestemd met de deelneming van RWE in ‘Borssele I’. RWE was namelijk een kapitaalkrachtig bedrijf, zodat een tweede kerncentrale samen kon worden gebouwd. Echter, sinds de bekendmaking van de Duitse overheid dat zij kerncentrales wil sluiten en nieuwe niet meer toestaat, is de aandelenkoers van RWE gekelderd. Hierdoor is de kapitaalpositie van RWE aanmerkelijk verslechterd.

Eén week na uw nieuws over de verkoop, maakte RWE donderdag 14 juli bekend een strategische samenwerking aan te gaan met het Russische Gazprom. Hierdoor komt de langgekoesterde wens van Gazprom uit: het vergroten van invloed op de Europese energiemarkt. Essent/RWE meldt dat 6 centrales die voorheen eigendom van Essent waren (en daarmee provincie Noord-Brabant), naar alle waarschijnlijkheid geplaatst worden in een gezamenlijke organisatie van RWE/Gazprom. Uw voornemen het belang in ‘Borssele’ aan RWE te verkopen, krijgt hierdoor een opvallende wending.

Hoewel in eerste instantie de samenwerking tussen Gazprom en RWE dus op andere centrales is gericht, ligt het voor de hand dat Gazprom ook gaat participeren in Borssele II, wanneer daar toestemming voor wordt gegeven. De Europese Unie volgt de samenwerking tussen RWE en Gazprom met argusogen.

Naar aanleiding van bovenstaande heeft GroenLinks de volgende vragen: 

1)      Bent u bekend met de NRC en FD-artikelen van 15 juli 2011 ‘Gazprom invloed in centrales Nederland’ en Gazprom krijgt grotere greep op energiemarkt in Europese Unie’ en ‘Essent wordt deels Russisch’?

2)      Bent u in het onderhandelingsproces rondom de verkoop van de kerncentrale ingelicht over de samenwerkingsplannen tussen RWE en Gazprom? Zo ja, wat heeft u ingebracht in deze discussie? Zo nee, wat is uw mening over die samenwerkingsplannen?

3)      Heeft u contact gehad met het Ministerie van Economische Zaken over de samenwerking tussen RWE en Gazprom? Zo ja, wat was daarvan de uitkomst? Zo nee, bent u bereid met het Ministerie te overleggen over uw besluit inzake de verkoop van de kerncentrale aan RWE?

4)      Bent u bereid, tot er meer duidelijkheid is over samenwerking tussen Gazprom en RWE, de verkoop van de kerncentrale uit te stellen?

Met vriendelijke groet,

Paul Smeulders

Ik heb er lang over gedaan, maar vorige maand is het er toch van gekomen. Na vele jaren van actieve politiek heb ik mijn lidmaatschap van GroenLinks opgezegd.

Al langer volgde ik de politieke daden van GroenLinks met gekrulde tenen. Ik was al enkele jaren lid uit gewoonte en uit verbondenheid met de krimpende, linkse minderheid binnen de partij. Eind vorig jaar heb ik me gemengd in de discussie over de missie naar Kunduz, die nog steeds naar mijn mening militair is en niet politioneel. In blogs op de Planeet Groenlinks, in discussies in het noorden, binnen Kritisch GroenLinks en op het congres in Utrecht in februari heb ik gewezen op de politieke en militaire risico’s van de missie. Bovendien zijn er niet-militaire, politieke alternatieven aangedragen om Afghanistan vooruit te helpen. Helaas vonden die weinig gehoor. De discussie over Kunduz had voor mij op het congres een teleurstellende afloop. Vorige maand, op 26 april, werd de missie “in een rare show” (ik was dat “gek genoeg” eens met generaal Couzy) bezegeld.

De keuze voor de omstreden missie naar Kunduz was niet mijn enige punt van onvrede. Ook het lonken naar het politieke midden, en met name naar D66, zinde mij al jaren niet. Langzaam maar zeker brokkelde de basis af, die mij met de GroenLinkse politiek verbond. En dan levert dat politieke ergernissen en ergernisjes op, die stukje bij beetje een emmer vullen. De bijzondere wisseling van de w/macht eind 2010 bijvoorbeeld vond ik, nog geen half jaar na het congresbesluit om Femke nog een termijn te gunnen, geen partijdemocratisch hoogstandje. In april irriteerde mij het voorstel van kamerlid Liesbeth van Tongeren om een referendum te houden over kernenergie. Hierdoor werd van de mogelijke bouw van nieuwe kerncentrales een strategische discussie gemaakt, terwijl ik een principieel “nee, bedankt!” wilde horen. En toen ik kamerlid Bruno Braakhuis op 26 april in Nieuwsuur “namens D66 en GroenLinks” over de bankencrisis hoorde praten voelde ik mij op geen enkele manier door hem politiek vertegenwoordigd.

De emmer was vol. Overvol. De bekende druppel deed hem overlopen. Vorige maand schreef ik het partijbureau om mijn lidmaatschap van GroenLinks met pijn in mijn hart op te zeggen. Ik blijf echter groen. En links ook. Ik moet alleen nog zien hoe ik daar voortaan uiting aan geef.

Erik de Graaf

Deze column is eerder verschenen in Overdwars nummer 2/2011

Van de week zat ik in een restaurant met welgeteld één vegetarische keuze op de kaart. Eigenlijk kan ik dat geen keuze noemen. Ik eet al jaren geen vlees, maar wel eens een stukje vis. Aangezien die ene optie er niet aantrekkelijk uitzag bedacht ik me dat ik dan maar de zalm zou nemen. Mijn tafelgenoten vonden dat niet consequent. Bovendien, hoe kan ik nou eieren eten en leren schoenen dragen als ik vind dat de bio-industrie verboden moet worden?

Een lastige vraag, met een simpel antwoord: het is beter inconsequent te zijn en soms dingen goed te doen, dan consequent alles fout doen. Maar het is niet simpel om de principieel juiste keuzes te maken in onze consumptiemaatschappij.

Lebmaagstremsel van kalfjes in kaas, varkenshaar in brood, luizeneitjes in M&M’s, gelatine in dropjes, het is niet makkelijk om te weten waar dierlijke producten in zitten. Vegetarisch eten wordt gezien als een dieetwens, terwijl het eigenlijk een bijzondere wens zou moeten zijn om vlees te willen eten. Biologische en fair trade producten zjin duurder dan “normale” (maar wat is eigenlijk normaal, dat we mensen en de aarde slecht behandelen?).

Het is goedkoper en sneller om naar Italië of Polen te vliegen dan om de internationale trein te nemen. Met de trein en de bus naar Lutjebroek gaan is vele malen onhandiger en duurt veel langer dan met de auto. Als je niet wil dat er negen liter water door de wc wordt gespoeld moet je een extra keer op de knop drukken. Je moet zelf groene stroom aanvragen. Sommige koekjes zitten in twee of zelfs drie lagen plastic verpakt.

De mainstream banken investeren graag in wapens, olie, kernenergie en andere branches die noch ecologisch noch sociaal genoemd kunnen worden. Mijn pensioen is verplicht bij een pensioenfonds met net zo’n slecht investeringsbeleid, maar ik kan mijn geld daar niet weghalen zolang ik bij de rijksoverheid werk. Allemaal dingen waarvan ik denk: onze consumptiemaatschappij is eigenlijk de omgekeerde wereld.

Omgekeerd zou zoveel makkelijker zijn en zoveel beter. Uit praktische overwegingen maakt bijna iedereen daarom vaak eigenlijk verkeerde keuzes. En als je het dan eenmaal fout doet, komt de gewenning. Je denkt al gauw dat dat ene stukje vlees ook niet meer uitmaakt, die ene vliegreis, dat ene stukje extra verpakking. Maar als we dat nou eens allemaal niet zouden denken? Gewoon alles wat praktisch haalbaar is, al is het nog zo klein, wel goed doen? Natuurlijk blijven er dan nog dingen over die we in principe anders zouden moeten en willen doen. Maar dat moeten we dan maar accepteren. Het is inconsequent, maar vele malen beter dan consequent zijn. Consequent zijn wordt zwaar overschat.

Na een avondje stappen en Den Haag verkennen ging op 15 April bij mij vroeg de wekker, het ontbijt zou klaar staan tussen 7:30 - 9:30 en aangezien ik ook voor 10:00 uit-chekken moest dacht ik:”laat ik maar als eerste eruit gaan.” (deelde mijn kamer met 5 andere mensen)

Het ontbijt was heerlijk en in mijn ogen ook een luxe, noem het gerust gezond bunkeren. Je kon gewoon een dienblad pakken en deze vullen met alles waar je trek in had, wat je er bij wilde hebben en je kon je eigen brood smeren i.p.v. dat je iets vooraf besloten spul krijgt aangereikt (StayOkey omgeving Hollandsspoor is een aanrader).

Om 12:30 werd ik verwacht bij een bijeenkomst georganiseerd door GroenLinks Dwars met als thema: “Democratie”, eerst wat koffie gekregen en tegen 12:45 werd iedereen van harte welkom geheten etc;

Persoonlijk vond ik het wel heel komisch dat Jan Laurier tegen 14:00 iets over de geschiedenis van de vergaderzaal ging vertellen in de Eerste Kamer, ook de wijze waarop (even de benen strekken en een beetje mee lopen naar de plekken die hij aanwees). Hoe meer hij ging vertellen, des te meer er bij mijzelf wel terug kwam in de vorm van dit heb ik ooit geleerd of eerder gehoord.. Met name toen er gewezen werd naar het overheersende schilderij werd gewezen die goed overzicht heeft op de zaal ;) Wel heel leerzaam iig.

Omstreeks 14:15 startte de eerste workshop, Judith Sargentini vertelde van alles over het burgerinitiatief en de voorgeschiedenis ervan vanaf circa 1985. Natuurlijk waren en zijn goede voorstellen die pleiten voor het burgerinitiatief zeker welkom.

De tweede workshop werd gegeven 15:00 door Jan Laurier, dat was een workshop met een thema die mijzelf ook wel veel bezig houd:”Zijn wij een Eerste kamer nodig?”, Zelf vond ik de Eerste kamer altijd overbodig, maar met het huidige kabinet was ik blij dat deze nog steeds wel bestaat.

Jan Laurier startte de discussie van zijn workshop heel goed, hij stelde gewoon een paar open vragen die niets met de Eerste kamer te maken hebben, hooguit actueel zijn/waren in het nieuws.

- Wat vind je van vrijheid van religie? Gevolgd door een korte discussie
- Wat vind je van ritueel slachten? Gevolgd door een korte discussie

v.a. dat moment begon hij echt met de workshop, hij vertelde in het kort iets over wat een rechter doet namelijk iemand wel of niet schuldig bevinden aan feit x en dan een straf wel of niet toepasselijk vinden.

Wederom kwam hij met de vraag:”Wat vind je van ritueel slachten?” en daarbij moest je je voorstellen dat bijvoorbeeld je buurman voor de rechter stond.

Verbieden? Dat kan niet, daarmee tast je de vrijheid van religie aan dus verbieden kan de rechter niet.

Regels aanpassen in het wetboek? Daar is een rechter niet toe bevoegd.

Er van uitgaande dat wij geen vrijheid van religie kennen dan?

De rechter kan zelfs dan niets ondernemen omdat dieren niet in het wetboek benoemd worden..

Vond zelf zeker workshop 2 een heel mooi voorzetje voor het afsluitend debat waarbij je aan kon geven voor of tegen de Eerste kamer te zijn en indien je tegen was, waarom zou je tegen zijn en hoe zou je het anders willen zien..

Na het afsluitend debat konden we nog even wat na praten onder het genot van een hapje en drankje en mocht men ook wat boeken mee nemen die over waren. Na mijn tas redelijk gevuld te hebben waren mijn ogen nog gericht op 2 boeken, bankzaken en een boek die mij visueel gewoon niet trok.. Jan tipte mij, wees het minder mooi ogende boek aan en melde:”dat is een vrij interessant boek”,”dat geeft een stukje uitleg over het elektronisch patiënten dossier.” Ow, gaaf bedankt voor de tip! Die paste ook nog wel in mijn tas.




Nadien gingen we vanuit DWARS nog even ergens eten en daarna op weg naar huis, zelf kon ik voor 2 treinen kiezen.. of 20 minuten wachten maar wel sneller thuis zijn, of bijna direct met iemand mee reizen maar onderweg iets vaker stoppen. Ik koos voor het laatste, konden we ook nog even gezellig na praten immers..

v.a Utrecht had ik geen gezelschap meer en besloot er een boek bij te pakken, tegen de tijd dat ik in Zwolle aankwam ontdekte ik dat de stof mij zo boeide dat ik al op pagina 57 bleek te zitten (ik lees zelden tot nooit tenzij het studie boeken zijn).

In Zwolle moest ik wederom lang wachten op de trein naar Hoogeveen en bij thuis komst rond 1:00 ging meteen even de pc aan om mijn mail te controleren, indien nodig te beantwoorden en mijn spullen klaar zetten voor de volgende dag i.v.m, de demonstratie tegen KernEnergie te Amsterdam..

De Donderdag aan de Haagse HogeSchool en de Vrijdag in de Eerste kamer waren zeer geslaagd, ook in Den Haag zelf had ik mij niet verveeld ;)

Vandaag is er, onder de naam 'Schoon genoeg van kernenergie', in Amsterdam een grote demonstratie tegen kernenergie. Ik ben daar ook aanwezig. Maar waarom ben ik tegen kernenergie? Kernenergie wordt door veel mensen gezien als de oplossing tegen CO2 uitstoot en onze afhankelijkheid aan olie/gas uit het buitenland. Op zich klopt dat gedeeltelijk, maar ik vind de nadelen van kernenergie groter dan de voordelen. Kernenergie heeft, net als energieopwekking uit fossiele brandstoffen, afvalstoffen. Bij fossiele brandstoffen is dat onder andere CO2. Bij kernenergie is het radioactief afval. Vroeger (voor 1982) werd dit gedumpt in zee, met alle gevolgen van dien. Tegenwoordig wordt het opgeslagen, wat ook een ver van ideale situatie is. Een echte oplossing voor dit zeer gevaarlijke afval is er niet. Maar het grootste probleem van kernenergie vind ik de veiligheid. Moderne kerncentrales zijn relatief veilig, maar als het fout gaat hebben we een heel groot probleem. Dat konden we zien in Chernobyl en onlangs in Japan. Als het fout gaat bij een kerncentrale in Nederland, door bijvoorbeeld een natuurramp, een menselijke fout of een terroristische aanslag, zal dit rampzalige gevolgen hebben. Daarom sta ik vandaag in Amsterdam om onze regering, ons land en de hele wereld te laten zien dat ik tegen kernenergie ben. Ik hoop u daar te zien!

Nieuwe kerncentrales? Het kabinet Rutte is er voor. Terwijl we kernenergie in Nederland helemaal niet nodig hebben: we exporteren zelfs energie. Elke cent die richting kernenergie gaat, kunnen we niet investeren in zon en wind. Om nog maar te zwijgen over het onopgeloste afvalprobleem en de trieste situatie in Japan: als het mis gaat, gaat het goed mis.

lees verder

Dat er een kerncentrale in Japan in de problemen is gekomen zal vrijwel niemand zijn ontgaan. Helaas lijkt de aandacht hiervoor in Nederland steeds verder te verdwijnen.

Grote nieuwswaardigheden bereiken echter het NOS niet eens, en zo komen ze ook niet via het journaal onder de aandacht van de meeste mensen.

Toch zijn zaken als het nog steeds in zee lekken van 7.000 liter hoog radioactief water per uur blijkbaar niet nieuwswaardig genoeg. Ook het dumpen van 12 miljoen liter radioactief water niet nieuwswaardig. Om dit nieuws toch te lezen zul je het moeten lezen in bijvoorbeeld de belgische krant DeMorgen of het ‘light’ nieuws van DWDD.

Is er dan geen reden om ons in Nederland zorgen te maken over radioactiviteit?

Ik denk het wel, uit onderzoek van GreenPeace blijkt dat we slecht voorbereid zijn op een nucleaire ramp. Waar er in Japan een evacuatiezone van 20 kilometer rondom de centrale was geëvacueerd is in Nederland slechts met 5 kilometer rekening gehouden. Twintig kilometer lijkt logistiek onmogelijk. En men is vergeten rekening te houden met de Belgische centrales vlak over de grens. Dit terwijl men zich wel druk zou moeten maken om deze centrales. Slechts vijf kilometer over de grens staat de kerncentrale van Doel waar pas opnieuw problemen waren!

Zelfs al gaat er hier in de omgeving niets mis, dan nog heeft de ramp in Japan effect op ons. Immers, de radioactiviteit kan via het voedsel hier terecht komen. Toch maakt men zich daar nauwelijks druk om, sterker nog, de Europese Unie heeft om onbegrijpelijke redenen besloten dat er opeens meer radioactiviteit in voedsel mag zitten dan voorheen.

Dit alles wetende en lezende vraag ik me nu dus af, waarom heeft de NOS hier geen aandacht voor?

Eerder betoogden Kos en Van Gelder dat GroenLinks-kamerlid Liesbeth van Tongeren de situatie in Japan 'misbruikte' om te pleiten voor een referendum over kernenergie. Zij sloten zich daarmee aan bij opmerkingen van Diederik Samsom, die stelde dat dit niet het moment is voor een discussie. Ik vrees dat Kos en De Gelder, en ook Samsom, een beetje naïef zijn. Rechts heeft de neiging te pas en

Windmolenparken op zee zijn goedkoper dan de constructie van nieuwe kerncentrales. Dat heeft Connie Hedegaard, de Europese commissaris voor klimaatbeleid gezegd na de kernramp in Japan.[..]"Sommige mensen lijken te denken dat nucleaire energie heel, heel goedkoop is", zei ze. "Maar windmolenparken op zee zijn goedkoper dan kernenergie. De mensen moeten inzien dat die technologie heel, heel goedkoop is."

Het hele artikel kun je hier lezen.

Het is opmerkelijk toeval dat zodra er in Nederland serieus wordt nagedacht over het uitbreiden van het aantal kerncentrales er ergens anders een ontploft. In 1986 had de regering al een plan naar de Kamer gestuurd, maar trok dat snel in, ook al omdat de verkiezingen voor de deur stonden. En nu zit er opnieuw een regering die kerncentrales wil en in Japan gaat het helemaal mis.

lees verder

“GroenLinks is en blijft tegen kernenergie en vindt dat Nederlanders zelf moeten beslissen over bouw nwe centrale. #referendum #schonestroom”, alzo tweette Liesbeth van Tongeren vanochtend. Het Tweede Kamerlid van GroenLinks wil een referendum over de bouw van een tweede kerncentrale in Borssele.

Een paar weken terug las ik over een onderzoek wat in Duitsland werd gehouden over kernenergie. De conclusie van het onderzoek was dat het aantal Duitsers dat uitgesproken tegen kernenergie zou zijn, explosief zou zijn gestegen door de situatie in Japan. Sterker nog: waar vooraf aan de ramp een meerderheid voor zou zijn, was nu een meerderheid tegen. Dat dit zo is, verbaast niet: jarenlang stond het onderwerp kernenergie niet op de agenda. Het negativisme rond het gebruik van kernenergie, wat sinds de jaren ’60 de boventoon voerde en door Tsjernobyl tot een hoogtepunt werd gedreven, maakte plaats voor voorzichtig positivisme. Kernenergie werd langzaam een ‘alternatieve energiebron’, duurzamer dan kolen en olie, goedkoper dan wind en zon.

Als er twee jaar geleden een referendum zou zijn gehouden over de bouw van een tweede kerncentrale in Borssele, zoals Liesbeth van Tongeren nu voorstelt, denk ik dat de centrale er zonder al te veel moeite was gekomen. Echter, de situatie is volledig omgedraaid: door de situatie in Japan domineren spannende verhalen over meltdowns, bij voorkeur uit de mond van Diederik Samsom, de media. Het spreekt bijna voor zich dat een opinieonderzoek over kernenergie in Nederland dezelfde conclusies zou hebben dan het eerdergenoemde onderzoek in Duitsland: een groot deel van de bevolking is van mening veranderd door de verhalen uit Japan. Het zou heel goed kunnen dat dit deel zorgt voor een meerderheid tegen kernenergie.

Dit laatste klinkt Liesbeth van Tongeren waarschijnlijk als muziek in de oren: een meerderheid zal ‘tegen’ stemmen bij het referendum, en er zal voor altijd een einde worden gemaakt aan de plannen voor de tweede centrale bij Borssele. Welke vraag ze zichzelf echter wel zou moeten stellen is of ze de discussie wel op deze manier wil winnen. Het volk heeft over het algemeen weinig verstand van kernenergie. Zij zal zich laten leiden door emoties, die haar door de verhalen uit Japan naar een stem ‘tegen’ zal drijven. Ik hoop dat Van Tongeren beseft dat zij op deze manier, bedoeld of onbedoeld, de situatie in Japan ‘misbruikt’ om de discussie te winnen. Dit is vrij schandalig, als je het mij vraagt.

Ik hoop dat Liesbeth van Tongeren zich bedenkt en de plannen voor dit referendum laat varen. Een onderwerp als kernenergie, gesymboliseerd door de bouw van een tweede centrale, is te belangrijk om beslist te laten worden door emoties en de waan van de dag. Helemaal niet als deze waan veroorzaakt wordt door een ramp die aan duizenden het leven heeft gekost.

Pieter Kos, fractievoorzitter GroenLinks Leiden
Willem de Gelder, student Politicologie en lid van GroenLinks/De Linker Wang

 

 

Dit stuk is tevens verschenen op Joop.nl:
http://www.joop.nl/opinies/detail/artikel/van_tongeren_misbruikt_situatie_in_japan/

Een ingekorte versie van dit stuk is verschenen in dagblad Trouw (2 april 2011):
http://www.trouw.nl/tr/nl/4332/Groen/article/detail/1869672/2011/04/03/Kernenergie-is-te-complex-voor-een-referendum.dhtml

Nut en noodzaak van kernenergie staan net als 25 jaar weer stevig ter discussie na een ernstig ongeluk in een kerncentrale. Net als in het midden van de jaren '80 raakte kernenergie de afgelopen jaren steeds meer geaccepteerd, maar de gebeurtissen in Japan lijken dat hernieuwde vertrouwen weer een stevige dreun te hebben gegeven. Of u dat nu onkies vindt of niet, het debat over de wenselijkheid van atoomstroom staat weer op de agenda.

Los van de vraag naar mijn persoonlijke voorkeur lijken er twee houdbare posities in dit debat te zijn. Aan de ene kant staan tegenstanders die kernenergie afwijzen vanwege veiligheids- en afvalproblemen en omdat het een transitie naar echt duurzame energieopwekking alleen maar tegen zou houden. Aan de andere kant staan voorstanders die wijzen op de relatief geringe CO2-uitstoot van kernenergie, olie-afhankelijkheid en beargumenteren dat de risico's van kernenergieproductie en opslag van radioactieve materialen goed hanteerbaar zouden zijn. Tegenstanders willen zo snel mogelijk af van kerncentrales, voorstanders willen graag nieuwe centrales bouwen, waarbij zij er (terecht) op wijzen dat deze veiliger zijn dan oude centrales. Diezelfde voorstanders zouden dan overigens ook moeten beargumenteren dat oude centrales moeten worden vervangen, in plaats van steeds langer opengehouden.

De slinger van de publieke opinie zorgt er echter voor dat geen van beide keuzes echt wordt gemaakt. De kerncentrale in Borselle zou in 2004 gesloten worden, maar een volgend rechts kabinet draaide dit besluit terug. In Duitsland tot voor kort precies hetzelfde verhaal. Aan de andere kant maken ernstige incidenten als dat in Japan het ook zeer lastig om de handen op elkaar te krijgen voor nieuwe centrales. Het resultaat is dat de status quo regeert: we zitten opgescheept met een draak van een compromis. Relatief veel oude centrales die steeds maar niet gesloten kunnen worden en dus steeds maar weer worden opgelapt.

Er is behoefte aan een lange-termijnvisie die over een langere periode consequent wordt uitgewerkt. Die visie moet op lange termijn uitmonden in een volledig duurzame energievoorziening. Als kernenergie daar (in de transitieperiode) deel van zou uitmaken - liever niet - dan wel op een moderne manier. Als we onszelf veroordelen tot de status quo, bewijzen we onszelf en de toekomstige generaties allerminst een dienst.

Schitterend wat een feest in Egypte!!
Het volk heeft gewonnen!
Eergisteren was er nog een domper, Mubarak verzon nog een laatste list, maar gisteren was het dan toch zover: Groot Volksfeest!
Grote en kleine gebeurtenissen lijken soms beetje op elkaar.
CO2 opslag in het Noorden, zo zal waarschijnlijk Verhagen maandag bekend maken gaat niet door. Dat betekent groot feest in Drenthe.
Vorige week was Verhagen ook in het Noorden, zoals een groot leider wil overkomen, om te luisteren. Verhagen zou spoedig beslissen. Waarschijnlijk heeft hij al lang besloten dat het niet doorgaat, om zo toch het CDA imago, vlak voor 2 maart, nog iets op te poetsen. Het CDA heeft geen dictators, wij luisteren enz. enz.
Ik kan het niet laten deze zaken te vergelijken, al is het van een totaal andere orde. Het luisteren naar wat de burgers willen schijnt langzamerhand toch door te dringen.
MAAR...
...altijd een maar, want net zoals in Egypte vraagt iedereen zich af, en wat gaat er nu gebeuren?
Het CDA, dit Kabinet laat dan wel de CO2 opslag los, maar niet de kolencentrales en er komt zelfs kernenergie bij.
Word wakker! Ga nu eens echt luisteren!!
Vanochtend in de pers dat een 50 tal hoogleraren zich tegen de bouw van kolencentrales verzet. De hoogleraren praten met Energiebedrijven. Wereldwijd worden steeds meer plannen voor kolencentrales afgeblazen, maar Nederland wil doorgaan.
Ik kan me nog herinneren, met kinderwagen en al op het Malieveld, Nederland was massaal opgekomen om te protesteren tegen kernenergie....
Niet zoveel als in Egypte, het plein is ook wat kleiner, maar luister nu eens echt!!

Op 12 januari 2011 schrijft VVD kamerlid René Leegte in de Volkskrant: “Het is tijd om te stoppen met het bang maken van mensen voor een klimaatcatastrofe, kwaadaardig CO₂, en verderfelijke kernenergie zonder met goede oplossingen te komen.” Ik ben benieuwd naar zijn kritiek op tegenstanders van kernenergie. Wat bedoelt Leegte daar precies, of wat zou hij kunnen bedoelen? En wat is in dat licht een verstandige strategie voor Groenlinks? Speciaal: doen we er verstandig aan om kernenergie als onveilig te betitelen?

Volgens mij zou Leegte drie dingen kunnen bedoelen. Het eerste ligt het meest voor de hand; het tweede en derde is meer gesuggereerd, maar niet minder belangrijk. Ten eerste beticht Leegte tegenstanders van bangmakerij. Groenlinks, bijvoorbeeld, stelt op haar website dat kernenergie onveilig is vanwege het giftige en radioactieve afval. Iemand die zich een realistisch beeld vormt van een ongeluk met afval zal iets van angst voelen. Er zit dus wel iets van bangmakerij in deze argumentatie. Maar dat is natuurlijk niet wat Leegte bedoelt. Hij bedoelt dat mensen een overdreven angst wordt aangepraat, door een overspannen inschatting van de veiligheidsrisico’s te geven. Kortom: de kritiek luidt dat het publiek gewonnen wordt op basis van een misplaatste angst, en niet op basis van alleen goede redenen.

Ten tweede zou Leegte ook kunnen bedoelen dat deze bangmakerij de mensen het zicht op andere overwegingen ontneemt. Angst is een slechte raadgever, omdat angst het nadenken bemoeilijkt. Ten derde zou Leegte kunnen bedoelen dat de tegenstanders nog een truc uithalen, of in ieder geval voorbereiden. Namelijk door – na de mensen eerst bang gemaakt te hebben – als volgt te argumenteren: “De risicoperceptie onder het publiek is hoog. En mede omdat een positieve publieke opinie een voorwaarde vormt voor een nieuwe kerncentrale, moeten we geen nieuwe centrale accepteren”. Kortom, eerst maak je de mensen bang en vervolgens wijs je op het gebrek aan draagvlak, zo gaat de kritiek.

Is Leegte’s kritiek, zo opgevat, terecht? Het zal Leegte niet meevallen om zijn punten hard te maken, evenmin als het mee zal vallen om aan te tonen dat Leegte ongelijk heeft. Het laat zich moeilijk vaststellen hoeveel angst redelijk is (of overdreven), of in welke mate de emoties de discussie vertroebelen (of juist verrijken), of in hoeverre het verzet tegen kernenergie ingegeven is door tegenstanders (dan wel authentiek is). Alleen de discussie over de risico’s en de toelaatbaarheid ervan lijkt me echt de moeite waard: van de beschikbare alternatieve energiebronnen moet het publiek een duidelijk overzicht hebben van voor- en nadelen, inclusief de risico’s van kernenergie en CO₂-opslag, de economische gevolgen die je kunt verwachten, e.d.

Hoe dan ook, gezien de overtuigingskracht van Leegte’s bangmakerijkritiek, en van de twee wat boosaardige suggesties die ermee samengaan, is het verstandig om in het verzet tegen kernenergie niet te zwaar te leunen op de veiligheidsrisico’s, in ieder geval niet zonder een beroep te doen op gerenommeerde experts. In plaats daarvan kun je beter de nadruk blijven leggen op de voordelen van wind, zon en biomassa – aangevuld met kolen en CO₂ afvang. Zoals Groenlinks dat doet op haar website. Dat is geen beroep op angst, maar op het vertrouwen dat mensen stellen in duurzaamheid. Misschien hoeven we Leegte en de zijnen zelfs niet tegen te spreken als ze kernenergie ‘veilig’ noemen, om toch op ons punt te blijven staan.

Vanavond wordt in Groningen een discussiebijeenkomst gehouden over het
te kiezen standpunt van Groenlinks ten aanzien van de rol van CCS in de
duurzame energie voorziening (inclusief de opslag van Co2 onder bewoond
gebied)

Alle leden van Groenlinks in Groningen, Friesland en Drenthe zijn van harte welkom en konden zich hiervoor vooraf aanmelden wat ik dus ook gedaan had. Persoonlijk ben ik felle tegenstander van ondergronds CO2 opslag en zal daar dus ook zeker tegen stemmen.

Het CCS verhaal kende ik minder goed, afgelopen weken had ik mij daar wat meer in verdiept en ben geneigd ook daar tegen te stemmen. Zomaar ergens tegen stemmen doe ik niet, wil uitleggen het hoe, wat en waarom en daarbij alternatieven aandragen.

De eerste uitnodiging kreeg ik al vanuit mensen van GroenLinks Groningen, waarmee ik samen gedemonstreerd had tegen de kolencentrales aan de Eemshaven eerder dit jaar. Voor mijzelf had ik natuurlijk hen verhaal met hen prachtige windmolenpark weer op een rijtje gezet.

1 van de 'geruchten' destijds waren dat dat huidige windmolenpark al teveel stroom leverde, zowel de stroom leidingen naar energie centrale en de energie centrale zou dat niet aankunnen. Afgelopen week had ik hierover navraag gedaan en kreeg een mooi Gronings gedicht die al mijn vragen bevestigden (ga nog navraag doen of ik deze op mijn blogspot mag plaatsen met bron vermelding).

Vind deze discussiebijeenkomst met o.a. Bas Eickhout compliment waardig en zelf hoop ik met o.a. mijn inbreng Bas Eickhout op andere gedachten te brengen. Anderzijds vrees ik gewoon dat Bas Eickhout zelf ook weinig keus heeft en daarom wel over moet gaan tot zo'n in mijn ogen eng voorstel.

Het huidige kabinet heeft wel een stukje duurzaamheid omtrent milieu in hen agenda staan, zover ik het nieuws volg heeft o.a. het CDA aangegeven dit op te kunnen lossen met Kern Energie omdat dat minder vervuilend zou zijn (de VVD zal daarover wel hetzelfde denken).

Binnen Nederland wanneer ik zou moeten kiezen tussen het een of ander, zou ik het CCS verhaal kunnen ondersteunen in plaats van Kernenergie waarop het misschien uiteindelijk op uit zou kunnen komen. Mocht dat het geval zijn haal ik mijn spandoeken uit de kast, trek ik vaker mijn mooie T-shirt aan waarvan ik er intussen 2 heb en zal ook snoei hard actie gaan voeren.

Zie agenda:

Aanvang 19.30 uur (zaal open 19.00 uur)

Programma
19.30 Welkomswoord door Pieter van Niekerken, voorzitter provinciaal bestuur GroenLinks Groningen

19.35 Inleiding thema door Herman Folkerts, lid partijraad voor Groningen

Eerste peiling onder aanwezigen: voor of tegen CCS?

19.45 Bas Eickhout, lid van het Europees parlement en voorstander van het gebruik van de afvang en opslag van CO2

20.05 Egbert Brons, Voorzitter van de Stichting Co2ntramine (het platform tegen CO2 opslag onder Noord Nederland) tegenstander van CCS

20.25 Pauze
20.45 Discussie o.l.v. Partijvoorzitter Henk Nijhoff
21.30 Tweede peiling onder aanwezigen: zijn mensen van mening veranderd?
21.45 Conclusies
22.00 afsluiting

Over mijzelf:

1. Kernenergie is onbespreekbaar op mijn adres, de afval die die zooi creëert is niet afbreekbaar en daarmee zadelen wij onze kinderen of kleinkinderen op. Daarnaast is dat spul levens gevaarlijk! Er zal maar een klein natuur rampje plaats vinden of een dom terroristje voorbij fietsen waardoor de kerncentrale of opslag plek voor kernenergie beschadigd raakt. Dag Nederland of mensen die in die regio's wonen sarcastisch uitgedrukt.

2. Kolencentrales, Wie willen wij vergassen? De longen van planten, dieren en mensen maar even lekker gaan asfalteren? De mens kan niet zonder natuur, volgens mij heeft een ieder dat geleerd bij biologie les 1!

3. Ondergronds CO2 opslag, de mens krijgt al last van etter spetter wanneer er iets vreemds of vervuilends in hen lichaam zit... De aarde slaat een keer terug wanneer wij zo door gaan.

4. Naar aanleiding van de demonstratie tegen kolencentrales binnen de Eemshaven had ik 2 maal een filmpje gemaakt en geplaatst op youtube, beiden had ik verwijderd, de nieuwste plaats ik nu weer even opnieuw. Een 'akelig' Hardcore filmpje waarbij je snoei harde beats hoort, akelige plaatjes te zien krijgt en bij de mooie zang en melodieën de goede alternatieven. Tussen de goede alternatieven verschijnt 1 plaatje in beeld die ik zelf ook niet vertrouw. Je boord daarin 2 gaten in de grond... Het eerste gat wordt heel diep geboord en die buis wordt heet, het tweede gat minder diep en die buis blijft koud.. Dat zou energie op kunnen wekken... Dat doet mij sterk denken aan het puisten verhaal wat ik eerder in deze blog omschreven had (zie 2.44 in onderstaande filmpje).



Vanavond word het een nuttige avond voor mij met oog op de toekomst, daarnaast ook vrij leerzaam omdat kritiek uiten mag en kan!

De donkere wolken die in mijn hoofd zijn samengepakt na het lezen van het regeer en gedoogakkoord, zijn nog niet helemaal verdwenen. Maar vanaf 17:00 uur vandaag heb ik een PVC-vrij-weekend. Pas maandag kijk ik weer even of weldenkende mensen dit echt menen.

Het PVC-kabinet lekt alleen maar maatregelen waar mensen met een groen en links hart van gruwelen. Maar ze zijn ook erg "grappig".

Zowel bij de stemwijzer als bij het kieskompas kom ik het dichtst bij GroenLinks uit. Volgens het kieskompas ben ik iets linkser en iets eurofieler. Bij beide is de op een na meest overeenstemmende keuze D66. Dat komt vooral doordat ik nogal eurofiel ben. En nogal liberaal. Op economisch terrein sta ik vrij ver van D66 af.

Het vreemdst vind ik dat ik het volgens de stemwijzer met D66 eens schijn te zijn over kernenergie. Stelling 15 luidt: "De opslag van kernafval is veilig genoeg om de bouw van kerncentrales in de EU te stimuleren." Uit het verkiezingsprogramma van D66: “D66 sluit kernenergie niet bij voorbaat uit, aangezien deze vorm van energieopwekking een minimale schadelijke uitstoot heeft en daarmee een goede transitiebrandstof kan zijn. Een verantwoorde opslag van radioactief afval is voor D66 echter een voorwaarde voor uitbreiding van het aantal kerncentrales.” Dat ze net als ik het oneens zijn met de stelling, verrast me dan ook een beetje. Ze zetten immers de deur wel een beetje open.

Kijk, als we een oplossing vinden voor het afval, voor de gevaren, dan kan kernenergie een optie zijn. Maar de gedachte dat we het afvalprobleem binnen nu en vijf jaar oplossen vind ik getuigen van een naief geloof in technologische vooruitgang. Als, als, als…. Zolang dat niet het geval is, leidt die discussie echt alleen maar af van het feit dat we nou eens echt flink moeten gaan investeren in werkelijk duurzame, hernieuwbare (uranium raakt op) energie zoals zon en wind.

Kies dus voor een Green Deal en teken de petitie! En ik zal niet stemmen op D66…