725 blogs heb ik geschreven in de laatste vijf jaar. Dat is wel heel veel. Wat is de centrale boodschap? Wat zijn de beste stukjes? Ik schrijf over vier (aan elkaar gerelateerde) onderwerpen: GroenLinks, Nederlandse politiek, politieke filosofie en politieke fictie. In mijn ogen heb ik daar wel een consistente lijn in: vanwege mijn eigenzinnige links-liberale politieke filosofie voel ik me verbonden met de progressief-linkse partij GroenLinks die een bijzondere plek in het politieke landschap heeft. De vijf artikelen met een (*) worden bijzonder aangeraden.

1. GroenLinks
GroenLinks is gevormd als een fusie van de links-socialistische dissidentenpartij PSP, de proto-groene PPR, de communistische emancipatiepartij CPN en de progressief-Christelijke EVP. GroenLinks lijkt ideologisch sterk op de PPR, maar heeft veel oud-PSP’ers in zijn gelederen, heeft een vergelijkbare ontwikkeling doorgemaakt als de Deense PSP en heeft een vergelijkbare partijcultuur als de PSP. Van de CPN is weinig zichtbaar. De naam GroenLinks was een compromis tussen de PPR-leden die een vernieuwende groene beweging wilden vormen en de PSP-leden die machtsblok links van de PvdA wilde vormen. Het groene profiel van GroenLinks was deels een strategische zet (* – luister ook naar dit debat op radio 1). Het progressieve profiel dat GroenLinks zich in de laatste jaren heeft aangemeten staat in spanning en in lijn met de vrijzinnig-Christelijke en links-socialistische traditie waar GroenLinks uit voorkomt. Het progressieve profiel van GroenLinks is deels gekomen door een veranderende politieke realiteit, maar is ook aangemeten om GroenLinks een geloofwaardige coalitiepartner te maken. De opvallendste draai: GroenLinks was de grootste tegenstander van Paars maar nu de partij van Paars+.

De discussies binnen GroenLinks gaan vaak over samenwerking met andere linkse partijen, terwijl andere partijen niet noodzakelijkerwijs met GroenLinks willen. GroenLinks is een van de weinige groene partijen in Europa die nog niet heeft geregeerd. En hoewel, GroenLinks nog nooit aan de macht geweest is, zijn de schandalen van de laatste jaren, schandalen van de macht. GroenLinks moet niet gaan regeren met CDA, VVD en D66 of toch wel?

GroenLinks wordt soms verweten een moraliserende elitepartij te zijn, dat lijkt me niet het geval: GroenLinks is een radicale systeempartij (*). Ik heb het GroenLinks-prisma ontwikkeld om na te denken over de positionering van GroenLinks op verschillende onderwerpen: democratie, kunst, sport en veiligheid. GroenLinks moet haar Kamerleden balanceren tussen groene Europarlementariers, tolerante Senatoren en linkse Tweede Kamerleden.

GroenLinks moet zich niet richten op het electorale midden. GroenLinks is uitgesproken sociaal, tolerant en groen, maar op ieder van die onderwerpen niet de meest uitgesproken partij. GroenLinks moet zich als groene partij profileren en niet als tolerante partij. GroenLinks moet meer oog hebben voor de dagelijkse problemen van gewone mensen.

In de politiek worden, de cruciale beslissingen genomen door de mensen achter de schermen en daar lijkt politiek verdacht veel op het echte leven.

2. Politiek
Het Nederlandse politieke landschap is aan verandering onderhevig: wat ooit links was, is nu rechts en vice versa. Maar die analyse is misschien iets te simplistisch: er ontstaat een nieuwe tegenstelling over economische en Europese onderwerpen tussen progressief en populistisch, terwijl de links/rechts tegenstelling steeds meer gaat over culturele onderwerpen (naast economische en ecologische) (*). En juist progressieven moeten kiezen tussen links en rechts. Dat populisme is niet nieuw: zowel de sociaal-democraten als Christen-democraten hebben hun wortels als populistische bewegingen.

3. Politieke filosofie
Centraal in mijn politieke filosofie staat het socratische idee van aporeia. De erkenning dat we fundamentele kennis missen. Ik noem mijn filosofie daarom ook wel epistemisch liberalisme: omdat we het niet eens zijn wat het goede leven is, moeten we kiezen voor een neutrale overheid (*); omdat er inkomen is dat niemand verdiend heeft, moeten we kiezen voor verdelende rechtvaardigheid (*); en omdat we het niet eens zijn over wat rechtvaardig is, moeten we kiezen voor een democratische overheid. Dat idee van aporeia moet ik wel iets nuanceren als ik geloof in mijn eigen ethische normen.

Op culturele thema’s ben ik uitermate liberaal: juist omdat godsdienst meer is dan een mening, hecht ik aan godsdienstvrijheid en daarom ben ik bijvoorbeeld voor het verbod op ritueel slachten, maar juist tegen een verbod op het rijden door rouwstoeten. Als liberaal ben ik skeptisch over een idee als de ‘ontspannen samenleving‘, omdat dit utilisitsch en niet liberaal is.  Paternalistisch optreden van de overheid is alleen maar gerechtvaardigd om individuele vrijheid te vergroten. Zo zijn herkenbare homoseksuele rolmodellen goed voor homo-emancipatie. We moeten oppassen voor diegenen die ons met kleine stootjes de juist kant op willen sturen, want wie bepaalt waar heen we gestuurd worden? Ook op sociaal-economische onderwerpen, moet neutraliteit uit het uitgangspunt zijn.

Ik beschouw mijzelf als heel links, maar ik ben daarom tegen het minimumloon, tegen het aanpakken van topinkomens en tegen kunstsubsidie (daarover heb ik niet altijd even subtiel geschreven). Ik ben voor privatisering van de publieke omroep, van het onderwijs (dat moet overigens gericht worden op individuele ontplooing) en van de zorg. Al die (links-)liberale verhalen ten spijt, betekent dat niet dat ik me niet ook verbonden voel met het socialisme. Want uiteindelijk zijn socialisten consequente liberalen.

 

Ook milieubeleid is uiteindelijk liberaal gerechtvaardigd, dat geldt zeker voor dierenrechten. Overheidsingrijpen is voor milieubescherming wel noodzakelijk, daarbij zou ik kernenergie niet uitsluiten.

Ik heb de laatste tijd ook geschreven over veiligheid: ik vind straffen vanwege vergelding barbaars en zie meer in herstelrecht en in grotere openbaarheid van het strafproces. Als liberaal ben ik een groot voorstander van liberale democratie en dus tegen radicale democratie (en dat zou GroenLinks ook moeten zijn).

Het is filosofisch toch het leukste om een verhaal van iemand anders uit te pellen en de interne contradicties weer te geven: neem Dick Pels over het basisinkomen of Rutger Claassen over de consumptiemaatschappij. FIlosofisch gezien heb ik niets met Nietzsche, die wel hecht aan vrijheid, maar niet aan gelijkheid en met mensen die vinden dat je alles correct moet spellen.

4. Politieke fictie
Ik vind politieke fictie fascinerend. Ik onderscheid hierbij drie genres: science fiction, wat een mogelijkheid geeft tot social science fiction het uitwerken van politieke utopieen. Mooi gedaan in Star Trek: Deep Space Nine. Politiek drama, wat de mogelijkheid geeft om politiek achter de schermen te laten zien. The West Wing kwam wel heel dicht bij de werkelijkheid. En alternative history: een kleine stap had de geschiedenis van GroenLinks een heel andere kant op kunnen sturen.

En als we het dan toch over fictie hebben, minder politiek, maar niet minder geniaal, Wes Anderson: “When one man, for whatever reason, has an opportunity to lead an extraordinary life, he has no right to keep it to himself“

‘Legale mensen’ is een project, opgestart door DWARS, GroenLinkse jongeren. Door middel van filmpjes, artikelen en informatie wil DWARS een meer positieve toon geven aan het debat over migratie. Belangrijk is daarbij dat er aandacht is voor het perspectief van de mensen die de moed hebben om hun land te verlaten. Het eerste deel van het [...]

Vorige week werd het boek Islamofobie en discriminatie gepresenteerd. Het boek van onderzoeker Ineke van der Valk is één van de eerste Nederlandse wetenschappelijke studies naar islamofobie. Het boek werd geschreven in opdracht van het Euromediterraan Centrum voor Migratie en Ontwikkeling (Emcemo). Het biedt een toegankelijk overzicht van de theorievorming rond islamofobie en schetst de [...]

Vorige week werd het boek Islamofobie en discriminatie gepresenteerd. Het boek van onderzoeker Ineke van der Valk is één van de eerste Nederlandse wetenschappelijke studies naar islamofobie. Het boek werd geschreven in opdracht van het Euromediterraan Centrum voor Migratie en Ontwikkeling (Emcemo). Het biedt een toegankelijk overzicht van de theorievorming rond islamofobie en schetst de [...]

Speervanger is Terug!

Een rampzalig verlopen migratie van de servers van web-log.nl heeft ervoor gezorgd dat Speervanger vanaf eind augustus tot begin december off-line was. Bezoekersaantallen daalden in een klap tot nul, terwijl daarvoor gemiddeld 10.000 bezoekers per maand korter of langer langs wipten op Speervanger. Alle afbeeldingen zijn zoek geraakt, veel interpunctie en opmaak is nog in de war, maar ik zal de komende tijd dat zo goed en kwaad herstellen als mogelijk.

Of ik weer ga bloggen is de vraag. Onderwerpen te over, maar eerst maar eens vaststellen of het heilige vuur terugkeert. Ben veel aan het fotograferen de laatste tijd, kijk maar eens op mijn Flickr-fotosite.

Je kunt ook op de banners hieronder klikken

Een duurzame samenleving waarbij recht wordt gedaan aan zowel de ecologische, sociale als economische dimensies vraagt om concrete lokale keuzen die ontegenzeggelijk als tegendraads worden beschouwd. Er is meer ‘maakbaar’ aan je samenleving dan je denkt. Je kan kiezen, voor een sociale economie, zinvolle werkgelegenheid, een cradle to cradle samenleving, duurzame landbouw, een gezonde sociale samenhang. De suggestie dat wij als lokale bestuurders, bedrijven en burgers slechts mee stromen in een autonome nationale en mondiale ontwikkeling is ideologie van de beste soort. Dagelijks wordt het tegendeel bewezen.

Jaren geleden las ik een studie van SHELL met de onschuldige titel van een meidenblad: TINA; There Is No Alternative. De studie gaf in heldere termen aan dat de hoofdlijn van ontwikkeling wel vast stond: meer concentratie van kapitaal en monopolie, vergroten van de rol van technologie, toename van de macht van internationale markten. Binnen dit scenario kon je nog wel kiezen tussen twee routes: Just Do It en Da Wo. Als mondiale speler hadden de scenario makers van SHELL wel door dat het individualistische ‘westen’ een andere route zou volgen dan het collectief gestructureerde ‘oosten’. Maar in de kern was de boodschap simpel: er is geen alternatief.

Eindige ontwikkeling

Is dat werkelijk zo? Is de huidige ‘groei-economie’, die van korte termijn opportunisme en afwenteling op toekomstige generaties werkelijk het enige alternatief. Zoals publicist Jos van der Schot laatst in het dagblad Trouw stelde: “de huidige economie kent twee voedingsbronnen: de geldpers van de banken en (eindige) natuurlijke grondstoffen in de aarde. De geldpers produceert vooral schuld, schuld van mensen, bedrijven en staten aan banken; het gebruik van grondstoffen gaat ten koste van de voorraad en holt ons ecologisch kapitaal uit”.

Perverse neigingen in economie en taal

Vandaag las ik dat in Rotterdam bijstandgerechtigden de Poolse en Hongaarse migratie-arbeid in de kassen zullen vervangen. De werkgevers zijn nu de bepalende klanten geworden, niet meer de werkzoekenden, aldus de PvdA wethouder. Interessant hoe antwoorden gevonden worden in een eindige oplossing van een schaalvergrotend bedrijfsleven die arbeid als noodzakelijk kwaad accepteert. Een tijdelijke oplossing tot de automatische komkommer of tomatenplukker is uitgevonden of de hele sector verhuizen zal. Dat huis van werkgelegenheid voor de meest kwetsbare groep is op drijfzand gebouwd. En dan gaan we, met de Wet Werken naar Vermogen in de hand en de rode roos in de borstzak deze groep naar de meest riskante hoek van de markt jagen?

Hetzelfde zien we met grondstoffen gebeuren. De visserijsector vist met overheidssteun zijn eigen visgronden leeg. We eten letterlijk onze toekomst op. Zoals Jos van der Schot constateert, investeren we overheidsgeld in de uitputting. In de landbouw steken we overheidsgeld in uitputting van watervoorraden en erosie van vruchtbare bodem, in de energiesector geven we meer overheidsgeld uit aan vervuilende fossiele centrales dan aan schone duurzame energie en vervuilend transport kan rekenen op een fiscale balans.

Maakbaar lokaal alternatief

Dat kan dus anders. De energiesector maakt dat wel heel duidelijk. Schaf subsidies af, haal de scheve energiebelasting er uit en zon en wind winnen het van kolen, olie en kernenergie. Als overheid kan je je vervolgens concentreren op het begeleiden van processen die er toe leiden dat je lokale economie hiervan de vruchten plukt: door zelf energie op te wekken en lokale fondsen te creeeren uit de winsten versterk je structureel werkgelegenheid, bouw je aan sociale samenhang en stimuleer je innovatie. Zo maakbaar is dit!

Maar ook andere thema’s laten sterke paralellen zien: Ons wonderlijke rioleringsstelsel dat schoon water vervuilt via de meest ineffciente toiletpotten om vervolgens dit mengsels over tientallen kilometers weg te pompen naar een rioolwaterzuivering bij de IJssel. De waardevolle grondstoffen en warmte raken we kwijt. Sterker zelfs, we pompen er energie in om dit materiaal ons grondgebied uit te krijgen! En daar betalen we goed geld voor. Als je dat geld nu investeert in lokale systemen die grondstoffen en energie lokaal hergebruikt. Ook dan stimuleer je structureel werkegelegheid en innovatie.

Afval is natuurlijk ook zo’n onderwerp. Slechts 10% van het huidige afval in onze grijze bakken is nog niet herbruikbaar. De rest zouden we gescheiden kunnen aanleveren. Een belangrijk deel kunnen we lokaal of regionhaal opwerken naar fracties waarmee we geld kunnen verdienen. Met de rendementen kunnen we bijdragen aan preventie. Samen met toeleveranciers en winkeliers zorgen dat er minder verpakkingsafval komt. Moet het Rijk wel mee doen, door het statiegeld niet af te schaffen.

Duurzaam renoveren in de bestaande bouw levert een structureel antwoord op. Leidt tot lagere woonlasten, lagere emissies, hogere werkgelegenheid en innovatie. Ja, probleem is het financieren van dit systeem, zoals een aannemer me laatst vertelde. We financieren onze kwetsbare banken met tientallen miljarden en zijn niet in staat het investeringskapitaal voor duurzame renovatie bij elkaar te krijgen terwijl we weten dat het rendement zeker is? Veel van de investeringen schrijf je over 40 jaar af terwijl de energielasten jaarlijks zeker met 5% zullen toenemen. Helder toch, hier is ruimte voor een zakelijke aanpak waar institutionele investeerders en bewoners/eigenaars elkaar kunnen vinden.

Sterke lokale economie

De lijst van opties kan nog veel langer. Tegenover het TINA van SHELL staat een sterk lokaal alternatief. Dat organiseer je niet van bovenaf, maar bouw je van onderop. De komende jaren is dat de uitdaging voor het lokaal bestuur, ook in Lochem. Dan hebben we het over een arbeidsintensieve, creatieve en cultuureigen bedrijvigheid die onze samenleving zonder meer kan vullen. Financieel is dat geen probleem. Want dit brakke schip van onze huidige economie verliest zoveel geld, grondstoffen en kennis aan die mondiale economie dat het dichten van deze lekken een onmiddellijk drijfvermogen geeft. Dat biedt de ruimte en kracht om werkelijk die lokale duurzame economie op te bouwen.

Een mooie uitdaging, zo voor het nieuwe jaar.

Het Huis van de Vrijheid, het nieuwe boek van Leidse filosoof Rutger Claassen is een van de meest moedige filosofische poging die ik ken: het uitwerken van een consistent politieke filosofie gebaseerd op autonomie, aan de hand van actuele casussen. Het is daarmee een filosofisch werk dat zich relevant maakt voor de politiek van vandaag. Ik wil in de komende blogs naar dit boek kijken.

Filosofen laten graag groepen mensen die op eilanden stranden. Dat geeft altijd een prachtig moment om een nieuwe samenleving in kaart te brengen, zonder gevestigde belangen en oude instituties.

Claassen geeft een mooi voorbeeld in Het Huis van de Vrijheid om te laten zien waarom arbeidsmigratie onrechtvaardig is. Een schip breekt op zee in tweeën en de twee helften komen op de verschillende kanten van een eiland aan. In de ene helft van het schip zaten met name de matrozen. Deze mensen weten van aanpakken. Deze sterke mensen stichten al snel een goed werkende samenleving. Op de andere helft van het schip zaten de meeste passagiers: rijke mensen die niet weten wat hard werken is. Zij weten veel minder goed het beste uit het eiland te halen. Als de twee groepen elkaar na vijf jaar op het midden van het eiland ontmoeten (het is een groot eiland), is het duidelijk waar het beter toeven is: de matrozen die weten wat hard werken is zijn er veel beter aan toe dan de passagiers die niet weten wat hardwerken is. De matrozen die nog tussen de passagiers zaten willen naar de andere helft van het eiland toe: daar zien ze veel meer perspectief. Claassen is hier tegen: dat zou de economie van de arme helft alleen maar verzwakken. Zo laat Claassen zien waarom een liberaal (of eigenlijk een“liberal nationalist”) tegen grote arbeidsmigratie is: dat levert een braindrain op in arme landen.

Ik vind dit een uitermate verhelderend voorbeeld: want volgens mij is het heel duidelijk wat er moet gebeuren. Een van de links-liberale principes die Claassen onderschrijft is dat onverdiende verschillen inkomen eerlijk gedeeld moeten worden. Als ik geboren ben met het vermogen om hard te rennen, en iemand anders is vanaf zijn geboorte gehandicapt, dan moet ik een gedeelte van mijn prijzengeld dat ik verdiend heb met rennen delen met de ander: het is dom geluk dat ik geboren ben met rennersgenen en een ander gehandicapt geboren is.

Dit geldt ook voor de twee gestrande groepen: als er aan een kant door dom geluk alle mensen zitten die door no fault of their own, het meeste uit het eiland kunnen halen, dan moeten zij hun welvaart delen met de andere mensen die door no fault of their own minder uit het eiland kunnen halen. Politiek gesteld: de vraag van (on)rechtvaardigheid van arbeidsmigratie valt in het niet bij de vraag van de (on)rechtvaardigheid van mondiale inkomensverschillen. Ik werk hard, maar toch heb ik een groot deel van mijn rijkdom te danken aan het bestaan van allerlei instituties hier in Nederland waarvoor ik niets heb hoeven doen. Het is niet genoeg dat ik belasting betaal om deze instituties in stand te houden. Dat deze instituties goed functioneren, is toch grotendeels een erfenis van 200 jaar democratisch zelfbestuur in Nederland.  In andere landen is er armoede omdat de instituties daar ontbreken die hier in Nederland voor mijn rijkdom zorgen. Er zijn onverdiende verschillen in inkomens. Wij hebben dus geen recht op een groot deel van onze rijkdom en zouden dat eerlijk moeten delen.

Claassen gelooft minder in zulk liberaal kosmopolitisme, omdat er geen internationale staat is waar burgers loyaal aan zijn. Alleen als zo’n staat met loyale burgers bestaat kan er inkomen verdeeld worden. Een gevoel van lotsverbondenheid en zelfs gemeenschapszin is een noodzakelijke voorwaarde voor solidariteit. Dit is de basis van liberaal nationalisme: een overheid met loyale burgers is noodzakelijk voor liberalisme en we kennen alleen een nationale staten waar dat zo is.

De vraag die Claassen onbeantwoord laat is hoe we om moeten gaan met de verschillen in inkomen die daar het gevolg van zijn. Claassen schrijft daar niet over, maar ik denk dat zijn links-liberale principes het lastig maken om niets aan die onrechtvaardigheid te doen. Nationale staten zijn noodzakelijk om mensen voor onverdiende verschillen in inkomen te compenseren, maar nationale staten zorgen voor onverdiende verschillen in inkomen. In die zin is volgens mij liberaal nationalisme zeer problematisch.

De migratie van mijn weblog is bijna voltooid, alleen mediadocumenten (foto’s, video’s en tekstdocumenten) zijn niet overgezet. Deze zal ik beetje bij beetje zelf weer bijvoegen.

Het inloggen is nu ook weer redelijk stabiel. Daarom zal ik een aantal publicaties die in de afgelopen vier maanden in De Gelderlander en op ArnhemDichtbij zijn geplaatst alsnog toevoegen. Daarnaast zal er ook nog een artikel over de gewetensbezwaarde ambtenaren verschijnen. Zie het maar als een alternatief en noodzakelijk (half)jaaroverzicht.

Het is artikel #9 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM): Je mag niet zomaar worden opgesloten, of het land uitgezet. Een prachtig streven van een evenzo prachtig document. De lidstaten van de nieuwbakken Verenigde Naties stelden het werk in de naweeën van de Tweede Wereldoorlog op. Om precies te zijn op 10 december 1948, vandaag 63 jaar geleden. De misdaden tegen de menselijkheid die plaats hadden gevonden, had de burger wereldwijd doen gruwen. Voortaan dienden de mensenrechten overal op de planeet actief te worden beschermd. Ook Nederland tekende. Maar houdt Nederland zich vandaag de dag nog wel aan de artikelen van het UVRM? Aan de hand van artikel 9 een casestudy.

Samen met de andere lidstaten van de Europese Unie en de Verenigde Staten nestelt Nederland zich keer op keer in de kopgroep van naties die andere landen wijst op het UVRM en hen beschuldigt van het verwaarlozen van de mensenrechten binnen hun grenzen. Gelukkig maar, want met de vrijheid en humaniteit is het in landen als Myanmar, Oeganda en Jemen inderdaad bijzonder slecht gesteld. Het is dus goed dat landen elkaar controleren op de uitvoering van het UVRM. De vaak kritische boodschap vanuit Nederland zou echter veel meer waarde hebben, als het zelf het beste jongetje uit de klas zou zijn.

En juist daar komt artikel 9 van het UVRM weer om de hoek kijken. Nogmaals: Je mag niet zomaar opgesloten worden, of het land uitgezet. Op het eerste gezicht lijkt Nederland zich netjes aan dit aspect van de verklaring te houden. Elke staatsburger heeft namelijk recht op een eerlijk proces en kan niet zomaar in de gevangenis verdwijnen. Daarnaast zijn er uitgebreide integratie- en uitzetprocedures om migranten, ogenschijnlijk, zo eerlijk mogelijk te beoordelen voor een verblijfsvergunning.

Als we wat dieper in de situatie duiken, blijkt echter dat ook Nederland zelf zich op een betreurenswaardig niveau bevindt, in ieder geval met betrekking tot artikel 9. Laten we het eerste deel van het artikel erbij pakken. Dat zegt dat niemand zomaar opgesloten mag worden. “Zomaar opgesloten worden” moet je interpreteren als opgesloten worden zonder de wet te hebben overtreden of daarvan verdacht te zijn. Wanneer het om asielzoekers gaat die geen verblijfsvergunning hebben gekregen, mensen die wij alledaags zonder gêne “illegalen” plachten te noemen, vindt het “zomaar opsluiten” op grote schaal plaats. Dat is zelfs staand beleid. Niet voor niets heeft Nederland meerdere detentiecentra waar “illegalen” in worden opgesloten als zij geen verblijfsvergunning hebben gekregen. Het gaat hierbij echter wel om volwassenen én kinderen die op geen enkele wijze de wet hebben overtreden. Illegaliteit is namelijk nog altijd niet strafbaar. Toch permitteert de Nederlandse staat zich deze mensen maandenlang het daglicht te ontnemen, met per dag slechts spaarzame momenten in de buitenlucht. Kortom, Nederland sluit dus jaarlijks wel degelijk mensen “zomaar” op, zonder dat zij misdrijven of overtredingen hebben gepleegd.

Ook het tweede deel van artikel 9 lapt Nederland aan haar laars. Dat je niet zomaar het land uit mag worden gezet dreigt ons land zelfs op meerdere manieren te gaan schenden. Allereerst verdwijnen de hierboven aangehaalde “illegalen” niet zonder doel in detentie- en uitzetcentra. Van daaruit worden ze namelijk weer uitgezet naar het land van herkomst: vaak landen waar de veiligheids- en leefsituatie uiterst penibel is. Deze mensen worden dus in contrast met het UVRM wel degelijk “zomaar” het land uitgezet. Ze zijn niets strafbaars begaan en worden teruggestuurd naar een land waar hen een zware toekomst wacht. De overheid dreigt het tweede deel van artikel 9 echter nog extremer te overtreden. Serieuze plannen worden door regerings- en gedoogpartijen geopperd om landgenoten met een dubbele nationaliteit de Nederlandse nationaliteit te ontvreemden op het moment dat zij wettelijk de fout ingaan. Wat houdt dit in? Staatsburgers met meerdere nationaliteiten kan in dat geval de Nederlandse nationaliteit “zomaar” ontnomen worden, om vervolgens “zomaar” het land uitgezet te worden.

De omgang met het UVRM door Nederland doet me sterk denken aan een passage in Mark Rutte is lesbisch van Raoul Heertje:

Vervolgens kunnen we zonder schuldgevoel naar de rest van de wereld wijzen. Dan wordt nog veel duidelijker dat wij zijn oké olé olé, wij zij oké olé olé, wij zijn oké, wij zijn oké, wij zijn oké olé olé olé.

Deze mentaliteit heerst inderdaad in Nederland. En veel van de mensenrechten worden inderdaad goed gerespecteerd en uitgevoerd. We mogen onze ogen alleen niet sluiten voor die rechten die wel in het gedrang komen. En artikel 9 is daar een goed voorbeeld van.

Artikel 9 is één van de meest vrijheidgaranderende opnames in het UVRM. Juist dit artikel zorgt ervoor dat mensen niet zonder eerlijke berechting opeens in het gevang kunnen belanden, omdat de staat ze uit de weg wil ruimen. Ook de asielzoekers zonder verblijfvergunning kunnen niet op deze manier door Nederland uit de weg geruimd worden. Pas als Nederland zelf alle opnames in het UVRM juist uitvoert, kunnen we zoals Heertje het noemt “zonder schuldgevoel naar de rest van de wereld wijzen”. Laten we daar hard aan werken.

Dit blog is onderdeel van de blogcyclus van DWARS, GroenLinkse jongeren over de Internationale Dag van de Rechten van de  Mens. De andere blogs zijn te lezen op http://goo.gl/4hHhi.  Dit blog is geschreven in samenwerking met Legale Mensen.

Vandaag begint de tweedaagse actie van DWARS Utrecht om de bewoners van Kamp Zeist een hart onder de riem te steken. Kamp Zeist is een detentiecentrum waar uitgeprocedeerde asielzoekers onder erbarmelijke omstandigheden moeten leven. De reden? Enkel het feit dat ze geen verblijfsvergunning hebben gekregen. Geen misdrijf gepleegd, geen overtreding begaan. Toch worden zelfs dan de internationale rechten van de mens in het uitzettingskamp  dagelijks met voeten getreden. DWARS Utrecht laat van zich horen!

De Utrechtse afdeling is al een langere periode bezig met de misstanden in Kamp Zeist. Zo organiseert ze thema-avonden over de omstandigheden in het uitzettingscentrum en is ze een van de belangrijke pijlers onder het “Legale mensen”-project van de overkoepelende organisatie DWARS, GroenLinkse jongeren. De Sinterklaasactie is de volgende zet van DWARS Utrecht om meer aandacht te vragen voor de problemen in Kamp Zeist.

Hoe ziet de actie eruit? De Utrechtse leden hebben in totaal 460 schoenen ingezameld, die het totaal aan uitgeprocedeerde asielzoekers in Kamp Zeist symboliseren. Tussen 13.30 uur vandaag en 18.00 uur morgen zullen deze geplaatst worden op het Neude. Alle voorbijgangers worden gevraagd om een paar schoenen te vullen met snoepgoed of een kleinigheidje, om zo enerzijds de bewoners van Kamp Zeist ook een beetje Sinterklaas te laten vieren. Anderzijds worden op deze manier geïnteresseerden op de hoogte gesteld van de vaak abominabele leefomstandigheden in het detentiecentrum.

Ben jij een dezer dagen in de buurt van Utrecht en wil jij de DWARS’ers en de bewoners van Kamp Zeist een handje helpen? Dat kan op meerdere manieren! Als je nog een paar oude schoenen over hebt, kan je die inleveren op het Neude en zal DWARS Utrecht ervoor zorgen dat ook deze gevuld worden voor de bewoners van Kamp Zeist. Geen paar schoenen over, maar wel vrijgevig? Geef dan een versleten paar schoenen nieuw elan, door er een Sinterklaascadeautje in te stoppen!

Help DWARS Utrecht mee van deze geweldige actie een topsucces te maken!

Lees voor meer info ook:                                                                                                 Elk mens is legaal!                                                                                                        Kamp Zeist, officieel: detentiecentrum Soesterberg

Vorige week vrijdag was de aftrap van het “Legale mensen”-project bij DWARS, GroenLinkse jongeren. Het is een omvangrijk en ambitieus project met een tijdspad van iets minder dan een jaar, waarin DWARS onder andere een talkshow en een documentaire zal produceren met als strekking: elk mens is legaal. Wij belichten de slepende discussie over asielzoekers en hun eventuele illegale verblijf in Nederland vanuit een elementair andere invalshoek. Volgens ons is geen enkel persoon waar dan ook op de wereld illegaal en moeten we het vraagstuk voortaan vanaf een humane kant benaderen. Niet geld, de economie of de angst voor het onbekende staan centraal, maar de medemenselijkheid wordt het uitgangspunt.

Sinds de kick-off is DWARS al hard op weg van het “Legale mensen”-project een groot succes te maken. Er is een kopgroep geformeerd die alles aanstuurt, de site www.legalemensen.nl is in opbouw en de eerste media tonen zich al zeer geïnteresseerd in het project. Zo publiceerde ik samen met mijn voorzitter van DWARS, Jojanneke Vanderveen, vanochtend een opiniestuk op de site van Wereldjournalisten. Als je verder leest, vindt je een samenvatting van dit stuk en de mogelijkheden die je hebt om aan te sluiten bij het “Legale mensen”-project!

Ingekorte samenvatting van het opiniestuk

Het is misschien wel hét debat van de 21e eeuw: hoe gaan we om met migratie? Anno 2011 wordt het debat overheerst door de vraag: worden wij er wel of niet blij van dat mensen hierheen komen? Er is echter een belangrijkere vraag, die nooit een rol lijkt te spelen in de discussie: wat beweegt mensen om hun thuisland te verlaten? Wat doet het met je om in een vreemd land te belanden, waar over je hoofd gesproken wordt over de vraag of je al dan niet gewenst bent? De menselijke kant van dit vraagstuk wordt vreselijk verwaarloosd. Dat moet veranderen.

De kern van het verhaal van Kanne is dat er een groot verschil is tussen de voorkeuren van kiezers zelf, tussen de positie die kiezers denken dat een partij heeft en de posities van partijen volgens hun programma. Kanne gaat uit van het kieskompasmodel. Dit onderscheidt een links/rechts tegenstelling en een conservatief/progressief tegenstelling. De grootste verschillen tussen partijen en kiezers zitten aan de rechterkant van het politieke spectrum. VVD, PVV, CDA en D66 kiezers schatten hun partijen allemaal op economisch gebied veel linkser in dan dat ze “daadwerkelijk” zijn. CDA, D66 en PVV zijn volgens hun eigen kiezers centrum-linkse partijen, terwijl deze partijen in hun programma’s rechtse voorstellen deden. Dit zorgt ervoor dat het regeringsprogramma van het kabinet-Rutte een rechts karakter heeft, terwijl dat volgens Kanne niet is wat kiezers willen.

Op links speelt deze tegenstelling ook: de afstanden zijn hier minder groot maar betreffen nu niet alleen maar de economische maar ook de culturele tegenstelling. GroenLinks wordt bijvoorbeeld door kiezers rechtser en conservatiever ingeschat dan dat ze daadwerkelijk is. Dat geldt voor bijna alle linkse partijen. Kiezers staan wel vrij dicht bij de positie die ze zelf een partij toedichten. Dit zorgt ervoor dat kiezers eigenlijk allemaal clusteren in de links-conservatieve hoek, terwijl partijen verdeeld zijn tussen links-progressieven en rechts-conservatieven.

Who is to blame?

Kanne legt de schuld van de discrepantie tussen kiezers en gekozenen bij de politieke partijen. Hij vindt dat partijen zich niet helder positioneren: zij zijn niet helder in de communicatie van hun standpunten, weigeren echt positie te kiezen en wisselen van standpunt. Het boek bevat een zeer uitgebreide beschrijving van hoe in de laatste vijf jaar partijen posities hebben gekozen, maar ook deze posities weer hebben laten vallen. Waar hij bij de beschrijving van het verschil tussen kiezers en gekozenen uitgebreid statistisch materiaal levert, doet hij dit niet bij het verklaren van deze verschillen. Dat laat dus ruimte voor alternatieve verklaringen:

Je zou de schuld van het verschil tussen wat kiezers denken dat partijen willen en wat kiezers willen gedeeltelijk bij de media leggen. Media berichten alleen over dingen die nieuwswaardig zijn: dat GroenLinks voor het milieu is, komt niet op de voor pagina van de krant. Alleen als GroenLinks iets anders doet dan verwacht, is dat nieuwswaardig. Kiezers krijgen dus vrij veel informatie over hoe partijen draaien en opmerkelijke standpunten in nemen en vrij weinig over de andere standpunten van partijen. Is het dan raar dat kiezers daar een verkeerd beeld van hebben?

Kanne pleit de kiezer van alle schuld vrij. Zij willen wel op basis van de inhoud stemmen, maar de inconsistentie van partijen voorkomt dat. Er zijn verschillende mechanismen die ervoor zorgen dat kiezers zelfs als ze inhoudelijk willen stemmen, er naast kunnen zitten. De eerste is wensdenken. Het is opvallend dat kiezers partijen zo dicht bij hun eigen positie stellen. Het kan best dat kiezers denken dat hun partij hun positie innemen: “ze kunnen denken, dit vind ik, ik stem op die partij, dus zal die partij het wel met me eens zijn.”

Partijen kunnen hier ook op inspelen: door het aura te creëren dat hij de gewone man verdedigt, wordt Wilders veel linksere economische posities toegedicht dan hij uiteindelijk waarmaakt. Zo trekt hij wel linksere kiezers, maar hoeft hij daarvoor niet de financiële consequenties te dragen. Als er dan echte keuzes gemaakt moeten worden, bijvoorbeeld als een partij in de regering zit, dan kan het nog eens lastig worden: een partij kan doen wat ze belooft heeft in haar programma, maar dat hoeft niet te zijn wat de kiezer verwacht had. De sterke weerstand tegen “Obamacare” en het debâcle rond Kunduz zijn hier voorbeelden van.

Een ander mechanisme is een gebrek aan politieke kennis. Op de vraag van de enquêteur geeft de kiezer het sociaal-geaccepteerde antwoord dat hij op de inhoud kiest maar echt veel wil hij er niet voor doen. Als de kiezer net als de onderzoekers van Kanne in de verkiezingsprogramma’s had gekeken, hadden hij een goede inschatting kunnen maken van de partijposities. Het is een interessante, maar niet door Kanne beantwoorde, vraag in hoeverre de mispercepties van kiezers samenhangen met variabelen als politieke interesse, politieke kennis en opleidingsniveau.

Zelfbinding

Kanne gaat uit van een bepaald model dat verklaart hoe kiezers op basis van de inhoud stemmen: kiezers kiezen voor die partij uit die het meest overeenkomt met hun posities. Dit is het zogeheten ‘proximity model’. Dit hoeft niet het enige model te zijn dat verklaart hoe kiezers op basis van de inhoud stemmen. Partijen kunnen ook kiezen voor een partij die hun prioriteiten deelt en daar het meest voor opkomt. In dit zogeheten ‘directional voting model’ kiezen mensen voor partijen die extremere posities hebben dan zij zelf op bepaalde vraagstukken, omdat die daar echt wel aan zullen trekken.

Je kan dit kiesgedrag op twee manieren begrijpen: aan de ene kant is het een vorm van zelfbinding. Kiezers willen dat er wat aan milieuvervuiling gebeurt en stemmen daarom op een partij met extreme posities op milieu. Partijen kunnen allerlei voorkeuren hebben (een beter milieu, meer geld voor zorg, hogere lonen) maar door te kiezen voor een partij die een van die dingen belangrijk vindt, binden ze zichzelf aan die prioriteit. Een vorm van democratiche zelfbinding: “okay, ik vind het milieu belangrijk dan accepteer ik de consequentie dat mijn prioriteiten op zorg niet gerealiseerd worden omdat je overheidsgeld niet twee keer kan uitgeven.” Je kan deze keuze echter ook strategisch duiden: mensen willen dat er iets gebeurt aan het milieu, en kiezen daarom voor een partij die daar het hardst aan trekt. In het touwtrekspel dat de Nederlandse coalitiepolitiek is, gebeurt er dan ten minste iets.

En GroenLinks?

Uit het onderzoek van Kanne volgen een aantal onderwerpen waarop GroenLinks tekortschiet: dat is waar er een grote afstand is tussen de kiezer en GroenLinks en waarop kiezers de posities van GroenLinks maar ten dele hebben begrepen. Het slechtst scoren die onderwerpen waarop GroenLinks geen heldere positie heeft ingenomen, volgens de codeurs van Kanne: de voorstellen rond studiefinanciering, de positie wat betreft vrijheid van meningsuiting en het op orde krijgen van de begroting. Dit geeft aan dat GroenLinks geen duidelijke positie heeft die in zwart/wit termen te vatten is en deze is ook niet helder aan haar kiezer gecommuniceerd.

GroenLinks kiezers zijn het het minst met de partij eens over Europa, migratie (zowel arbeidsmigratie als laaggeschoolde migratie), vredesmissies, integratie, de AOW en ontwikkelingssamenwerking. Het grootste deel van deze items zit in de culturele progressief/conservatief as. Op deze onderwerpen deelt minder dan de helft van de kiezers het GroenLinks standpunt. Typisch culturele onderwerpen (migratie, integratie) zijn de achilleshiel van GroenLinks: GroenLinks-kiezers zijn wel groen en links, maar delen de posities van GroenLinks wat betreft de open samenleving in mindere mate. Opvallend is dat zeker wat betreft immigratie GroenLinks kiezers zich terdege beseffen dat de partij wat anders vindt dan zij: ongeveer de helft van de kiezers weet dat GroenLinks een pro-immigratie standpunt inneemt en slechts 30-40% deelt dat standpunt. Kennelijk accepteren kiezers dat dit verschil bestaat. Dat is de gedoogdemocratie die Kanne beschrijft. Je ziet eenzelfde patroon bij ontwikkelingssamenwerking. GroenLinks-kiezers weten dat GroenLinks en zij daarover van mening verschillen, en stemmen toch GroenLinks.

Complexer is het onderwerp vredesmissies: de meeste GroenLinks-kiezers denken dat GroenLinks tegen het gebruik van militairen bij vredesmissies is, terwijl dit niet het geval is. Het meest opvallende is dat GroenLinks-kiezers zelf minder vaak tegen het militaire karakter van vredesmissies zijn dan dat ze denken dat GroenLinks hier tegen is. GroenLinks-kiezers denken dat de partij principiëler is dan zij zelf zijn. De interne discussies van de laatste vijftien jaar over het gebruik van militair geweld om mensenrechten te beschermen, hebben geen gevolg gehad voor het beeld van de partij bij de eigen kiezers.

Conclusies

Kanne raadt partijen aan om helder positie te kiezen. Partijen zouden eigen politieke visies consistent moeten uitdragen. Nieuwe partijformaties, een vernieuwd leiderschap en overeenstemming tussen boodschapper en inhoud zouden kunnen bijdragen aan een kleinere afstand tussen partijen en hun kiezers. Dit lijkt me maar ten dele waar: het probleem is niet dat partijen geen visie zouden hebben, volgens de codeurs van Kanne, staan de partijen over een groot deel van het politieke speelveld verspreid. Partijen zijn veel extremer dan kiezers. In de logica van schaling betekent extremer ook consequenter. Kiezers staan veel meer in het centrum, en plaatsen partijen veel meer in het centrum. Het is niet dat partijen geen oplossingen of posities hebben, maar er is sprake van een fundamentele ‘mismatch’ tussen aanbod en vraag in de politiek: kiezers zijn voor het overgrote deel links-conservatief. Dit geldt voor kiezers van bijna alle partijen, behalve GroenLinks.  Er is, zoals Wouter van der Brug eerder bij zijn inaugurele reden observeerde, geen partij die een combinatie van economisch linkse en cultureel conservatieve standpunten aanbiedt. Zelfs als je kijkt naar de posities die partijen volgens kiezers hebben, liggen de SP, PVV en CDA aan de rand van dit gebied. Partijen clusteren heel consequent op een links/rechts dimensie, maar kiezers niet. Om dit probleem op te lossen, moet er een links-conservatieve partij ontstaan: zowel SP als PVV (zeker in de ogen van kiezers) zouden deze lacune kunnen vullen als ze afstand zouden nemen van hun progressieve casu quo rechtse wortels. De concentratie van kiezers in de links-conservatieve hoek bevestigt weer eens dat er in Nederland weinig ruimte is voor een centrum-progressieve politieke formatie.

Een zeer verkorte versie van dit artikel verschijnt ook in het volgende GroenLinks Magazine.

Nu het besluit over Mauro genomen is, staat de Nederlandse samenleving voor een interessante keuze. Gaan we ons nieuw hervonden gevoel van medemenselijkheid inzetten in een breed debat over migratie en asielbeleid? Of laten we de minder mediagenieke gevallen onzichtbaar aan ons voorbijgaan, totdat we een nieuw knuffelbaar geval hebben ontdekt om een hype van [...]

Vanwege een migratie van web-log van TypePad naar WordPress en met name de problemen die daarmee gemoeid zijn gegaan is mijn weblog nu al dik twee maanden uit de lucht. Sinds afgelopen week is de site weer online maar zijn slechts enkele berichten zichtbaar. Er wordt aan gewerkt. Zie http://webwereld.nl/analyse/108427/web-log-nl-verwijt-typepad-misgelopen-migratie.html

 

Vanwege een migratie van web-log van TypePad naar WordPress en met name de problemen die daarmee gemoeid zijn gegaan is mijn weblog nu al dik twee maanden uit de lucht. Sinds afgelopen week is de site weer online maar zijn slechts enkele berichten zichtbaar. Er wordt aan gewerkt. Zie http://webwereld.nl/analyse/108427/web-log-nl-verwijt-typepad-misgelopen-migratie.html

 

Meer dan 10 uur heeft de 2e kamer vergaderd over de toekomst van Mauro. Wederom heeft de kamer zijn tanden stuk gebeten op een individueel geval, waar zij had voorgenomen dit nooit meer te doen. De herhaling van zetten laat de politieke onmacht zien en onderstreept de achterhaalde opvattingen over migratie. Wereldwijd zijn ongeveer 200 [...]

Columniste Sanneke van Hassel luistert voor het slapen naar de radio. Ze vertelt erover in Algemeen Dagblad van 21 september 2011. Daardoor weten wij nu dat er in China een stad Chongqing bestaat. Er leven 33 miljoen mensen…. Journalist Michiel Hulshof beschrijft in zijn boek “How The City Moved to Mister Sun” de geplande migratie van driehonderd miljoen dorpelingen naar Chongqing en 12 andere nieuwe Chinese megasteden. Dat is nog eens andere koek dan het samenvoegen van drie provincies in Nederland. Eveneens op de radio hoorde ik vandaag (15-10-2011) de Commissaris van de Koningin in Flevoland zeggen dat dit een onzalig idee is. Terug naar Sanneke. Ze beschrijft de Mister Sun uit het boek. Hij was boer in een dorpje dat plaats moest maken voor een golfbaan voor de nieuwe rijken. De plaggenhut en land bracht genoeg op om Mister Sun in staat te stellen een kleine flat te bouwen die hij vervolgens verhuurt. Op het dak is ruimte voor een akkertje van 200 vierkante meter. Er groeien pijnbomen, kruiden en koolsoorten. Zelfs een vijver met vissen is onderdeel van dit duurzame stukje China. Als u er alles over wilt weten moet u het boek kopen. Michiel Hulshof schreef het samen met architect Daan Roggeveen.

Radicalisme was in de jaren 70 van de 20e eeuw minder beladen dan het nu is. We kenden in die tijd zelfs nog een regeringspartij met de naam Politieke Partij Radicalen (PPR).  Tegelijkertijd waren de jaren 70 ook de jaren waarin in Nederland verreweg de meeste dodelijke slachtoffers (ruim 20) vielen als gevolg van terroristische aanslagen.

Toch was er in die tijd nog geen Nationale Coördinator Terrorismebestrijding (NCtB), geen nationaal Actieplan Polarisatie en Radicalisering en er werd ook niet met regelmaat bekend gemaakt wat het Actueel Dreigingsniveau was. Er werden geen trainingen gegeven aan bestuurders en politieagenten om polarisatie en radicalisering te herkennen en er was nog geen bataljon aan wetenschappers, kenniscentra en (commerciële) bureaus die zich met het onderwerp bezighielden.

Sinds 11 september 2001, nu 10 jaar geleden, is dat anders.

Meer aandacht voor extremisme
De toegenomen aandacht voor terrorisme is deels te verklaren uit het besef dat de samenleving door technologische vooruitgang en globalisering kwetsbaarder is geworden. Een terrorist met foute en/of handige vrienden zou over biologische, chemische of nucleaire wapens kunnen beschikken. En een handig hackende terrorist zou vitale computersystemen van ons land plat kunnen leggen en bijvoorbeeld in één keer de dijkbewaking, energievoorziening en de verkeersleiding op Schiphol kunnen treffen.

Daarnaast heeft het moderne terrorisme een sterker transnationaal en politiek-religieus karakter gekregen. Dit geldt zeker voor het islamitisch terrorisme, waarvan we sinds 11 september 2001 en de daaropvolgende aanslagen in Madrid, Londen en de moord op Theo van Gogh, weten dat het ook in het westen kan toeslaan.

Met het westen als doelwit, is ieder die een onderdeel hiervan vormt of deze vertegenwoordigt, een mogelijk doelwit van een aanslag geworden. We zijn dus allemaal potentieel slachtoffer geworden. Dit besef is een voedingsbron voor angst, die versterkt is door de War on Terror, uitspraken van radicale moslims van het type sharia4holland en door de internationale ‘Eurabia-beweging’ die in navolging van Bat Ye’or, Gates of Vienna en politici als Geert Wilders waarschuwt voor de islamisering van Europa. Sinds Anders Breivik weten we dat ook deze laatste beweging haar eigen extremisten kan opleveren.

Sinds 2001 wordt de radicalisering van jongeren met meer zorg gevolgd. Uitingen die vroeger misschien nog als folkloristische jeugdcultuur werden bestempeld, worden nu eerder met argusogen bekeken. Soms met reden, maar vaak ook uit onwetendheid. Een orthodoxe salafist wordt dan bijvoorbeeld veel te snel als een gevaar gezien. Een extremistische moslim mag dan vaak orthodox zijn, maar daardoor is het merendeel van de orthodoxe moslims nog niet extremistisch.

Wie zijn extremisten?
Is Geert Wilders extreemrechts? Zijn de organisaties die zich in het proces tegen Wilders als benadeelde partijen hebben gemeld extreemlinks? Of is de salafistische Fawaz Jneid een extremistische moslim? Er zijn mensen die, afhankelijk van hun eigen (politieke) opvattingen één of meerdere van deze vragen met ‘ja’ zullen beantwoorden.

Voor de Nederlandse overheid en de geheime diensten zijn geen van allen extremisten. Van extremisme is pas sprake wanneer democratische waarden en processen worden afgewezen en de eigen ideologie, die als universeel geldend wordt beschouwd, eventueel met geweld aan anderen worden opgelegd. Extremisme is de laatste fase van een radicaliseringsproces. Een extremist maakt gebruik van geweld of dreigt daarmee om de maatschappelijke orde te veranderen. Dat doen Wilders, de partijen die zich in het proces tegen Wilders hebben gemeld als benadeelde partijen en Fawaz niet.

Vormen van extremisme
Er zijn verschillende vormen van extremisme. De bekendste zijn: links extremisme, rechts extremisme, religieus extremisme en het extremisme van dierenactivisten en asielactivisten.

Wie wordt extremist?
Er is geen blauwdruk te geven van een extremist. Het komt onder alle opleidingsniveaus en leeftijdsgroepen voor, maar het meest in de leeftijdsgroep tussen 15 en 30 jaar. Mannen zijn vaker extremist dan vrouw, al is er de laatste jaren sprake van een flink emancipatieproces.

Er worden  in de literatuur heel veel factoren genoemd die van invloed kunnen zijn op de gevoeligheid van mensen om te radicaliseren. Er valt geen eenduidig beeld te geven van de extremist en er blijken vele wegen te zijn die tot extremistische daden leiden.  Verklarende termen die vaak vallen zijn ‘vervreemding’, ‘identiteit’, ‘isolement’. Factoren die een rol kunnen spelen bij radicalisering zijn bijvoorbeeld:

• Het gevoel achtergesteld, gemarginaliseerd of ‘niet gezien’ te worden.
• Teleurgesteld zijn over het leven, over de woonsituatie, het werk en de financiële positie waarin zij  verkeren of de groepen waarmee zij zich sterk verbonden voelen.
• Kloof met de wereld(en) van volwassenen.
• Slechte familiale bindingen en een gering democratisch gehalte van het milieu waarin een jongere opgroeit.
• Geen aansluiting kunnen vinden bij maatschappelijke instituties (overheid, gezin, school, leeftijdsgenoten, kerk/moskee, vrijetijds organisaties).
• Gevoelens van ervaren onrechtvaardigheid of identificatie met personen of groepen waarvan men vindt dat ze worden achtergesteld of bedreigd. Dit soort gevoelens kunnen worden versterkt door:

o Stigmatisering en discriminatie.
o Beeldvorming in de media;
o Internationale (politieke) situatie.

• Onvoldoende weerbaar tegen radicale invloeden; bijvoorbeeld door niet over het vermogen te beschikken om alternatieve antwoorden te vinden op vragen van zingeving en ervaren onrecht.
• Aansluiting vinden bij een (peer)groep, eventueel met een charismatisch leider; afzonderlijke groepen zijn vaak wel met elkaar verbonden in netwerken, maar van een hierarchie is zelden sprake
• Voor migrantenjongeren kan daarnaast sprake zijn van factoren die voortkomen uit de migratie van hun ouders. De eerste generatie migranten, in Nederland deels analfabeet, blijkt soms niet bij machte hun kinderen te begeleiden in een geïndustrialiseerde, geseculierde omgeving met andere opvattingen.

Bij veel radicaliserende jongeren is er sprake van een combinatie van factoren.

De onderzoekers Buijs, Demant en Hamdy dichten in hun boek Strijders van eigen bodem (2006) extremisten de volgende vijf (ideologische) kenmerken toe:

• ze voelen zich bedreigd en hebben de neiging de dreiging van de vijand uit te vergroten;
• ze verwerpen de bestaande wereldorde;
• ze hebben een utopisch beeld van een goede wereld;
• ze hebben het idee te horen tot een uitverkoren groep mensen die de utopie kan verwerkelijken;
• en ze kunnen (zuiverend) geweld gebruiken om de doeleinden te bereiken.

Politieke systemen die groepen buiten sluiten of instabiel politiek bestuur zijn bevorderlijk voor extremisme. Ideologie en religie worden door de radicalen vaak gereduceerd tot frames die hun acties verklaren en rechtvaardigen en die dienen om anderen te mobiliseren. Een frame definieert het probleem (bijvoorbeeld de oorlog tegen de islam), de protagonisten (de radicalen) en de antagonisten (de ongelovigen, waartoe ook aanhangers van hetzelfde geloof kunnen horen).

Beginnelingen

Overigens hoeven extremisten niet altijd tot de gestaalde ideologische kaders te behoren. Zo bleek uit onderzoek van de Britse geheime dienst MI5 onder moslimextremisten dat de meesten van de door hen onderzochte extremisten op religieus vlak nog beginnelingen zijn. Ze hebben weinig religieuze kennis van de islam. Volgens MI5 zouden er zelfs duidelijke aanwijzingen zijn dat een stabiele religieuze identiteit bescherming biedt tegen gewelddadige radicalisering.

Extremistisch geweld in Nederland neemt af
In Nederland hebben sinds 1950 ongeveer 70 aanslagen met 30 dodelijke slachtoffers plaatsgevonden. Er werden in die tijd ongeveer 400 mensen gegijzeld. De meeste dodelijke acties vonden plaats in de jaren 1970. Het ging toen vooral om slachtoffers van geweld van Molukse extremisten en linkse extremisten uit binnen en buitenland (RAF, IRA). In de jaren 80 kwam het geweld vooral uit linksextremistische hoek (in het bijzonder Rara), maar ook voor extreemrechts waren het de gewelddadigste jaren.

Links extremisme, inclusief milieu
In de jaren 90 zijn de brede ideologische radicaal linkse groepen grotendeels verdwenen. Er kwamen one issue organisaties voor in de plaats zoals milieuactivisten, dierenactivisten en asielactivisten- die misschien niet allemaal als ‘links’ zijn te kwalifieren. Het overgrote merendeel van deze organisaties houdt zich keurig aan de wet en bewandelt de democratische weg om aandacht te vragen.

Toch gelden linkse extremistische groepen in Nederland als de meest gewelddadige. Zo is een kleine groep dierenactivisten en asielactivisten de afgelopen jaren wel betrokken geweest bij illegale en gewelddadige acties. De moordenaar van Pim Fortuyn was een dierenactivist. Ook de antifascisten van de Antifascistische Actie (AFA) worden door de AIVD genoemd in verband met gewelddadige acties tegen demonstraties van extreemrechts.

Rechts extremisme
Extreemrechtse groepen zijn nog niet geheel verdwenen, maar de laatste jaren wel veel kleiner en zwakker geworden. Van geweld door extreemrechtse groeperingen is in de jaarverslagen van de AIVD al een aantal jaren amper sprake. In november 2010 heeft de AIVD de onderzoeksrapportage Afkalvend front, blijvend beladen uitgebracht over de dreiging die uitgaat van extreemrechts en rechts-extremisme. In dit rapport schreef de dienst: “Voor extreemrechts geldt dat de wervingskracht in de loop der jaren is afgenomen doordat sommige van hun standpunten op de landelijke politieke agenda zijn gekomen. Zo zijn in het integratie- en islamdebat, zoals dat na de aanslagen van 11 september 2001 begon, veel van de standpunten van extreemrechts aan de orde gesteld en bespreekbaar geworden. Voorbeeld hiervan is het veronderstelde failliet van de multiculturele samenleving. Deze ontwikkeling heeft er mede toe geleid dat van de destijds bestaande extreemrechtse groeperingen en bewegingen niet veel over is.”

Ondanks het verzwakken van extreemrechtse groepen en bewegingen maakt de Anne Frank Stichting in de Monitor Racisme en Extremisme jaarlijks melding van zo’n 150-300 geweldsincidenten per jaar waarbij de daders extreemrechtse of racistische motieven hadden. Vooral moslims, maar ook joden zijn hiervan het slachtoffer. Sinds 2005 is er overigens wel sprake van een afname van het aantal incidenten.

Tot slot kan er sinds de aanslagen van Anders Breivik in juli 2011 gesproken worden over (rechts)extremisme dat geinspireerd wordt door het internationale netwerk van groeperingen, politici, schrijvers en bloggers die vrezen dat het Westen, met hulp van ‘links’, geislamiseerd wordt. Hierbij moet wel de opmerking gemaakt worden dat het tot nu toe is gebleven bij één, weliswaar zeer gewelddadige, aanslag en verbaal geweld op internetsites.

Moslimextremisme
Het was een moslimextremist uit de Hofstadgroep die Theo van Gogh in 2004 vermoordde. Van extremistisch geweld door moslims is in Nederland na het verdwijnen van de Hofstadgroep de afgelopen jaren echter amper sprake geweest.

De AIVD maakt jaarlijks overigens wel melding van enkele Nederlandse jihadisten die naar het buitenland trekken en van de dreiging van jihadistische groepen uit Afghanistan en Pakistan die mogelijk aanslagen in Nederland zouden willen plegen. In haar laatste jaarverslag heeft de AIVD aandacht voor (ultra-)orthodoxe islamitische bewegingen die in potentie een bedreiging zouden kunnen vormen voor de Nederlandse democratische rechtsorde.In dit verband noemt de AIVD de Moslimbroederschap, de Tablighi Jamaat, de Hizb ut-Tahrir en de salafitische beweging. De dienst stelt hierbij expliciet dat het om niet-gewelddadige bewegingen gaat. Toch acht de dienst ze in potentie gevaarlijk omdat “ hun boodschap, bereik en activiteiten op termijn kunnen bijdragen aan het ontstaan van maatschappelijke polarisatie, onverdraagzaam isolationisme en anti-integratieve tendensen.”  Maar de voorlopige conclusie luidt dat geen van deze bewegingen zich te buiten gaan aan extremistische activiteiten.

Meer geweld in Europa
In Europa is er sprake van meer geweld. Volgens Europol vonden er in 2010 in de EU in totaal 249 terreuraanslagen plaats, waarbij zeven mensen omkwamen en tientallen anderen gewond raakten. Het merendeel (160) van de aanslagen werd gepleegd door separatisten, gevolgd door links extremisten (45). Drie van de 249 aanslagen werden toegeschreven aan islamistische terroristische groeperingen. Extreemrechts kende een rustig jaartje en pleegde geen enkele aanslag.

In Nederland werd geen aanslag gepleegd. Wel zijn volgens Europol het afgelopen jaar in Nederland 38 mensen opgepakt in verband met terrorisme. Het betrof 19 personen die verdacht werden van moslim-extremisme en 19 personen die verbonden zijn aan separatistische bewegingen. Deze cijfers zijn overigens niet terug te vinden in het jaarverslag dat de AIVD.

Meer artikelen over radicalisering, terrorisme, polarisatie en discriminatie op Republiek Allochtonië hier

Lees ook het blog van Martijn de Koning die veel over radicalisering onder moslims schrijft, zoals bijvoorbeeld hier

Mijn week bij de Parlementaire Assemblee staat in het teken van de bootvluchtelingen die van Noord-Afrika naar Europa trekken.

Gisteren nam de Assemblee een rapport aan waarin alle partijen worden opgeroepen hun internationale plicht om drenkelingen te zoeken en redden onverwijld na te leven.

http://assembly.coe.int/ASP/Doc/ATListingDetails_E.asp?ATID=11346

http://assembly.coe.int/ASP/Doc/ATListingDetails_E.asp?ATID=11344

Vanmiddag heeft de Assemblee mij als rapporteur aangewezen van het onderzoek naar het bootdrama waarbij 61 mensen zijn omgekomen. Ik ga praten met de overlevenden en de priester in Italië die de noodoproep had ontvangen, en daarna met de Navo, Italiaanse grenswachten en andere organisaties die weet moesten hebben van de mensen in nood op zee.

Ook vandaag staat Italië voor het Europese mensenrechtenhof. Somaliërs en Eritreëers hebben Italië  aangeklaagd omdat de grenswachten hen uit volle zee hebben onderschept en teruggevaren naar Libië, zonder enig onderzoek naar hun behoefte aan bescherming.

Deze lidstaat van de Raad van Europa heeft vrijdag bovendien een overeenkomst getekent met de Libische overgangsraad, waarin deze belooft migratie naar Europa te voorkomen en migranten van Italië terug te nemen. In deze burgeroorlog kunnen de rebellen niet eens de Libische burgers beschermen, laat staan de Afrikaanse vluchtelingen die door die burgers en door Khadaffi onder vuur worden genomen. Zie voor meer informatie

http://migrantsatsea.wordpress.com

Als de EU het recht op asiel serieus neemt, zal er vanuit Brussel nu toch een ferm signaal moeten worden afgegeven. Straatsburg doet dat deze week in elk geval wél. Zie hieronder ook mijn speech van gisteren, bij de presentatie van de resolutie over de plicht om drenkelingen te redden.

 

 

Vanavond ga ik op het hoofdkantoor van Dwars mijn ideeën uiteen zetten over een Europees asielbeleid.     
Daar kan ik aangeven dat de parlementariërs in de Raad van Europa behoorlijk eensgezind zijn over het belang van een gezamenlijke aanpak van de bescherming van de vluchtelingen uit Noord-Afrika. Vorige week is daar mijn rapport over de migratie vanuit en binnen Noord-Afrika behandeld.

In het rapport pleit ik ervoor dat de Raad van Europa de buurlanden van Libië intensiever ondersteunt bij hun opvang van het half miljoen mensen dat inmiddels uit Libië is vertrokken. Naast arbeidsmigranten en vluchtelingen uit Somalië, Tsjaad en Ethiopië, slaan ook steeds meer Libiërs zelf op de vlucht. De buurlanden zelf hebben al veel met zichzelf te stellen: 200.000 vluchtelingen voor Egypte en hetzelfde aantal voor Tunesië is een grote taak. Wij moeten ze niet alleen financieel daarmee ondersteunen maar ook bereid zijn om door UNHCR erkende vluchtelingen over te nemen om zich hier te laten vestigen. Verder roep ik met name de EU lidstaten op om Italië en Malta niet in hun eentje verantwoordelijk te laten zijn voor de komst van migranten uit die landen. Het sturen van grenswachten volstaat niet: het wordt tijd om de verantwoordelijkheid voor de asielzoekers en vluchtelingen te verdelen. De Assemblee nam gisteren mijn aanbevelingen aan de lidstaten praktisch unaniem over. Verder besloot ze om een groepje af te vaardigen voor een werkbezoek aan Lampedusa. Als rapporteur neem ik daar ook aan deel. Wordt dus vervolgd!

 

Spring session: 11-15 April 2011

‘Boat people' from North Africa are the responsibility of all Europe, says PACE

[14/04/2011]  All European states should share collectively the responsibility for dealing with the arrival of large numbers of irregular migrants, refugees and asylum seekers on Europe's southern shores following events in North Africa, according to PACE. In a resolution based on a report by Tineke Strik (Netherlands, SOC), adopted today following an urgent debate in Strasbourg, the Assembly welcomed the efforts so far of the "frontline states" to provide humanitarian assistance in line with their international obligations.  (more..)

Adopted text   Voting result

In de EU is een nieuw kaderprogramma op het gebied van Justitie in een vergevorderd stadium. Het zogenaamde Stockholm Program zet de beleidslijnen uit voor een periode tot 2014 voor een reeks van onderwerpen: migratie, asiel, vrije verkeer van personen, privacy, criminaliteit, terrorisme etc. De Zweedse Minister van Justitie probeerde onlangs in het Europees Parlement de vrees voor

Terwijl dinsdag de scheldkanonnades door de Kamer vlogen, ondanks vakkundige pogingen tot vredesbemiddeling door Femke, verlegde de Senaat bedaard de loop der wetten en beleidsregels. Iemand moet het doen.
Allereerst stemde een curieuze gelegenheidscoalitie de Wet op de Kansspelen af. Regeringspartij ChristenUnie was natuurlijk nooit te porren geweest voor de wet, maar de regeringspartijen rekenden op een ruime meerderheid. Zoals dat in de Tweede Kamer het geval was. De wet zou, bij wijze van proef, gokken op internet legaal maken, maar alleen het gokken bij Holland Casino (ik ben toch zeker niet gek, hoor je de staat denken). Dat bedrijf had de senatoren dan ook helemaal suf gestalkt, wat weinig sympathie voor de zaak opleverde. Maar goed, VVD en SP trokken gebroederlijk op: VVD vanwege bezwaar tegen de monopoliepositie, SP vanwege het gevaar van meer gokverslaving. GroenLinks gaf de doorslag: wij stemden tegen omdat je niet een wet als proefballon moet inzetten. Ga maar eerst met een proefproject ondervinden wat het legaliseren van gokken doet met de verslavingspercentages. Dit was wet nummer twee die ik onverwacht heb zien sneuvelen in de Eerste Kamer in mijn korte loopbaan als senator. Maar daarmee was de dadendrang van de GroenLinks senatoren nog niet gestild. Mijn eerste toezegging in het vluchtelingendebat moest toen nog komen!
Ik had een debat aangevraagd over de implementatie van een Europese richtlijn, die criteria geeft voor de erkenning van vluchtelingen. Nederland verstrekt in principe een afgeleide asielstatus aan gezinsleden van vluchtelingen. Zij kunnen immers ook niet terug, en de gezinseenheid moet bewaard blijven. De regering ziet dat echter anders als het gezinslid een andere nationaliteit heeft. Het gezinslid wordt dan afgewezen, en verteld dat hij of zij weer naar het buitenland moet om daar een machtiging voorlopig verblijf, een soort visum aan te vragen. Of het daar wel veilig is, is dan niet belangrijk. Zo’n procedure duurt gemakkelijk een half jaar, en kent veel obstakels. Ik betoogde dat de richtlijn het verbiedt om een vluchtelingengezin uit elkaar te halen, en dat Nederland nu echt zijn beleid moet veranderen. Het gezin moet bij elkaar kunnen blijven, of ze nu allemaal Syrisch zijn, of een van hen Libanees. Staatssecretaris Albayrak bleef volhouden dat het juridisch in de haak is, maar toonde zich toch gevoelig voor mijn argumenten. Ze zegde toe te gaan onderzoeken hoe ze deze gezinsleden van de mvv-eis kon ontheffen, zodat ze niet gescheiden raken. Ik ben echt blij met haar aan het roer, na Verdonk weer iemand die naar argumenten luistert en durft beslissingen te nemen, ook tegen de tijdsgeest in.
Nou ja, soms duurt het iets langer. Ik vroeg ook aandacht voor de situatie van Afghaanse vrouwen en meisjes, die hier al jaren wonen en gewend zijn aan een westerse levensstijl. Ze moeten nu terug van Albayrak, die stelt dat ze zich bij terugkeer “moeten kunnen accommoderen aan de Afghaanse sociale zeden”. Het is voor vrouwen vreselijk daar, Amnesty en UHNCR maken melding van grootschalig geweld en onderdrukking tegen vrouwen. Ze lijden structureel onder de traditionele toepassing van de sharia. Wrang: aan de overkant wordt op hetzelfde moment door iedereen onderkend dat islamitisch extremisme bestreden moet worden. De staatssecretaris stuurt vrouwen ondertussen rustig naar gebieden waar de Taliban vrouwen als slaven behandelt. We waren het er toch allang over eens dat mensenrechten universeel zijn? Albayrak beschermt wel alleenstaande vrouwen en vrouwen die al eerder in Afghanistan problemen hebben ondervonden door een westerse levensstijl. Maar dat komt er op neer dat ze eerst onverantwoorde risico’s moeten nemen voordat je ze beschermt. Als belangrijkste reden om niet alle vrouwen te beschermen, geeft de regering echter dat andere Europese landen dat ook niet doen. Kijk, die kant moeten we nu juist niet op. Ik ben warm voorstander van een Europees asielbeleid, maar het mag geen smoes worden om je verantwoordelijkheid niet te hoeven nemen.
Zaterdagmiddag 5 april van 3 tot 5 is er een netwerkborrel op het partijbureau, als aftrap voor de Europese verkiezingen. In een workshop gaan Inti Suarez en ik de visietekst over asiel- en migratiebeleid behandelen, die wij met Groenen uit andere landen hebben geschreven voor de Europese Groene Partij. Het is een moeizaam bevochten compromis, want de verschillende Groenen zitten niet bepaald op één lijn. Volgende week gaat de EGP hierover stemmen, en de GroenLinks afgevaardigden gaan onderstaande amendementen indienen. Kom ook, praat en denk meteen ook mee over migratie in het Europees verkiezingsprogramma van GroenLinks. Want daar gaan we je inbreng ook voor gebruiken.
gl-amendementen-policypaper.docegp-migration-wg-policy-paper-complete.doc

Een nieuw jaar, nieuwe kansen. Dit jaar ga ik regelmatig verslag doen van GroenLinks avonturen in de senaat (op het Binnenhof ook wel aangeduid met “de overkant”). Een goede aanleiding voor een nieuwe start is, opnieuw, een uitstapje: sinds deze week ben ik lid van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa. Eerst leek het erop dat we Leo Platvoet niet konden opvolgen, omdat we simpelweg te klein waren geworden. Gelukkig was PvdA zo galant om een zetel aan ons af te staan. Ik zit in de commissies migratie en vluchtelingen en de commissie gelijke rechten voor vrouwen en mannen.  De afgelopen dagen ben ik op zoek gegaan naar de andere negen Groenen, want die zitten hier over meerdere fracties verspreid (uit Duitsland, Luxemburg, IJsland, Estland, Zwitserland, Oostenrijk en Denemarken). We zijn voor het eerst in de Raad van Europa geschiedenis bij elkaar gekomen, en hebben afgesproken dat we een soort werkgroep gaan vormen, die elke plenaire sessie bij elkaar komt. We kunnen zo ideeën uitwisselen en strategieën bespreken voor een grotere groenlinks invloed. We merkten op dat dit het enige gremium is waar groene nationale parlementariërs elkaar ontmoeten; wie weet kunnen het gebruiken voor uitwisseling over nationale politiek en over het beïnvloeden van nationale standpunten in de Raad van de Europese Unie. Nou ja, eerst maar eens beginnen.

Woensdag behandelde de Assemblee een vernietigend rapport over de wijze waarop de Europese Unie organisaties en personen op de terroristenlijst plaatst. De gevolgen van plaatsing zijn dat je vermogen bevroren wordt en je voor geen enkele voorziening of dienst in aanmerking komt. De getroffenen worden niet ingelicht (ze merken het als ze willen pinnen bijvoorbeeld), laat staan dat ze te weten komen waarom hen dit overkomt. Ze kunnen alleen naar het Hof van Justitie (bij de VN-lijst alleen naar de Veiligheidsraad zelf), die bij gebrek aan inzage in een dossier ook weinig toetsingsmogelijkheden heeft. Toch heeft het Hof in twee zaken, bij Mujahedin el Khalq (Iraanse verzetsbeweging) en Sison (leidde het verzet tegen de Filippijnse regering), het plaatsingsbesluit vernietigd wegens gebrek aan onderbouwing van de beslissing. De Raad echter liet zich daar weinig aan gelegen liggen: nog voordat ze van de lijst waren gehaald, had de Raad ze er weer opnieuw opgezet. Nu met een (zeer schamele) onderbouwing. De twee hebben weer een nieuwe zaak aangespannen, maar zo blijven ze achter de feiten aanlopen. Ondertussen ondergaan ze een “civil death”, zoals de advocaat van Sison het zo treffend omschrijft: je bent er wel, maar zonder geld of huis, en zonder te mogen reizen, word je uit de samenleving gestoten. In zijn rapport veroordeelt parlementslid Marty de EU en de VN vanwege hun “rechtsstaat onwaardige praktijken” en spoort hen aan om de plaatsing op de lijst van effectieve procedurele waarborgen te voorzien. De Assemblee verraste me met een (bijna) unanieme aanname van het rapport.

Tijdens het debat wezen verschillende leden ook op hun eigen verantwoordelijkheid om hun nationale regeringen aan te spreken. De Britse parlementariërs hebben zich al actief betoond: een dertigtal is naar een nationaal beroepsorgaan gestapt, dat afgelopen december de plaatsing van de Mujahedin op de nationale lijst een “perverse” beslissing noemde, omdat de organisatie al sinds 2001 geen gewapend verzet meer had gepleegd. De Britse regering mocht niet in beroep. Met het schrappen van de organisatie van de nationale lijst is sowieso al de legitimatie voor plaatsing op de EU-lijst komen te vervallen.
De Eerste Kamer voert al een tijdje een kritische correspondentie met de regering over het hardnekkig gedrag van de EU-Raad. Omdat ze zich in vage antwoorden hullen, gaan we nu maar in gesprek met de ministers. We hebben hen gevraagd om dan in het licht van het rapport van de Raad van Europa nog eens uiteen te zetten of de EU-procedure wel rechtsgeldig is. Een mooie manier om het gezag van de Raad van Europa te versterken.
Ter voorbereiding van dit overleg met de ministers had ik laatst een gesprek met Sison, zijn advocaat en steuncomité. Als je zijn procedurele martelgang van de afgelopen tien jaar hoort, is het lastig je niet te schamen. De regering geeft op haar eigen website nota bene toe dat ze Sison op verzoek van de VS op de nationale lijst hebben gezet, en dat de Filippijnse regering daar verguld mee was. Is er een mooiere manier om je van je oppositiebeweging te ontdoen? Pas daarna startte het OM een strafrechtelijk onderzoek, waarover de strafrechter vernietigend heeft geoordeeld omdat er niets in het strafdossier zit. Omdat Sisons plaatsing op de EU-lijst voortkomt uit zijn aanwezigheid op de Nederlandse lijst, moet de regering wel strafrechtelijke stappen ondernemen. En daarom is het OM met dezelfde lege handen vrolijk opnieuw begonnen, ondanks de ongewoon scherpe uitspraken van de strafrechter.
Noem het woord terrorisme en er gaan deuren voor je open, die voor een rechtstaat normaal gesloten blijven…..
Het woord viel nog een keertje in de Assemblee. Frans Timmermans kwam op bezoek en dan mag de Assemblee enkele vragen stellen. Op mijn eerste dag mocht ik meteen mijn eigen staatssecretaris in een buitenlandse arena bestoken. Omdat Verhagen op dat moment in Palestina en Israël was, en bekend staat om zijn fluwelen handschoentjes als het gaat om Israël, vroeg ik Timmermans of Verhagen Israël hard zou aanpakken vanwege het afsluiten van de energietoevoer naar Gaza. Ook vroeg ik hem of Hamas, nu deze gewonnen had bij door ons gewenste verkiezingen, niet betrokken moest worden bij het vredesproces. Zonder enige rol voor hen in dat proces zul je geen duurzame oplossing kunnen bereiken, zo was mijn redenering. En omdat PvdA prominenten zich in een pamflet kritisch hadden uitgelaten over de Nederlandse Midden-Oosten politiek, waren mijn verwachtingen hoog gespannen. Maar Timmermans gaf geen krimp. Hij kwam met de dooddoener dat Verhagen een beroep op alle partijen zou doen, en dat de Nederlandse regering nooit met de terroristische Hamas zou praten. Het klonk lekker stoer. Waarschijnlijk zal de Nederlandse regering de laatste zijn bij wie doordringt dat zo’n ferme houding de mensen om wie het gaat alleen maar verder van huis brengt. En wanneer wordt de Israëlische regering als terroristische organisatie bestempeld vanwege zijn daden tegen de burgerbevolking, vanwege het niet willen erkennen van een Palestijnse staat? Onderhandelen doe je met partijen die nodig zijn om een conflict te beëindigen. Pas als er oplossing is bereikt, kun je gaan kijken hoe het recht kan zegevieren: van waarheidscommissie tot tribunaal. Maar elke dag dat deze hel langer duurt, moeten we ons aantrekken.

Geweldig! De eerste kamerleden hebben hun eerste weblog. En dat nog wel vanuit het feodale parlementsgebouw in het keizerlijke Wenen! Ik denk dat het een prima instrument is om de leden op de hoogte te houden van de wetenswaardigheden van onze Senatoren. En dat zijn er toch meer dan je op het eerste gezicht zou denken. Hieronder het verhaal van Tineke. De eerste in de rij. Wie volgt? Ook iets voor de Tweede Kamer??………Of het bestuur wellicht!? Henk Nijhof

Vanaf nu zijn de GroenLinks senatoren in de lucht! Tof en ik hebben de eer onze fractieweblog te openen. In stijl vanuit Wenen, waar de Council van de European Green Party vergadert. Wij zijn daar om een bijdrage te leveren aan het verkiezingsprogramma van de Groenen voor de verkiezingen van het Europees Parlement in 2009. We zijn met een flinke delegatie van GroenLinks gekomen. Er wordt hier druk uitgewisseld over de campagne, en onze penningmeester van het landelijk bestuur, Jaap van der Haar, kandideert zich dezelfde functie ook voor de EGP te vervullen. Het is leuk om Bas Eickhout en Lot van Hooijdonk strategisch aan het werk te zien, resoluties smeden, lobbyen. Maar er lopen ook veel Nederlandse steunleden rond om de Europese Groene synergie te vesterken. We zijn te gast in het Oostenrijks Parlement, en het is een goed gevoel om zo’n plenaire zaal vol Groenen te zien zitten. Economie en Klimaat zijn de thema’s, verschillende delegaties presenteren mooie voorbeelden van hoe milieubewust beleid juist ook economisch rendabel kan zijn. Hoe je beleid in alle opzichten duurzaam kunt maken. Maar ook tijdens de koffie is het interessant om te horen hoe Groenen in andere politieke verhoudingen aan de weg timmeren. De Groenen in Albanië bijvoorbeeld, die in een gecorrumpeerde politieke omgeving worstelen met de combinatie van invloed uitoefenen en voldoende afstand bewaren. Zij hebben een nieuwe generatie aangeboord, jonge mensen die duidelijk niets met het vorig regime te maken hebben, in tegenstelling tot de andere partijen. Hun campagne staat in het teken van de strijd tegen corruptie en voor transparantie.

Wat deden Tof en ik daar in hun midden? Tof is gevraagd om op het sociale thema een gemeenschappelijke noemer te vinden. Hij zoekt draagvlak op de thema’s participatie en emancipatie. Ik ben gevraagd om mee te schrijven aan een paper over asiel en migratie. Ook hier zie je duidelijk nationale verschillen. Malta vraagt aandacht voor een evenredige verantwoordelijkheidsverdeling van migranten die uit Afrika binnenkomen, wil het Dublinsysteem aanpassen. Frankrijk is huiverig voor actief arbeidsmigratiebeleid omdat het een braindrain uit arme landen teweeg zou brengen. Zweden wil niet op alle fronten Europese harmonisatie. Allemaal te verklaren, en de kunst is om een gemeenschappelijke noemer te vinden die prikkelt. Als je alleen maar op een grijs compromis uitkomt, kun je net zo goed allemaal je eigen programma maken.

Zelf worstel ik nog een beetje met arbeidsmigratie. Nu de EU-lidstaten er zich van bewust zijn dat ze straks toch echt meer arbeidskrachten nodig hebben en hun strenge migratiebeleid zich tegen hen keert, staan ze open voor meer arbeidsmigratie.

De Europese Commissie heeft een plan gelanceerd om tijdelijke (“circular”) arbeidsmigratie toe te staan. Kathalijne Buitenweg heeft vorig jaar een plan uitgeschreven, waarin voorstelt om circular migration te omarmen, maar wel te voorzien van gunstige voorwaarden. Haar voorstel is om mensen hier tijdelijk toe te staan, maar ze ook de mogelijkheid te geven zich te scholen, en hun gezin hier naar toe te halen. Als de vergunning afloopt, valt wel echt de bijl en moeten ze terug, tenzij ze onmisbaar zijn voor hun werkgever of op andere gronden verblijf kunnen krijgen. Het aantrekkelijke is dat dit voorstel een impasse doorbreekt. Vanwege de angst voor permanente migratie worden laag geschoolde migranten nu geweigerd. De keerzijde is dat er een portie wishful thinking bij zit. Ook migranten die liever permanent zouden komen, moeten van deze route gebruik maken. En gaan ze dan vervolgens wel terug? Wat als hun kinderen hier hun draai hebben gevonden? Waarom kunnen ze niet hun vergunning verlengd krijgen, moeten ze per se na een paar jaar vervangen worden door nieuwe migranten die ook weer eerst moeten wennen en inwerken? In wiens belang is zo’n roulerend circus? En is het risico niet groot dat we de eerste jaren niet investeren in hun integratie, terwijl een groot deel ervan uiteindelijk toch blijft? Daar krijg je achteraf last van, want die eerste jaren zijn cruciaal. En hebben we die denkfout niet eerder gemaakt, met onze actieve wervingscampagnes voor tijdelijke arbeidsmigratie in de jaren zeventig? Het plan is het doordenken op effecten waard. Maar voordat ik het plan omarm, wil ik graag de antwoorden hebben. Denk met me mee, ik kom er op terug.

Zie ook www.europeangreens.org