De VVD slaat al jarenlang veel te ver door in 'het vrije markt-denken'. Het-vrije-markt-denken in een notendop: Je maakt gewoon van alles een 'markt',  ook als er hélémaal geen markt is. Deze 'markt' zorgt er dan vervolgens voor dat alles uiterst efficiënt gaat verlopen en dat vraag, aanbod, kwaliteit en prijs automatisch optimaal worden.

Schrijnende voorbeelden:

• Je hebt een klein land als Nederland met een redelijk spoorbedrijf. Je deelt dit redelijk goedlopende spoorbedrijf op in verschillende bedrijven die je vervolgens met elkaar laat concurreren. De gevolgen laten zich raden.....
• De post: op mijn werk komen elke dag vier tot zes verschillende bezorgers van post en pakketjes allemaal in hun eigen autootje. Je maakt mij niet wijs dat dat goedkoper en efficiënter is dan 1 postbedrijf. 
• Het nieuwste slachtoffer: de zorg.... Je maakt er gewoon een 'markt' van met tandartsen en ziekenhuizen die winst mogen maken. Alsof je met een gebroken been of een ontstoken kies meerdere zorgaanbieders gaat bellen om te vragen wat het kost en vervolgens over de prijs gaat onderhandelen. Ik denk dat ik de uitkomsten nu al ken....

Plantaardig en diersympathiek eten, het liefst uit de straat, ja zelfs groente van je vensterbank voldoet om hip te zijn. Helaas, slechts hip in kleine kring. We spreken van biologisch en gewoon. Biologisch vindt men duur. Volgens mij is dat de gewone prijs voor gewoon eten. Vreemd eigenlijk, een huisdier in een klein hokje vinden we zielig, een kiloknalkip en een plofvarken niet. Met het minste vermoeden van giftige stoffen in de lucht schreeuwen we moord en brand terwijl we de pesticiden op het eten gulzig naar binnen schuiven. Goedkoper, dus noemen we dit het gewone.

Maar de oplossing is daar! Power to the Pieper heet de actie van een biologische boer uit de Noordoostpolder. Hij is het zat dat zijn producten de supermarkt niet bereiken – importeren uit het buitenland is goedkoper – en dat hij idioot weinig betaald krijgt voor zijn biospulletjes. Ecologisch schijt aan de supermarkt en zelf handelen moet hij gedacht hebben en startte een internetshop. Voor €0,50 per kilo koop je bioaardappeltjes en dito wortelen en uien. Daar kan geen supermarkt tegenop! Een beetje supermarkteigenaar moet zich toch zachtjes zorgen gaan maken. Stel voor dat in deze markteconomie de consument het spel echt mee gaat spelen….

In het recent gevoerde Kamerdebat over de bezuinigingen zei SGP-voorman Van der Staaij dat D66-leider Pechtold “als man van de democratie en de transparantie vandaag lelijk door de mand is gevallen”.

Advocaat Verbeek eiste in maart van commissie Scheltema die de zaak van de gewezen COA-directeur Albayrak onderzocht ‘ openheid en transparantie’.

In april aanvaarden de Spanjaarden de verontschuldigingen van koning Juan Carlos over zijn dure en controversiële jachttripje naar Botswana. Ze eisen echter wel meer transparantie van het Spaanse koningshuis, aldus het AD.

Een kleine willekeurige greep van berichten waarin ‘transparantie’ opduikt. We kijken er niet meer van op dat in de politiek en op andere terreinen van de samenleving het woord vaak wordt gebruikt. Sterker, er valt inmiddels een proefschrift over te schrijven. Dit jaar zijn er al twee over verschenen. Het illustreert de sterk toegenomen zwaarte van deze term.

Het eerste transparantie-proefschrift verscheen in januari. In ‘Transparancy and trust’ zet Stephan Grimmelikhuijsen het gebruik van de term transparantie door overheden neer als een hygiënefactor: er wordt een schoon imago mee gemaakt maar er wordt geen vertrouwen mee gekweekt. Het tegendeel kan er eerder mee worden bereikt als mensen te veel verwachtingen krijgen van de beloofde openheid die er vervolgens niet is. Ook zou volgens Grimmelikhuijsen een effect zijn dat openbaarheid van informatie wel het vertrouwen kan schragen, maar tegelijk twijfels voedt over de competentie van de overheid. Dat laatste punt wil ik wel nuanceren. Grimmelikhuijsen koppelt deze vaststelling aan ‘het kijkje in de keuken’ bij besluitvorming door gemeenteraad en B&W. De openheid is hier vooral die van het proces en minder die van alle relevante informatie. En dat een gemeenteraadsvergadering niet per definitie het visitekaartje is voor competent bestuur moge algemeen bekend zijn. Daarvoor is zo een gemeenteraad (of Staten of TK) vaak te veel een eigen wereld waarin de communicatie erg op elkaar is gericht en niet op de publieke tribune. Als raadslid vond ik dat altijd een van de meest lastige opgaven: politiek bedrijven in de vergadering en tegelijk de vergadering gebruiken om je verhaal aan het publiek te vertellen.

Het andere transparantie-onderzoek verscheen in april, van de hand van Erna Scholtes. Zij richt zich in ‘Transparantie, icoon van een dolende overheid’ vooral op de nationale politiek. Mooie bevinding: in 1995 namen de Kamerleden het woord 145 keer in de mond, in 2008 was dit aantal bijna 1.200. Zij stelt vast dat er een breed palet aan betekenissen wordt gegeven door politici die het woord transparantie gebruiken. Dat is natuurlijk ook het mooie van taal: in woorden spreekt men dezelfde taal, maar in betekenis spreekt men een verschillende taal. Mommunicatie, noemden Koot & Bie dat ooit. Voor Scholtes is transparantie daarmee verwoorden tot een toverwoord, dat politici te pas en te onpas gebruiken. Politici gebruiken het als een soort keurmerk: als het transparant is, zal het wel goed zijn. Alleen stelt het keurmerk vaak niet veel voor. Net als Grimmelikhuijsen wijst ook Scholtes op het gevaar dat misbruik van transparantie leidt tot misleiding en verlies aan vertrouwen.

Politici die praten over transparantie maar dit niet verhelderen of niet naar handelen, beschadigen zichzelf en hun metiér. Wat bedoelt Van der Staaij als hij Pechtold als een transparant politicus afficheert? Vertelt Pechtold altijd al zijn bedoelingen en deelt hij al zijn informatie met de Kamer of in ieder geval met de SGP? Nee, we weten dat dat niet zo is. Transparantie is niet alleen een objectieve term, maar net zo goed een subjectieve, politieke term. Door iets of iemand als niet transparant neer te zetten, wordt geprobeerd deze verdacht te maken. Of door transparantie te eisen bij een bestuurder, wordt de suggestie opgeroepen dat hij iets achter houdt. Het gaat in deze situaties niet daadwerkelijk om het verkrijgen van informatie, maar om het vormen van een beeld. Als dit dominant is kan de objectieve waard van het begrip ook wel eens als ongeloofwaardig gezien worden. Want tegelijk is het belangrijk dat de overheid haar informatie gaat openstellen. Dat kan met de huidige online instrumenten heel goed. En de meerwaarde daarvan is dat de informatie optimaal benut wordt voor innovaties en beleidsverbetering. Deze beweging voor ‘open data’ zorgt ook voor transparantie, maar waardevrij, voor zover selectie om politieke redenen achterwege blijft.

Beide proefschriften zijn waardevol omdat ze politici en overheden waarschuwen voor te veel misleiding, te veel misbruik van de term. Erna Scholtes stelt het juist als ze zegt dat transparantie eerder een verhullend dan een verhelderend begrip is. Stoppen met het gebruik ervan, dan maar? Dat is geen oplossing en praktisch onmogelijk. Doorvragen bij iemand die praat over transparantie, kan al wat helpen om te onthullen. En hoe meer er onthuld wordt, ja, hoe groter de echte transparantie.

EEN KLEINE VOLKSVERHUIZING NAAR LOURDES

Met 18 bussen naar Tourcoing en vandaar met twee TGV’s dwars door Frankrijk plus twee vliegtuigen en meerdere Lance-bussen voor bedlegerige patiënten, totaal 1500 mensen uit de provincies Utrecht, Overijssel, Gelderland benoorden de Waal en een stuk van Flevoland naar Lourdes; het is op zich al een bijzondere prestatie. Ik was erbij en het is een fijne ervaring geworden.

Kort voor mijn vertrek sprak ik met iemand van de actiegroep tegen het Rijsbruggerwegtracé. Ik moest daar in Lourdes maar een kaarsje opsteken, dat de weg niet zou doorgaan. Maar er waren ook Houtenaren in onze groep en als die nu eens een kaars zouden opsteken, dat de weg wel zou doorgaan, dan kwam Maria wel voor een dilemma te staan. De pastor voor onze groep weet op alle vragen een antwoord. Maria zorgt, dat de beste oplossing wordt gevonden. Dus Bunnik, er is nog hoop.

Zo’n grapje tussen door tekent de gezellige sfeer in de groep van de Paus Johannes XXIII parochie. Dat voelden zelfs de jongeren in de leeftijd van 14 tot 21 jaar, die samen optrokken met mensen tot dik in de tachtig. Twee van hen hadden een eigen website opgezet, waarop ze dagelijks verslag deden van hun belevenissen en foto’s plaatsten. Kijk maar eens op  www.lourdesreis.webnode.nl . Ze duwden ook ijverig de rolstoelen of deelden de lunchpakketten uit in de trein. Sommigen waren misdienaar en stonden dus vooraan bij de vieringen. Er waren aparte programma’s voor de jongeren. Wat mij trof was hun grote nieuwsgierigheid naar kerkelijke gebruiken en geloofszaken. Tijdens zo’n gesprek vroeg een meisje: “Hier zie je overal beelden van Maria en andere heiligen. Waarom zie je nu nooit een beeld van God?” Wij kwamen tot een antwoord en ze toonde zich tevreden. Wat zou u zeggen?

Gebeuren er wonderen in Lourdes? Worden mensen er genezen? Een beperkt aantal gevallen is als wonder erkend omdat na zorgvuldig onderzoek er geen aannemelijke wetenschappelijk verantwoorde verklaring kon worden gevonden, althans bij de toenmalige stand van de wetenschap. Voor mij is dat niet zo belangrijk. Als mensen na een bezoek aan Lourdes zich beter voelen of beter met hun ziekte of beperking kunnen omgaan, wie zou ik dan zijn als ik zou beweren, dat ze het zich allemaal maar verbeelden?

Ik voerde gesprekjes met mensen uit onze groep, want ik wilde weten hoe het staat met de Mariadevotie onder deze betrokken katholieken om er een artikel over te kunnen schrijven. Het beeld bleek heel divers. Een ouder echtpaar vertelde, dat ze nu voor de vierde keer in Lourdes waren. De eerste keer in 1962 hadden ze in de jaren ervoor tot drie keer een kindje kort na de geboorte verloren. Een jaar na Lourdes werd een gezonde dochter geboren en daarna nog vier kinderen en inmiddels hebben ze tien kleinkinderen. Kun je je voorstellen, dat ze dankbaar zijn voor dit geluk?

Bernadette sprak tijdens de verschijningen met Maria en toen zij vroeg, wie zij was, antwoordde zij: "Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis.” Bernadette had daar nooit over gehoord en het was voor de pastoor reden om te geloven, dat Maria er werkelijk aan Bernadette verscheen. Onder de deelnemers uit onze groep waren er maar weinigen, die weten wat het betekent, Onbevlekt ontvangen. Veel relibeten onder journalisten maken elke keer dezelfde fout, dat zij denken, dat het betekent, dat Maria maagd bleef, toen zij zwanger werd. Fout! De Katholieke Kerk gelooft, dat Maria nooit bevlekt is geweest met de erfzonde vanaf het moment, dat zij bij haar moeder Anna verwekt werd. Anders zou zij niet waardig zijn geweest moeder van Gods Zoon te worden. Het is niet erg als je het niet weet, want bij katholieken gaat het veel meer om het beleven dan om de leer. Ook relibeten kunnen luidkeels het refrein van het Lourdeslied meezingen, Ave, Ave, Ave Maria (2x).

Als dat lied door duizenden uit heel Europa wordt gezongen tijdens de internationale viering of de lichtprocessie, dan zie je dat daar een grote verbondenheid bestaat. Ik ging er weer meer in Europa geloven. Dus gaan we Europadag vieren op woensdag, 9 mei en ik steek de blauwe vlag met de twaalf gouden sterren uit. Wist u, dat sommigen die vlag niet lusten omdat ze er een Mariasymbool in zien?

Jaargang 5, Nr. 213.

Hoewel mijn huidige appartement nog in de verkoop staat, vordert de verbouwing van het nieuwe huis gestaag. Met dank aan Kinet Bouw, zonder wie het nooit gelukt was het volledige gestripte pand, voorheen een deel van Sauna West, bewoonbaar te maken.

Kortom, alle reden om Kinet hier aan te bevelen aan iedereen die in het Rotterdamse tegen een grote of kleine verbouwing opziet.

“Kinet heeft onder andere tussenwanden en plafonds geplaatst, kasten en koven getimmerd, de badkamer en toiletten aangelegd en een heleboel kleine klussen gedaan waar we zelf niet aan toekwamen. Alles is nauwkeurig en precies volgens de afspraken uitgevoerd, voor een concurrerende prijs. Eigenaar Reza is communicatief en denkt mee om de beste oplossing te vinden voor problemen waar je van tevoren niet aan gedacht hebt.”

Door een inwoonster van onze provincie werden we aangeschreven over een tijdelijke maatregel, getroffen door het OV-Bureau. In de vergadering van de Statencommissie Omgevingsbeleid op 16 mei zal ik de volgende vragen stellen:

Middels een persbericht van het OV-bureau (bijlage) is de volgende bekendmaking gedaan: “Voor de periode vanaf 7 mei 2012 tot het moment dat alle bussen in Groningen en Drenthe zijn voorzien van (mobiele) OV-chipkaartapparatuur kan niet meer gratis worden gereisd. Reizigers die kunnen aantonen dat zij op hun persoonlijke OV-chipkaart een geldig abonnement hebben staan, mogen gewoon mee, overige reizigers moeten een Eurokaartje kopen.”

Ter illustratie: de reis Westerbork – Beilen kost met OV-chipkaart en korting € 1.14, in een kleine bus met Eurokaartje €4. Dit terwijl de invoering van de OV-chipkaart juist had moeten leiden tot een standaardtarief per kilometer voor het openbaar vervoer.

GroenLinks is van mening dat de reiziger door deze grote tariefsprong ten onrechte de dupe wordt van het feit dat de overheid er niet in is geslaagd om de bussen tijdig uit te rusten met OV-chipkaartapparatuur.

Vragen aan het College van Gedeputeerde Staten :
1. Is inmiddels duidelijk wanneer alle bussen zullen worden uitgerust met OV-chipkaartapparatuur?
2. Is er geen andere oplossing mogelijk tot dat moment, waarbij de tarieven min of meer gelijk zijn aan die voor reizen met OV-chipkaart?

Bijlage (1):
- Persbericht OV-Bureau Groningen Drenthe, OV-bureau teleurgesteld over verdere vertraging mobiele OV-chipkaartapparatuur, d.d. 4 april 2012.

DE EU EN DE VERKIEZINGEN

Hoe stimuleer je als overheid de economie? Ga je volgens Keynes extra veel geld uitgeven en zo werk creëren of ga je bezuinigen om zo het bedrijfsleven te stimuleren veel te investeren en de consumptie op te peppen doordat de belastingen laag zijn, zoals wijlen Reagan praktiseerde? Elke Nederlandse partij zal hierin een keuze behoren te maken. De weg volgens Keynes is door Nederland zelf afgesloten door in de Europese Raad keiharde garanties te eisen, dat alle lidstaten zo snel mogelijk hun tekort onder de 3% van het BNP zouden brengen. Het kwam Rutte goed uit, want dan zou hij het VVD-programma van veel bezuinigen kunnen uitvoeren en de EU de schuld geven van de noodzaak te bezuinigen. Maar hij presenteerde de rekening vooral aan politiek en economisch zwakke groepen als mensen met een beperking, ouderen en uitkeringstrekkers. Dat kon Wilders niet aan zijn achterban verkopen en zo struikelde het kabinet. De oplossing moet gezocht worden in hervormingen en zo bezuinigen, dat niet juist zwakke groepen worden getroffen en de economie stimuleren door deze krachtig te vergroenen. Het zal mij benieuwen of dat de vijf of zes partijen lukt. Het GroenLinks-programma moet dit gedegen uitwerken.

Hoe moet onze houding tegenover de EU worde?. De huidige crisis heeft overduidelijk aangetoond dat de EU een duidelijke en krachtige leiding mist. Was die er wel geweest en had deze vroegtijdig en stevig ingegrepen en daarvoor al veel scherper het begrotingsbeleid van de lidstaten gecontroleerd, dan zou de crisis niet zo omvangrijk zijn geworden. Nu moest de Duitse Bondsrepubliek voor die krachtige leiding zorgen. Het kwam neer op een Duits dictaat, volop gesteund door Nederland, Finland, Oostenrijk en schoorvoetend door Frankrijk. De huidige aanpak strookt niet bepaald met de Franse traditie, waar de staat een belangrijke rol speelt en de eigen economie zoveel mogelijk beschermt.

Het is mooi, dat er nu toch een zekere consensus is ontstaan, maar wat heeft dat een moeite gekost. Er zullen ongetwijfeld nog heel wat crisissen volgen en elke keer zal dan weer oneindig lang overleg volgen om een moeizaam compromis te bereiken. Allerlei problemen in Europa (en de rest van de wereld) vragen om een duidelijk antwoord: krachtige regelgeving en scherpe controle op de uitvoering. Die uitvoering van de Europese regelgeving ligt nu nog bij de lidstaten en in eerste instantie de controle op de uitvoering ook. Daar ligt een duidelijke zwakte van de EU. Er gaat van alles mis.

De voorbereiding en de besluitvorming over die regelgeving gebeurt vooral door de Europese Raad. Eigenlijk zie je hier een vermenging van uitvoerende macht, die een beleid voorstelt en wetgevende macht, die de voorstellen goedkeurt. De verdere uitwerking gebeurt dan door de ambtenaren onder leiding van de Europese Commissie. De politieke opstelling van de Europese Raad wordt bepaald door de kleur van de afzonderlijke regeringen. In Europa is de meerderheid van de regeringen nu rechts en dus komt er een rechts beleid uit. De nationale opposities zijn in de Europese Raad niet vertegenwoordigd. Uit democratisch oogpunt gezien zou het rechtstreeks door alle Europeanen gekozen Europees Parlement een veel grotere zeggenschap moeten hebben. Vanuit het principe van de scheiding van machten zou de voorbereiding van de besluitvorming en de uitvoering van de besluiten veel meer bij de Europese Commissie moeten liggen. De toestand in de wereld vraagt om snelle en doortastende en democratisch verantwoorde besluitvorming. Allerlei praktijken van financiële machten en criminele organisaties moeten aan banden worden gelegd. Afzonderlijke landen zijn hiertoe niet in staat. Een ontwikkeling naar een federaal Europa is onontkoombaar.

Jaargang 5, Nr. 212.

Op woensdag 21 maart organiseerde PvdA-GroenLinks een info- en discussieavond over stapelingseffecten. Bij de behandeling van de begroting in november 2011 had de fractie al gepleit voor een sociaal reparatiefonds, maar dat werd toen te vroeg gevonden. Zijn stapelingseffecten nu al wel merkbaar in Vught?

“Crisis: kan iedereen nog meedoen in Vught?” was de centrale vraag. Want de bezuinigingen in crisistijd komen voor een groot deel terecht op de schouders van de zwaksten in onze samenleving. De huishoudtoets in de WWB, hogere zorgkosten, hogere kosten voor kinderopvang, minder huurtoeslag, minder zorgtoeslag, meer eigen bijdrages etc. Ook in Vught wordt bijna 80 procent van de bezuinigingen op de programma’s behaald door te korten op armoede, WMO/zorg en welzijn. Het resultaat van de crisis en de bezuinigingen van het rijk en lokaal is een stapeling van nadelige effecten voor de mensen die al moeilijk kunnen rondkomen. En ondertussen pleit de regering voor “werk, werk, werk” als de oplossing om uit de armoede te komen.

Om de avond in te leiden waren er twee sprekers: René Bouwman (Stichting Leergeld) en voormalig wethouder van Tilburg Jan Hammingh. Beide sprekers spraken over de kracht van mensen in armoede. Niks zielig, doorzetten en oplossen. Bouwman presenteerde onder andere de resultaten van het armoedeonderzoek van het Vughtse armoede overleg. Hierin wordt uitgesproken van ‘pamperen’ naar ‘empowerment’ te gaan. Mensen helpen om een stevig fundament te vinden in de balans tussen privé, sociaal en maatschappij. Hammingh sprak over het doorbreken van allerlei loketten en het eenvoudig houden. Na 100 koffiegesprekken met mensen in een armoedesituatie in het najaar 2011 was hij ervan overtuigd dat het overgrote deel van deze mensen daar weer uit zou komen. Positief dus!

Maar Hammingh gaf ook aan dat ‘werk, werk, werk’ slechts voor een beperkt aantal mensen de oplossing is (ervan uitgaande dat er werk voor deze mensen te vinden is). Want 40% van de mensen in armoede zit in de AOW en bijna 10% is arbeidsongeschikt. Daarnaast werkt 20% als werknemer en bijna 10% als zelfstandige! Slechts 20-25% is dus gebaat bij ‘werk, werk, werk’. Hammingh hamerde ook op blijven inzetten op preventie.

Deze boodschap was bij de discussie na de pauze echter snel vergeten. Een sociaal vangnet werd voor de aanwezige VVD-raadsleden al snel een luxe hangmat. En ook wethouder Seuren bleef bij de vaste mantra van de coalitie dat iedereen ‘eigen kracht’ heeft. De inbreng van mensen die in armoede hebben geleefd én van maatschappelijke organisaties dat zeker niet iedereen kan terugvallen op een sociaal netwerk, werd ongeloofwaardig geacht. Maar de ‘eigen kracht’ dat iedereen echt zelf wel iets kan, moet ook zeker niet worden aangezien voor zelfredzaamheid. Het onderzoek van het armoedeoverleg geeft aan dat mensen minimaal op twee ‘benen’ moeten kunnen staan in de balans tussen privé, sociaal en maatschappij. Helaas verkeerd niet iedereen in die situatie.

Het is dus te kort door de bocht om te stellen dat iedereen het wel zelf kan. Juist nu volgens prognoses de armoede toeneemt, dient de gemeente een sterk beleid te voeren gericht op preventie én het ondersteunen van mensen die alsnog in armoede terecht komen. Daarom moet Vught de stapelingseffecten voor haar bevolking in beeld brengen om te bepalen of er alsnog sociale reparaties nodig zijn.

Gisteren hadden we in de Eerste Kamer een mondeling overleg met Halbe Zijlstra over de langstudeerboete voor deeltijdstudenten. Toen de langstudeerwet vorig jaar – tot mijn spijt – werd aangenomen, heb ik een motie ingediend die de regering vroeg om disproportionele gevolgen voor deeltijdstudenten te voorkomen. De motie werd kamerbreed gesteund en we waren dan ook erg benieuwd hoe de staatssecretaris dat ging regelen.

Inmiddels zijn de plannen duidelijk. Zijlstra wil het hele deeltijdonderwijs op de schop nemen. Het moet flexibeler en meer aansluiten bij de mogelijkheden en behoeften van studenten. Dat wil hij bereiken door een vouchersysteem. Een interessante denkrichting, maar helaas wil hij die vouchers alleen gaan bieden voor bepaalde maatschappelijk relevante opleidingen (zorg, onderwijs, techniek bijvoorbeeld). Dat is dom (want de overheid kan dat helemaal niet plannen) en oneerlijk tegenover studenten met andere studiewensen. En zo zitten er nog heel veel haken en ogen aan.

Dit debat zal eerst volop in de Tweede Kamer gevoerd worden, maar het werpt zijn schaduw vooruit. Als het namelijk die kant opgaat, krijgen deeltijdstudenten sowieso niet meer met de langstudeerboete te maken. Maar daarmee is er nog geen oplossing voor de komende jaren en voor de huidige deeltijdstudenten. Over hun positie ging ons overleg met Zijlstra.

Profileringsfonds

De oplossing waar hij mee gekomen is, houdt in dat deeltijdstudenten vanaf nu ook een beroep mogen doen op het profileringsfonds om zo een compensatie te krijgen voor de langstudeerboete. Tot nu toe was het profileringsfonds alleen voor voltijdstudenten. Bovendien kon men tot nu toe alleen een bijdrage vragen voor persoonlijke omstandigheden. Daar wordt nu aan toegevoegd dat ook vertraging door de vormgeving van de opleiding een grond kan zijn.

In lijn met de discussie vorig jaar en met mijn motie ben ik blij dat de staatssecretaris in beweging is gekomen, maar had ik nog wel wat bezwaren tegen deze oplossing. Zo blijft er een verschil tussen voltijdstudenten die een uitloopjaar hebben voordat ze een boete krijgen en deeltijdstudenten voor wie dat jaar vaak al nodig is voor het studieprogramma zelf. Die hebben dus nog steeds geen uitloop. Dat is een geval van rechtsongelijkheid en dat is in formele zin niet echt weggenomen.

Daarnaast is het de vraag of studenten nu recht hebben op compensatie als ze door de studieprogrammering officieel langstudeerders zijn, of dat het een gunst is van de instelling om die compensatie te geven. Hier gaat het om de rechtszekerheid. Op dit punt zegde Zijlstra toe de instellingen duidelijk te maken dat deze studenten gewoon de compensatie moesten krijgen. Als bijvoorbeeld je Bachelor-opleiding 5 jaar duurt, dan krijg je gewoon compensatie voor de langstudeerboete.

De staatssecretaris vond eigenlijk dat de opleidingen dan maar moesten worden ingekort of gecomprimeerd, maar de Kamer heeft hem duidelijk gemaakt dat dat de verkeerde weg is. Daarmee zijn diploma-inflatie en kwaliteitsverlies bijna gegarandeerd. Er zijn beroepsverdiepende deeltijdstudies (vooral in het HBO) die korter kunnen zijn als mensen al werkervaring en zo hebben. Maar wie bijvoorbeeld in deeltijd rechten gaat doen, die zal vaak gewoon de hele opleiding moeten doen en dan zijn vrijstellingen veel minder mogelijk.

Het hele probleem is ontstaan omdat de regering continu stelt dat het aantal studiejaren van voltijd- en deeltijdstudies gelijk moet zijn omdat de wet geen onderscheid maakt. Wat in de wet echter vooral geregeld wordt, is het aantal studiepunten. Dat moet gelijk zijn en dat heeft alles met diplomagelijkheid en kwaliteit te maken. Het verschil in lengte (in jaren) was tot voor kort geen probleem, maar omdat nu de bekostiging anders geregeld is en de langstudeermaatregel is ingevoerd, gaat het wringen. Daar lag het probleem van de staatssecretaris en zolang hij in jaren denkt en niet in studiepunten blijft dat een probleem. Zijn toekomstplannen gaan wat dat betreft wel de goede kant op omdat ze de hele deeltijdopleiding flexibiliseren.

Blijft de vraag of het nu goed geregeld is voor deeltijdstudenten. Zijn de ‘disproportionele gevolgen’ zoals mijn motie het noemde nu voorkomen? Niet volledig. In formele zin is er rechtsongelijkheid omdat zij geen uitloopjaar hebben en dus eerder een langstudeerboete krijgen opgelegd. Feitelijk wordt dat echter gecompenseerd via het profileringsfonds wanneer het een gevolg is van  hun studieprogramma. En ook als ze door persoonlijke omstandigheden vertraging oplopen, kunnen ze een beroep doen op het profileringsfonds. Ik ben dus niet helemaal tevreden, maar in elk geval hebben deeltijdstudenten door het ingrijpen van de Eerste Kamer veel meer kans gekregen om de langstudeerboete te ontlopen en gewoon hun studie af te maken.

Gisteren hadden we in de Eerste Kamer een mondeling overleg met Halbe Zijlstra over de langstudeerboete voor deeltijdstudenten. Toen de langstudeerwet vorig jaar – tot mijn spijt – werd aangenomen, heb ik een motie ingediend die de regering vroeg om disproportionele gevolgen voor deeltijdstudenten te voorkomen. De motie werd kamerbreed gesteund en we waren dan ook erg benieuwd hoe de staatssecretaris dat ging regelen.

Inmiddels zijn de plannen duidelijk. Zijlstra wil het hele deeltijdonderwijs op de schop nemen. Het moet flexibeler en meer aansluiten bij de mogelijkheden en behoeften van studenten. Dat wil hij bereiken door een vouchersysteem. Een interessante denkrichting, maar helaas wil hij die vouchers alleen gaan bieden voor bepaalde maatschappelijk relevante opleidingen (zorg, onderwijs, techniek bijvoorbeeld). Dat is dom (want de overheid kan dat helemaal niet plannen) en oneerlijk tegenover studenten met andere studiewensen. En zo zitten er nog heel veel haken en ogen aan.

Dit debat zal eerst volop in de Tweede Kamer gevoerd worden, maar het werpt zijn schaduw vooruit. Als het namelijk die kant opgaat, krijgen deeltijdstudenten sowieso niet meer met de langstudeerboete te maken. Maar daarmee is er nog geen oplossing voor de komende jaren en voor de huidige deeltijdstudenten. Over hun positie ging ons overleg met Zijlstra.

Profileringsfonds

De oplossing waar hij mee gekomen is, houdt in dat deeltijdstudenten vanaf nu ook een beroep mogen doen op het profileringsfonds om zo een compensatie te krijgen voor de langstudeerboete. Tot nu toe was het profileringsfonds alleen voor voltijdstudenten. Bovendien kon men tot nu toe alleen een bijdrage vragen voor persoonlijke omstandigheden. Daar wordt nu aan toegevoegd dat ook vertraging door de vormgeving van de opleiding een grond kan zijn.

In lijn met de discussie vorig jaar en met mijn motie ben ik blij dat de staatssecretaris in beweging is gekomen, maar had ik nog wel wat bezwaren tegen deze oplossing. Zo blijft er een verschil tussen voltijdstudenten die een uitloopjaar hebben voordat ze een boete krijgen en deeltijdstudenten voor wie dat jaar vaak al nodig is voor het studieprogramma zelf. Die hebben dus nog steeds geen uitloop. Dat is een geval van rechtsongelijkheid en dat is in formele zin niet echt weggenomen.

Daarnaast is het de vraag of studenten nu recht hebben op compensatie als ze door de studieprogrammering officieel langstudeerders zijn, of dat het een gunst is van de instelling om die compensatie te geven. Hier gaat het om de rechtszekerheid. Op dit punt zegde Zijlstra toe de instellingen duidelijk te maken dat deze studenten gewoon de compensatie moesten krijgen. Als bijvoorbeeld je Bachelor-opleiding 5 jaar duurt, dan krijg je gewoon compensatie voor de langstudeerboete.

De staatssecretaris vond eigenlijk dat de opleidingen dan maar moesten worden ingekort of gecomprimeerd, maar de Kamer heeft hem duidelijk gemaakt dat dat de verkeerde weg is. Daarmee zijn diploma-inflatie en kwaliteitsverlies bijna gegarandeerd. Er zijn beroepsverdiepende deeltijdstudies (vooral in het HBO) die korter kunnen zijn als mensen al werkervaring en zo hebben. Maar wie bijvoorbeeld in deeltijd rechten gaat doen, die zal vaak gewoon de hele opleiding moeten doen en dan zijn vrijstellingen veel minder mogelijk.

Het hele probleem is ontstaan omdat de regering continu stelt dat het aantal studiejaren van voltijd- en deeltijdstudies gelijk moet zijn omdat de wet geen onderscheid maakt. Wat in de wet echter vooral geregeld wordt, is het aantal studiepunten. Dat moet gelijk zijn en dat heeft alles met diplomagelijkheid en kwaliteit te maken. Het verschil in lengte (in jaren) was tot voor kort geen probleem, maar omdat nu de bekostiging anders geregeld is en de langstudeermaatregel is ingevoerd, gaat het wringen. Daar lag het probleem van de staatssecretaris en zolang hij in jaren denkt en niet in studiepunten blijft dat een probleem. Zijn toekomstplannen gaan wat dat betreft wel de goede kant op omdat ze de hele deeltijdopleiding flexibiliseren.

Blijft de vraag of het nu goed geregeld is voor deeltijdstudenten. Zijn de ‘disproportionele gevolgen’ zoals mijn motie het noemde nu voorkomen? Niet volledig. In formele zin is er rechtsongelijkheid omdat zij geen uitloopjaar hebben en dus eerder een langstudeerboete krijgen opgelegd. Feitelijk wordt dat echter gecompenseerd via het profileringsfonds wanneer het een gevolg is van  hun studieprogramma. En ook als ze door persoonlijke omstandigheden vertraging oplopen, kunnen ze een beroep doen op het profileringsfonds. Ik ben dus niet helemaal tevreden, maar in elk geval hebben deeltijdstudenten door het ingrijpen van de Eerste Kamer veel meer kans gekregen om de langstudeerboete te ontlopen en gewoon hun studie af te maken.

De Partij voor de Vrijheid (PVV) is meer een tegenpartij dan een beweging met constructieve ideeën voor een evenwichtige opbouw van de samenleving. Feiten doen er in de afwegingen en opvattingen van de PVV namelijk nauwelijks toe, alles draait om verhalen, beweringen, meningen en beelden. Vanwege de grote afstand tot de feitelijke realiteit en de negatieve ondertoon in de beweringen, komt het niet tot argumentatie en debat. Alles draait om het verhaal en de onophoudelijke herhaling daarvan. [..]
Boeiend is hoe de partij omgaat met waarheid en leugen. Aan een scherpe, indringende analyse van werkelijk bestaande problemen, zoals een gebrek aan integratie en participatie van allochtone groepen bijvoorbeeld, ontbreekt het bij de PVV ten enenmale. Aan opbouwende suggesties voor het oplossen daarvan al evenzeer. Het opzetten van een Polen Meldpunt getuigt eerder van het tegendeel.[..]
Met inzet van verbeeldingskracht en interpretatiekunst worden feiten op sluwe wijze gemanipuleerd. De waarheid doet er niet toe, feitelijk materiaal wordt slechts gebruikt om op fantasierijke wijze onwaarachtige beweringen te produceren. Dit alles loopt voortdurend door in het betichten van vermeend schuldigen en ook dit op onoprechte wijze: namelijk door het belachelijk maken van tegenstanders (Cohen de theedrinker of Cohen de grote gedoger) het opkloppen en verbreiden van weerzin en hatelijkheden en het inspelen op verontwaardiging. [..]

PVV minacht argumenten van opponenten     Een lid van de vijandige linkse elite is allerminst een te waarderen medemens, iemand waarmee men het oneens is en die men met debat en argumentatie tegemoet treedt. Sterker nog hij moet worden gedesavoueerd, van zijn waardigheid en volwaardigheid beroofd, zoals men dit in rancuneuze kringen ook met inzet van diertermen of psychiatrische vernederingen doet. Met een belachelijk gemaakte tegenstander hoeft men niet te debatteren; zo ontloopt men het debat. Het beschuldigen van vijandige tegenstanders is ook de geheime agenda achter de zo hartstochtelijk beleden vrijheid van meningsuiting. Uitsluitend de eigen vrijheid wordt geaccepteerd en wel om eigen beelden en oordelen uit te dragen. Argumenten van opponenten worden geminacht, zo deze al niet verboden zouden moeten worden.

De voortdurend beleden vrijheid van meningsuiting blijkt niet meer te zijn dan het dictaat van de eigen mening, een mening die nauwelijks meer gestaafd hoeft te worden met feiten. Vijanden staan hier centraal, de moslims en de vertegenwoordigers van de linkse kerk. In het oordeel over hen is veel geoorloofd. En dit alles loopt uit op het eigenlijke genoegen van de rancuneuze mens, de wraak. Wie onwelgevallige zaken aanhaalt, wie politiek onwenselijke meningen verkondigt, moet de mond worden gesnoerd. Deze politieke beweging heeft het er vanzelfsprekend ‘moeilijk’ mee als het in onderhandelingen naar anderen moet luisteren en zelfs toegeven. Het valt te betwijfelen of de PVV daartoe wel in staat zal blijken.

In Eindhoven hebben we al 7 jaar het project buurtbemiddeling. Een groep van ruim 65 vrijwilligers bemiddelen bij burenruzies. De buurtbemiddelaars bemiddelen jaarlijks in zo’n  250 gevallen. Daardoor wordt er gewerkt aan duurzame oplossing van conflicten en is er minder politie-inzet nodig.

Onlangs heeft er een aanbesteding plaatsgevonden voor het project buurtbemiddeling. Uitkomst is dat het project per 1 mei door een andere aanbieder wordt overgenomen. Het project draait echter op 65 vrijwilligers, zij zijn hier niet in gekend, en inmiddels is een deel van de groep erg verontwaardigd over het besluit. Er is zelfs een brief naar het college gestuurd om hier aandacht voor te vragen.

Ik ben benaderd door meerdere vrijwilligers, onafhankelijk van elkaar, met het signaal dat zij zich erge zorgen maken over de continuïteit van het project. Ik deel deze zorgen. In het nieuwe sociale beleid, de Wmo en onze wijkaanpak wil de gemeente dat mensen zich actief inzetten en betrokken voelen bij hun naasten en hun leefomgeving. Het kan dan toch niet zo zijn dat zo’n grote groep actieve vrijwilligers afhaakt doordat ze zich niet gehoord voelen?

Daarom stelde ik vragen aan het college over hoe de aanbesteding is verlopen, wat zij vinden van het signaal van deze vrijwilligers, en of we op mogen rekenen dat dit succesvolle project blijft voortbestaan.

Lees hierover mijn vragen.

Geacht college,

Al ruim 7 jaar kent Eindhoven het project buurtbemiddeling, waarbij vrijwilligers bemiddelen bij conflicten tussen buurtbewoners. Het project wordt sinds de start gecoördineerd door Polyground. Hoewel het project zijn kwaliteiten al jaren bewijst (zie ‘evaluatie 6,5 jaar buurtbemiddeling’ van Polyground en ‘adviesnota buurtbemiddeling 2011’ gemeente Eindhoven) is buurtbemiddeling nog niet tot een structureel onderdeel van het leefbaarheids- en veiligheidsbeleid verworden[1]. In het actieplan woonoverlast lezen wij dat de inzet van de gemeente is om het project buurtbemiddeling structureel te maken door cofinanciering te zoeken en een aanbesteding te doen. Inzet is om het project voor 3 jaar te regelen en dat er per mei 2012 gestart kan worden.

Inmiddels hebben wij vernomen dat de aanbesteding heeft plaatsgevonden. GroenLinks is namelijk door meerdere vrijwillige buurtbemiddelaars benaderd omdat zij grote onvrede hebben over hoe het proces is verlopen en het feit dat zij als vrijwilligers daar niet in gekend zijn. De vrijwilligers die wij gesproken hebben zijn zeer bezorgd over de continuïteit van het project. Ook ontvangen wij signalen dat een deel van de huidige vrijwilligers niet van plan is om voor een nieuwe aanbieder te gaan werken. De vrijwilligers die wij gesproken hebben vrezen daarom dat het project buurtbemiddeling, waar jarenlang aan is gewerkt om het op te bouwen tot wat het nu is, in elkaar zal storten. Wij hebben vernomen dat er namens een aantal vrijwilligers inmiddels een brief is geschreven naar de wethouders Fiers en Scholten.

GroenLinks is erg enthousiast over wat er in de afgelopen jaren met buurtbemiddeling is bereikt. Door een groep van ongeveer 65 vrijwilligers worden per jaar zo’n 250 bemiddelingen gedaan. Door deze bemiddeling kan de inzet van de politie worden verminderd. Wij zijn dan ook erg bezorgd over de signalen die wij hebben ontvangen.

Dit brengt ons tot de volgende vragen:

Ten aanzien van de aanbesteding:

- Waarom is er gekozen voor een aanbestedingstraject, en niet voor subsidiering?

- Hoe zijn kwaliteitscriteria (zoals de voorgestelde werkwijze, ervaring, uitvoerbaarheid van de plannen) meegewogen in het aanbestedingstraject ten opzichte van de prijs?

- Is bij het aanbestedingstraject gekeken naar de rol van vrijwilligers in het project buurtbemiddeling, en is meegewogen of de offrerende partijen beschikken over vrijwilligers en ervaring hebben met het aansturen van vrijwilligers?

- Deelt het college onze mening dat bij een aanbesteding van een project wat staat of valt bij de inzet van vrijwilligers, het belang van de vrijwilligers meegewogen had moeten worden alvorens over te gaan tot de aanbesteding?

Ten aanzien van de vrijwilligers:

- Wij nemen aan dat het de bedoeling is dat het buurtbemiddelingsproject ook in de toekomst tot stand zal komen met de inzet van vrijwilligers. Beschikt de nieuwe aanbieder over eigen vrijwilligers of wordt er vanuit gegaan dat de bestaande vrijwilligers overgaan naar de nieuwe aanbieder?

- Wat vindt het college van het signaal dat in ieder geval een deel van de vrijwilligers niet van plan lijkt zich in te zetten voor een nieuwe aanbieder?

- Hoe verhoudt zich deze ontwikkeling tot het nieuwe sociale beleid, waarbij de inzet nu net is om vrijwilligerswerk te stimuleren, en om mensen meer bij hun leefomgeving te betrekken? Zouden we in dat kader de inzet van deze groep vrijwilligers niet extra moeten waarderen?

- Is het college bereid om in gesprek te gaan met een vertegenwoordiging van de vrijwilligers, mocht daar behoefte aan zijn, om uitleg te geven over de gehanteerde werkwijze?

Ten aanzien van de toekomst van het project:

- Is het besluit rond de aanbesteding van de buurtbemiddeling inmiddels onomkeerbaar?

- Zo ja, gaat de nieuwe aanbieder inderdaad per 1 mei van start, en zijn er op dat moment voldoende vrijwilligers beschikbaar en getraind om de continuïteit te borgen?

- Kan het college ons garanderen dat het project buurtbemiddeling de komende jaren doorgang zal blijven vinden, ook als dit door een nieuwe aanbieder zal worden uitgevoerd?

Renate Richters

GroenLinks

---

[1] Zie actieplan woonoverlast, december 2011, gemeente Eindhoven (bijlage bij actieplan integrale veiligheid 2012).

Henning Mankell – Moordenaar zonder gezicht

Inspecteur Wallander is volgens mij vrij populair. Er bestaat zelfs een televisieserie over hem. Maar ik had nog nooit iets over hem gelezen. Omdat ik detectives wel leuk vind om te lezen, maar niet perse in de kast hoef te houden, was dit een goede keuze in het jaar van ‘het boek dat weg mag’. Eigenlijk heb ik al genoeg detectives om te lezen (Ed McBain, Janet Evanovich, Carl Hiaasen, John D. MacDonald etc.), zat ik nauwelijks te wachten op een nieuwe mogelijke serie. Maar goed, Wallander werd het.

Het boek viel me niet tegen. Naast de op te lossen moord, leek het wel alsof de schrijver ook nog eens een politieke boodschap in het boek wilde verbergen. Daarnaast werd inspecteur Wallander nog eens menselijk neergezet door zijn privé-problemen onderdeel te maken van zijn onderzoek. En zo kan het dat ik al over de helft van het boek was, nog steeds heel veel plezier had in het lezen, nog steeds druk mee speculeerde over de dader of daders en graag verder wilde.

En toen liep Wallander op een dood spoor en kakte het boek gigantisch in. Mankell moest blijkbaar contractueel een minimum aantal bladzijden halen en had alle mogelijke zijstraatjes bewandeld en moest toen een manier vinden om dat ene verborgen zandpaadje op de plattegrond van de oplossing terug te zoeken.

Tegen de tijd dat hij daar is, is de oplossing zo logisch dat het beste deel van het boek met terugwerkende kracht minder aannemelijk wordt. Jammer. Want ondanks mijn kritiek op het laatste kwart, had ik tijdens lezing toch de indruk dat Mankell terecht vaak geprezen is. Verdeeld genoegen dus, dit boek. Misschien ben ik te kritisch. Misschien is dit juist een van zijn mindere boeken, geen toeval dat het nieuw voor drie euro in de winkel lag. Misschien moet ik gewoon niet te veel verwachten van een detective.

Citaat : “Toen hij het dorp bereikt had waar zijn vader woonde, hoefde hij hem niet te zoeken. Op de akker waar hij in zijn blauwgestreepte pyjama rondhangende, pinde hij hem vast in het licht van de koplampen. Zijn vader had zijn oude hoed op een grote koffer bij zich. Geirriteerd hief hij zijn hand voor zijn ogen toen hij door het licht verblind werd. Daarna liep hij door. Energiek, alsof hij op weg was naar een zorgvuldig uitgestippeld reisdoel.” (p.214)

Nummer: 12-003
Titel: Moordenaar zonder gezicht (orig.: Mördare utan ansikte)
Auteur: Henning Mankell
Taal: Nederlands (Orig.: Zweeds)
Jaar: 1997 (Orig.: 1992)
# Pagina’s: 342 (544)
Categorie: Whodunit
ISBN: 90-445-0210-7

Meer:
MPObooks (recensie)
Linda Oskam (recensie)
Crimezone (recensie)
Wikipedia (Wallander)
Wikipedia (Mankell)
HenningMankell.com

Nederland nodigt jaarlijks 500 vluchtelingen uit die vastzitten in vluchtelingenkampen over de hele wereld om zich definitief in ons land te hervestigen. Minister Gerd Leers is van plan om daarbij voortaan aanvullende eisen te stellen: hij wil een selectie maken op basis van de achtergrond en ‘integratie-potentie’ van deze vluchtelingen. Dit plan heeft de terechte kritiek gekregen van diverse partijen in de Tweede Kamer en van vluchtelingenorganisaties. Leers verdedigt zich door te stellen dat het Nederlandse hervestigingsbeleid solidariteit betuigt aan de ontwikkelingslanden die grote aantallen vluchtelingen opvangen. Die stelling is echter een gotspe, niet alleen door het voornemen om enkel de succesvolle vluchtelingen uit de kampen te halen, maar ook door het geringe aantal vluchtelingen dat door Nederland wordt uitgenodigd.

Hervestiging, of ‘resettlement’, stuit al decennia op bezwaren bij de ontvangende landen. Ook net na de Tweede Wereldoorlog ging de hervestiging van ontheemden zeer moeizaam. Voor zo’n 1 miljoen vluchtelingen uit met name Oost-Europese landen en de Soviet Unie was een terugkeer naar het land van herkomst geen optie. Zij verbleven in grote vluchtelingenkampen in Duitsland, Italië en Oostenrijk, waar zij niet konden (of wilden) blijven. Voor hen probeerden de Verenigde Naties een plek te vinden in West-Europa, Zuid-Amerika, de Verenigde Staten en Australië. Deze landen selecteerden vooral de vluchtelingen die in de mijnen en in de fabrieken konden werken – doorgaans de jongeren en de gezonden. De ouderen, de zieken en de kinderen kwijnden weg in kampen waar niet genoeg voedsel, medische hulp of onderdak was.

Veel is er niet veranderd aan die situatie, behalve dat er tegenwoordig niet 1 maar 15 miljoen vluchtelingen zijn. Het overgrote deel van de vluchtelingen wordt in buurlanden opgevangen waar zij jarenlang in kampen verblijven, wachtend tot zij terug kunnen keren naar hun land van herkomst. Sommige conflicten duren echter decennia: denk aan de burgeroorlog in Somalië of de jarenlange strijd in Afghanistan. Buurlanden zijn doorgaans zelf niet welvarend of politiek stabiel genoeg om voor deze vluchtelingen te zorgen; bovendien leiden vluchtelingenkamen aan de grens vaak tot destabilisatie van de regio. Het gaat ook niet om kleine aantallen: Jordanië huisvest bijna 2,5 miljoen vluchtelingen, Pakistan ruim 2 miljoen, Syrië 1,5 miljoen, Kenia ruim 400.000 en Tsjaad bijna 350.000. Duitsland is het enige niet-buurland in de top tien met bijna 600.000 vluchtelingen binnen haar landsgrenzen.

UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, probeert met alle macht een oplossing te zoeken voor de uitzichtloze situatie waarin deze vluchtelingen zich bevinden. Als zij niet terug naar het land van herkomst kunnen en ook lokaal niet kunnen integreren, dan is enkel hervestiging in een derde land mogelijk. Die resettlement komt echter nauwelijks van de grond: in 2010 konden bijna 100.000 vluchtelingen zich definitief hervestigen in een ‘Westers’ land. Daarvan ging 90 procent naar de Verenigde Staten, Canada en Australië. In vergelijking met deze landen is het aantal van 500 vluchtelingen dat Nederland wil opnemen beschamend laag, maar grote landen als Frankrijk (400) en Duitsland (450) zitten in 2010 zelfs nog onder de Nederlandse ‘gastvrijheid’.

Nederland doet het dus zo slecht nog niet in vergelijking met andere Europese landen, maar onze inzet verbleekt bij de jarenlange opvang die door Afrikaanse en Aziatische landen aan vluchtelingen wordt geboden. In dat licht is het ook niet te aanvaarden dat Nederland haar selectiebeleid voor dat kleine groepje vluchtelingen aanscherpt en alleen nog ‘kansrijk te integreren’ vluchtelingen wil uitnodigen. Westerse landen zouden een representatieve doorsnede van de vluchtelingenpopulatie moeten opnemen, en niet alleen diegene die goed kunnen werken en gezond zijn. Juist de meest kwetsbare vluchtelingen, zoals alleenstaande moeders met kleine kinderen, minderjarigen, gehandicapten en zieken, hebben ernstig behoefte aan ondersteuning, stabiliteit en speciale zorg; iets dat zij doorgaans niet zullen vinden in de troosteloze vluchtelingenkampen in het bloedhete Oost-Kenia of het onherbergzame noorden van Pakistan.

Het is niet reëel om te veronderstellen dat vluchtelingen eerlijk verdeeld zullen worden over de landen in de wereld: buurlanden van conflicthaarden zullen ongetwijfeld de zwaarste lasten blijven dragen. Westerse landen kunnen die last echter gedeeltelijk overnemen door een ruimhartig vluchtelingenbeleid te hanteren dat gebaseerd is op humane gronden, niet op economische. Er ligt hier een kans voor Leers om samen met de Europese Unie afspraken te maken over de verlichting van de wereldwijde vluchtelingenproblematiek. Het uitgangspunt moet dan zijn dat we het lot proberen te verbeteren van de meest kwetsbare vluchtelingen. Zo’n hervestigingsbeleid betuigt pas echt solidariteit aan de ontwikkelingslanden die het gros van de vluchtelingen opvangen.

 

Nederland nodigt jaarlijks 500 vluchtelingen uit die vastzitten in vluchtelingenkampen over de hele wereld om zich definitief in ons land te hervestigen. Minister Gerd Leers is van plan om daarbij voortaan aanvullende eisen te stellen: hij wil een selectie maken op basis van de achtergrond en ‘integratie-potentie’ van deze vluchtelingen. Dit plan heeft de terechte kritiek gekregen van diverse partijen in de Tweede Kamer en van vluchtelingenorganisaties. Leers verdedigt zich door te stellen dat het Nederlandse hervestigingsbeleid solidariteit betuigt aan de ontwikkelingslanden die grote aantallen vluchtelingen opvangen. Die stelling is echter een gotspe, niet alleen door het voornemen om enkel de succesvolle vluchtelingen uit de kampen te halen, maar ook door het geringe aantal vluchtelingen dat door Nederland wordt uitgenodigd.

Hervestiging, of ‘resettlement’, stuit al decennia op bezwaren bij de ontvangende landen. Ook net na de Tweede Wereldoorlog ging de hervestiging van ontheemden zeer moeizaam. Voor zo’n 1 miljoen vluchtelingen uit met name Oost-Europese landen en de Soviet Unie was een terugkeer naar het land van herkomst geen optie. Zij verbleven in grote vluchtelingenkampen in Duitsland, Italië en Oostenrijk, waar zij niet konden (of wilden) blijven. Voor hen probeerden de Verenigde Naties een plek te vinden in West-Europa, Zuid-Amerika, de Verenigde Staten en Australië. Deze landen selecteerden vooral de vluchtelingen die in de mijnen en in de fabrieken konden werken – doorgaans de jongeren en de gezonden. De ouderen, de zieken en de kinderen kwijnden weg in kampen waar niet genoeg voedsel, medische hulp of onderdak was.

Veel is er niet veranderd aan die situatie, behalve dat er tegenwoordig niet 1 maar 15 miljoen vluchtelingen zijn. Het overgrote deel van de vluchtelingen wordt in buurlanden opgevangen waar zij jarenlang in kampen verblijven, wachtend tot zij terug kunnen keren naar hun land van herkomst. Sommige conflicten duren echter decennia: denk aan de burgeroorlog in Somalië of de jarenlange strijd in Afghanistan. Buurlanden zijn doorgaans zelf niet welvarend of politiek stabiel genoeg om voor deze vluchtelingen te zorgen; bovendien leiden vluchtelingenkamen aan de grens vaak tot destabilisatie van de regio. Het gaat ook niet om kleine aantallen: Jordanië huisvest bijna 2,5 miljoen vluchtelingen, Pakistan ruim 2 miljoen, Syrië 1,5 miljoen, Kenia ruim 400.000 en Tsjaad bijna 350.000. Duitsland is het enige niet-buurland in de top tien met bijna 600.000 vluchtelingen binnen haar landsgrenzen.

UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, probeert met alle macht een oplossing te zoeken voor de uitzichtloze situatie waarin deze vluchtelingen zich bevinden. Als zij niet terug naar het land van herkomst kunnen en ook lokaal niet kunnen integreren, dan is enkel hervestiging in een derde land mogelijk. Die resettlement komt echter nauwelijks van de grond: in 2010 konden bijna 100.000 vluchtelingen zich definitief hervestigen in een ‘Westers’ land. Daarvan ging 90 procent naar de Verenigde Staten, Canada en Australië. In vergelijking met deze landen is het aantal van 500 vluchtelingen dat Nederland wil opnemen beschamend laag, maar grote landen als Frankrijk (400) en Duitsland (450) zitten in 2010 zelfs nog onder de Nederlandse ‘gastvrijheid’.

Nederland doet het dus zo slecht nog niet in vergelijking met andere Europese landen, maar onze inzet verbleekt bij de jarenlange opvang die door Afrikaanse en Aziatische landen aan vluchtelingen wordt geboden. In dat licht is het ook niet te aanvaarden dat Nederland haar selectiebeleid voor dat kleine groepje vluchtelingen aanscherpt en alleen nog ‘kansrijk te integreren’ vluchtelingen wil uitnodigen. Westerse landen zouden een representatieve doorsnede van de vluchtelingenpopulatie moeten opnemen, en niet alleen diegene die goed kunnen werken en gezond zijn. Juist de meest kwetsbare vluchtelingen, zoals alleenstaande moeders met kleine kinderen, minderjarigen, gehandicapten en zieken, hebben ernstig behoefte aan ondersteuning, stabiliteit en speciale zorg; iets dat zij doorgaans niet zullen vinden in de troosteloze vluchtelingenkampen in het bloedhete Oost-Kenia of het onherbergzame noorden van Pakistan.

Het is niet reëel om te veronderstellen dat vluchtelingen eerlijk verdeeld zullen worden over de landen in de wereld: buurlanden van conflicthaarden zullen ongetwijfeld de zwaarste lasten blijven dragen. Westerse landen kunnen die last echter gedeeltelijk overnemen door een ruimhartig vluchtelingenbeleid te hanteren dat gebaseerd is op humane gronden, niet op economische. Er ligt hier een kans voor Leers om samen met de Europese Unie afspraken te maken over de verlichting van de wereldwijde vluchtelingenproblematiek. Het uitgangspunt moet dan zijn dat we het lot proberen te verbeteren van de meest kwetsbare vluchtelingen. Zo’n hervestigingsbeleid betuigt pas echt solidariteit aan de ontwikkelingslanden die het gros van de vluchtelingen opvangen.

 

Gisteren was er een demonstratie op het Malieveld in Den Haag tegen de plannen van het kabinet met betrekking tot de WWNV (Wet Werken Naar Vermogen).

Door allerlei regelingen samen te voegen en alleen mensen die niet anders kunnen in de sociale werkplaats aan het werk te houden, verwacht het kabinet vele miljoenen te kunnen bezuinigen.

Helaas vergeet het kabinet dat daarmee een hoop mensen die nu nog werkzaam zijn in de sociale werkplaats, geplaatst moeten gaan worden bij regulier werk.

Dit is op zich geen probleem, maar de maatschappij en het bedrijfsleven is totaal niet ingesteld op mensen die extra begeleiding nodig hebben of speciale randvoorwaarden om hun werk uit te kunnen voeren.

Deze mensen zullen dan ook veelal thuis komen te zitten omdat ze te goed zijn voor de sociale werkplaats, maar niet mee kunnen draaien in het reguliere werk door gebrek aan een stabiele, speciaal ingerichte werkomgeving.

GroenLinks is ook een groot tegenstander van deze nieuwe wet en was dus ook (zichtbaar) aanwezig en ook op het podium kwam Jolande Sap het standpunt van GroenLinks laten horen!

Gisteren waren er ongeveer 10.000 (de schattingen liepen uiteen van 10.000 tot 15.000) mensen aanwezig om het kabinet duidelijk te maken dat deze wet er niet moet komen.

Mensen die vrezen hun baan te verliezen, hun zekerheid en hun veilige werkomgeving, lieten dan ook goed van zich horen. Soms liepen de emoties (te) hoog op en werden er dingen geschreeuwd die ik maar niet zal herhalen.

Het geeft wel aan hoe diep het zit bij de mensen die het raakt en dat ze er alles aan proberen te doen om deze nieuwe wet niet door te laten gaan.

Ook kwam “Mark Rutte” de tussenstand bekend maken van de kaartenactie van Abvakabo FNV.

Hij wist precies de echte Mark Rutte na te doen en lachte alle vragen weg.

 

Hopelijk heeft deze demonstratie een duidelijk signaal afgegeven aan het kabinet dat dit geen duurzame oplossing is en ook maar een tijdelijke bezuiniging is!

Kortom: Laat kwetsbaar Nederland niet vallen!

Alle foto’s kun je vinden op:
http://www.mennoslaats.nl/zenphoto/index.php?album=groenlinks/laat-kwetsbaar-nederland-niet-vallen

David Cameron stelt het voor in het Verenigd Koninkrijk: de wegen privatiseren. In Nederland zien we het als het zoveelste gotspe van de knetterrechtse Britse regering. Maar ik zie er wel brood in.

Ik reis bijna iedere dag met de trein. De NS is geprivatiseerd. Ik betaal iedere dag met plezier aan de monopolist en erger me af en toe dat ik geen alternatief heb voor vertraagde stoptrein die op enkel spoor stil staat voor Bodegraven. Ik verbaas me over de files die naast me stil staan. De wegen zijn namelijk niet in private handen. Dat is een publiek goed.

Overheidsfalen
Files zijn een typisch geval van overheidsfalen. Alle burgers betalen nu mee aan de wegen. Mensen met een auto betalen extra mee vanuit de motorrijtuigenbelasting. Maar die maakt geen verschil tussen een forens die iedere dag 100 kilometer heen en weer reist en een oma die alleen op zondag 5 kilometer naar haar kleinkind rijdt. Er is geen relatie tussen het gebruik en wat mensen betalen voor de wegen. Daarom rijdt iedereen op het zelfde moment over de wegen heen, namelijk wanneer ze naar hun werk moeten of daar van af komen. Omdat iedereen op hetzelfde moment wil rijden, staat iedereen stil.

Politici leggen wegen aan. Dat doen ze niet op basis van bedrijfskundige argumenten maar op basis van politiek-electorale argumenten. Mensen staan stil in de file en denken dat dat komt omdat er te weinig weg is. Ze willen dat politici meer wegen aan leggen. Rechtse partijen doen wat het volk wil: dit kabinet bezuinigt op alles wat los en vast zit, maar voor een extra autoweg is altijd geld. Nieuwe autowegen moeten we vanuit Den Haag over heel Nederland uitvouwen, op kosten van de hardwerkende Nederlandse belastingbetaler, zodat een deel van de Nederlanders daar over heen kunnen racen, zonder de echte kosten te betalen.

Het echte probleem is niet dat er te weinig wegen zijn, maar dat iedereen er op het zelfde moment overheen wil. Als we mensen laten betalen voor gebruik, dan zullen mensen gespreider gaan rijden.

Rekening rijden
Ik zie u denken. Laten betalen door gebruik noemen we ‘rekening rijden’. Dit maakt gebruik van het profijtbeginsel. Als er veel vraag is naar een wegstrek op een bepaald moment, laat de overheid de prijs van het gebruik toenemen. En zo kunnen we autoverkeer meer over de dag te spreiden.

Er zijn een aantal serieuze bezwaren tegen de Tineke ‘Tolpoort’-achtige constructie van het rekening rijden. In de eerste plaats, gaat rekening rijden ervanuit dat we vanuit Den Haag het weggebruik van heel Nederland kunnen plannen. Dat is het type Sovjet-Russiche maakbaarheidsdenken dat in de wereld niet meer gezien is sinds de val van de muur. Een private marktpartij zal veel responsiever zijn naar zijn consumenten.

Ten tweede, is er het 1984-argument. Er komt een centrale database die bijhoudt waar iedereen is geweest. Als we deze informatie laten bijhouden door private organisaties voor bepaalde strekken, dan valt dit argument weg: ze weten namelijk dan niet alles.

Daarmee hing het plan samen om in iedere auto een kastje neer te zetten. Maar als je een wegstrek privatiseert kan je gewoon aan beide kanten tolpoorten neerzetten. Dat hebben ze in Frankrijk ook. En dat is een land waarna we naar toe op vakantie gaan omdat het zo mooi is.

Dus rekeningrijden en privatiseren lopen grotendeels gelijk op: we creëren een monopolist die een bepaalde weg mag exploiteren. De tol zal naar gebruik en naar moment gedifferentieerd worden Hiermee kan het onderhoud van de weg betaald worden en zo nodig kunnen nieuwe projecten gefinancierd worden. Dat kan een staatsbedrijf doen of een private onderneming

Plankgaspopulisten
Maar er is een groot voordeel aan privatisering. Nu laten we politici beslissingen nemen over wegaanleg. Dat doen ze op basis van politiek-electorale reden, niet op basis van bedrijfskundige overwegingen. Dus leggen de plankgaspopulisten wegen aan, niet omdat ze echt nodig zijn als mensen de juiste prijs zouden betalen voor de wegen, maar omdat ze weten dat dat goed scoort onder kiezers. Meer auto wegen zou het antwoord zijn op de files. Rechts toont hier een naïviteit die we alleen maar kennen uit Communistisch Rusland. Als we ‘gratis’ een product aanbieden, dan zullen mensen daar verantwoordelijk gebruik van maken, en als ze dat niet doen, moeten we meer van het product aanbieden. Alsof je zegt: alle gezondheidszorg is gratis, en als mensen dan en-masse onnodige zorgkosten maken, dan is de oplossing dat we meer zorg aanbieden, niet dat we mensen zelf laten betalen voor hun zorgkosten.

Als we kiezen voor privatisering, zal een bedrijf brood moeten zien in een bepaalde alternatieve verbinding of wegverbreding. Ik denk dat als we mensen de echte prijs laten betalen, er minder auto wordt gereden. En als de beslissing om wegen aan te leggen op een bedrijfskundige logica wordt gebaseerd zullen er minder wegen worden aangelegd, omdat vraag zal afnemen.

De reden dat we moeten kiezen voor privatisering en niet voor rekeningrijden, is dat rekeningrijden maar een deel van het probleem oplost. Er zal minder gereden worden en het autorijden zal meer over tijd gespreid worden. Maar de beslissingen om wegen aan te leggen ligt dan nog steeds bij politici. Die kunnen volgens rechts met van alles niet vertrouwen: de zorg moet bijvoorbeeld zo snel mogelijk geprivatiseerd worden. Ik vertrouw rechtse politici niet met wegen. Die moeten zo snel mogelijk geprivatiseerd worden. Private wegen, een plus voor het milieu en voor ons landschap zou ik zeggen.

Update: vanavond de tijd genomen om de stukken beter door te nemen. Waarna ik dit bericht heb aangepast, aangezien het te veel uit de losse heup geschreven was.

Vandaag ontving ik een mail met het ‘persoonlijke’ bod van de collectieve inkoop actie voor zonnepanelen van Vereniging Eigen Huis die is gewonnen dor Oskomera Home Solar. Tijd dus voor een update om te zien hoe dat aanbod zich verhoudt tot de andere landelijke collectieve inkoopacties, maar vooral ook t.o.v. de prijzen van individuele installateurs. Zoals ik dat eerder al heb gedaan voor de andere collectieve inkoopacties.

Voor een vollediger overzicht van de losgebroken markt voor collectieve inkoop verwijs ik naar Polder PV. Waar ook een interessant stuk staat voor Eneco klanten en Buurtburgemeesters van Nudge/Zon IQ en over de collectieve inkoopactie van Vereniging Eigen Huis.

Persoonlijke aanbieding

Aangezien er op ons dak al een zonneboiler ligt is de ruimte voor zonnepanelen beperkt. Ik had dan ook aangegeven slechts 6 panelen te willen. 123 Zonne-energie biedt 6 panelen van 250 Wattpiek per stuk, oftewel een installatie van 1500 Wattpiek vermogen. De kosten hiervan bedragen Euro 4.150, inclusief installatie. Daarmee behoort 123 Zonne-energie tot de duurdere aanbiedingen uit mijn vorige overzicht. De grotere installaties die 123 Zonne-energie aanbiedt zijn verhoudingsgewijs veel scherper geprijsd (zie ook tabel hieronder). Wat logisch is aangezien de kosten voor de zaken als omvormer en installatiekosten verhoudingsgewijs minder snel oplopen voor een grotere installatie.

De door mij gehanteerde berekeningwijze voor de elektriciteitsopbrengst is behoorlijk conservatief en voor alle installaties gelijk gehouden. Goede zonnepanelen en goede installaties gaan echter langer dan 20 jaar mee en de opbrengst is in veel gevallen ook hoger dan waar ik mee heb gerekend. Als je een betere inschatting wil voor je eigen situatie verwijs ik je naar de berekeningswijzes van Polder PV of Siderea. Ik heb zelf geen ervaring met Sidera, maar van Peter Segaar (de man achter Polder PV) hoor ik positieve geluiden over Siderea, dus dat geeft vertrouwen.

Voordelen 123 Zonne-energie

Vereniging Eigen Huis noemt zelf de volgende voordelen van haar collectieve inkoopactie:

• Volledige begeleiding tijdens het hele traject
• Altijd een maatwerk oplossing voor uw persoonlijke situatie
• Strenge kwaliteitseisen opgesteld i.s.m. TNO
• Kortere terugverdientijd door scherp aanbod
• Vereniging Eigen huis staat (i.s.m. KEMA) garant voor kwaliteit
• Vereniging Eigen Huis biedt juridische ondersteuning
• Vereniging Eigen Huis adviseert onafhankelijk en betrouwbaar

Zelf zie ik de volgende punten als positief:

• De panelen hebben een positieve vermogens tolerantie van 0 tot 5%, dus het vermogen van een
  paneel ligt tussen 250 en 262,5 Wp, en dat betekent altijd extra energie-opbrengst!
• De productgarantie op deze panelen bedraagt 10 jaar. De vermogensgarantie is 25 jaar voor 80%. Dat
  betekent het paneel na 25 jaar nog minimaal 80% van het nominale vermogen (Wp) moet leveren.
• Alle omvormers zijn voorzien van Bluetooth zodat ze kunnen communiceren met uw PC of laptop.
  Met behulp van de meegeleverde Sunny Explorer software kunt u dan de prestaties van uw
  zonnestroomsysteem volgen.
• De productgarantie op deze omvormers bedraagt 10 jaar.
• Uiteraard worden ook de bevestigingsmaterialen voor platte daken en schuine pannendaken, en de
  bekabeling geleverd en geïnstalleerd.
• Ook golfplatendaken en staalplaten daken kunnen zonder meerprijs voorzien worden.
• Indien nodig wordt er kosteloos een extra groep(en) naar de meterkast aangelegd.
• De omvormer wordt aangesloten op de (extra) groep.
• De garantie op het complete systeem, inclusief installatiewerk is 10 jaar. Na 9 jaar komt Oskumera langs voor een systeemcheck (niet onbelangrijk bij iets dat meer dan 20 jaar mee gaat).
• Leden krijgen 10 jaar juridische ondersteuning van Vereniging Eigen Huis bij problemen.
• De specialisten van Vereniging Eigen Huis monitoren een representatief aantal systemen voor de
  komende tien jaar.

Nadelen 123 Zonne-energie

In haar mailing schermt 123 Zonne-energie met een standaard prijs voor de installatie van 6 zonnepanelen van 250 Watt van Euro 5.106. Dat betekent dat Eigen Huis rekent met een standaardprijs van Euro 3,40 per Wattpiek. Wat me aan de hoge kant lijkt.

Een ander nadeel van de collectieve inkoopactie van Eigen Huis is dat de installatie plaats vindt tussen 22 maart en 1 november. Met een beetje pech ben je dan dus het hele zomerseizoen kwijt….

 

Een aandachtspunt vind ik de transparantie: oftewel ontvangt Vereniging Eigen Huis een kick back per verkochte installatie, en zo ja hoe hoog is deze? Die vraag komt na me op n.a.v. het bericht op Polder PV dat Natuur & Milieu een kickback fee krijgt per verkochte installatie die kan oplopen tot 9 ton. En dat Trouw een paar weken geleden berichtte dat aanbieders van collectieve inkoopacties voor energie (zoals Vereniging Eigen Huis) een kickback fee krijgen per overstapper.

Vergelijking installateurs & collectieve inkoopacties

Onderstaand overzicht is zeker niet compleet en ik pretendeer dat ook zeker niet. Het geeft je wel een beeld en doet je hopelijk beseffen dat het naast mooie collectieve aanbiedingen ook nog steeds de moeite kan lonen om een offerte bij een lokale installateur te vragen. Dat hoeft niet duurder te zijn en ook de voorwaarden hoeven niet slechter te zijn. Prijzen van lokale installateurs heb ik via Compare My Solar.

Leverancier/actie	Totaal vermogen	Kosten	Prijs / Wattpiek	kWh/jaar (80%)	Kostprijs
Zontech	3760	€ 6.740	€ 1,79	3008	€ 0,15
Solarsenergy*	3760		€ 1,87
Windvogel+ Metdezon	3840	€ 7.351	€ 1,91	3072	€ 0,15
123 Zonne-energie	6000	€ 11.946	€ 1,99	4800
123 Zonne-energie	5250	€ 10.857	€ 2,07	4200
Windvogel+ Metdezon	2640	€ 5.575	€ 2,11	2112	€ 0,18
123 Zonne-energie	4500	€ 9.595	€ 2,13	3600
123 Zonne-energie	3750	€ 8.146	€ 2,17	3000
Solarsenergy	1410	€ 3.090	€ 2,19	1128	€ 0,18
Solarsenergy	1470	€ 3.230	€ 2,20	1176	€ 0,18
123 Zonne-energie	3000	€ 6.672	€ 2,22	2400
Metdezon	3840	€ 8.589	€ 2,24	3072	€ 0,17
EnergieAnders	3975	€ 8.970	€ 2,26	3180	€ 0,17
Mitchel van der Meij	1380	€ 3.120	€ 2,26	1104	€ 0,19
Windvogel+ Metdezon	1800	€ 4.076	€ 2,26	1440	€ 0,21
Zontech	1410	€ 3.260	€ 2,31	1128	€ 0,19
EnergieAnders	1470	€ 3.400	€ 2,31	1176	€ 0,19
Nudge D	3680	€ 8.694	€ 2,36	2944	€ 0,18
123 Zonne-energie	2250	€ 5.438	€ 2,42	1800
Metdezon	2640	€ 6.500	€ 2,46	2112	€ 0,20
Zon zoekt dak B	1920	€ 4.935	€ 2,57	1536	€ 0,19
Nudge C	2760	€ 7.128	€ 2,58	2208	€ 0,21
Metdezon	1800	€ 4.736	€ 2,63	1440	€ 0,20
123 Zonne-energie	1500	€ 4.150	€ 2,77	1200	€ 0,21
Windvogel+ Metdezon	1200	€ 3.328	€ 2,77	960	€ 0,23
Zon zoekt dak A	1200	€ 3.375	€ 2,81	960	€ 0,23
Nudge B	1840	€ 5.190	€ 2,82	1472	€ 0,21
Nudge A	1380	€ 4.220	€ 3,06	1104	€ 0,24
Metdezon	1200	€ 3.856	€ 3,21	960	€ 0,25

Theseus is een held uit de Griekse mythologie. Je kunt hem vergelijken met de moderne superhelden als Superman. Zijn bekendste daad was het doden van de Minotaurus. Koning Minos van Kreta dreigde met oorlog met Athene. Deze kon alleen voorkomen worden als er om de zeven jaar veertien jongeren, zeven jongens en zeven meisjes, liet overvaren als voedsel voor de Minotaurus. Theseus was een van deze jongeren. Zijn doel was de Minotaurus te doden en de andere jongeren te redden. Hij werd op Kreta verliefd op de koningsdochter Ariadne. Zij gaf de draad van Ariadne en een zwaard. Theseus dood de Minotaurus en weet te ontsnappen uit het labyrint.
De naam van Theseus is ook verbonden aan een paradox uit de filosofie. Deze paradox heeft betrekking op de vraag of een object hetzelfde blijft als je alle onderdelen waar dit object uit bestaat vervangt door andere onderdelen. De paradox komen we tegen bij Plutarchus die hem in de eerst eeuw na christus heeft opgetekend. Hij vroeg zich of of een schip waarbij alle houten onderdelen waren vervangen nog steeds hetzelfde schip was. Eerder werd deze paradox al besproken door filosofen als Heraclitus, Socrates en Plato. Het heeft dus oude papieren binnen de filosofie. Later komen we hem ook tegen bij denkers als Thomas Hobbes en John Locke. Het is een model binnen de filosofie voor de vraag of iets hetzelfde blijft of toch iets anders is geworden.
Plutarchus vroeg zich af of een schip hetzelfde blijft als het stukje bij beetje vervangen wordt. Hobbes maakte de paradox nog wat moeilijker.. Wat als de oorspronkelijke planken verzamelt worden en er een tweede schip wordt gebouwd. Welk schip is dan het originele schip van Theseus?
John Locke bedacht een variant met een sok. Stel je hebt een favoriet paar sokken. Je bent zo aan deze sokken gehecht dat je ze niet weg wilt gooien. Nu zit er in een van deze sokken een gat. Je besluit dit gat te stoppen. De sok blijft doorslijten en je stopt het ene gat na het andere. Zou je nog steeds van dezelfde sok kunnen spreken als al het oorspronkelijke materiaal was vervangen?
Hoe zit het nu met deze paradox? Stel dat Theseus aan het varen is en hij vervangt onderweg een plank. Iedereen zal het er mee eens zijn dat we dan nog steeds spreken van hetzelfde schip. Er moeten onderweg echter steeds meer planken vervangen worden. Een schip moet onderhouden worden en er slijt nog wel eens wat. Op het moment dat Theseus de haven binnen vaart, zijn alle planken vervangen. Is het schip dat aankomt dan nog hetzelfde schip als het schip dat vertrok? Is er een moment aan te wijzen waarop het schip van Theseus niet meer hetzelfde schip was? Stel dat het schip uit honderd planken bestond. Je zou kunnen besluiten dat het schip niet meer hetzlefde was als het voor de helft was vervangen. Klopt dit wel? Was het dan niet meer hetzelfde schip nadat de vijftigste plank was vervangen? Dat lijkt willekeurig. Waarom niet pas bij de eenenvijftigste plank of al bij de negenenveertigste. Was het nog hetzelfde schip toen er zevenenveertig planken waren vervangen? Je zou kunnen besluiten dat je wel degelijk moet spreken van een ander schip, telkens als er een plank is vervangen. Natuurlijk, elk nieuw schip lijkt erg veel op het vorige schip, maar het is toch een ander schip. Je hebt gewoon een serie bijna identieke schepen. Dat is een consequente en niet willekeurige oplossing. Het zou wel betekenen dat niets hetzelfde blijft door de tijd heen. Bij heel veel dingen worden er onderdelen vervangen in de loop van de tijd. Dat gaat niet alleen op voor schepen maar ook voor vliegtuigen, auto's, planten, dieren en mensen. Elke cel in ons lichaam wordt gedurende ons leven meerdere keren vervangen door andere cellen. Toch zouden we niet willen zeggen dat we nu daardoor een ander mens zijn geworden. We blijven toch dezelfde persoon. We hebben een identiteit door de tijd heen. Als je de redenatie volgt dat je moet spreken van een ander schip als er een plank is vervangen, dan moet je ook spreken van een ander mens als iemand een kunstheup heeft gekregen. Dat lijkt me toch aardig absurd.
Een andere oplossing zou de theorie van de temporele (tijdelijke) delen zijn. Zoals een schip ruimtelijke delen heeft, zo heeft een schip volgens deze theorie ook tijdelijke delen. Als ik een foto zie van het stadhuis van Leiden die gemaakt is op 15 maart 2012, dan, zie ik volgens deze theorie niet het gehele stadhuis, maar slechts een deel ervan. Ik zie slechts het '15 maart 2012 deel'. Een dergelijk deel noemen we dan een 'temporeel' ofwel tijdelijk deel. Als we op de eerste dag van de vaart een plank vervangen, is het schip dan na de eerste dag een ander schip? Volgens deze theorie is dat niet het geval. We hebben slechts het dag1 deel van de plank vervangen, maar niet dag2 deel, het dag3 deel, het dag4 deel etc. Wat we 'het schip van Theseus' noemen is in deze theorie niets anders dan de verzameling van alle temporele delen. Die verandert nooit. Het schip is de verzameling. Op deze manier beschouwd heeft het schip een identiteit door de tijd heen.
Het blijft een beetje raar dat er nooit wat verandert. De verzameling verandert nooit dus verandert het schip nooit. Hoe vaak je ook planken vervangt, het schip blijft hetzelfde. Dat kan natuurlijk niet kloppen. Sommigen noemen deze theorie daarom zelfs idioot. Daar kan ik het alleen maar me eens zijn.
We kunnen natuurlijk ook zeggen dat het ons niet uitmaakt wat het ware schip van Theseus is, zolang je er maar mee kan doen wat je wilt. In het geval van Theseus naar Kreta varen om de Minotaurus te verslaan. Misschien kunnen we het schip zelfs wel verbeteren als we bepaalde onderdelen vervangen. Dit kunnen we een functionele opvatting noemen. Veel mensen zullen waarschijnlijk zo denken, en het is ongetwijfeld een opvatting die voor de alledaagse praktijk voldoet. Het is echter wel een wat oppervlakkige opvatting. De paradox wordt hier niet opgelost, maar gewoon genegeerd.
Er zijn nog vele andere manieren om tegen deze paradox aan te kijken. Er is er echter geen een die een bevredigende oplossing biedt. Het schip van Theseus zal dus voorlopig nog wel even door onze hoofden blijven varen.

‘Wat is werkelijkheid, wat is magie?’ Nadat in het eerste hoofdstuk uit De betoverende werkelijkheid deze vraag beantwoord is, legt Richard Dawkins in de tien volgende hoofdstukken die werkelijkheid zeer compleet uit.

Elk hoofdstuk begint met een vraag, bijvoorbeeld ‘wie was de eerste mens’, ‘waarom zijn er zoveel dieren’, ‘wat is de zon’ en ‘zijn we alleen’. Werkelijkheid bijvoorbeeld is alles wat we kunnen waarnemen. Duhhh… Maar dan, DNA kunnen we niet zien, moleculen ook niet, straling ook niet. Voor wat we niet kunnen waarnemen maar wel vermoeden wordt een model gemaakt. Op basis daarvan wordt berekend of beredeneerd wat we vervolgens zouden moeten zien of waarnemen. Als dat werkelijk gebeurt, dan weten we dat het model klopt en dus wat er zich in de onzichtbare werkelijkheid afspeelt. Elke vraag in het boek wordt op deze manier toegelicht en beantwoord. Aanvankelijk op z’n Janboerenfluitjes of vanuit oude mythen. Geleidelijk komen er steeds meer wetenschappelijke fenomenen bij en komt een uitermate degelijk verhaal tot stand. Het boek is bedoeld voor kinderen vanaf 12 jaar. Deze opbouw sluit daar heel goed bij aan. En maakt het ook voor hele grote kinderen leuk om te lezen, trouwens. Ik heb er veel plezier aan beleefd.

Magie

Direct in het eerste hoofdstuk wordt korte metten gemaakt met bovennatuurlijke zaken. Bovennatuurlijke magie, als in sprookjes, is mooi maar overduidelijk wat het is: een sprookje. Schijnbare magie bestaat wel echt. We zien iets, al is het niet wat we denken. Goochelen dus. De derde vorm is poëtische magie. In de betekenis van ‘diep ontroerend’. In deze vorm van magie ziet Dawkins de werkelijkheid. De feiten die met wetenschap zijn gevonden over de echte wereld. Iets bovennatuurlijks ligt buiten bereik van de wetenschap en daarin kan dus per definitie geen verklaring worden gevonden.  Hij vergelijkt het voor de verduidelijking met een detective die te lui is een moord op te lossen. Met een ‘het was bovennatuurlijk’ sluit hij het dossier. Niemand zou dat pikken…

Zonnewind

In ‘Wat is het echte verschil tussen dag en nacht, zomer en winter?’ komen we erachter waarom we niet tijdens het ronddraaien door waanzinnige storm van de wereld worden geblazen, uiteraard dat de aarde rond de zon draait en we dat vooral waarnemen aan de ‘stilstaande’ elementen als sterren en zon – vanuit ons perspectief – maar ook waarom planeten in banen, ellipsen, bewegen. Afijn, wie echt Heel Veel van het heelal wil weten, wordt hier eersteklas bediend. Met veel prachtige tekeningen horen van Keppler en Newton hoe de planeten zich bewegen en eindigen we met Japanse ingenieurs die werken aan een ruimteschip dat met behulp van zonnewind wordt voortgestuwd. Nee, dit wordt niet alleen genoemd: na alle theorie begrijp je dat het kan.

Was dit het wat betreft het heelal? Welnee, aan de zon en de sterren wordt net zo diepgaand aandacht gegeven. En aan alle andere onderwerpen uit het boek. Dat maakt het een prachtig leesboek maar vooral ook naslagwerk. Door de diepgang lijkt mij de aanbevolen leeftijd van 12 jaar echt wel de ondergrens, met uitzondering van de zeer jonge specialisten natuurlijk

Tot slot ‘Wat is een wonder?’

In het twaalfde en laatste hoofdstuk komt Dawkins terug op het begin, wonderen. Een Middeleeuwer zou een laptop of telefoon hebben afgedaan als bovennatuurlijk. Inmiddels is onze kennis verder. Als we iets niet kunnen verklaren was of de waarneming fout of de kennis nog niet toereikend. In dat laatste geval is verder onderzoeken de enige oplossing. En zo blijft kennis over de werkelijkheid groeien. Mythen hebben de hoofdstukken opgekleurd. Maar de wetenschap erna was nog mooier.

 “De waarheid is magischer – in de beste en spannendste zin van het woord – dan alle mythen, wonderen en verzonnen mysteries ooit.”

Ik ben pas een jaartje lid van de partij en in het dagelijks leven maatschappelijk werker. Reacties uit mijn omgeving wekken bij mij de indruk dat GroenLinks onder potentiële kiezers vooral bekend staat als milieu en natuurpartij. En zo lijkt de partij zich ook steeds meer te profileren. Sap tourt langs de provincies om duurzame ondernemers aan zich te binden. De ‘Green Deal’ wordt naar voren geschoven als alternatief voor de huidige aanpak en crisis. Allemaal leuk en prima, ik geloof ook in dat verhaal, maar hij is niet compleet. Want waar blijft de ‘Social Deal’?

De nieuwe partijvoorzitter Heleen Weening weet het mooi te verwoorden: GroenLinks wilt beschermen wat kwetsbaar is, natuur en mens. Dat is de verbinding, gemene deler. En ik wil daar nog een schepje bovenop doen: GroenLinks is dé partij die duurzame oplossingen aandraagt: m.a.w. wat moeten we nu veranderen om Nederland toekomstbestendig te maken, een betere wereld voor onze kinderen? Het progressief / hervormingsgezinde karakter van de partij.

Hoe vertaal je die visie naar vraagstukken over Zorg & Welzijn?  (het thema waar naar mijn mening een partijgedragen visie ontbreekt). De problematiek van veel mensen wordt steeds complexer. De regeldruk en bureacratie nemen nog altijd toe. Door het woud aan instellingen, vallen veel mensen tussen wal en schip. En: de kosten van de gezondheidszorg blijven in rap tempo stijgen. Voor uw plaatje: uitgaven van VWS stijgen harder dan het BBP. Als we niet gaan omvormen, betalen we straks 25% van al ons verdiende geld aan de gezondheidszorg. De vergrijzing en ontgroening (dalende beroepsbevolking) zetten ook de toekomstbestendigheid onder druk. Hoe willen we een sociaal stelsel garanderen voor de jonge generatie?

Hier en daar zie ik theoretische inzichten opdoemen, die postvatten in dit discours. Schrijvers, denkers en praktijkdoeners die een geloofwaardig alternatief voor ogen hebben. Inherent hieraan ga je het ook hebben over de verhouding overheid vs. burger. De ‘civil society’ voegt daar de laag ‘gemeenschap’ aan toe, georganiseerde verbanden van burgers ontstaan bottum-up. Samen sta je sterker. Het gemeenschapsdenken (op lokaal niveau), wanneer dat helpt om beter de regie over je eigen leven te voeren. Enkele voorbeelden ik wil noemen:

1. Het Broodfonds. Een clubje van 20 – 50 ZZP-ers die samen een voorziening voor ziekte en arbeidsongeschiktheid regelen. Er zijn al broodfondsen in Amsterdam en Utrecht, maar ze schieten nu in de rest van Nederland als paddestoelen uit de grond. ZZP-ers kunnen zich vaak niet alleen verzekeren voor AOW, dat is veel en veel te duur. Dit initiatief toont het falen aan van grote instellingen en verzekeringen met hun gebouwen van marmer langs de snelweg.
2. Buurtzorg. Kleine autonome teams van professionele wijkverpleegkundigen in de buurt.
3. Parkinsonnet, van zorgheld / neurochirurg Bas Bloem.  Patient is eigenaar van dossier en de zorg wordt rondom de patiënt georganiseerd, niet rondom de dokter / specialist.
4. Eigen Kracht conferenties. Steeds vaker gebruikt in de jeugdzorg, maar ook toepasbaar bij GGZ en LVG. De familie, vrienden en andere bekenden rondom een probleemgezin dragen zelf oplossingen aan, hulpverlener ondersteunt de familie om ze vervolgens uit te voeren.
5. Zelfregiecentra. Ervaringsdeskundigheid wordt ingezet om burgers beter te ondersteunen en te ‘empoweren’. Komt ook in steeds meer steden op.

 

Er zijn gemeenschappelijke uitgangspunten te vinden in al deze praktijkvoorbeelden: de burger staat zelf centraal, eigen regie wordt mogelijk gemaakt (en hulp uit het netwerk kan het bevorderen – noem het “samenregie”), nutteloze overhead overboord gekieperd, regels en procedures zijn dienend, niet beperkend, het is vaak lokaal en klein van opzet etc. Uiteindelijk hoop je dat het welbevinden van de client/burger/patiënt toeneemt (kwaliteit) en de kosten afnemen (doelmatigheid en efficiency) – en effectrapportages van dergelijke initiatieven laten zien dat deze combinatie inderdaad kan!

Maar het beste voorbeeld is wel de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) die in haar 5 pijlers echt een visie voorstaat op de burgermaatschappij:
- ruimte voor de professional
- sturen op ondersteuning vanuit het eigen netwerk en vrijwilligers
- op zoek naar de ‘vraag achter de vraag’ (wat wil de burger nou écht en waar is hij/zij nou daadwerkelijk mee geholpen?
- sturen op ‘eigen kracht’.

Goed. Als we constateren dat er van onderop een heleboel aan het veranderen is, dan lijkt het me hoog tijd dat GroenLinks als hervormingsgezinde partij inhaakt op deze ontwikkelingen. Aan linkerzijde profileren de PvdA en de SP zich als de sociale partijen: alsof de zorg van hun is! Ze zeggen nu op te komen voor de kwetsbaren, maar hebben zij de antwoorden op de uitdagingen van de verzorgingsstaat? Op de vergrijzing en de ontgroening? Aan de rechterzijde heb je de VVD die marktwerking als heilige koe aanbidt, alsof het de oplossing voor alle problemen in de zorg zou bieden. En daartussenin blijft het nog angstvallig stil. Juist in dit gat zou GroenLinks kunnen springen, door een geloofwaardig sociaal progressieve visie op Zorg & Welzijnsgebied te formuleren en met passie uit te dragen! Waarin zelfregie en samenredzaamheid centraal staat. Waarin de macht terug wordt gelegd bij de burger en niet blijft hangen bij de instellingen. Waarin de overheid een faciliterende rol krijgt, die jou ondersteunt en niet beperkt. Waar je wordt geholpen je met burgers te organiseren wanneer je er zelf niet uitkomt. Samen meer mogelijk maken! En waarin solidariteit het uitgangspunt blijft om op te komen voor de kwetsbare mensen – en hun krachten in te zetten.

Hoogste tijd dat GroenLinks komt met een inspirerend verhaal! Wat mij betreft begonnen we gisteren met brainstormen, vandaag met schrijven en presenteren we morgen het sociaal-progressieve manifest in Nieuwspoort.

 

Inspiratie uit de praktijk? Kijk even op:

www.buurtzorgnederland.com

www.parkinsonnet.nl

www.broodfonds.nl

www.eigen-kracht.nl

De terugkerende vraag bij elke beschouwing over het verduurzamen van onze maatschappij, blijft hoe we de verandering kunnen vormgeven en realiseren. Ligt de oplossing op systeem niveau of lokaal niveau of een combinatie van beiden. Veel voorstellen dreigen te verzanden in luchtfietserij waardoor de verandering stagneert. Systeemgerichte veranderingen liggen op een hoog abstractieniveau waardoor het [...]

Wat is het grote verhaal van GroenLinks over de groene economie? Is er een coherent verhaal dat verder gaat dan zonnepanelen en windmolens? Het Jong Wetenschappelijk Bureau Hellingproef organiseerde hierover een discussie tussen econoom Martijn van der Linden en Europarlementariër Bas Eickhout.

Martijn van der Linden is een intrigerende figuur. De bedrijfseconoom werkte een aantal jaar in de financiële sector als day trader. Maar hij voelde zich daar niet thuis: ‘In de financiële wereld is geld het enige wat telt. Mensen denken dat het onmogelijk is om dat systeem te veranderen. Maar natuurlijk zijn er alternatieven’. Hij besloot zich te verdiepen in economische filosofie. De day trader turned philosopher werkt nu aan een visie op een solidaire en ecologische economie: ‘planned degrowth‘.

‘Voor dat degrowth hebben we eigenlijk geen goede vertaling’, zegt Bas Eickhout, als Europarlementariër een invloedrijke groene politicus van GroenLinks. ‘De Fransen hebben het woord decroissance‘. ‘Krimp.’ merkt iemand uit de zaal op, en stelt voor dit woord gelijk te begraven.

Volgens Eickhout kan zijn dagelijkse politieke werk niet zonder een groter verhaal. ‘Ik worstel met mijn positie: aan de ene kant is er de politieke realiteit, waar ik dagelijks in zit, aan de andere kant is er een krachtige tegenstroom die oproept tot een groene economie. De vraag is hoe je die tegenstroom kunt verwoorden zonder je buiten de politieke realiteit te plaatsen.’ GroenLinks moet het grotere verhaal vertellen: ‘Laten we het idee dat we als samenleving de groei moeten ontgroeien naar het centrum van de politiek brengen’.

Minder groei: nu kiezen of straks laten gebeuren

‘De economie groeit op dit moment exponentieel’, stelt Van der Linden. ‘We lopen tegen ecologische grenzen op. Onze economie zal op een bepaald moment ingrijpend moeten krimpen. We kunnen ervoor kiezen om de degrowth gepland aan te pakken of we kunnen het ondergaan als het eindelijk gebeurt.’

Griekenland is een voorland voor de rest van het Westen, voegt Eickhout toe: ‘Daar zie je nu wat er gebeurt als mensen heel snel teruggaan in loon, consumptie en leengedrag.’ Het is een angstbeeld voor politici, volgens Van der Linden: ‘Mensen verliezen hun werk, hun huis en de kloof tussen de armsten en de rijksten groeit.’

Om een plotselinge klap te voorkomen moeten we volgens Eickhout ‘de economie langzaam afremmen’. In de politieke markt is dit een moeilijk te verkopen verhaal: ‘Als we proberen financiële producten te reguleren, dan staan niet alleen de Londonse bankiers op de achterste benen maar ook onze pensioenfondsen. Als je deze financiële producten aanpakt, zeggen ze, dan laten wij de pensioenpremies stijgen. Politici willen niet verantwoordelijk zijn voor hogere pensioenpremies.’

Ook volgens Eickhout komen er grenzen in zicht: ‘Normaal volgen energieprijzen de conjunctuurgolven, bij een economische crisis daalt de energieprijs. Maar nu is de energieprijs nog steeds hoog, terwijl het economisch steeds slechter gaat. Als dat echt zo blijft, dan is het gebeurd met de economische groei. Hoe erg moet het worden willen we toegeven dat dit systeem niet werkt?’

Groei en geluk

Van der Linden: ‘Economische groei is uiteindelijk onduurzaam en onstabiel. Groei leidt altijd tot meer gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Er is een relatie tussen inkomen en voetafdruk: naar mate mensen meer verdienen gaan ze meer energie gebruiken. Meer geld uitgeven betekent dus ook meer broeikasgassen. Er zijn mensen die tegen armoede strijden, mensen die overconsumeren en mensen die duurzaam consumeren. Die derde groep consumeert niet meer dan haar ecologische voetafdruk, maar heeft wel een menswaardig bestaan.’

Eickhout: ‘Tot een bepaald niveau worden mensen gelukkig van meer inkomen, maar daarboven vlakt het uit. Toch blijven we doorgaan. Mensen zeggen vaak, ik hoef geen hoger loon, maar ze willen ook niet achterblijven bij hun collega of buurman.’

Van der Linden: ‘Iedereen moet natuurlijk een bepaald minimum hebben, maar wel onder de grens van overconsumptie blijven. Dat betekent dat de armsten door moeten kunnen groeien, maar dat tegelijkertijd de overconsumerende klasse naar beneden moet’. Van der Linden maakt zich bijzonder veel zorgen over de superoverconsumerende klasse. ‘We weten precies wie het zijn: de mensen die nu echt onduurzaam leven. Het kan niet zo zijn dat wij ons peertje moeten vervangen door een spaarlamp, maar dat tegelijkertijd de allerrijksten blijven overconsumeren.’

Beprijzen en verschuiven

Volgens Eickhout hebben de groene maatregelen die GroenLinks verdedigt op termijn grote implicaties: ‘Onze politieke opdracht bestaat nu uit twee onderdelen: het beprijzen van vervuiling en het verschuiven van de belasting van arbeid naar het gebruik van grondstoffen. We hebben nu een lineaire economie: er is input, zoals arbeid en grondstoffen, waarmee we producten (output) produceren die geconsumeerd worden. Het systeem zit nu verkeerd in elkaar: er is altijd een hoge belasting geweest op arbeid, maar niet op grondstoffen. Zolang de arbeidsproductiviteit blijft stijgen kan hetzelfde werk door minder mensen gedaan worden. Economische groei is zo de enige manier om iedereen aan het werk te houden. Dus blijft groei een doel, ook voor ons.’

Van der Linden ziet wel een oplossing voor dat probleem. ‘We moeten afstappen van de veertigurige werkweek en uitgaan van een twintigurige werkweek. In plaats van een eigen baan, zullen mensen met elkaar een baan moeten gaan delen. Dat betekent minder stress en burn-outs.’ Er is een alternatief nodig voor de neoliberale economie die gericht is op ‘hard werken, competitie en geld verdienen’.

Eickhout ziet de oplossing in een circulaire economie. ‘Wanneer grondstoffen worden hergebruikt krijgen we vanzelf een lagere economische groei. We kunnen dit bereiken door grondstoffen meer te belasten en arbeid minder. De nadruk komt dan te liggen op de dienstensector. Deze creëert veel werkgelegenheid, maar legt minder druk op het milieu. Bovendien groeit deze sector veel minder dan industriële sectoren: het gevolg van het groene beleid is een economie die minder groeit, stabiliseert en misschien wel krimpt.’

Waar geld vandaan komt

Volgens Van der Linden is het niet mogelijk om alle milieukosten te internaliseren: ‘Het blijft altijd een benadering. Er altijd een business case om de kosten te externaliseren. We kunnen de intrinsieke waarde van de natuur nooit helemaal vermarkten.’ Grotere oplossingen zijn nodig. ‘Sinds de Industriële Revolutie zijn de groei van onze monetaire economie en onze materiële energie gelijk opgegaan. Dat komt in de knoop als we peak oil bereiken (het punt waarop het aanbod van olie gelijkblijft en begint te dalen – SO) en het monetaire systeem tegelijkertijd wil doorgroeien. De grote vraag is of we het huidige monetaire systeem kunnen hervormen tot een controlesysteem op het gebruik van grondstoffen.’

Volgens Van der Linden is hervorming van het financiële stelsel een van de belangrijkste voorwaarden voor een duurzame economie.

Van der Linden: ‘Al het geld in onze economie is schuld. Geld wordt gecreëerd door commerciële banken op basis van een onderpand: je belooft het geleende bedrag terug te betalen binnen een bepaalde tijd mét rente. Als je het niet kan betalen dan moet je het onderpand afstaan.’ Het financiële systeem is zo ingericht dat niet alle leningen kunnen worden afgelost. ‘De banken creëren het geleende bedrag en niet de rente. Er is dus nooit genoeg geld om alle rente af te betalen.’ Dat betekent dat het systeem alleen maar werkt als mensen hun leningen niet kunnen aflossen.

Van der Linden: ‘Gemiddeld bestaat 40% van de prijs in de winkel uit rentekosten: als ik een brood koop, dan gaat een deel van de opbrengst direct naar de bank om de leningen voor de apparatuur af te lossen. Maar ook de prijs van apparatuur die de bakker kocht bestaat grotendeels uit rentekosten. Zo stroomt al het geld rechtstreeks naar de banken. 80% van de mensen betaalt meer rente dan ze krijgen. De armsten betalen via rente aan de rijksten.’

Maar dat is niet het enige probleem, Van der Linden: ‘Het zijn uiteindelijk commerciële bedrijven die bepalen waar het geld naartoe gaat. Er is geen democratische controle op. Het zijn banken die bepalen of wij als samenleving het geld lenen om consumptieve uitgaven te dekken of dat we investeren in nieuwe activiteiten.’

In de ogen van Van der Linden, ‘moeten we experimenteren met nieuwe vormen van geld, zoals rentevrij geld of geldcreatie zonder schuld. De overheid moet een monopolie op geldcreatie krijgen: dat maakt het veel democratischer.’ Als we de crisis zien aankomen, dan is dit volgens Van der Linden een kans: ‘Nu komen er nieuwe systemen. Als je daar zelf aan bijdraagt, kan je bepalen hoe de toekomst eruit zal zien.’

          

Job Cohen is opgestapt. Op 19 februari jongstleden besloot hij terug te treden als politiek leider van de Partij van de Arbeid. Deze blog zal niet gaan over waarom Job Cohen is teruggetreden; dat is al genoeg door anderen gedaan. Deze blog zal ook niet gaan over het kandidaatschap van Diederik Samson, Martijn van Dam of Ronald Plasterk; dat is ook al genoeg gedaan. Deze blog zal ook niet gaan over de democratische hervormingen die de Partij van de Arbeid wel eens de das om zouden kunnen doen, mochten ze worden ingevoerd. De aanleiding heeft wél met de PvdA te maken, namelijk met Nebahat Albayrak.

            Afgelopen zaterdag (24 februari jl.) stelde Nebahat Albayrak zich ook eens beschikbaar als kandidaat om de PvdA te leiden. Dat brengt het tot nu toe bekende aantal kandidaten op vier. Het minst overtuigende deel van de PvdA-soap kwam pas daarna: Marleen Barth, fractievoorzitter namens de PvdA in de Eerste Kamer riep vrouwen binnen de PvdA op om zich kandidaat te stellen voor het fractievoorzitterschap.

            Begrijp me niet verkeerd: ik ben voor de emancipatie en vind dus dat mannen en vrouwen gelijke rechten hebben. Ik vind het alleen heel krom gedacht dat PvdA-vrouwen zich aan moeten melden als kandidaat om de nieuwe partijleider te worden, alleen omdat ze vrouw zijn. Zodra er sprake is van negatieve discriminatie (vrouw achtergesteld t.o.v. man), staat de wereld in brand; zodra een vrouw zich om precies dezelfde reden kandidaat stelt, moet dat juist gestimuleerd worden. De wereld op zijn kop. Als vrouwen goed zijn en graag willen, dan moeten ze zich vooral kandidaat stellen, maar alleen daarom. Anders doen vrouwen alleen mee als symbolische functie; bovendien wordt de echte partijleider verkozen via een referendum. Als één van de kandidaten dan alsnog zich aangemeld zou hebben omdat het percentage vrouwen te verhogen, dan zal dit afstralen op de campagne. De echte, ideologische, drijfveer ontbreekt en dat voelt de kiezer haarscherp aan.

            De oproep van mevrouw Barth heeft een logische achtergrond: er zitten gewoon veel te weinig vrouwen in de top van het bedrijfsleven en het politieke leven. Oké, de voorzitters van het CDA en GroenLinks zijn vrouw, net zoals de fractievoorzitters van de Partij voor de Dieren en GroenLinks. Het is alleen wel schokkend dat ongeveer 10% van de bestuursleden van de grote bedrijven vrouw is. Zeker als men nagaat dat 60 à 66% van de studenten vrouw is. De PvdA is dus maar het topje van de ijsberg. Hoe dit op te lossen?

            De algemeen gedragen oplossing voor dit probleem zijn vrouwenquota: bedrijven zijn verplicht om een bepaald percentage vrouwen in de besturen op te nemen. Ik ben van mening dat dit niet de oplossing is. Alleen een serieuze cultuuromslag zal een versnelde groei van het percentage vrouwen veroorzaken. Op den duur kunnen bedrijven toch niet anders, gezien het hierboven genoemde percentage vrouwen op de universiteit, waarvan een groot deel zal slagen en dus zeer nuttig en bepalend zal zijn op de arbeidsmarkt. Emancipatorische organisaties zijn echter van mening dat deze omslag pas zal plaatsvinden rond 2050. Tot die tijd zien ze de vrouwenquota als ‘paardenmiddel’ om de achterstelling tegen te gaan. Waar deze organisaties gelijk in hebben is dat een groot deel van de besturen wordt samengesteld door vriendjespolitiek. Vrouwen zullen echter door een quotum worden benadeeld, omdat ze in het bestuur zitten ‘omdat ze vrouw zijn.’ De vrouwelijke bestuursleden zullen toch worden buitengesloten en voelen zich nog meer gediscrimineerd. Op deze manier heeft een quotum dus een tegenovergestelde werking.

            De oproep van Marleen Barth staat symbool voor de krampachtige geforceerde pogingen tot emancipatie van vrouwen op topposities. Ook vrouwenquota zijn in dat opzicht geforceerd en averechts te noemen. Vrouwen die zich kandideren als lijsttrekker ‘omdat ze vrouw zijn’ en geen passie uitstralen zullen toch door de kiezers worden afgestraft. Vrouwen die door quota in besturen terechtgekomen zijn, zullen zich benadeeld voelen omdat ze niet op hun kwaliteiten zijn beoordeeld. Er zijn genoeg getalenteerde vrouwen, kijk maar naar het aantal vrouwelijke studenten. Die zullen binnenkort een enorme bijdrage leven aan onze samenleving. Echte kwaliteit komt altijd bovendrijven.

          

Job Cohen is opgestapt. Op 19 februari jongstleden besloot hij terug te treden als politiek leider van de Partij van de Arbeid. Deze blog zal niet gaan over waarom Job Cohen is teruggetreden; dat is al genoeg door anderen gedaan. Deze blog zal ook niet gaan over het kandidaatschap van Diederik Samson, Martijn van Dam of Ronald Plasterk; dat is ook al genoeg gedaan. Deze blog zal ook niet gaan over de democratische hervormingen die de Partij van de Arbeid wel eens de das om zouden kunnen doen, mochten ze worden ingevoerd. De aanleiding heeft wél met de PvdA te maken, namelijk met Nebahat Albayrak.

            Afgelopen zaterdag (24 februari jl.) stelde Nebahat Albayrak zich ook eens beschikbaar als kandidaat om de PvdA te leiden. Dat brengt het tot nu toe bekende aantal kandidaten op vier. Het minst overtuigende deel van de PvdA-soap kwam pas daarna: Marleen Barth, fractievoorzitter namens de PvdA in de Eerste Kamer riep vrouwen binnen de PvdA op om zich kandidaat te stellen voor het fractievoorzitterschap.

            Begrijp me niet verkeerd: ik ben voor de emancipatie en vind dus dat mannen en vrouwen gelijke rechten hebben. Ik vind het alleen heel krom gedacht dat PvdA-vrouwen zich aan moeten melden als kandidaat om de nieuwe partijleider te worden, alleen omdat ze vrouw zijn. Zodra er sprake is van negatieve discriminatie (vrouw achtergesteld t.o.v. man), staat de wereld in brand; zodra een vrouw zich om precies dezelfde reden kandidaat stelt, moet dat juist gestimuleerd worden. De wereld op zijn kop. Als vrouwen goed zijn en graag willen, dan moeten ze zich vooral kandidaat stellen, maar alleen daarom. Anders doen vrouwen alleen mee als symbolische functie; bovendien wordt de echte partijleider verkozen via een referendum. Als één van de kandidaten dan alsnog zich aangemeld zou hebben omdat het percentage vrouwen te verhogen, dan zal dit afstralen op de campagne. De echte, ideologische, drijfveer ontbreekt en dat voelt de kiezer haarscherp aan.

            De oproep van mevrouw Barth heeft een logische achtergrond: er zitten gewoon veel te weinig vrouwen in de top van het bedrijfsleven en het politieke leven. Oké, de voorzitters van het CDA en GroenLinks zijn vrouw, net zoals de fractievoorzitters van de Partij voor de Dieren en GroenLinks. Het is alleen wel schokkend dat ongeveer 10% van de bestuursleden van de grote bedrijven vrouw is. Zeker als men nagaat dat 60 à 66% van de studenten vrouw is. De PvdA is dus maar het topje van de ijsberg. Hoe dit op te lossen?

            De algemeen gedragen oplossing voor dit probleem zijn vrouwenquota: bedrijven zijn verplicht om een bepaald percentage vrouwen in de besturen op te nemen. Ik ben van mening dat dit niet de oplossing is. Alleen een serieuze cultuuromslag zal een versnelde groei van het percentage vrouwen veroorzaken. Op den duur kunnen bedrijven toch niet anders, gezien het hierboven genoemde percentage vrouwen op de universiteit, waarvan een groot deel zal slagen en dus zeer nuttig en bepalend zal zijn op de arbeidsmarkt. Emancipatorische organisaties zijn echter van mening dat deze omslag pas zal plaatsvinden rond 2050. Tot die tijd zien ze de vrouwenquota als ‘paardenmiddel’ om de achterstelling tegen te gaan. Waar deze organisaties gelijk in hebben is dat een groot deel van de besturen wordt samengesteld door vriendjespolitiek. Vrouwen zullen echter door een quotum worden benadeeld, omdat ze in het bestuur zitten ‘omdat ze vrouw zijn.’ De vrouwelijke bestuursleden zullen toch worden buitengesloten en voelen zich nog meer gediscrimineerd. Op deze manier heeft een quotum dus een tegenovergestelde werking.

            De oproep van Marleen Barth staat symbool voor de krampachtige geforceerde pogingen tot emancipatie van vrouwen op topposities. Ook vrouwenquota zijn in dat opzicht geforceerd en averechts te noemen. Vrouwen die zich kandideren als lijsttrekker ‘omdat ze vrouw zijn’ en geen passie uitstralen zullen toch door de kiezers worden afgestraft. Vrouwen die door quota in besturen terechtgekomen zijn, zullen zich benadeeld voelen omdat ze niet op hun kwaliteiten zijn beoordeeld. Er zijn genoeg getalenteerde vrouwen, kijk maar naar het aantal vrouwelijke studenten. Die zullen binnenkort een enorme bijdrage leven aan onze samenleving. Echte kwaliteit komt altijd bovendrijven.

De lijst moet zo langzamerhand ingedikt worden. Tenslotte heeft Van Marwijk alleen nog maar een handjevol oefenwedstrijden om de 23 namen definitief op papier te krijgen.

Achterin de grootste problemen. Douglas zal niet de oplossing worden, de niet fitte Pieters is de enige linksback. Welke verdedigers maken nog kans? Misschien toch middenvelder Emmanuelson die steeds vaker in de basis staat van de koploper in de Serie A?

Voorin veel twijfelgevallen. Kuyt speelt niet. Robben soms ook niet. Lens bijna niet. Elia nooit. Kansen dus voor Boerrigter (geblesseerd), Dost (topscorer) en Beerens (vorm). Of toch gewoon Van Wolfswinkel? En hoe groot zijn de kansen van de nieuwkomers Narsingh en John voorin?

Doel
Maarten Stekelenburg 90
Michel Vorm 90
Tim Krul 90
Kenneth Vermeer 30

Verdediging
Gregory van der Wiel 90
John Heitinga 90
Joris Mathijsen 90
Jeffrey Bruma 90
Erik Pieters 80
Khalid Boulahrouz 60
Hedwiges Maduro 50
Edson Braafheid 50
Ron Vlaar 40
Vurnon Anita 40
Gianni Zuiverloon 10
Ryan Donk 10

Middenveld
Mark van Bommel 90
Wesley Sneijder 90
Rafael van der Vaart 90
Kevin Strootman 90
Nigel de Jong 80
Ibrahim Affelay 60
Georgino Wijnaldum 60
Urby Emmanuelson 40
Stijn Schaars 40
Theo Janssen 20
Adam Maher 20
Siem de Jong 10
Demy de Zeeuw 10

Aanval
Dirk Kuyt 90
Klaas Jan Huntelaar 90
Robin van Persie 90
Arjen Robben 90
Luuk de Jong 80
Ricky van Wolfswinkel 50
Ola John 20
Jeremain Lens 20
Luciano Narsingh 20
Ryan Babel 10
Bas Dost 10
Derek Boerrigter 10
Eljero Elia 10
Roy Beerens 10

Oranje in 2012. Een maandelijkse serie waarin de kansen van de mogelijke Oranje-kandidaten worden ingeschat. Mijn persoonlijke voorkeur heeft er dus niets mee te maken. Nog 43 kandidaten voor 23 plekken. De discussie is open. Suggesties, op- en aanmerkingen zijn welkom.

Op 8 maart organiseert het DuurzaamheidsOverleg Politieke Partijen de tweede lezingen-avond in het kader van de zoektocht naar een duurzame economie (zie hier voor een impressie van de eerste avond). De komende lezingen-avond gaat over de internationale spelregels van ons economische systeem: in hoeverre leggen deze de huidige onduurzaamheid vast en welke veranderingen zijn noodzakelijk/gewenst? Dat wordt op 8 maart besproken aan de hand van drie inleidingen van mensen die op dit internationale gebied werkzaam zijn en erkend worden als autoriteiten op hun gebied.

Datum: donderdag 8 maart, 18.15 uur in Utrecht (Uithof-complex)
Plaats: Uithof, campus van de Universiteit Utrecht, collegezaal 042 in het Marinus Ruppertgebouw (zie bijlage) – de locatie is vastgelegd i.s.m. het Utrecht Sustainability Institute.

Programma 8 maart

18.15  uur:  welkom

18.30 uur: Handelsverdragen (o.a. WTO en Gatt) – mogelijkheden voor alle partijen? Myriam Vander Stichele (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen), www.somo.nl

19.15 uur: Grondstoffen: uitgaan van overvloed of toenemende schaarste? René Kleijn, Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden – Industriële Ecologie www.cml.leiden.edu

20.00  uur:  pauze met koffie

20.15 uur: Visie op nieuwe internationale afspraken: locaal effectief, mondiaal inspirerend Danielle Hirsch (Both Ends), www.bothends.org

21.00  uur: afsluiting

Myriam Vander Stichele: Handelsverdragen (o.a. WTO en Gatt) – mogelijkheden voor alle partijen?

Op het veld van de internationale handel spelen grote en kleine partijen aan de hand van o.a. mondiale (vrij?-)handelsverdragen. Het is onduidelijk of daarbinnen feitelijk wel duurzaam ondernemen mogelijk is.De belangrijkste verdragen zullen worden besproken, wat betreft inhoud, gevolgen en totstandkoming.Wat betekent dit voor eerlijke handel? Welke rol spelen de multinationals; zijn zij misschien de enigen die echt vrij zijn? Daarnaast is er een trend naar meer bilaterale afspraken (vb: EU – India). Wat gebeurt daar en wat zijn daarvan de gevolgen?

In alle gevallen speelt de vraag: hoe kan de nederlandse burger via de politiek de internationale afspraken beinvloeden?

Dit heeft ook een link met hoe financiële partijen omgaan met grondstoffen (oneerbiedig ‘commodities’ genoemd) via allerlei afgeleide financiële producten. Want ook hier zijn economie en financien met elkaar verweven. Deze lezing zal ons een basis geven van welke wissels dienen te woren omgezet en hoe de nederlandse politiek daaraan kan bijdragen!

René Kleijn:  Grondstoffen: uitgaan van overvloed of toenemende schaarste?

In de Westerse wereld leven we in een tijd waar dot.com, facebook en twitter de illusie voeden dat we voorbij kunnen gaan aan de fysieke fundering van onze maatschappij: grondstoffen. Zeker, in termen van GDP is de primaire sector in het huidige tijdsgewricht van ondergeschikt belang. Echter, ook onze op diensten gebaseerde economie kan niet zonder een continue input van grondstoffen. Voor het maken van een microchip van een paar gram is 1.7 kg grondstoffen nodig, gebruik makend van 61 van de 92 elementen in het periodiek systeem. Vervolgens wordt deze chip tijdens gebruik in server-centra 24/7 voorzien van energie op basis van fossiele brandstoffen.

De vraag naar producten wordt de komende decennia verder opgevoerd door drastische vergroting van de bevolking en verhoging van het inkomen per capita. Dit betekent wellicht drie keer zoveel auto’s, koelkasten en TVs, die allemaal zullen moeten worden geproduceerd.

Een ‘duurzame’ economie zal rekening dienen te houden met deze feiten. Enige suggesties zullen worden gedaan hoe dit economisch in het systeem te incorporeren. Kan de circulaire economie ons redden? Om deze ontwikkeling in duurzame banen te leiden zal daarnaast al ons technisch innovatief vermogen moeten worden gemobiliseerd, hetgeen slechts door een drastische verschuiving in beleid in de juiste richting kan worden geleid. Hierbij is het de grote vraag of b.v. ‘biobased materials’ een oplossing kunnen zijn.

Danielle Hirsch: Nieuwe internationale afspraken: locaal effectief, mondiaal inspirerend

In The Age of the Unthinkable stelt J.C. Ramo dat de wereld voor het oplossen van de problemen van de 21^ste eeuw niet kan vasthouden aan instituties en regels uit de 20^ste. Hij roept aan de hand van tal van voorbeelden op tot durf om het onbekende tegemoet te treden, tot acceptatie van chaos in plaats van planmatigheid en tot een gezamenlijke zoektocht om stap voor stap onze leefbare wereld te herontdekken.

Danielle Hirsch biedt twee uitgangspunten bij het maken van de noodzakelijke stap richting het onbekende. Een daarvan is haar visie op een duurzame, mondiale economisch systeem waarin alle mensen meedoen en in staat zijn hun eigen welzijn te creëren. In die visie beslist niet het huidig economisch systeem voor mensen, maar is iedereen, ook de mensen die nu op deze planeet geen waardig leven leiden, zelf leidend in de duurzame ontwikkeling.

Daarvoor zijn doorbraken nodig. Mensen en natuur hebben er baat bij als ondernemingen als TNT verder gaan in het herdefiniëren van hun rol in de logistieke keten, als banken en investeerders zich richten op innovatoren in wat velen ‘the bottom of the pyramid’ noemen. Om die bewegingen echt een vlucht te laten nemen zijn ook nieuwe internationale handelsregels nodig.

Haar lezing gaat voorbij mooie woorden. Zij zal laten zien waarop Nederland –de 16e economie ter wereld met wijd vertakt netwerk van handelsrelaties en nummer 3 op de Human Development Index- nu al kan inzetten om die visie te realiseren.

Aanmelding:

Aanmelding voor deze avond kan door een email te sturen aan economie-transitie at hotmail.nl.

Vragen?

Het is mogelijk vooraf al vragen, die je hebt over het onderwerp van een avond, op te sturen. De organisatie kan die dan reeds voorleggen aan de sprekers, zodat ze evt. in de lezingen meegenomen kunnen worden. Zet dit in je aanmeldingsmail!

Onderwerpen & datum van avond 3 en 4

De vervolg-avonden zijn nog niet volledig ingevuld, maar hieronder een voorlopig overzicht van de onderwerpen en data van avond 3 en 4 (kan je ze vast reserveren in de agenda). Aanmelding is op een later tijdstip mogelijk; hiervoor volgt binnenkort een aparte uitnodiging per avond (wil je de uitnodiging ontvangen, meld je dan aan via economie-transitie at hotmail.nl).

Avond 3. Financiële systeem: niet leidend (in bekoring), maar ten dienste van   -   DATUM: 22 maart

1. internationeel flitskapitaal: noodzaak, drivers en remmen?
2. lenen en rente: zegen of vloek; is er een beter alternatief?
3. het nieuwe bankieren – wat kan blijven, wat moet anders

Met als spreker Ad Broere; overige zijn nog in bespreking.

Avond 4. Bedrijfsverantwoordelijkheid: niet alleen financieel   -   DATUM: 28 maart

1. “license to operate” – wat staan wij bedrijven nog toe en wat is hun verantwoordelijkheid?
2. transparante checks and balances voor duurzame corporate governance
3. de factor mens in het bedrijf: kuddedieren of (geestelijke) diversiteit?

Met als sprekers: André Veneman (AKZO), Paul van de Loo (Ernst&Young), Pauline van der Meer Mohr (Erasmus Universiteit). Met een bijdrag van Jaap Winter (Duisenberg School of Finance, De Brauw Blackstone Westbroek) als moderator. 

Precieze plaats en tijd worden bekend gemaakt in afzonderlijke uitnodigingen. Zet de data alvast in je agenda!

Vragen?

Het is mogelijk vooraf al vragen, die je hebt over het onderwerp van een avond, op te sturen. De organisatie kan die dan reeds voorleggen aan de sprekers. Hiervoor graag een reply naar dit email-adres: economie-transitie at hotmail.nl.

We zijn ook bezig een website op te zetten met verslagen, posts en dergelijke en bezig met Linked-In discussie-forum. Wij zoeken nog mensen die ons hierbij willen ondersteunen!

Onderwerp van avond 5 tot en met 7.

Hieronder: overzicht van de overige nog in te plannen lezingen-avonden (voorlopige opzet)

Avond 5. Overheid: marktmeester namens de samenleving – met oog voor verschillende belangen?

1. welke groei willen we? welke indicator(en) in plaats van BNP?
2. level playing field – hoe gelijke kansen voor klein en groot, oud en nieuw?
3. instrumenten voor regulering: cap-and-trade / fiscale vergroening / quotering?

Avond 6. Product en consument

1. versterkte relatie: van koop naar een circulaire economie door huur en lease
2. voorlichting of labels voor inzicht in product-aansprakelijkheid en keten-beheer
3. betalen met geld én/of eco-dukaten (met quotering)?

Avond 7. Politiek systeem en transitie-strategie

1. nieuwe democratische structuren en middelen als tegenwicht voor ‘de economie’
2. samenleving en transitie – een moeilijke combinatie? (sociologie)
3. de nieuwe economie draagvlak geven – transitie-paden (psychologie)

In Groningen wonen tientallen kinderen die meemaken wat Victoria Resajeva (14) ook dagelijks meemaakt. Niet als de rest zijn. Jezelf niet afvragen of je hier thuis hoort, want hier ben je thuis. Niet weten waarom jij wel moet wachten en je klasgenoot in het bankje naast je niet. Niet weten of de realiteit van hier mogen blijven, die je bij anderen soms aanschouwt, ooit de jouwe zal zijn.

Victoria vertelt dat het Kinderpardon haar laatste hoop is. Met het Kinderpardon wordt beoogd de uitvoering van het initiatiefwetsvoorstel van de Haagse fracties van de Partij van de Arbeid en ChristenUnie die voor kinderen als Victoria een verblijfsvergunning moet regelen. Om druk uit te oefenen en om van alle kanten de minister voor Immigratie, Integratie & Asiel te doordringen van het belang van het pardon worden door het hele land moties ingediend. Ook is er een petitie geïnitieerd die inmiddels door ruim honderdtwintigduizend mensen ondertekend (ter vergelijk: voor het indienen van een burgerinitiatief zijn veertigduizend handtekeningen nodig).

Vandaag heeft ook Groningen zich aangesloten bij de gemeenten waar de motie Kinderpardon inmiddels is aangenomen, want ‘we hebben lang genoeg gewacht’. Een kleine kiezel, maar tezamen met alle initiatieven een grindpad naar een structurele oplossing.

Als vervolg op de avond met Bas Eickhout in november 2011 over het ontstaan van de eurocrisis gaan we nu dieper in op de structurele en fundamentele oplossingen. Wat ging er nu exact mis in de financiële sector? En wat was de rol van bètawetenschappers daarin?

lees verder