Mijn fractie heeft raadsvragen gesteld over het jubileumfeestje van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) op 5 en 6 juni aanstaande in verband met haar 100-jarig bestaan. Burgemeesters, wethouders en gemeenteraadsleden kunnen deelnemen aan dit congres voor een inschrijfgeld van € 795,--.

Uit een artikel van 19 maart 2012 in het weekblad Binnenlands Bestuur blijkt dat de kosten van het congres ruim €3 miljoen bedragen.  Aan het congres zal onder andere medewerking worden verleend door de popgroep Golden Earring, cabaretier Freek de Jonge, ex-voetballer Johan Cruijff en presentator Matthijs van Nieuwkerk. En natuurlijk beseffen we dat het congres ieder jaar wordt gehouden en dat er dus ieder jaar kosten aan zijn verbonden. Maar dit jaar gaat het om extra kosten omdat het feest nog iets uitbundiger wordt gevierd. Dat is dan een mooi moment om de invulling van het congres, met het oog op de recessie, tegen het licht te houden

Een van de te houden workshops op het congres met de titel “Slim omgaan met de schuldencrisis en de lokale belastingen” geeft het congres overigens een ietwat cynische ondertoon.

We hebben hierover de volgende vragen aan het college van B&W gesteld:

1. Bent u, samen met de fractie van GroenLinks/PE, van mening dat in deze tijden van economische crisis die niet voorbijgaat aan gemeenten en dus ook niet aan de gemeente Ede, een uitgave van ruim €3 miljoen, zijnde gemeenschapsgeld, ten behoeve van vernoemd congres voorbijgaat aan de economische werkelijkheid?
2. Gaat u deelnemen aan het betreffende congres?
3. Zo ja, betaalt u de inschrijfkosten privé of bent u van mening dat u gemeenschapsgeld kunt besteden aan een dergelijk congres?
4. Voelt u er voor om een krachtig signaal af te geven richting VNG dat u afstand neemt van een dergelijke besteding van gemeenschapsgelden?
5. Zo ja, gaat u het congres ook boycotten?

 

Vlak voor de kerst kwam het kabinet met het plan dat woningcorporaties verplicht worden om 75% van hun huurwoningen te koop aan te bieden aan de bewoners. Als huurders hier gebruik van gaan maken, komen veel voormalige huurwoningen op de koopmarkt. Hoewel het niet direct zo'n vaart zal lopen, omdat immers niet iedereen kan of wil kopen, kan deze maatregel de woonmarkt toch flink ontwrichten. Natuurlijk, een dergelijke mogelijkheid tot koop bestond al. In Ede bijvoorbeeld in de vorm van "vrije koop" of "koop garant" waarbij het gekochte huis na verloop van tijd weer wordt terug verkocht aan de corporaties. Maar het verplichtende karakter van de overheidsmaatregel ontbreek toch hierbij.

De ratio achter de maatregel is onduidelijk en roept dus veel vragen op. Zo is er door de schuldencrisis meer vraag naar huur dan naar koop. Maar als de maatregel uitpakt zoals het kabinet wenst, worden juist woningen onttrokken aan de voorraad "te huur" en toegevoegd aan de voorraad "te koop". En er staat al zoveel te koop! En meer aanbod van koopwoningen bij zelfs een gelijkblijvende vraag, betekent nog lagere prijzen en nog meer huizen die minder waard zijn dan de hypotheek die er in zit. Dus nog meer huizen komen onder water te staan, nog meer mensen in de problemen en een huizenmarkt die nog vaster komt te zitten. En als vervolgens niet snel huurwoningen worden bijgebouwd komen er ook minder sociale huurwoningen beschikbaar met dus nog langere wachttijden tot gevolg.

Meer koopwoningen betekent overigens ook meer hypotheekschuld. En moet nu juist niet deze consumentenschuld omlaag? Nog afgezien of de banken het geld voor de hypotheken wel in kas hebben als de maatregel echt effect heeft. Of zou dit kabinet zich rijk rekenen en alvast de beoogde winsten van de corporaties willen afromen door middel van heffingen. Immers het kapitaal in stenen van de corporaties wordt op deze wijze wel liquide gemaakt.

De Europese Centrale Bank gaat over het monetaire beleid in de eurozone. De ECB bepaalt hoeveel euro’s er in omloop zijn en op die manier kan men de euro waardevast houden of in waarde laten stijgen of dalen. Maar nu krijgt de ECB door politici en economen de taak opgedrongen om nationale overheden uit de [...]

De euro is sinds januari 1999 officieel als valuta in gebruik. Sinds 1999 is de werkelijke waarde van de euro snel afgenomen. In 1999 kon je voor één euro nog bijna 17 liter aardolie kopen. In 2011 is dat nog maar 2 liter. In 1999 was 1 miljard euro ongeveer 100 miljoen vaten aardolie waard. [...]

Terwijl Europese schuldencrisis voortsleept, roepen commentatoren op tot een slagvaardiger en democratischer EU. Nochtans ontberen deze oproepen vaak concrete invulling. Bovendien wijzen recente ontwikkelingen erop dat ook in Europa de democratie even gepauzeerd wordt wanneer daadkrachtig opgetreden gewenst is. Slagvaardig en democratisch lijken elkaar te bijten. Hier wil ik echter een optie naar voren schuiven [...]

Volkskrant bericht: 'Nederland, Duitsland en Finland voeren heimelijk 'triple-A-overleg' - Schuldencrisis - VK

Hierin melden ze dat er volgens de Griekse premier geen handtekening nodig is voor het EU reddingsplan? Die cultuur van mondelinge beloftes heeft mede voor de schuldberg zonder duidelijke verantwoordelijken gezorgd. Zelfs een Griekse handtekening is weinig waard, zo weten we sinds ze "aantoonbaar" klaar waren voor deelname aan de Euro, met dank aan de dubbele boekhouding van de overheid. (Hoe ga je in godsnaam coruptie bestrijden in een land waar de overheid zelf een dubbele boekhouding heeft?)

Het lijkt mij juist de Noord-Europese (Angelsaksische en Reinlandse) cultuur van getekende overeenkomsten met bijbehorende clausules, aktes en dictaten die voor de Noord-Europese welvaart heeft geleid.... toch? Dus beste Samaras, graag je handtekening, in bloed, dat je achter het Europese voorstel staat en deze tot de letter uitvoert. Goed, Griekenland gaat dan even naar de knoppen, de komende decennia, maar je moet iets teruggeven om het onherstelbaar beschadigde vertrouwen te herstellen, zo lijkt mij.

Of zijn er andere middelen? Ik ben geen voorstander van de CDA-P~VV~D aanpak waarin ze de Grieken het liefst uit de Euro, de EU, Europa knikkeren en anders zo lang mogelijk laten leiden. Ik denk dat de Europese eenwording daarmee niet gediend is. Repressie is als regressie, een negatieve actie die niet leidt tot vooruitgang. Maar wel ben ik het met de Jager eens, dat een Griekse mondelinge belofte geen moer waard is.

Eurocrisis? Druk meer euro’s?

Ik heb niet vaak zo’n lange inleiding nodig om mijn stukjes te rechtvaardigen. En tot nu toe dacht ik dat ik me beter buiten de discussie over de eurocrisis kon houden. Daar zijn al te veel echte geleerden mee bezig. Maar één puntje zette me toch aan het denken. Iets waar je tot nu toe weinig over hoort, maar misschien is het een echt onbespreekbaar heilig huisje?
Ik heb wel eens geschreven dat als voor moeilijke vraagstukken eenvoudige oplossingen worden gegeven, dat die oplossingen meestal fout zijn. Waarschijnlijk is het volgende macro-economisch gezien ‘vloeken in de kerk’ en misschien moet ik nu stoppen met schrijven want dat gezegde zal ook hier wel opgeld doen? Ik weet niet welke ellende hiermee zal ontstaan, maar het kan ook veel problemen verminderen. Dus lijkt me deze oplossing het overdenken waard.

Er is blijkbaar ontzettend veel geld beschikbaar, getuige de lage rente die maar hoeft te worden betaald als men kredietwaardig is. En er is door banken en pensioenfondsen enorm veel geld dat ze niet direct nodig hebben belegd in Zuid-Europa. Het beschikbare geld is blijkbaar niet goed verdeeld. De meeste landen hebben zeer forse staatsschulden en overheidstekorten. Zij moeten daarom sterk tot draconisch bezuinigen. De toch al kwetsbare economie dreigt een nieuwe dreun te krijgen. Het zijn politieke keuzes die deze bezuinigingen in belangrijke mate ten laste laten komen van gewone en vooral ook kwetsbare burgers. Het verhogen van belastingen en het korten op de hypotheekrenteaftrek zouden leiden tot een gelijkmatigere verdeling van de lasten?

Maar wat gebeurt er als er 1.000 of 1.500 miljard euro wordt bijgemaakt? En wordt verdeeld tussen de eurolanden. Om te voorkomen dat dit een beloning is voor slecht gedrag en om niet het ene land sterk te bevoordelen boven het ander, moeten die miljarden wel gelijkmatig worden verdeeld over de eurolanden. Een verdeelsleutel kan het bruto nationaal product zijn.
De landen die het meeste gebukt gaan onder hun schulden, kunnen hun deel besteden om hun schuldenlast te verlichten. Het zou de druk op hun begroting verminderen en dus zijn minder bezuinigingen noodzakelijk. En passant wordt de positie van een aantal banken en pensioenfondsen verlicht als die landen een deel van hun schulden aflossen door de staatsobligaties terug te kopen. Maar ook Nederland hoeft hiermee minder te bezuinigen. En de echt rijke landen hebben zelfs extra geld voor het versterken van de economie, kunnen meer milieumaatregelen nemen of een minimumloon instellen (Duitsland). Voordat de euro er was, deden landen zoals Italië en Spanje wel eens iets vergelijkbaars. De lire en de peseta werden gedevalueerd (totdat ze nog maar een paar cent waard waren).

Al die nieuwe euro’s worden in de geldmarkt gepompt. Als je meer euro’s hebt, dan worden die minder waard. De munt wordt minder ‘sterk’. Maar misschien moeten de centrale banken en de regeringen een sterke euro wel minder belangrijk vinden. Devaluatie van de euro is niet zo’n probleem in de interne markt en die is economische veruit het belangrijkst. Het heeft vooral gevolgen voor de wereldhandel, want bijvoorbeeld de dollar wordt hierdoor duurder. Maar hebben de Verenigde Staten van Amerika niet hetzelfde gedaan? Grote schulden gemaakt en daarna fors dollars bijgedrukt? Toen de euro 10 jaar geleden begon, was deze ongeveer 90 dollarcent waard. Nu schommelt de euro rond de 1,40 dollar. Amerikaanse producten en reizen naar Amerika zijn fors goedkoper geworden. Een stuk terug gaan in die waardeverhouding tussen euro en dollar moet geen onoverkomelijk probleem zijn? Japan heeft ook last van een stagnerende export en onlangs de yen gedevalueerd. Devaluatie maakt in feite de concurrentiepositie in de wereld beter en daardoor kunnen handelsoverschotten wellicht zelf toenemen. Dus laat draaien die drukpersen?

Deze injectie dient wel min of meer eenmalig te zijn. Om herhaling van weer een forse schuldencrisis te voorkomen, dient Europa daarna wel een strikt begrotingsbeleid te voeren, met voldoende sancties bij overschrijdingen. Maar de mens leert niet altijd van zijn fouten?

China en EU moeten elkaar vinden om de schuldencrisis te overkomen. Dat is de drijfveer vanuit de Europese perceptie. De Chinese drijfveer is niet duidelijk. Hierover wordt her en der wat geprojecteerd, van handelsbelangen tot mondiale status, maar de Chinese leiders houden de kaarten voor de borst. Is dat ook de wijze waarop het spel gaat?

Er is veel onbekendheid en onwennigheid tussen de beide grootmachten. Op handelsgebied mag er al veel kennis zijn vergaard over zakendoen, op politiek gebied is die kennis er nauwelijks. Wellicht kan de start van de kennisontwikkeling gedateerd worden op begin zeventiger jaren, toen Nixon en Kissinger naar China vlogen om er Mao te ontmoeten. Sindsdien is de politieke cultuur in China vermoedelijk veranderd, maar veel pijlers zullen nog gewoon staan. Weet Sarkozy daar voldoende van af, als hij dineert met president Wu om te praten over Chinees geld voor armlastig Europa? Gezien de resultaten tot dusver lijkt het erop van niet. Ook de ECB is inmiddels frequent bezoeker van het Chinese ministerie van Financiën. Zonder resultaat, tot dusver. Voor zover wij als publiek geïnformeerd worden. Die informatie is op zichzelf al weer geld waard gezien de grilligheid van de financiële markten. Elk verkeerd woord of positief gegeven heeft grote invloed.

Een spoedcursus Chinese politiek voor de EU- en ECB-leiders, inclusief de cultureel bepaalde omgangsvormen, lijkt me daarom van groot belang. Dat moet tussen alle ‘red de euro’-activiteiten door kunnen. De eurocrisis dwingt de EU-landen zo niet alleen tot meer politieke unievorming, maar ook tot een drastische heroriëntatie op de wereldpolitiek. Waarin inlevend en fijngevoelig omgaan met de Chinese politiek een essentiële vereiste is. En Europa haar vaak eenzijdige benadering (wat kun je voor ons betekenen) opzij moet zetten.

Ik ben benieuwd of de EU-leiders deze draai gaan maken en of ze een nieuwe benadering van China tot bloei weten te brengen. Dan zou na het beroemde historische keerpunt van Nixon, er veertig jaar later een EU-equivalent naast worden gezet. Wie gaat het doen? Sarkozy, Merkel of toch Van Rompuy? Wie is het meest chinees?

Nu dankzij voortduren van de Europese schuldencrisis Europese solidariteit onder druk komt te staan, dringt het vraagstuk van een Europese identiteit zich op. Voelen we ons voldoende Europees burger om ook de Europeanen buiten onze grenzen te helpen? Of is het idee van een Europees burgerschap een fictie, en zijn we niets anders dan Grieken, [...]

De oppositie lijkt Mark Rutte toch een beetje zat te worden. Hoewel een ieder het er nog steeds over eens zal zijn dat hij over beduidend meer flair en soepelheid beschikt dan zijn voorganger, begint die charmante nonchalance wat aan kracht in te boeten. Misschien is de zomer van de enorme eurocrisis en het drama in Noorwegen ook niet de uitgelezen tijd om de gul glimlachende premier uit te hangen. ‘Om ons heen woedt een brand, maar we zien alleen een premier die zich vermaakt op festival Dance Valley’, aldus Bruno Braakhuis van GroenLinks. Dat Mark Rutte zich een miljard of vijftig vergist had bij het presenteren van de crisismaatregelen, heeft zijn populariteit vast ook niet geholpen…

D66 en PvdA verwijten Rutte vooral zijn ónzichtbaarheid. Zij verwachten Rutte en minister van Financiën Jan Kees de Jager deze week bij een debat te zien, gesteund door PVV, GroenLinks, ChristenUnie en SP. In dit debat zal niet alleen de crisis met al zijn consequenties en oplossingen voorbij komen, maar zal wellicht ook het leiderschap van Mark Rutte ter discussie gesteld worden. Want waarom heeft hij in de afgelopen weken niet gereageerd in de media? Had hij, als premier, het volk niet gerust moeten stellen, of op zijn minst uitleg moeten geven over de gevolgen van het hele verhaal? En had hij zich niet moeten mengen in het debat rond Anders Breivik? En hoe zit dat met die uitgestoken hand, die maar niet echt wil komen?

Dat Mark Rutte als premier aangevallen wordt, is natuurlijk prima. Elke premier wordt door de oppositie aangepakt. Zeker als die oppositie het gevoel heeft enkel geraadpleegd te worden als het de premier uitkomt. Een verschil in dit geval is wel, dat ook gedoogpartij PVV weinig vrolijk wordt van Mark Rutte, zodra het de Europese schuldencrisis betreft. Zijn de pro-Europese D66, GroenLinks en PvdA nog te porren voor steun aan de Grieken vanuit hun fatsoen, Geert Wilders toetert er vrolijk op los. “Geen cent naar dat corrupte land, we zien het nooit meer terug!” Het Limburgse accent en de verbeten, venijnige toon  moet u er zelf maar even bij denken.

Al met al staat Rutte dus een lastig debat te wachten. Hoewel de oppositie tot nu toe weinig van de grond krijgt, omdat Geert Wilders ondanks zijn giftige uitspraken een motie van wantrouwen niet zal steunen, begint de toon langzaam wat grimmiger te worden. De oppositiepartijen kunnen een keer ‘de telefoon niet opnemen’, zoals Alexander Pechtold van D66 het al verwoordde in een recent debat over de eurocrisis. En Mark Rutte kan niet eeuwig blijven weglachen dat zijn verhouding met de gedogende PVV af en toe wel erg wonderlijk is. Zijn excuus dat de minderheidsconstructie nu eenmaal betekent dat Geert Wilders alles maar kan roepen, zonder af te geven op het kabinet, begint een beetje te vervelen. Wat dat betreft zou het mij niet verbazen als de Noorse schutter nog even langs komt in het debat.

Het blijft wel de vraag hoe serieus de fatsoenlijke mensen van de oppositie zijn met hun dreigement. Misschien kunnen ze nog wat leren van de PVV. Want zolang het bij woorden blijft, en de oppositie vanuit landsbelang het kabinet aan een meerderheid blijft helpen wanneer de PVV afhaakt, zit dit kabinet er nog wel even. Geert Wilders heeft zijn positie immers ook niet gekregen door zich zo fatsoenlijk op te stellen…