Compassie is een waardevol uitgangspunt in de politiek, niet alleen binnen het CDA. Maar vul dat begrip dan wel groen en sociaal in, met een heldere rol voor de overheid. Vrede, gerechtigheid en ‘heelheid van de schepping’ kunnen daarbij helpen als leidende waarden. Maar dat is niet voor elke (christelijke)  politicus altijd even vanzelfsprekend, helaas.

Vrede, sociale gerechtigheid en duurzaamheid kun je ook samenvatten met het begrip ‘compassie’: betrokkenheid bij alles wat leeft, met name bij wie of wat extra aandacht behoeft. De Linker Wang – de beweging voor religie en politiek verbonden met GroenLinks – heeft deze gedachte in het voorjaar van 2011 uitgewerkt daarbij geïnspireerd door theoloog Manuela Kalsky. In de zomer werd ‘politiek met compassie’ het motto van De Linker Wang om verder uit te dragen binnen GroenLinks. Kort daarna werd het begrip door theoloog Jacobine Geel gelanceerd binnen het CDA wat binnen die partij tot instemming maar ook tot discussies leidde.

Je kunt er kinderachtig over doen, maar per saldo zijn het toch positieve ontwikkelingen. Compassie kan door niemand worden geclaimd en overstijgt politieke verschillen. Het begrip betekent ‘mededogen’ en er zit ook ‘passie’ (hartstocht) in. Het kan ook verbindingen tot stand brengen tussen politieke partijen. Misschien kan ‘compassie’ als leidraad gelden voor een toenadering tussen CDA en bijvoorbeeld GroenLinks, PvdA en ChristenUnie? Maar van ‘compassie’ als gedeelde inspiratiebron moeten we in alle nuchterheid ook geen wonderen verwachten.     

Theoloog en ethicus Frits de Lange waarschuwde het CDA afgelopen zaterdag in dagblad Trouw om het begrip compassie niet rechts-conservatief in te vullen, zoals door Republikeinen gebeurt in de Verenigde Staten. Het CDA hamert vaak op de rol van de civil society – de optelsom van alle maatschappelijke verbanden die los staan van markt en staat. Dat is een goede keuze, maar de partij gebruikt dat soms ook als excuus om te pleiten voor een kleinere publieke sector met minder sociale voorzieningen. Een kille en kleine overheid dus.

Dat brengt het CDA in conservatief vaarwater dat kritiekloos staat tegenover economisch liberalisme. Compassie wordt dan liefdadigheid in plaats van publieke gerechtigheid. Begrijp me niet verkeerd: liefdadigheid en barmhartigheid zijn nodig om de gaten te dichten die de overheid laat vallen. Dat is goed want de overheid kan niet alles. Maar dat ontslaat de politiek niet van de taak om solidariteit en gelijke kansen te blijven organiseren. Daarvoor is compassie nodig in de sfeer van de burgermaatschappij maar ook vanuit politiek en overheid. Politiek met compassie dus. Dat zou zelfs het motto kunnen worden van een centrumlinks kabinet dat de rollen van de markt, de civiele samenleving én de staat in hun onderlinge samenhang weer op waarde schat.

Gisteren hadden we een geslaagde nieuwjaarsreceptie van de gemeente Nijmegen inclusief warm afscheid van burgemeester Thom de Graaf. Namens het college van B&W sprak ik de nieuwjaarsrede uit en bedankte ik Thom de Graaf voor zijn inzet voor Nijmegen in de afgelopen vijf jaar. Dit was mijn toespraak:

Dames en heren,

U bent gewend om vanaf deze plek te worden toegesproken door de burgemeester.
Maar ondanks het feit dat Nijmegen dit jaar, inclusief waarnemer,
maar liefst 3 burgemeesters zal hebben, mag ik hier vandaag met u namens het college terugblikken op 2011 én vooruitkijken.

Dat doe ik als loco-burgemeester, omdat we vandaag niet alleen de nieuwjaarsreceptie voor de stad houden,
maar omdat we tevens afscheid nemen van Thom de Graaf.
Hij blikt straks terug op zijn burgemeesterschap.
Ik neem u kort mee naar het afgelopen jaar en de verwachtingen voor 2012.
En ik zal stil uiteraard staan bij het vertrek van Thom.

Dames en heren,
2011 was een bijzonder jaar.
Het jaar van de Arabische Lente, Occupy, de tsunami in Japan, de wereldwijde financiële crisis en de geboorte van de 7 miljardste burger.

Gebeurtenissen die vrijwel allemaal ook in onze stad voelbaar waren.
Ook de Nijmeegse bevolking groeide.
We passeerden voor het eerst de grens van 165.000 en blijven voorlopig doorgroeien.
Dat is goed nieuws voor de stad, 
hoewel het feit dat we nog steeds een vrouwenoverschot hebben voor sommige twitterende raadsleden nog belangrijker leek.
En een journalist wil graag dat we dit gegeven – dat we meer vrouwen dan mannen hebben in onze stad - inzetten voor onze citymarketing.

Higashimatsuyama – daar heb ik op moeten oefenen - de Japanse stad waarmee we al enkele decennia een vriendschapsband hebben,
voelde - gelukkig slechts in beperkte mate - de gevolgen van de tsunami. 
En Nijmegen heeft natuurlijk zijn eigen Occupy-afdeling.
Hoewel overvloedige regen en kou ervoor hebben gezorgd dat het Valkhofpark niet meer occupied is.

Onze stad kende weer vele hoogtepunten.
Te beginnen met één van onze stadsiconen - de Waalbrug - bestond 75 jaar.
We hadden weer een prachtige editie van de Vierdaagse
Al was het maar omdat ik voor het eerst meedeed – en uitliep; 4×50 kilometer!

Kinderarts Jos Draaisma werd voor het tweede jaar op rij uitgeroepen tot beste kinderarts van Nederland. 
Stichting Whaa kreeg van prinses Máxima een Appeltje van Oranje voor hun project Shake-It Academy.
De beste en mooiste tweewielerzaak ligt in onze stad.

Het Groene Hert werd genomineerd als beste duurzame project in Nederland
en we hebben de beste biologische slagerij in de stad en de duurzaamste kinderopvang
Deze 3 vermeldingen heb ik zelf maar aan het lijstje toegevoegd - want nu ik deze toespraak mag houden grijp ik als wethouder voor duurzaamheid natuurlijk mijn kans.

De in Nijmegen opgerichte band Go Back to the Zoo won de 3FM Award voor ‘beste band’.
De Nijmeegse organist Dirk Luijmes kreeg een Klassieke Edison.
Han Mertens van het Stedelijk Gymnasium won de Nationale Biologie Olympiade.
Het toekomstige stadseiland verdiende in New York de prestigieuze Waterfront Center Award.
En Nijmegen is, net als vorig jaar, de goedkoopste terrasstad.
We hebben er onlangs ook nog gratis parkeren aan toegevoegd.
Zo, dat was een hele waslijst aan hoogtepunten.

Maar er waren helaas ook dieptepunten:
zoals het absurde geweld rond NEC-Vitesse begin vorig jaar.
Wat een groot contrast met de vreugde van gisteren.
NEC boekte een fantastischte historische overwinning tegen Vitesse
In Arnhem!
Maar we hadden het over dieptepunten in 2011.

Zoals ook de ontslagen bij NXP of de laffe overvallen op inwoners en hardwerkende ondernemers.
Met als meest trieste voorbeeld de overval op juwelier Kamerbeek.

Ook de financiële crisis trof onze stad.
Het afgelopen jaar was in financieel opzicht een turbulent jaar.
Niemand ontsnapte aan de financieel moeilijke omstandigheden.
Faillissementen, ontslagen, onverkoopbare huizen, minder gesubsidieerde banen,
ook onze stad werd ermee geconfronteerd. 
We hadden problemen met onze grondexploitaties in Waalsprong en Waalfront.
De rente drukt daar zwaar op de aangegane leningen.
Wat dat betreft kunnen Hannie Kunst, Bert Jeene en ikzelf ook wel met een tentje op het Valkhofpark gaan staan
Bij Occupy.
En het zwaar weer zal helaas aanhouden.
Wij staan opnieuw voor een jaar waarin het voor velen niet gemakkelijk zal zijn, zelfs niet in onze relatief goed draaiende stad.

Toch is er ook alle reden om niet bij de pakken neer te zitten.
Zoals ik al zei, onze stad groeit.
Volgens onderzoekers stijgt ons inwonertal, als een van de weinige steden in Nederland, in de komende 15 jaar fors.
Die groei zorgt voor de dynamiek die een stad nodig heeft.
Het is ook een teken dat Nijmegen nog steeds aantrekkelijk is om in te wonen en te werken.
Dat bleek ook afgelopen jaar toen Nijmegen werd gekozen tot een van de groenste steden in Nederland en we dik in de top 10 van meest aantrekkelijke woonsteden eindigden.
We zijn een aantrekkelijke woonstad voor iedereen en in het bijzonder voor vrijgezellen die op zoek zijn naar een vrouw
Hier heb je die nieuwe citymarketing.

De stad staat dus niet stil en dat biedt perspectief.
Kijk ook maar naar de hijskranen in onze stad.
Het lijken er meer dan ooit.
Plein `44 is in aanbouw,
de contouren van stadsbrug De Oversteek zijn al goed zichtbaar,
de dijkverlegging en het daarbij horende stadseiland gaan echt van start
en ondanks de crisis worden er het komend jaar zo’n 1200 nieuwe woningen opgeleverd.

Van essentieel belang was ook dat Nijmegen als kennisstad van zich blijft spreken.
Bijvoorbeeld met de Spinozapremie voor astronoom Heino Falcke.
En nationale zorgheld 2011 Bas Bloem.
Dhr Bloem is ook een van de kandidaten voor Nijmegenaar van hat jaar.
De Radboud Universiteit werd door studenten gekozen tot de beste van Nederland
Synthon opende een state-of-the-art laboratorium voor biotechnologie
en Heinz bouwt bij de toekomstige Novio Tech Campus aan zijn grootste innovatiecentrum buiten de Verenigde Staten.
Bovendien hebben we landelijk gezien één van de hoogst opgeleide beroepsbevolkingen en zijn we een topstad als het gaat om banen per vierkante kilometer.  

Alle reden dus om te blijven investeren in de toekomst van onze gemeente,
ook al worden we geconfronteerd met de grootste financiële en beleidsmatige uitdagingen van de afgelopen decennia.
De gemeente blijft dan ook investeren in een sociale stad,
in een economisch sterke stad
en in een duurzame groene stad.
Maar we doen en kúnnen dat niet alleen.
Dat kon niet voor de crisis, maar zeker niet tijdens de crisis.
We moeten het dus samen doen.
Samen met bedrijven, kennis- en gezondheidsinstellingen, regionale samenwerkingsverbanden en met de inwoners van onze mooie stad.

In het Nederland van het ‘Doe eens normaal man’ van Rutte en Wilders, is er soms weinig ruimte voor nuance en gezamenlijke oplossingen.
Maar zwart-wit denken en het uitvergroten van tegenstellingen brengen ons niet verder.
Verbindingen zoeken, dat is waar het de komende jaren om draait, constateerde Thom de Graaf vorig jaar al terecht.

2012 is het jaar waarin we die verbindingen verder moeten versterken.
Ja, er moet een groter beroep worden gedaan op de eigen verantwoordelijkheid van alle Nijmegenaren. 
En ja, er moeten lastige keuzes worden gemaakt.
Toch hebben wij daar als stadsbestuur vertrouwen in. 
Nijmegenaren zijn eigenwijs, creatief, ondernemend, veerkrachtig én ze leggen de verbinding.
Of het nou ondernemers zijn die elkaar met een gastoeter alarmeren bij een overval
of Dukenburgers die samen dromen over hun stadsdeel.
Nijmegen puilt uit van de creatieve, goede, vernieuwende ideeën en initiatieven die de stad beter en mooier maken.
Ik wens iedereen dan ook een prachtig jaar toe. 

Alles overziend gaat het ondanks alles best goed met Nijmegen.
En degene die dit de afgelopen vijf jaar onophoudelijk en onvermoeibaar heeft uitgedragen, is…… Thom de Graaf
Thom was een ware promotor van onze stad.
En mede dankzij hem zijn de Nijmegenaren trotser dan ooit op hun stad
Maar aan alles komt een eind;
zo ook aan het burgemeesterschap van Thom.

Toen Thom burgemeester werd in 2007, trad hij in de voetsporen van zijn vader.
Een mooi gegeven; en telkens als Thom in de afgelopen vijf jaar naar zijn werkkamer ging, liep hij langs een portret van zijn vader.
De vrijzinnige sociaalliberaal keek dan naar de strenge ietwat regenteske KVP’er.
Een wereld van verschil.
Thom zal het wel van zijn moeder hebben, denk ik dan.

Thom was de eerste burgemeester van Nijmegen die door de raad werd gekozen uit een voordracht van twee personen.
Hij had natuurlijk liever gehad dat hij de eerste door het volk gekozen burgemeester had kunnen worden.
Maar ja, die beruchte nacht, he……

Toen Thom aantrad, viel hem meteen op hoe groot het cultuurverschil is tussen het deftige Den Haag en het volkse Nijmegen. 
Nijmegen kent een horizontale structuur waar weinig ontzag is voor gezag – iedereen is gelijk.
Zo liep hij in de eerste dagen van zijn burgemeesterschap met een agent door een wijk.
Thom vroeg beleefd aan deze wijkagent: Hoe lang doet U dit werk al?
Ach, zegt de agent: Zeg maar JE, Thom!
Dat typeert onze stad en daar heeft Thom hartelijk om moeten lachen

De connectie met Den Haag is al die jaren wel gebleven.
Thom deed er eerlijk gezegd ook niet veel aan om dat te verbloemen.
Denk aan zijn verkiezing tot Eerste Kamerlid.
En bovendien was zijn Haagse connectie overduidelijk in het belang van de stad, dus waarom zou je dat dan moeten verbloemen?
Zo heeft hij meerdere malen aandacht gevraagd voor Nijmeegse problemen en belangen bij bewindslieden en Kamerleden.

Bij Thom was er ook altijd de oprechte liefde voor Nijmegen.
Even wat harde cijfers en gegevens:
In de afgelopen vijf jaar was hij bij meer dan 800 publieke optredens en werkbezoeken in de stad.
Hij organiseerde etentjes met gewone Nijmegenaren om met ze te praten over wat hen bezighield in de stad.
Hij initieerde de verkiezing van de Nijmegenaar van het Jaar en zometeen zetten we weer zo’n kanjer in de spotlights.
Thom zorgde weer voor rust in sommige wijken door straatcoaches aan te stellen
Hij initieerde de Vrede van Nijmegen Penning met dit jaar Umberto Eco als laureaat.
En hij vertegenwoordigde Nijmegen met verve in onder meer de Euregio, de Veiligheidsregio en het Kennisstedennetwerk.

Dames en heren, Thom heeft veel gedaan voor de stad.
Dat moet haast wel de reden zijn dat er maar 9 kandidaten het aandurven om in zijn voetsporen te treden.

Thom de Graaf benadrukt regelmatig dat hij continuïteit belangrijker vindt dan snel scoren of politiek bedrijven.
Een burgemeester moet, volgens hem, vooral boven de partijen staan, een goede voorzitter van raad en college zijn.
Hij moet verbinden, de rechtstatelijkheid en de grondrechten van inwoners beschermen.
“Ik ben geen straattijger, geen zeepkistburgemeester.
Ik ben meer een type Job Cohen, dan een type Gerd Leers”, zei hij zelf ooit in een interview.
Waarschijnlijk zou hij op dit moment zichzelf met geen van tweeën willen vergelijken
Maar het beeld is duidelijk.
Een goede bestuurder.
Niet koste wat kost zich willen profileren; maar er zijn wanneer dat nodig is.
Behulpzaam in het college en gemeenteraad en actief in de stad waar dat maar wenselijk was.
Kritiek, dat hij desondanks geen warme burgervader zou zijn, deed hem wel eens pijn.

En het klopt ook niet.
Thom de Graaf stimuleerde als geen ander het ‘trots op Nijmegen-gevoel’.
Nijmegen is landelijk veel pregnanter in beeld gekomen.
Als dynamische stad en grote stad, voorloper op tal van terreinen.
Altijd Nijmegen, Nijmegen kennisstad, Oudste stad van het land.
Thom de Graaf heeft er hard aan gewerkt om dat gevoel te versterken: buiten de stad en in de stad.
Dat is belangrijk voor het profiel van Nijmegen, maar zeker zo belangrijk is dat Nijmegenaren het zelf ook echt meer zijn gaan voelen.

We zijn trots op het bijzondere karakter van Nijmegen,
Trots op de historie,
onze befaamde onderwijs- en onderzoeksinstellingen,
hoogwaardige gezondheidszorg,
en wereldtoppers op het gebied van wetenschap.
En we zijn trots op baanbrekende Waalprojecten. 

Thom haalde tevens de banden aan met de hoger-onderwijsinstellingen.
Rector Magnificus Bas Kortmann noemt hem niet voor niets de postillion d’amour;
de liefdesboodschapper van het hoger onderwijs in Nijmegen.
Die liefdesboodschapper was hij in vele opzichten voor de stad en die zal hij ongetwijfeld ook blijven.
Want, dames en heren, Thom en zijn lieve vrouw Machteld blijven hier gewoon wonen.
Kortom, ze zijn echte Nijmegenaren en dat blijven ze.

Thom is Guusje ter Horst opgevolgd als burgemeester en hij volgt nu Guusje weer op als voorzitter van de HBO-raad.
Overigens is het maar goed dat Guusje hem nu niet opvolgt als waarnemend burgemeester.
Want dan hadden we hier in Nijmegen een heus Poetin-Medvedevje gedaan.

Beste Thom, straks zul je zelf nog spreken en pas echt afscheid nemen.
Maar ik zeg nu al namens het gemeentebestuur én namens de bevolking van Nijmegen ‘bedankt!’.
Bedankt voor je inzet,
Bedankt voor je steun in het college.
En bedankt voor je liefde voor Nijmegen.
Ik hoop dat je nog lang ambassadeur voor onze mooie stad zult blijven!
Waar ook ter wereld, en zeker in Den Haag.
Thom – bedankt!

KERSTMIS IN KUNDUZ

Er gaat het verhaal, dat tijdens de Eerste Wereldoorlog ergens aan het front in België Duitse en Geallieerde soldaten gezamenlijk kerstliederen zongen, ieder in de eigen loopgraaf. De wapens zwegen een moment. Of in Afghanistan de vijandelijkheden ook gestaakt gaan worden valt te betwijfelen. Net als dezer dagen in Irak kun je van alles verwachten.

Ik was afgelopen woensdagavond in de Jaarbeurs in Utrecht, waar Mariko Peters het GroenLinks standpunt over de politiemissie in Kunduz met de achterban wilde bespreken. Zoals te verwachten waren vooral tegenstanders komen opdagen. Daar is niets verkeerds aan, want luisteren naar elkaars standpunten en de argumenten daarvoor is altijd leerzaam. Als je tenminste wilt luisteren.

Ik ging er naar toe omdat ik mij voortdurend erger over de manier waarop een karikatuur van het GroenLinks standpunt wordt gemaakt. Het is een civiele missie en dus mogen die agenten alleen het verkeer regelen of wildplassers bekeuren. Wie zich beter laat informeren weet, dat ze ook leren roadblocks in te richten en te bemannen, leren te patrouilleren in vijandige buurten en leren hoe mensen te fouilleren. Mariko zag als voornaamste taak voor de politie om voor meer veiligheid te zorgen. Daarbij gaat het de burgers zeker niet op de eerste plaats om het bestrijden van de Taliban, maar meer om het tegengaan van corruptie, afpersing en andere vormen van criminaliteit en het handhaven van de openbare orde. Daarvan hebben de mensen veel meer last als van de Taliban. Bij de training wordt ook aandacht besteed aan Mensenrechten, maar je moet niet verwachten, dat een vrouwonvriendelijke samenleving spoorslags kan veranderen. En dacht ik, wat gebeurt hier allemaal achter de voordeur? De blijf-van-mijn-lijfhuizen zijn er niet voor niets.

De discussie draaide echter vooral om de aanpak. Iedereen weet, dat alle geweld nooit een echte oplossing voor de tegenstellingen in Afghanistan kan brengen. Velen zijn voorstander van een vorm van bemiddeling, waarbij het tot onderhandelen met de Taliban zou moeten komen. Af en toe lees je over pogingen in die richting. Er zouden ook gematigde Taliban zijn, waarmee best te praten valt. De zogenaamde Talibanonderhandelaar bleek een oplichter. Maar wat zou het mooi zijn. Ik verwacht er niet veel van. De Taliban weten, dat de NAVO na 2014 vertrokken zal zijn. Ze zeggen: “De Amerikanen hebben die dure horloges, maar wij hebben de tijd!”. Straks brengen we heel Afghanistan weer onder controle. Eerlijk gezegd verwacht ik niet, dat al die warlords met hun stammen tot eendrachtig verzet zullen weten te komen. De Afghanen weten het ook. Wie geld heeft verlaat het land of bereidt zijn vertrek voor. Waarom zouden de Taliban gaan onderhandelen? Pas als zeer veel mensen hebben leren lezen en schrijven en weten, dat het ook anders kan, kun je verwachten, dat er een mentaliteitsverandering gaat optreden.

Mijn conclusie is dan ook, dat de kans op vrede in Afghanistan op korte termijn zeer klein is. De politie trainingsmissie is een nuttig initiatief, dat verdient te worden voortgezet. Uitbreiding naar andere gebieden lijkt mij mogelijk. Opleiden van grenspolitie is moeilijk binnen onze voorwaarden. Grensbewaking is een taak voor militairen. Een goede grenspolitie is wenselijk om de opiumhandel tegen te gaan en de import van wapens en munitie te verhinderen, maar dat lijkt mij geen taak voor de eenvoudige mannen, die nu getraind worden. Intussen zouden vredesorganisaties kunnen onderzoeken of ze ergens in Afghanistan aan de slag kunnen gaan. Waar nodig verdienen zulke initiatieven steun van onze regering. En breng ontwikkeling, want dat is de voornaamste voorwaarde voor verandering op langere termijn.

Jaargang 4, Nr. 194.

19 maart 2010. Het is frappant hoezeer mijn grootvader
voorin de twintigste eeuw tot dezelfde fundamenten voor zijn levensopvatting
kwam als ik twee generaties later. Dat besefte ik pas ver na zijn dood toen ik
zijn opstellen onder ogen kreeg. Liefde, openbaring en wonderen verbond mijn
opa met een pleidooi voor eigen oordeelsvorming, het verwerpen van geloof
louter op grond van gezag, de wetenschap als toetssteen en de wens inzichten in
het dagelijkse leven te kunnen gebruiken. Voor mij leidde de antroposofie tot in
wezen dezelfde overtuigingen.

 

Mijn opa heb ik meegemaakt tot ik ongeveer zes jaar was. Hij
was een aimabele man, die graag een gulden of zelfs rijksdaalder op een wondje
legde als je daarmee thuiskwam. Hij speelde Bach en kerkgezangen op het
harmonium. Vijf en twintig jaar was hij als gemeentesecretaris een van de
bekende persoonlijkheden in Zwijndrecht, het tuindersdorp waar mijn vader
opgroeide, dat in mijn kinderjaren veranderde in een overloopgebied voor op
Rotterdam georiënteerde forensen. Ik voelde mij zeer aangetrokken tot mijn opa
zonder dat ik wist waarom. In de nalatenschap van mijn vader ontdekte ik later
zijn gedichten, gelegenheidsverzen en afleveringen van zijn column “Brief uit
Holland”, vermoedelijk uit “Nieuws van de week”, dat in Nederlands Indië (nu
Indonesië)  verscheen. Hij schreef
eveneens in het blad voor gereformeerde gemeentesecretarissen.

 

Ik trof ook twee lezingen “Over het Christendom” aan, die
hij vermoedelijk in de jaren dertig in Dordrecht gaf. De ontdekking dat mijn
opa zich in zijn leven bezig heeft gehouden met dezelfde fundamentele vragen als
ik ontroerde mij. Opgegroeid in een ongelovig milieu in Drachten werd hij in
een christelijke studentenvereniging met het christendom geconfronteerd. Na
Nietsche en Freud bestudeerd te hebben, verdiepte hij zich toen in het
christendom. Tot zijn verrassing vond hij hier antwoorden op vele vragen. In de
kern vormde hij zich zo de volgende visie.

 

Alleen door een werkelijk belangeloze toewijding aan een
onderwerp, dat wil zeggen door christelijke liefde, geeft de natuur haar
geheimen prijs. De natuurwetenschap in West-Europa is geboren toen de
menselijke geest genoeg geschoold was in de oefeningen van de Middeleeuwse
theologie. Sinds Descartes nemen wij de waarheid echter niet meer op gezag aan,
maar alleen als zij ons als zodanig blijkt. Descartes kwam op tegen de
denkmethode van de scholastische theologie, die volgens de methode van het
gezag redeneerde. De autoriteiten die deze methode volgde waren Aristoteles en
de Bijbel. Volgens mijn opa kwam Descartes’ protest tegen de gezagsmethode
juist voort uit een christelijke waarheidsdrang. Descartes ging volgens hem te
ver door het geloof aan het eigen oordeel en aan de zintuiglijke waarneming als
onverenigbaar met het geloof op gezag voor te stellen. Want, aldus mijn opa, op
de zuivere waarneming geeft de natuur haar geheimen niet prijs. Men moet zijn
object liefhebben. Ook in de internationale politiek kan vrede alleen tot stand
komen als men bereid is zijn vijanden lief te hebben. Wie liefheeft, ziet de
feiten heel anders. Begaafdheid voor een vak wil zeggen de gave om dat vak te
kunnen liefhebben. Het begrip wordt ons gegeven door  “ingevingen”. Die noemt het christendom
ingevingen van de Heilige Geest. God zendt de Heilige Geest als een bode van
inzicht. Ook via Christus komt die boodschap tot ons. Gezag en oordeel lossen
zich op in een overkoepelende openbaring. De openbaring is in wezen een
bovenwetenschappelijk wonder.

19 maart 2010. Het is frappant hoezeer mijn grootvader
voorin de twintigste eeuw tot dezelfde fundamenten voor zijn levensopvatting
kwam als ik twee generaties later. Dat besefte ik pas ver na zijn dood toen ik
zijn opstellen onder ogen kreeg. Liefde, openbaring en wonderen verbond mijn
opa met een pleidooi voor eigen oordeelsvorming, het verwerpen van geloof
louter op grond van gezag, de wetenschap als toetssteen en de wens inzichten in
het dagelijkse leven te kunnen gebruiken. Voor mij leidde de antroposofie tot in
wezen dezelfde overtuigingen.

 

Mijn opa heb ik meegemaakt tot ik ongeveer zes jaar was. Hij
was een aimabele man, die graag een gulden of zelfs rijksdaalder op een wondje
legde als je daarmee thuiskwam. Hij speelde Bach en kerkgezangen op het
harmonium. Vijf en twintig jaar was hij als gemeentesecretaris een van de
bekende persoonlijkheden in Zwijndrecht, het tuindersdorp waar mijn vader
opgroeide, dat in mijn kinderjaren veranderde in een overloopgebied voor op
Rotterdam georiënteerde forensen. Ik voelde mij zeer aangetrokken tot mijn opa
zonder dat ik wist waarom. In de nalatenschap van mijn vader ontdekte ik later
zijn gedichten, gelegenheidsverzen en afleveringen van zijn column “Brief uit
Holland”, vermoedelijk uit “Nieuws van de week”, dat in Nederlands Indië (nu
Indonesië)  verscheen. Hij schreef
eveneens in het blad voor gereformeerde gemeentesecretarissen.

 

Ik trof ook twee lezingen “Over het Christendom” aan, die
hij vermoedelijk in de jaren dertig in Dordrecht gaf. De ontdekking dat mijn
opa zich in zijn leven bezig heeft gehouden met dezelfde fundamentele vragen als
ik ontroerde mij. Opgegroeid in een ongelovig milieu in Drachten werd hij in
een christelijke studentenvereniging met het christendom geconfronteerd. Na
Nietsche en Freud bestudeerd te hebben, verdiepte hij zich toen in het
christendom. Tot zijn verrassing vond hij hier antwoorden op vele vragen. In de
kern vormde hij zich zo de volgende visie.

 

Alleen door een werkelijk belangeloze toewijding aan een
onderwerp, dat wil zeggen door christelijke liefde, geeft de natuur haar
geheimen prijs. De natuurwetenschap in West-Europa is geboren toen de
menselijke geest genoeg geschoold was in de oefeningen van de Middeleeuwse
theologie. Sinds Descartes nemen wij de waarheid echter niet meer op gezag aan,
maar alleen als zij ons als zodanig blijkt. Descartes kwam op tegen de
denkmethode van de scholastische theologie, die volgens de methode van het
gezag redeneerde. De autoriteiten die deze methode volgde waren Aristoteles en
de Bijbel. Volgens mijn opa kwam Descartes’ protest tegen de gezagsmethode
juist voort uit een christelijke waarheidsdrang. Descartes ging volgens hem te
ver door het geloof aan het eigen oordeel en aan de zintuiglijke waarneming als
onverenigbaar met het geloof op gezag voor te stellen. Want, aldus mijn opa, op
de zuivere waarneming geeft de natuur haar geheimen niet prijs. Men moet zijn
object liefhebben. Ook in de internationale politiek kan vrede alleen tot stand
komen als men bereid is zijn vijanden lief te hebben. Wie liefheeft, ziet de
feiten heel anders. Begaafdheid voor een vak wil zeggen de gave om dat vak te
kunnen liefhebben. Het begrip wordt ons gegeven door  “ingevingen”. Die noemt het christendom
ingevingen van de Heilige Geest. God zendt de Heilige Geest als een bode van
inzicht. Ook via Christus komt die boodschap tot ons. Gezag en oordeel lossen
zich op in een overkoepelende openbaring. De openbaring is in wezen een
bovenwetenschappelijk wonder.

Precies een jaar geleden liet de veertienjarige Sahar Hibrahim Gel zien hoe zij in haar eentje een systeem kon veranderen. Gisteren kleurden heel veel scholen violet en paars om homoseksualiteit zichtbaar en bespreekbaar te maken. De afgelopen week werd het meldnummer voor dierenwelzijn geopend en vond een meerderheid van de Tweede Kamer een landelijk meldnummer voor slachtoffers van mensenhandel overbodig. Tofik Dibi en Irshad Manji bleven deze week uit protest op een podium staan, nadat ze werden bedreigd en bekogeld met eieren. De politie vroeg hen het podium te verlaten. Waar vorig jaar de 18-karaats gouden penning voor de Nobelprijs voor de Vrede in zijn doosje bleef liggen, wordt vandaag de naam van de Chinese winnares van de Nederlandse staatsprijs voor mensenrechten niet genoemd. Vandaag wordt één van de grootste demonstraties in twintig jaar in Rusland gehouden en in Groningen vraagt Amnesty International aandacht voor de noodtoestand in Egypte, waar opstanden nog steeds met grof geweld worden neergeslagen. De Egyptische demonstranten die onlangs in een grote lijn aan de kust stonden, met een onderlinge afstand van honderd meter, ontroeren me. Toen de politie hen vroeg wat ze aan het doen waren antwoordden ze ‘I’m just looking at the sea…’

Het gaat over mensenrechten. En vandaag bestaat de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens 63 jaar, om altijd te bewaken.

Dierenmishandeling door ritueel slachten, priesters die kinderen misbruiken, een dominee die oproept om kinderen te kastijden, en de Bijbel als inspiratiebron om te weigeren mensen in de echt te verbinden. Godsdienst is de bron van achterlijkheid en veel ellende. En de kerk is een autoritair dwanginstituut waar binnen dertig jaar de laatste bejaarde het licht uit doet.

Ik overdrijf nogal. Dat doe ik bewust. Ik constateer dat godsdienst en kerk volgens de heersende opinie in ons land ‘uit’ zijn en zingeving en spiritualiteit ‘in’. Kerken hebben dat deels aan zichzelf te wijten. Maar tegelijk zijn er ook kerkelijke gemeenschappen die open staan voor de zoekende mens en de moderne cultuur. Kerken die zich inzetten voor de ‘Arme kant van Nederland’ en voor vluchtelingen. Met deze benadering vallen ze alleen wat minder vaak op. Want ja, de media duiken er niet op.

Het Humanistisch Verbond – dat ondanks de ontkerkelijking overigens nauwelijks groeit – maakt reclame met een slogan ‘Gelooft u ook meer in het leven vóór de dood?’. Misschien heeft u het reclamespotje wel eens op de radio gehoord: geloven in het leven vóór de dood. Die slogan bevestigt het clichébeeld dat religieus geïnspireerde mensen zich zouden fixeren op het hiernamaals. Jammer. Het ‘geborgen zijn in Gods handen’ – om het in religieuze taal uit te drukken – ervaar ik als troostvolle gedachte en maakt me juist vrij om me te kunnen richten op het hier en nu, samen met anderen.

‘Zonder uw steun is het humanisme aan de goden overgeleverd’ was een eerdere slogan van de humanisten, die sinds 2006 gebruikt werd. Daarin bespeur ik een bijbelse grondtoon. Ook Abram wilde niet aan de goden van zijn tijd overgeleverd zijn. Hij trok vanuit ‘Oer’ naar een onbekend land. Hij luisterde naar de Stem die zijn fixaties en oude geloofsvoorstellingen openbrak. Om over dat latere verhaal van een pasgeboren kind in een voederbak maar te zwijgen. Jezus was zijn naam. Schaapsherders en allochtone wijsneuzen stelden dat dit de ‘Zoon van God’ was. Absurd natuurlijk. Volslagen belachelijk. Dát was nog eens spotten met de heersende goden van die tijd!

De theologische vraag of Jezus goddelijk is, vind ik niet zo interessant. Ik zou het willen omdraaien: iemand die ter wereld komt als vluchtelingenkind, die tijdens zijn leven voortdurend bezig is mensen te bevrijden van angst en ziekte, en die tenslotte onschuldig ter dood wordt gebracht… zo’n persoon verdient het om je diep voor te buigen en om God – de Levende – te zijn. Buig niet voor keizers,  koningen en andere machthebbers, maar laten we knielen voor wat kwetsbaar is.

Met mensen, kerken en hun goden valt eindeloos te spotten. Soms is dat spotten terecht en soms onterecht. Soms is dat spotten relevant en soms is het gewoon kinderachtig en flauw. Maar ik zou zeggen: als je machtigen en schijnheiligen bespot, doe het dan vooral bijbels geïnspireerd. Want de Bijbel biedt ons met Abraham, Jezus en al die andere figuren religie- en maatschappijkritiek van de bovenste plank. De Bijbel als bron van religiekritiek. Dat is een merkwaardige paradox. Zo’n inzicht zet ons misschien ook even op een ander been.

Niet religie zelf is het verdedigen waard, maar wel datgene waar religie op haar betere momenten naar verwijst: de liefdevolle werkelijkheid die ons kennen en weten te boven gaat. Een werkelijkheid die niemand kan claimen. Sommigen noemen het God, anderen Humaniteit, het Mysterie of het Ultieme. Laten we het er op houden dat niemand het in zijn broekzak kan stoppen. Wel kunnen mensen het samen benaderen, vieren en beleven.

Ruim elf jaar geleden werd ik actief binnen De Linker Wang, het platform voor religie en politiek, verbonden met GroenLinks. Volgens sommigen is De Linker Wang een christelijke enclave binnen GroenLinks. Maar je zou De Linker Wang misschien beter een groen en progressief baken binnen christelijk en religieus Nederland kunnen noemen. Zo ben ik dat zelf tenminste steeds sterker gaan zien. We hoeven als Linker Wang geen heidenen te bekeren, maar misschien juist eerder gelovigen. En u weet het: heidenen bekeren is weliswaar een christelijk karwei, maar christenen bekeren, dat is pas een heidens karwei! Dat vrede, gerechtigheid, duurzaamheid en compassie leidende waarden moeten zijn in de politiek, dat is beslist niet voor elke kerkganger en voor elke CDA-politicus altijd even vanzelfsprekend.

GroenLinks moet meer oog krijgen voor de positieve rol van religie. Artikelen van deze strekking schreef ik in dagblad Trouw. Vorig jaar nog. En vooral Femke Halsema nam ik op de korrel. Daar heb ik geen spijt van, want religie heeft vooral sinds 2001 – na de aanslag op de Twin Towers en de moord op Theo van Gogh – een negatieve bijsmaak gekregen. Dat vraagt om nuance. Maar als progressief gelovige heb ik ook de taak om kritisch te zijn op godsdienst en religieuze instituten. Want het is allemaal mensenwerk, gaat om macht, en werkt niet zelden behoudend.

Ik heb geleerd dat het positieve en het negatieve van religie als maatschappelijk fenomeen allebei aan de orde zijn in de wereld. In de progressieve kringen waarin ik me begeef is het een hele opgave om die genuanceerde gedachte tussen de oren te krijgen. Religie kan onderdrukken, maar ook bevrijden. Religie kan behoudend zijn, maar ook vernieuwend en opbouwend. Denk aan al die scholen, ziekenhuizen en zorginstellingen in Nederland die vanuit religieuze inspiratie zijn opgezet. Denk aan diaconaal werk en ontwikkelingswerk.

Veel links en liberaal georiënteerde mensen beschouwen religie uiteindelijk toch als de bron van alle kwaad. Berichten in de media over autoritaire bisschoppen en seksueel geweld in de Rooms Katholieke Kerk en over de ouderwetse moraal van de SGP, bevestigen mensen in hun comfortabele secularistische wereldbeeld.

Niet religie, maar vrijheid is voor mij het doel. Geen goedkope vrijheid, ook geen louter economische vrijheid – denk aan de VVD – en al helemaal geen eng nationalistische vrijheid -denk aan de PVV. Nee, ik zoek naar de mondiale vrijheid voor alle mensen en alles wat leeft. Een vrijheid die duur betaald wordt en pas in de erkenning van wederzijdse afhankelijkheid gerealiseerd kan worden.

Die vrijheid kunnen we bereiken door vrede, gerechtigheid en heelheid van de schepping na te streven. In de jaren tachtig klonk deze trits expliciet in de grote Nederlandse kerken. Het ‘conciliair proces’ heette dat. En de urgentie van vrede, gerechtigheid en heelheid van de schepping is sindsdien alleen maar groter geworden. Denk aan de eurocrisis, de klimaatcrisis, de energiecrisis, aan wapenhandel en aan oorlogen die continue op meerdere plekken op aarde worden uitgevochten.

Ook ‘compassie’ vind ik een waardevol begrip. Compassie heeft extra aandacht gekregen door de activiteiten van de Britse godsdienstwetenschapper Karen Armstrong. In 2009 lanceerde zij het ‘Charter for Compassion’. We weten het, of we kunnen het weten: de kern van alle religies is hetzelfde: liefhebben en recht doen. De Gouden Regel van rabbijn Hillel ‘Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet’, is in varianten terug te vinden in christendom, judaisme, islam, hindoeisme en boedhisme. Tegen polarisatie, tegen fundamentalistisch geweld in de godsdiensten, tegen cynisme en apathie. Compassie is kortom een belangrijk sleutelwoord.

Christenen en andere religieus geïnspireerde mensen moeten niet in de valkuil trappen om religieverdedigers te worden. Ik herken die valkuil. Natuurlijk verdient godsdienst een genuanceerde benadering en vragen bepaalde clichés om bijstelling. Een seculiere meerderehied mag niet op alle terreinen van het leven dwingend zijn moraal opleggen aan minderheden. Maar het gaat uiteindelijk om datgene waar religieuze inspiratie naar verwijst: naar vrede, gerechtigheid, duurzaamheid en compassie. Dat zijn waarden en idealen die het verdedigen waard zijn. Daar kunnen zowel religie als religiekritiek ons behulpzaam bij zijn.

De stellingen en posities die we in Nederland relatief snel betrekken vóór of tegen godsdienst met alle clichés en vooroordelen van dien, dat heeft een historische achtergrond. Die ligt mijns inziens voor een belangrijk deel bij de verzuiling en bij de ‘antithese’ die Abraham Kuyper in de negentiende eeuw aanbracht: de scheiding tussen gelovigen en ongelovigen. ‘In het isolement ligt onze kracht’ was het motto van de gereformeerden. Dat legde de basis voor de verzuiling. Het inspireerde katholieken om zich in een eigen zuil te organiseren waarop ook de socialisten volgden.

Bij de verzuiling ligt ook de oorsprong van partijvorming op godsdienstige grondslag, de confessionele partijvorming, een fenomeen dat in Groot Brittannië en de Verenigde Staten niet bestaat maar zo kenmerkend is voor Nederland. Of moet ik zeggen: kenmerkend wás voor Nederland? CDA, ChristenUnie en SGP hebben als confessionele partijen samen nog maar 28 van de 150 zetels.

CDA, ChristenUnie en SGP zijn de belangenbehartigers van religie geworden en de andere niet-confesionele partijen staan daar – zo lijkt het althans – vaak lijnrecht tegenover. Je ziet dan patstellingen ontstaan zoals bleek bij de recente discussies in de Tweede Kamer over ritueel slachten en de zogeheten weigerambtenaren. De confessionele partijen fixeren zich op het verdedigen van religie en de andere partijen lijken hun best te doen elkaar te overtreffen in het aan de kaak stellen van verderfelijke religieuze praktijken.

Als christelijk geïnspireerde en oecumenisch georiënteerde Groenlinkser voel ik me bij geen van beide kampen echt thuis. Voor mij tellen godsdienstvrijheid, de rechten voor minderheden en ook het positieve aspect van religie. Maar voor mij telt ook respectvolle omgang met dieren en de redelijke eis aan overheidsdienaren om de wet uit te voeren en geen onderscheid te maken tussen mensen op basis van hun seksuele voorkeur.

Als we echt willen werken aan oplossingen moeten we van religie geen controversieel thema willen maken als doel op zichzelf. We moeten de antithese samen willen overstijgen. Het debat over religie moet geen twist worden maar een tango. Dan gaan we met elkaar het ritueel slachten niet verbieden, maar een convenant opzetten waarbij religieuze groepen, slachthuizen en dierenbeschermers met elkaar in gesprek gaan en met voorstellen komen, eventueel gevolgd door wetgeving. Dan stoppen we met het aannemen van nieuwe weigerambtenaren, en gaan we tegelijk coulant om met overheidsdienaren die al jaren naar eer en geweten hun werk doen en serieus moeite hebben met de ontstane veranderingen.

De stemming in Nederland wordt daar beter van. Religieus geïnspireerde mensen en confessionele partijen hoeven dan niet langer krampachtig religie te verdedigen. Ze kunnen al hun energie gebruiken om zich in te zetten voor datgene waar hun religie naar verwijst. Dan komen vrede, gerechtigheid, duurzaamheid en compassie in beeld. Bij de voedselbank, op de thee in de moskee, en als het moet op het Malieveld.

Dat levert onvermoede bondgenoten op: een brede oecumene van alle mensen van goede wil. Want ook ik geloof vooral in een leven vóór de dood en wil dat samen met anderen vormgeven. Zo worden godsdienst én godsdienstkritiek geen twist maar een tango, een vrolijke en uitnodigende dans op weg naar een nieuwe wereld.

Bovenstaande tekst is door mij uitgesproken tijdens een bijeenkomst van de plaatselijke Raad van Kerken in Brummen op 16 november 2011.

We hebben het maar steeds over Die Grieken, die boven hun stand hebben geleefd en de kluit hebben belazerd. Het is een manier om de crisis onder woorden te brengen. Wie het zo zegt kan alleen maar boos zijn op Die Grieken. Maar zo draaien we ons natuurlijk een rad voor ogen.

Als Griekenland een Nederlandse burger zou zijn geweest, had hij al jaren geregistreerd gestaan in Tiel . Geen bank had hem nog geld geleend, want naar dat geld had je kunnen fluiten. Maar voor landen is dat anders. De banken hebben er op gegokt dat Europa wel garant zou staan. Europa kan immers weinig anders. Als Griekenland zijn schuldaflossing staakt, vallen Europese banken om. En na het faillissement van Lehman lijkt de theorie wel te zijn dat iedere bank een systeembank is, waarvan we het ons niet kunnen veroorloven dat die omvalt.

Maar als Europa weet dat het de rekening betaalt, waarom greep het dan niet in? Toen de euro werd ingevoerd zijn er geen goede afspraken gemaakt over hoe landen om moeten gaan met begrotingstekorten en staatsschulden. Natuurlijk, het begrotingstekort mag niet hoger zijn dan 3% en de staatsschuld niet hoger dan 60% van het Bruto Nationaal Produkt. Maar wat te doen als een land zich daar niet aan houdt? De politici die de euro invoerden durfden hun burgers niet te vertellen dat het voordeel van de euro ook zou moeten betekenen dat Europa wat over de begroting van individuele landen te zeggen zou krijgen. De halfbakken afspraken die ze wel maakten, werden als eerste geschonden door Duitsland en Frankrijk. En als die het al mogen, dan mag een land met een dwerg-economie als Griekenland het natuurlijk ook. Maar de kruik gaat net zo lang te water tot ze barst, dus nu is Griekenland feitelijk failliet en moet Europa de banken redden die ondanks de virtuele registratie in Tiel, toch geld bleven lenen aan Griekenland.

Maar is dat wel redelijk? Hadden die Grieken de boel dan niet geflest, toen ze zich met opgepoetste cijfers de euro in sjoemelden? Zeker. Maar wie heeft ze daarbij geholpen? Goldman Sachs, die de toenmalige Griekse regering maar wat graag hielp om de boeken op te leuken . En een paar jaar later heel goed wist dat je niet moest investeren in Griekse banken.

Maar zelfs dan. Als er geen Tiel is voor landen, dan moet je als bank natuurlijk zelf een beetje opletten. En voor Europa geldt hetzelfde. Maar banken vonden het wel lekker om geld uit te lenen aan Griekenland omdat ze er op rekenden dat Europa feitelijk garant stond. En Europese politici vertelden hun kiezers liever niet dat Europa betekent dat landen elkaars souvereiniteit delen. En dat dat een goed idee was, omdat het vrede en welvaart oplevert.

Dus laten we ophouden met het steeds over die Grieken te hebben. Wat we nodig hebben is minder banken en meer Europa. Daar moest het maar eens over gaan!

Hieronder het ‘Redactioneel’ dat ik schreef als eindredacteur van tijdschrift De Linker Wang voor het oktobernummer dat onlangs verscheen. Voor een proefabonnement of gratis proefnummer, kijk je op www.linkerwang.nl  

Tijdens een ‘verbale bokswedstrijd’ konden GroenLinksers de stelling verdedigen dat hun partij aanleunt tegen D66 of juist verwantschap toont met de SP. ‘Discussie in de tent’ heette het partijweekend waar dit debat enkele jaren geleden plaatsvond. De ludieke strijd was leuk maar riep ook een vraag op: missen we nu niet de kern?

Wie redeneert op een platte politieke as van A naar B vergeet dat er meerdere dimensies zijn, terwijl GroenLinks zich juist kenmerkt door vergezichten en diepere dimensies. Uitgesproken personen, vaak vrouwen en migranten, zetten de toon. Godsdienstcritici en religieus betrokkenen trekken samen op. Wat bindt is de droom van een betere wereld.

Vrijzinnigheid en liberalisme passen bij GroenLinks maar niet als diepste motor. De identiteit van GroenLinks hangt samen met een houding die gericht is op een solidaire, duurzame en vreedzame maatschappij. Hiervoor gepassioneerd zijn om vanuit idealen invloed uit te kunnen oefenen.

In dit nummer van De Linker Wang benadrukt Jolande Sap dat de ideeën van GroenLinks rond WW en ontslagrecht juist sociaal gemotiveerd zijn (pagina 4-6). Ze verdedigt dezelfde maatregelen als Halsema maar de toon is anders. ‘Dat sommigen ons voorstel als té liberaal hebben betiteld, mag opmerkelijk heten,’ zegt Sap.

En over godsdienstvrijheid zegt ze, in navolging van Halsema: ‘Wij maken ons sterk voor geloofsbeleving op eigen voorwaarden en staan pal voor het individuele recht om het eigen geloof te belijden. Tegelijkertijd verzetten we ons tegen gewetensdwang en extremisme uit naam van religie. Het eigene van GroenLinks is dat we voor de beide kanten van dezelfde munt evenveel aandacht hebben.’

De uitdaging voor GroenLinks is om dit evenwichtige standpunt aan te vullen met de boodschap dat levensbeschouwingen – inclusief ‘gelovige tradities’ zoals John Veldman dat verwoordt op pagina 24 – maatschappelijk vruchtbare inspiratiebronnen zijn. Religie en spiritualiteit overstijgen de persoonlijke levenssfeer en kunnen een bondgenoot zijn van progressieve politiek. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat kerkgenootschappen wereldwijd kritisch met regeringen meedenken om geweld zoveel mogelijk te voorkomen (pagina 8-9) en uit de manier waarop Sid Bachrach de joodse geloofstraditie interpreteert en praktiseert (pagina 10-11).

Na twintig jaar wil De Linker Wang dit verhaal over inspiratie, religie en politiek blijven vertellen. Dat vraagt om vernieuwing die onder meer tot uitdrukking komt in de vormgeving van dit tijdschrift. Vormgever Max Prins, die ook de opmaak verzorgt, heeft De Linker Wang een nieuwe jas gegeven die goed past maar voor sommige lezers misschien nog wat onwennig aanvoelt. Laat dit dan vooral onwennigheid zijn die mensen kunnen ervaren als zij zich door de toekomst laten aanspreken. 

Theo Brand, eindredacteur.

Sinds de jaren ’80 vinden steeds meer vredesmissies plaats. Waarom worden dat er steeds meer, veranderen de missies zelf en welke opties zijn er.

Waarom

De macht in de wereld verandert. Was de wereld na WOII overzichtelijk verdeeld in twee machtsblokken, USSR en VS, nu is de macht aan het verschuiven van unipolair – VS –  richting multipolair. Het wegvallen van de gevestigde machtsblokken leidt hier en daar tot burgeroorlogen. Somalië viel eerst onder Russische invloed en moet het nu zelf doen bijvoorbeeld. Op meer plekken in de wereld worden de kaarten opnieuw geschud.

 Aanpak

Voor het Westen, en Westerse landen hebben het vooralsnog voor het zeggen in de Veiligheidsraad, is democratie een groot goed. Vredesmissies krijgen dus als doel in onrustige gebieden stabiliteit en democratie te brengen.

Van een aantal mislukkingen is geleerd. Snel veilige plekken creëren is één van de voorwaarden voor het slagen van een missie. Functionerende staten bouwen in plaats van reconstrueren wat er was voor de onrust, is een tweede. Ten derde moet duidelijk zijn wat voor staat gebouwd moet worden. Een missie verloopt dus in drie stappen: interventie, (re)constructie van de staat en wederopbouw. De laatste fase wordt als het goed is op nationaal niveau geregeld met internationale en ook civiele hulp. Als de staat eenmaal goed georganiseerd is, maakt een land kans iets goeds op te bouwen. Fragiele staten, bijvoorbeeld Nigeria, Somalië en Afghanistan, kunnen niet in de behoeften van hun burgers voorzien en hebben ook de mensenrechten niet in de hand. Opbouwen is dan moeilijk.

 Soorten missies

Er zijn verschillende soorten missies te onderscheiden.

Het klassieke peacekeeping mandaat ziet af van geweld en kan beschouwd worden als verlengstuk van internationale diplomatie. Militairen voeren het uit omdat ze voorbereid zijn op de werkomgeving maar verder is er weinig militairs aan het doel.

Na verschillende mislukkingen van voornoemde soort, kwam de commissie Brahimi met een nieuw concept: robuuste peacekeeping. Goede bedoelingen is niet genoeg: er moet ook op geloofwaardige wijze geweld ingezet kunnen worden. Militairen moeten dus uitgerust zijn met de vereiste zware bewapening. Nederland heeft aan dergelijke missies nooit deelgenomen.

Wel aan multinationale strijdkrachten. Doel is het uitvoeren van vredesregelingen. Deze missies worden aangestuurd door een NAVO-commandant (altijd een Amerikaan….).  In een land waar tijdelijk geen regering is, bijvoorbeeld in Irak na de val van Saddam Hoessein, is er volgens internationaal recht sprake van een bezettingsmacht. Het klinkt niet leuk en bezetter zijn brengt ook verplichtingen met zich mee.

De laatste optie is er één die valt onder bezetting in tijd van oorlog. Dat is het geval in Afghanistan. Nederlandse militairen worden ingezet in het kader van ‘het recht op zelfverdediging’. Op een afstand van 5000 kilometer verdedigen zij nationaal grondgebied onder het mom van ‘de strijd tegen het terrorisme’. Een dergelijke missie is dan ook omgeven van geheimzinnigheid.

Of instemming van de Veiligheidsraad nodig is, is nogal eens onderwerp van discussie. In noodsituaties mag het zonder instemming. Alleen bij onbewapende waarnemers is er geen sprake van geweld, in alle andere soorten missies wel. Risico van slachtoffers is daaraan inherent.

 Mensen

Eén van de voorwaarden om deel te nemen aan een missie is draagvlak in het hulpverlenend land. Een deel van de militairen krijgt te kampen met trauma’s en bij een missie komen slachtoffers terug. Op veilige afstand de zaak regelen, lijkt dus aantrekkelijk en zal het draagvlak vergroten. Maar wat de gevolgen kunnen zijn van het van grote afstand aansturen van mensen die toestemming vragen te mogen schieten, bleek dit jaar bij wikileaks. Mensen kunnen doorslaan en onethisch gaan handelen.

Je wilt eigenlijk dat ze zich strikt aan de regels van het oorlogsrecht houden, strikt de geweldsinstructie van een bepaalde missie volgen en geen risico lopen. Dat kan. Ronald Arkin van het Georgia Institute of Technology werkt aan een ethische robot die voor gevechtsmissies wordt geprogrammeerd. Nog los van het praktische –  als een mens het verschil kan zien tussen een bus toeristen en een bus militairen dan moet zo’n robot datzelfde trucje ook ingeprent kunnen krijgen neem ik aan –  voelt deze dehumanisering van oorlog niet goed. Echter, als ik zou moeten kiezen tussen deze twee kwaden, er vallen hoe dan ook aan enige zijde slachtoffers en daarvoor kiezen is niet aan mij besteed, zou ik toch gaan voor de robot. Dat lijkt me betrouwbaarder dan een mens die op afstand een live computergame zit te spelen. Boven alles gaan verstandige mensen die in kunnen schatten wat hun toegevoegde waarde kan zijn, zoals de Nederlandse bijdrage in Uruzgan liet zien.

 Max Weber

Op voorstel van een minister bepaalt de tweede kamer over deelname aan een missie. Daar doet zich een lastige paradox voor. De kamer wil zo goed mogelijk geïnformeerd worden en maakt een keuze die overeenkomt met de goede doelen van een missie. Moreel moet zo’n missie kloppen. Max Weber spreekt dan van gezindheidsethiek. Er moet bijvoorbeeld democratie komen of de politie moet volgens nette regels gaan werken. De minister echter krijgt zijn praktische informatie, en dus de praktische invulling van de missie te horen en stemt daar zijn voorstel op af. Natuurlijk met de beste bedoelingen als uitgangspunt, verantwoordelijkheidsethiek. Hoeveel kost zo’n missie bijvoorbeeld en wat zijn de risico’s. Als dat teveel door elkaar gaat lopen, krijgen we de rare situatie zoals de politie-opleiders in Kunduz: goed bedoeld, maar praktisch niet passend in de situatie.

 De meeste conflicten zijn binnen staten, de meeste missies tegenwoordig met breed mandaat en robuuste bewapening. Het lijkt niet anders te kunnen. Voor de opbouw wordt samenwerking met NGO’s gezocht. Sommige daarvan willen principieel niet met het leger samenwerken, andere juist wel om het doel, hulpverlening, toch te bereiken.

Door de machtsverschuivingen zullen steeds meer brandhaarden ontstaan. De vraag is waar de Veiligheidsraad en de NAVO hun grenzen zullen gaan trekken.

Boeken:

The utility of force Rupert Smith

The return of history Robert Kagan

The end of history Francis Fukuyama en zijn nieuwe boek The origins of political order

 

 

Er is een prachtig nieuw boek verschenen over het hoge noorden van Groningen. Vanmiddag ontving staatssecretaris Henk Bleker in het Zielhoes in Noordpolderzijl het eerste exemplaar van het boek DIJKRIJK. Noordpolder 1811-2011 uit handen van auteur Jan de Boer. En ik ongeveer het 75e.

DIJKRIJK vertelt de geschiedenis van de Noordpolder boven Warffum in tien hoofdstukken. In 1811 werd in vier maanden een nieuwe, 11,5 kilometer lange zeedijk aangelegd, nadat daartoe een jaar eerder door koning Lodewijk Napoleon (de broer van… en door zijn Franse-Nederlandse uitspraak van zijn eigen titel vaak het “konijn van Nederland” genoemd) was besloten. vanaf oktober 1811 kon de nieuwe Noordpolder worden ingericht tot het rijke landbouwgebied, dat het tot op de dag van vandaag is gebleven. Tweehonderd jaar heroïsche landbouwgeschiedenis, waarin de landbouw niet zelden ten koste ging van natuur, milieu en biodiversiteit. Zelfs de staatssecretaris gaf dat vanmiddag aan in zijn speech.


DIJKRIJK beschrijft in 272 pagina’s de Groningse pioniersgeest van de 19e eeuw en de ontwikkeling van de polder en de landbouw tot aan 2011. In talloze anekdotes en verhalen wordt verteld over de Noordpolder, zijn bewoners en hun boerderijen, over de kloof tussen de rijke herenboeren en hun arme landarbeiders, over oorlog en vrede, over de ophoging van de dijken in het kader van het Deltaplan en over de opkomst van het milieudenken in de tweede helft van de 20e eeuw. Alles rijk geïllustreerd met historische en nieuwe foto’s, kaarten, schetsen en schilderijen.

De boekpresentatie werd vanmiddag besloten met de onthulling van een plaquette met het gedicht Mien Poller (1950) van L. van Bergen op een muur van het Zielhoes in Noordpolderzijl. DIJKRIJK. Noordpolder 1811-2011 is ongetwijfeld verkrijgbaar bij de betere boekhandel.

Erik de Graaf

PS: wilt u foto's van de boekpresentatie bekijken? Klik hier.

Het begrip fundamentalisme is rond 1920 ontstaan en had betrekking op behoudende christenen in de Verenigde Staten die protesteerden tegen de evolutietheorie in het onderwijs. Vandaag denken we bij fundamentalisme vooral aan moslims die geweld gebruiken. Zo wordt in de massamedia gesproken over ‘moslimterrorisme’. Een merkwaardig begrip.

Denk aan Noord-Ierland. Was de IRA een vertegenwoordiger van ‘rooms-katholiek terrorisme’? En was het door dominee Paisley gelegitimeerde geweld ‘terrorisme op gereformeerde grondslag’? En gaf de Rote Armee Fraktion in de jaren zeventig in Duitsland uiting aan ‘socialistisch terrorisme’? En recenter: is de Noorse massamoordenaar Anders Breivik een ’christelijk-historische terrorist’?

Hoe absurd het ook klinkt, misschien moeten we dit niet te snel ontkennen. Elk geloof en elke ideologie kent het gevaar te ontsporen. Het kan ons een spiegel voorhouden. Als ideologisch of religieus gedreven mens, balanceer je – als het je tenminste menens is – voortdurend tussen fundamentalisme en relativisme.

Nu kan relativeren beslist geen kwaad. Ook Jezus was een meester in het relativeren (terwijl een groot aantal van zijn volgelingen dat wel eens vergat of vergeet). Jezus relativeerde niet alleen wetten en regels, maar ook het verschil tussen joden en heidenen: de gelovigen en de andersgelovigen in zijn tijd.

Deze kritische (profetische) boodschap – die haaks staat op de menselijke neiging om te denken in termen van ‘wij’ en ‘zij’ – tref je ook aan in de Joodse Bijbel (voor christenen: het Oude Testament). Daarin wordt in talloos veel verhalen verteld dat juist een buitenstaander (denk aan de prostituee Rachab) of een underdog (denk aan de herdersjongen David) een cruciale rol speelt om toekomst mogelijk te maken. Moraal van het oeroude verhaal: zonder de inbreng van vreemdelingen en rare snuiters geen heil voor ’het volk van God’ en uiteindelijk de hele schepping.

Jezus én de joodse traditie waaruit hij voort is gekomen: de appel valt niet ver van de boom. De les die de joodse en de christelijke traditie ons voorhoudt, vertelt dat we de wereld niet zomaar mogen opdelen in gelovigen versus ongelovigen, in ‘wij’ versus ‘zij’. Het bijbels geïnspireerde geloof dat God (‘de Levende’) onze menselijke fixaties wil openbreken, kan mensen behoeden om fundamentalist te worden, of aanhanger van een politieke leider die alles zwart-wit presenteert. Zo blijft (of wordt) de Bijbel voor mensen een bron van vrede en humaniteit. Misschien moeten juist ook gelovigen zelf veel meer oog krijgen voor deze rode draad van humaniteit en grensoverschrijding in hun heilige boeken.

Worden we daarmee allemaal liberale relativisten? En hoe verstandig is relativisme in een wereld van ongebreideld kapitalisme, ecologische crisis en groeiende private rijkdom die gepaard gaat met publieke armoede? Nee, niet alleen fundamentalisme maar ook relativisme is gevaarlijk: gemakzucht en onverschilligheid die vaak conservatief van aard is (denk aan de dominante stromingen binnen CDA en VVD) maar zich soms ook progressief voordoet.

Voorzichtigheid troef, aangevuld met wat symboolpolitiek om ‘vreemde rituelen van achterlijke gelovigen’ aan te pakken. Dat is de dood in de pot. Daarom zijn passie en compassie zo hard nodig in de politiek. Praat niet langer over normen (nieuwe verboden voor minderheden onder het mom ‘Doe toch eens normaal man’). Nee, bedrijf liever politiek vanuit inspirerende en dieper liggende waarden.  

Als dat gebeurt kunnen relativisten zich weer laten aanspreken door politieke partijen met een herkenbaar politiek fundament. En mensen die vatbaar zijn voor fundamentalisme en xenofobie kunnen hun gevoelens van onbehagen dan hopelijk weer wat relativeren. Niet 150 boerka dragende vrouwen in Nederland zijn het grootste maatschappelijk probleem, wel het feit dat jonge migranten minder kansen hebben op de arbeidsmarkt en dat de aarde opwarmt door CO2-uitstoot. Ja, vooral dát zou niet langer gerelativeerd moeten worden! 

Gooi daarom de joodse en christelijke traditie niet te grabbel zodat populisten als Wilders ermee aan de haal gaan. Of zodat conservatieven – denk aan het CDA - deze waardevolle inspiratiebronnen voor hun eigen politieke karretje spannen. Het ‘geroepen zijn’ om bruggen te bouwen en mee te werken aan de ‘voltooiing van de schepping’ is immers bij uitstek een opdracht voor groene en linkse politiek.

Het Midden-Oosten conflict overstijgt het kinderlijke niveau van ruziemaken niet en mist de inbreng van de volwassene met het inzicht van 'waar twee vechten hebben twee schuld'. Een handreiking is noodzakelijk om tot een werkelijke vrede te komen, waarin de idealen van beide kampen gerealiseerd kunnen worden. Het artikel is een open brief aan Anja Meulenbelt, met de uitnodiging om alvast in Nederland met deze handreiking te beginnen.

Ambassade van de vrede in Heerlen

Nadat dat op 15 september in den Haag Jan Terlouw beëdigd werd als ‘Minister van Vrede’ is in Heerlen op zaterdag 17 september de ‘Ambassade van de Vrede’ gestart met haar activiteiten.
Het Ministerie van Vrede, een initiatief van vredesorganisatie IKV Pax Christi, heeft als doel aandacht te vragen voor het belang van vrede en veiligheid.
De Heerlense 'Ambassade van de vrede' is opgericht door het Vredesplatform Heerlen, een platform zich al jaren inzet voor de bewustwording rondom vrede en veiligheid.

Afgelopen zaterdag 17 september, aan het begin van de vredesweek, hebben de Ambassadeurs van de Vrede, een enquête gehouden onder zo'n 120 bezoekers van de Heerlense binnenstad .
De bezoekers werd gevraagd zich te uiten over hun beleving van veiligheid aan de hand van de vraag: 'Ik zou me veiliger voelen als':
In overgrote meerderheid werd aangegeven dat veiligheid een groot goed is dat we met elkaar in stand moeten houden. Meer dan 90 % van de geënquêteerden zou zich veiliger voelen als we elkaar onderling meer zouden vertrouwen. Daarbij werd aangegeven dat dit ook betekent dat men dan zelf meer vertrouwen moet geven aan anderen.

Men getuigde voorts van een goede gemeenschapszin: 80% vond dat de welvaart beter verdeeld moet worden tussen arme en rijke landen. In een tijd van bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking vind het Vredesplatform dat een interessante uitslag.
Het oude vredesthema van kernwapens blijkt nog springlevend want 84% vindt dat alle kernwapens de wereld uit moeten, desgevraagd zelfs als wij daar de eerste stappen voor moeten zetten. Maar zelfkritisch was men ook: 58% vind dat er meer controle moet zijn door de overheid. Opvallend genoeg zag slechts 37% een uitbreiding van de macht van Europa bijdragen aan de veiligheid.
De enquête vond afgelopen zaterdag plaats op het Pancratiusplein te Heerlen, tijdens de manifestatie Heerlen in de wereld, de Wereld in Heerlen.

Heerlen, 11 september 2011

Persbericht

Vredesplatform Heerlen opent Ambassade van Vrede

Het Vredesplatform Heerlen Tijdens opent op 17 september tijdens de markt / manifestatie ‘Heerlen in de Wereld, de Wereld in Heerlen’ op het Pancratiusplein een Ambassade van Vrede. Enerzijds is het maar een vestiging van één dag, maar het Vredesplatform wil daarna de functie van Ambassade van Vrede voor Heerlen en Parkstad Limburg continueren. De Ambassade van Vrede wordt het centrum waar lokale en regionale vredesactiviteiten samenkomen. De leden van het vredesplatform zijn daarmee de Ambassadeurs van Vrede.

De ambassade in Heerlen maakt deel uit van het Ministerie van Vrede. Dit is de nieuwe aanpak van IKV Pax Christi voor alle lokale en landelijke activiteiten, onder andere tijdens de Vredesweek (17 – 24 september).
Het thema van de Vredesweek is dit jaar ‘Elk mens een veilig bestaan’. Veiligheid is lang niet overal vanzelfsprekend. Bijvoorbeeld: wat betekent het om in Congo te wonen waar de straten en marktpleinen niet veilig zijn? Maar ook in Nederland heeft iedereen recht op veiligheid. Met het Ministerie van Vrede en de Ambassades van Vrede wil de vredesbeweging bijdragen aan een veiliger bestaan, in de buurten en de gemeente, in Nederland en ver over de grens in conflictgebieden.

Tijdens ‘Heerlen in de Wereld’ zal de ambassade specifiek aandacht vragen voor Syrië. Men kan een petitie tekenen waarin wordt gevraagd om meer druk vanuit Nederland op de Syrische regering uit te oefenen om het geweld naar de eigen bevolking toe te staken.

De Heerlense Ambassade van Vrede wil ook na de Vredesweek blijven functioneren als aanspreekpunt voor de problematiek van vrede, dichtbij en veraf. Mensen maar ook organisaties kunnen bij de Ambassade van Vrede terecht met vragen, bijvoorbeeld als men activiteiten wil organiseren. Vooral scholen zijn van harte welkom voor informatie als ze de vredesproblematiek in de lessen willen verwerken.

Namens het Vredesplatform Heerlen,
Harrie Winteraeken
(voorzitter)

Weeshuis afgebrand maar alle kinderen zijn veilig: help en stort op 4425042.

Op 30 juni 2011 kregen we het bericht van Tineke en Gerrit Koenders dat die nacht het weeshuis "Save our Lives" in Anyakwanta is afgebrand. Tineke werkt in dit weeshuis sinds ze in november vorig jaar naar Ghana zijn gegaan. Daarvoor was Tineke onder andere actief in het Dekenaal Missionair Beraad, Missie Ontwikkeling en Vrede in Landgraaf en HeerlenMondiaal.

Zij hebben de brand van dichtbij meegemaakt: “Ons hart stond stil toen we op weg naar het weeshuis al van verre de brand zagen. Het gebouw waar de 12 peuters en 6 baby's, directrice en verzorgsters sliepen, stond in lichterlaaie. Kinderen, verzorgers, directrice en 'moeders' waren allemaal gered.
Alle spullen zijn verbrand, bedden, medicijnen, verzorgingsartikelen, kleertjes, baby flessen, cash geld (waaronder maandsalarissen) dossiers, ALLES. Ook de persoonlijke spullen van de verzorgsters en directrice. Het hele hoofdgebouw is afgebrand. Alle kinderen zijn op tijd in veiligheid gebracht!!”

“Momenteel zitten de baby's en peuters (18) in ons huis in Denyase waar wij ze opvangen. Dus nu hebben we tijdelijk het weeshuis Koenders in Denyase. Verzorging en medicatie worden ingeslagen.
Drie baby's zijn ziek, waaronder de veel voorkomende ziekte malaria. We zijn onder de indruk van de kracht van de oudere kinderen, die sterk blijven in deze moeilijke tijd. We danken God dat iedereen er levend van af is gekomen.”

“We hebben a.u.b. uiteraard dringend geld nodig in deze overbruggingsfase: opvang en voeding, nieuwe kleding en spullen voor de baby's, kinderen en verzorgsters. Alles is verbrand en vragen heel direct jullie hulp. Stort op ING rekening nummer 4425042, ten name van Stichting kansvooropendoel te Utrecht.
Zie ook onze website: www.kansvooropendoel.nl/dagboek

Bij voorbaat dank,
Tineke en Gerrit.

Wellicht mede naar aanleiding van dit stukje in mijn Vanaf de Zijlijn publiceerde Marcel de Veen in het dagelijkse stukje MijnStreek van de regionale kranten hier ook een stukje over. Klik hier voor de link http://krantdigitaal.ddl.x-cago.net/DDL/20110819/public/pages/01002HE/articles/DDL-20110819-01002HE001.html.

Op zaterdag 2 juli 2011 heeft de Stichting Roze Zaterdagen Nederland gekozen voor de Roze Stad van 2013, de stad die in 2013 Roze Zaterdag mag organiseren. Naast Eindhoven hadden ook Utrecht en Arnhem zich kandidaat gesteld.

De organisatie heeft niet voor Eindhoven gekozen, maar voor het bid van Utrecht. “In 2013 zal deze stad niet alleen de vrede van Utrecht herdenken maar ook roze hart van Nederland zijn. We zijn er van overtuigd dat de initiatiefnemers van de stichting Pann buiten de traditionele Roze Zaterdag bezoekers veel extra jongeren naar het evenement Roze Zaterdag zullen trekken.” Aldus Vincent Lorijn namens de stichting Roze Zaterdagen Nederland.

“Bovendien hebben ze laten zien dat ze megafeesten kunnen organiseren en zetten ze zich al meer dan 42 jaar in voor homo-emancipatie, waarbij ze kunnen steunen op een grote groep vrijwilligers. Daarnaast heeft Utrecht de kennis en expertise van de organisatie van het Midzomergrachtfestival, een van de betere jaarlijks terugkerende roze evenementen van Nederland. Deze mix van ervaring, jeugdig enthousiasme en vernieuwing staat voor ons garant voor een succesvol roze jaar en biedt een solide basis voor het evenement Roze Zaterdag in de toekomst.”

Daarmee vallen dus de steden Eindhoven en Arnhem af. Voor de vrijwilligers die het bid in Eindhoven mogelijk hebben gemaakt een diepe teleurstelling. Ook deze keer komt Roze Zaterdag niet naar Eindhoven, waar Roze Zaterdag nog nooit is georganiseerd. Utrecht gaat Roze Zaterdag voor de derde keer organiseren. Op dit moment is het niet duidelijk of het vrijwilligersteam van het bid Roze Zaterdag Eindhoven voor de kwalificatie in 2014 wilt gaan. Daar beraadt het kernteam zich nog op.

Zie ook: www.rozezaterdageindhoven.nl

Gerelateerde blogs:

1. Roze Zaterdag 2013 in Eindhoven?
2. Eindhoven wil eigen roze evenement
3. Bidbook Roze Zaterdag Eindhoven 2013 een feit

Oost-Georgië, in een typisch heuvelachtig landschap op een druilerige dag. Doorweekt. Een langzaam omhoog klimmende weg lijdt naar een oud klooster. Even druilerig als de omgeving staat hij daar, al eeuwen, langzaam uit elkaar vallend vol van geloof en bijgeloof. Drie mannen van middelbare leeftijd zitten er naast aan een tafel. Overdekt door een kleine overdekking op het kerkhof. Op de in het midden staande wegrottende tafel - even schuin als gammel - ligt eten. Fel rode tomaat gemengd met komkommer liggen op een zwarte plastic zak op de hoek. De drie mannen wenken. Vochtige en sompige modder laat mijn schoenen langzaam erin zinken. Naast de zwarte zak staan nog drie doorzichtig plastic bakjes met allerlei lokaal vlees. Een half uit elkaar geplukte kip in het midden, het borstbeen steekt nog duidelijk naar voren. Vettige handen worden gedrukt.

Aan de randen van de tafel staan plastic bekers, allen in meer of mindere mate gevuld met hersenvertroebelende dranken. Met veel gebaar wordt duidelijk gemaakt plaats te nemen rondom de tafel. Ergens wordt een stoel vandaan getrokken, even gammel als de rest. Afslaan van het aanbod is onmogelijk. Communiceren ook niet, Engels wordt er door hen niet gesproken; Russisch kan ik niet. Gemakkelijk is anders, gelukkig heeft mijn medereiziger wel iets van zelfstudie Russisch gedaan.

De geur van een nat geregend bos. Meer jongeren staan met hun auto's verder op. Luide muziek klinkt uit de sterk opgevoerde auto radio's. Ditmaal geen Balkan achtige muziek. Europese muziek die overal te horen is, in elke kroeg, nation of discotheek. In elk geval in Zweden. De nieuwe vrienden hebben ook een auto ernaast staan. Een zwarte BMW met open portieren, ze draaien andere muziek, een rare mengeling van Europees en Russisch.

Het eten moet gegeten worden, vooral door ons, twee bekers per persoon worden ingeschonken. Het ene wordt gevuld vanuit een immens grote 2 liter bierfles van plastic. Lokaal merk. De andere beker met een doorzichtige vloeistof, het ruikt naar brandspiritus. In het Georgisch brengt een in een donker Adidas geklede T-shirt een toost uit. Vrede, daar drinken wij op. Althans dat is wat er op te maken valt uit de Russische vertaling. Een kalend man die naast Tito zit, kalend maar nog wel met een roodkleurig vlassig baardje en in een ruitjes overhemd - het soort van overhemd wat je voorstelt bij een houthakker - brengt nog een toost uit. Waarover, geen flauw idee. Maar weer een slok van dit brandende vuurwater wordt naar binnen geslagen. Enkel weg te spoelen met een grote slok bier.

Met een duidelijk dubbele tong en het reeds al nodige hoeveelheid alcohol in het lichaam zegt de derde man aan de tafel: "Woorden hoeven elkaar niet te begrijpen; zolang onze harten elkaar maar doen."

En anders zorgt de drank er wel voor.

15 mei 2011 Omarm het leven, geniet ervan in vreugde en vrede vanuit de kracht van je hart Compassie is een nieuwe manier van zijn die het hele menselijke bestaan omvat. Je kunt ook zeggen: een andere (politieke) gezindheid. De oude weg is er een van gehoorzamen, autoritair gedrag of autoriteit naar ogen kijken, schuld [...]

Dit kan er gebeuren als je jong leertalent probeert te conformeren aan het gemiddelde en geen extra uitdaging biedt. Juffrouw, gaat u schamen!

Ik verveelde me. De rekensommetjes waren klaar. Ik wilde nieuwe, maar die kreeg ik niet. Ik moest wachten op de rest en me van de domme houden. Anderen moest ik immers ook een kans geven om hun sommetjes af te maken. Ik kon niet wachten om verder te gaan. Maar waarmee?

Ik keek naar buiten, droomde, en wist het: ik maakte een mooie tekening in mijn schrift. Ik met allemaal sterren om mij heen. Ik gebruikte alle twaalf potloodkleurtjes die ik had, uit zo een plat metalen doosje. Op dat doosje stond een plaatje van lachende schildpadjes en kinderdino’s die met enorme potloden aan het zeulen waren, en een octopus die met elke tentakel een ander potloodkleurtje vasthield. Na een eeuwigheid – de kleurrijke tekening in mijn schrift was al lang af -  moesten de schriftjes bij de juf worden ingeleverd. Ze zou het vast een mooie tekening vinden.

Een dag later kreeg ik mijn schriftje weer terug. De sommetjes waren nagekeken. Er was met rode pen bij mijn tekening geschreven. Ik was bang voor de rode pen als er geen krullen stonden, maar wanneer foutjes ermee aangestreept waren, dan wel wanneer er commentaar stond.

‘Niet kleuren in je schrift! Alleen sommetjes, met grijs potlood!’

Mijn schriftje was vol. Alle volle schriftjes mocht ik mee naar huis nemen en aan mijn ouders laten zien. Maar deze wilde ik niet laten zien. Dan duurde het maar even wat langer voordat ik weer met een rekenschriftje thuiskwam. Ik voelde schaamte. Ik was erg bang dat ze het zouden ontdekken. Zelfs op mijn kamer mochten ze het niet vinden. Want er stond wel heel veel rood commentaar in dit schriftje, bij de tekening. Het schriftje moest dus vernietigd worden.

Onderweg naar huis liet ik het schriftje met de vrijwel foutloze sommetjes, geschreven met grijs potlood, en de kleurrijke tekening met het rode commentaar achter onder een dicht, stekelig struikje. Daar zou het niet gevonden worden, en vergaan tot pulp, voorgoed verdwenen zijn. De tekening mocht niet verscheurd worden, want ik had er toch zo veel moeite voor gedaan, en met langzaam verteren moest ik maar vrede krijgen.

Toen ik thuiskwam, voelde ik me verdacht. Ik wilde alleen maar schommelen in de tuin, niet eerst even iets eten, nee meteen schommelen. Hoog schommelen, zo hoog als maar kon, want dat mocht ik tenminste wel zelf weten.

Gearchiveerd onder:Diaries

Nergens heb ik zo veel rokende mensen gezien als in het Midden-Oosten, met misschien wel als koplopers Irak, Syrië en Egypte. Oh, en Libanon natuurlijk. In elk van de landen ligt het aantal rokers ver boven een gezond niveau. Pak em beet, tachtig of negentig procent van alle Syriërs rookt. Deel van de cultuur kan je wel zeggen. Overal rondom je roken mensen, niet alleen de ranzige geur van te zware en goedkope sigaretten hangt in de lucht. Zeker in de oude koffiehuizen, alwaar oude mannen de dag doorbrengen. Verborgen voor de warmte van buiten en verbolgen aan hun spel. Schaak of backgammon. Een donkere zware lucht hangt er. Om nooit meer weg te gaan.

Nee niet alleen de ranzige sigaretten rook is te ruiken. Ook de heerlijk zoete geur van de eveneens goedkope narghila vermengt zich in de lucht. Samen met in grote potten gezette zwarte thee, gedronken met vele lepels suiker is het een deel van de cultuur. 's Avonds wanneer de frisse avondlucht een verademing over de stad laat blazen komen allen buiten. Kleine terrasjes vullen de misschien nog wel kleinere pleintjes in de Franse wijken en oude binnenstad van Damascus. Niet alleen in Damascus is dit het avondtavereel. Hetzelfde geldt voor de straat Al-Bustaan nabij het Tahrirplein in Cairo, de oude stad in Arbil, Irak, en Tripoli, Libanon. Jong, oud, student, man, vrouw en schone dame, vermaken zich met narghila, thee, backgammon en gesprek. En geflirt, natuurlijk.

Dat roken schadelijk is, is inmiddels ronduit en algemeen bekend. De mooiste waarschuwingen voor de gevolgen vond ik tot op heden in Iran. Een mooi plaatje van een long voor, en na het roken van dat pakje appeltabak. Als icoon staat het in mijn boekenkast, en als herinnering natuurlijk.

De in Groot-Brittanië opgeleide medicus en huidig president van Syrië weet waarschijnlijk als geen ander hoe gevaarlijk het is om te roken. Daarom wil hij dan ook de nationale hobby aanpakken, maar niet echt tot groot genoegen. Niet alleen Al-Assad probeert het roken aan te pakken, hetzelfde gaat op voor Hariri en Mubarrak. Niet op een langzame manier. Nee, in een keer van geen, of haast geen, enkele restrictie op tabak en roken naar een compleet verbod in alle publieke ruimtes. Niet bepaald tot genoegen van de bevolking.

Kortom, slechte zet.

Immers een tevreden roker is geen onruststoker. Hadden ze dat nou maar geweten van te voren. Het gaat nu immers niet bepaald lekker daar. Mubarrak is weg, Al-Assad doet zijn best om in het zadel te blijven. Helaas begint zijn paard nu redelijk te bokken en te steigeren. En wat staat Libanon te wachten? Als er een land is waar het percentage rokers hoog is, is het daar wel. Met 95 procent van alle jongeren aan het nicotine-infuus. Dat beloofd nog wat, met deze ontevreden rokers. Hadden ze nou maar Nederlands gesproken, dan hadden ze in ieder geval het gezegde gekend.

Alphen aan den Rijn. Daar werd ik geboren, daar groeide ik op.

Het staat weer op de kaart. En hoe. In winkelcentrum de Ridderhof werden de vaste boodschappen gedaan. En uitgerekend daar schiet iemand met een mitrailleur om zich heen, in het wilde weg, nietsontziend. Zelfs kinderen zijn daarbij niet ontzien.

Zes onschuldige dodelijke slachtoffers zijn er, vijftien gewonden, en een ongestrafte dader die na deze gruweldaden zelfmoord heeft gepleegd.

Voor mij was het vroeger als kind een heel uitje om met mijn vader mee te gaan naar het winkelcentrum en daar de grote wekelijkse boodschappen te doen. Het lijstje voor te lezen dat altijd door mijn moeder was geschreven en waar mijn vader absoluut niet zonder zou kunnen. Om zelf mee boodschapjes bij elkaar te scharrelen als ik van de vorige keren onthouden had waar het product stond, en het dan ook van het juiste merk te pakken. Ik hielp goed en kreeg dan steeds een Gulden waarvan ik ofwel iets mocht kopen (toen kon je nog bepaalde zakken chips voor dit bedrag of minder vinden), ofwel kreeg ik de Gulden uit het winkelwagentje dat ik moest terugzetten in de rij nadat mijn vader de boodschappen in zijn auto geladen had. En de moordenaar herlaadt zijn mitrailleur, schiet zelfs op kinderen die daar met hun vader boodschappen doen.

Op woensdagmiddag was ik vrij toen ik nog op de basisschool zat, en ging ik met mijn moeder mee naar de markt bij het parkeerterrein. Daar kreeg ik dan steevast een speculaasje, een plakje worst en een plakje kaas. Twee keer een pond jong. En hier begint het schieten.

Ik ging naar de bibliotheek bij het winkelcentrum totdat ik zo ongeveer alle B- en C-boeken gelezen had nog voordat ik naar de middelbare school ging. En in paniek verzamelt men zich bij de bibliotheek.

Bij dit winkelcentrum werd mijn kleding gerepareerd, hier ging ik naar de drogisterij, hier haalde ik patat op de makkelijke dagen. En de moordenaar schiet een medewerker van de kledingwinkel dood.

Aan de andere kant van het kruispunt bij dit winkelcentrum bezocht ik mijn eerste middelbare school, dagelijks ritme. En niemand kan wennen aan het ijzingwekkend snelle ritme van de mitrailleur.

Bij dit winkelcentrum wachtte ik op de bus toen ik in Leiden op de middelbare school zat, of pikte ik mijn toenmalige vriendje uit Den Haag op, of nam ik weer afscheid van hem in omhelzing. En de nabestaanden omhelzen elkaar in wanhoop.

Later werden de grote wekelijkse boodschappen steeds meer op zaterdag gedaan, en kleine boodschappen af en toe nog tussendoor. Vrijdagen kwamen niet meer zo goed uit toen ik naar de middelbare school ging, het ritme veranderde doordat mijn vader mij naar Amsterdam bracht op vrijdag omdat ik daar aan baanwielrennen deed.

In plaats daarvan was zaterdag de dag voor de grote boodschappen. Mijn moeder rijdt geen auto, mijn vader is door de week druk met zijn baan, en op zondag zijn de winkels in Alphen gesloten. En op deze zaterdag..

De moordenaar heeft zijn mitrailleur herhaaldelijk opgeladen, kon er maar geen genoeg van krijgen, totdat hij zichzelf trof bij de ingang van de Albert Heijn. Eerloos lagen de onschuldige slachtoffers daar, tot aan de nacht vanwege forensisch onderzoek. De nacht is ontwricht. Alphen is ontwricht. Huilende mensen omhelzen elkaar. Zijn foto komt online. Earlier, I must have seen his face somewhere in this place.

Ik raakte ontdaan, werd verdrietig van de beelden op het nieuws toen ik dat aanzette. Ik kreeg bezorgde lieve berichten van vrienden. Ik was op dat moment in Rotterdam bij mijn oudtante van 92, een oude, wijze, levenservaren dame die me getroost heeft, even tot rust heeft doen komen en van wie ik haar telefoon mocht gebruiken, voordat ik weer huiswaarts ging.

Ik belde mijn ouders die nog altijd in Alphen wonen, maar zij waren er gelukkig minder van op de hoogte dan ik op dat moment omdat mijn moeder op dat moment familie op bezoek had, waaronder ook kleine kinderen die gelukkig heel veel aandacht nodig hadden, en omdat mijn vader op dat moment gelukkig in Berlijn zat voor zijn werk. Daardoor is het voor hen niet van de grote boodschappen op zaterdag gekomen.

De gehele Alphense gemeenschap is diep getroffen, ooggetuigen zijn totaal ontdaan. Een van hen, de eigenaar van de dierenwinkel, praatte voor de camera en bracht zijn kleine kinderen vroeger naar de kinderopvang waar mijn moeder werkte. In Alphen is niemand echt anoniem doordat het een beperkte omvang heeft. Gezichten zie je herhaaldelijk, herken je, ons kent ons. Wie zouden het zijn?

It could have happened anywhere. It could have happened to anyone.

Maar ik ken deze plaats zo goed, hier heb ik ook roots, herinneringen. Des te moeilijker is het te bevatten dat zoiets ook vlakbij kan gebeuren, op een plaats die ik heel goed ken, en slachtoffers gemaakt heeft die ik misschien wel van gezicht ken. Het is schokkend. Ik hoop dat zij in vrede zullen rusten, en wens directe nabestaanden veel sterkte toe.

In wat voor een wereld leven we? Een die behoorlijk wreed kan zijn. Maar angst moet niet de boventoon voeren, want dan zou je niets meer durven, niet meer fatsoenlijk kunnen leven, niet eens je boodschappen durven doen of ‘s avonds over straat durven fietsen. Dat belemmert. Het had overal kunnen gebeuren, en bij iedereen. De dader bij de betreffende kwestie is er gelukkig niet meer, dat is nog een geruststelling.

En de lente zet onverbiddelijk door, de zonnige windstilte werd bruut kapotgeschoten. Het leven zal verder gaan, en laat bij sommige personen, op sommige plaatsen, op sommige tijden littekens achter. Maar het gaat verder, en samen staan we daarin sterk.

And you can’t tell me just who you are
You buy new clothes just to hide those scars
You built that roof just to hide those stars
Now you can’t take it back to the start
~ Lupe Fiasco, ‘The instrumental’, 2006

Update: Mijn moeder was vrijdag bij de Square Mode in de Ridderhof om een nieuwe legging uit te zoeken. Zij werd geholpen bij haar keuze door de eigenaresse. Ze kwam er vaker, en de eigenaresse maakte altijd een leuk praatje met haar. Op deze zaterdag werd de eigenaresse van Square Mode vermoord bij de schietpartij.

Gearchiveerd onder:Diaries

Eind januari stemde de GroenLinks-fractie (minus onze eigen Ineke van Gent) in met het geven van steun aan de omstreden politie-missie voor het Afghaanse Kunduz. Ook twee maand later is er bij een groot deel van de achterban enorme onvrede over deze beslissing, haar motivatie en de manier waarop dit besluit tot stand kwam. Voor mijzelf is het in ieder geval de voornaamste reden om na 10 jaar lidmaatschap een punt te zetten achter mijn activiteiten voor GroenLinks.

Verspeeld krediet
Toen half december Femke Halsema bekend maakte dat ze zou opstappen en haar opvolgster Jolande Sap presenteerde, had ik niet gedacht dat deze in staat zou zijn om in zo’n rap tempo alle krediet te verspelen die GroenLinks onder Halsema had opgebouwd. Ondanks de kritiek die ik zeker ook had op Halsema en de allengs meer liberale koers van de partij (een soort groengewassen D66 light), was zij wat mij betreft uitgegroeid tot iemand van statuur die bijna boven de partijen stond. Femke was ongetwijfeld het grootste pre van GroenLinks de laatste jaren.

Hoewel vast een degelijk politica, ben ik over haar opvolgster Jolande Sap aanmerkelijk kritischer. Met name de behandeling van het dossier Kunduz heeft het krediet voor Sap nogal gereduceerd. Saps emotionele betogen in de kamer, haar doofheid voor de massale en zeer terechte kritiek uit de achterban en ook haar goedgelovigheid in de toezeggingen door premier Rutte maken op mij een bar slechte indruk. Met name neem ik haar – en de veel te volgzame fractie – kwalijk dat men in weerwil van alle bekende feiten een onwrikbaar, welhaast wereldvreemd geloof in de maakbaarheid van de weerbarstige Afghaanse realiteit bleef uitstralen. Ook tegen de uitdrukkelijke wens van een groot deel van de partij en het kader in.

Schadelijk idealisme?

Bevlogenheid en idealisme zijn in principe natuurlijk prachtig. Maar je op zo’n naxefeve en opzichtige wijze voor het karretje laten spannen van hetzelfde cynische westers imperialisme dat Afghanistan al meer dan dertig jaar lang tot een treurig stemmend slagveld heeft gemaakt? Dat lijkt me geen goed idee. Deze onverkwikkelijke periode werd grosso modo in 1980 ingeluid, toen Jimmy Carter’s Nationaal Veiligheids Adviseur Zbigniew Brzezinski direct na de Sovjet invasie in Afghanistan in een memo aan Carter stelde: “We now have the opportunity to give the Soviet Union its own Vietnam”.

De rest van het verhaal kennen we: de bewapening door de CIA in de jaren 80 van de moedjahedien, van allerlei verfoeilijke criminelen en van religieuze fanatici als Osama Bin Laden alsook de latere Taliban, met vele honderden miljoenen dollars. Wat voorspelbaar volgde was een implosie van het land na het verdrijven van de Sovjet-troepen. Daana, tijdens de bloederige en onmenselijk wrede Afghaanse burgeroorlog in de jaren 90, had het westen in een keer alle interesse verloren. Onderwijl voerden onze handen afhakkende voormalige ‘bondgenoten’ de sharia in en zakte een verloren generatie weg in een moeras van analfabetisme, armoede en zelotische achterlijkheid.

Toen zo’n 14 jaar geleden na veel strijd de zegevierende Taliban het in de jaren 70 nog relatief mondaine Afghanistan definitief transformeerden in een primitief tribaal en religieus reservaat, waren de enige belangen die Clinton en Bush jr. zagen de miljardendeals die de olierijkdommen van de Kaspische Zee moesten ontsluiten voor westerse benzineslurpers en Abrahamtanks. Dit alles een logisch uitvloeisel van hetzelfde arrogante geo-strategische wanbeleid dat tot op de dag van vandaag in deze tumultueuze regio de boventoon voert.

Anno 2011, met behulp van ‘onze’ politietrainers in Kunduz, zullen we nu eindelijk de zaak recht zetten? En kunnen gelukkig “de meisjes binnenkort weer naar school”, zoals de propagandariedel gaat? Te belachelijk voor woorden. Zolang Nederland aansluiting blijft zoeken bij de Amerikaanse militaire strategie voor Afghanistan, is er geen enkele kans op duurzame verbetering. Alle voortekenen in Kunduz en elders in Afghanistan wijzen daarop. Een uit het pacifisme voortkomende partij als GroenLinks zou dat, meer dan wie ook, moeten onderkennen.

De hel van Kunduz
Extra navrant in deze is natuurlijk dat de steun van GroenLinks onontbeerlijk was in het laten doorgaan van deze missie. Had tweederde van de kamer al voorgestemd, dan was het een hamerstuk en was de steun van GroenLinks niet zo cruciaal geweest. Het is daarmee een hele verantwoordelijkheid die je als partij op je laadt. Daarnaast lijkt het me ten enen male onwenselijk dat beslissingen als deze, die gaan over oorlog en vrede, genomen worden met een meerderheid van de helft plus 1. Zeker op basis van een aantal boterzachte toezeggingen van Rutte waarvan ieder weldenkend mens beseft dat ze losgezongen zijn van de Afghaanse realiteit. De exorbitante kosten (1 miljard voor het enkele weken trainen van hooguit enkele honderden of duizenden ongeletterde rekruten) komen daar nog eens bij.

Het is daarom volstrekt begrijpelijk dat het doordrukken van deze koers door Sap c.s. binnen grote delen van GroenLinks bijzonder slecht is gevallen. Wat Sap duidt als idealisme, helpt Afghanistan geen steek verder en is bovendien een onwelriekende splijtzwam in de partij. Hoe graag de fractie het misschien anders zou wensen: ook de weg naar de hel van Kunduz zal eens te meer geplaveid blijken te zijn met goede voornemens.

Geschreven op 20 maart 2011 voor de Groene Klinker, ledenblad GL Groningen.

xa9 Cartoon: David Horsey, Tribune Media Services

Periodiek krijg ik naar mijn hoofd moetwillig of onbewust teksten in woord en spraak naar mijn hoofd geslingerd dat WAJONGERS werkloos thuis zitten en in fora’s gaat het zelfs een stapje verder.. Dan heeft men het over domme profiteurs die op onze belastingcenten loopt te profiteren. Dit jaar ziet het er naar uit dat er fors bezuinigd zal gaan worden op de WAJONG en WSW indicaties, daarnaast ook op onderwijs waar ik het al helemaal niet mee eens ben.

Bezwaren: Niemand heeft er voor gekozen om WAJONGER te worden of in duidelijker Nederlands verwoord arbeidsgehandicapt te zijn! Zelf ben ik een WAJONGER waarvoor het geld niet is om deze bij te scholen of aan het werk te helpen. Daarnaast moet er natuurlijk ook werk zijn wat een arbeidsgehandicapte aan zou kunnen. Dat bereik je volgens mij niet door te bezuinigen op de basis, zoals het er naar uit ziet zal er nog forser bezuinigd worden op een voorbeeld situatie als mijzelf. Dat is eigelijk toch heel dom denken en niet na durven denken over de Toekomst? Bezuinigen op scholing of trajecten waarmee je aan het werk zou kunnen komen houd concreet in dat je de WAJONG uitkering nooit meer uit komt.
Door het weg halen van een goede basis bezuinig je inderdaad een beetje op korte termijn, schuif je de gevolgen daarvan door naar de toekomst.

Vrede: ik heb er intussen vrede mee dat ik een zogenaamde werkloze ben, termen als nutteloos, profiteur en luilak bestrijd in iedere toon! Doe nog steeds mijn best d.m.v. MLM systemen een kleine aanvulling bij te verdienen wat zeker geen vast en betrouwbaar extra inkomen oplevert aan mijn adres, wel zet ik mij politiek en vrijwillig steeds harder in om mee te praten over wat anders en beter zou kunnen.

Bezigheden: Netwerk GroenLinks Chronisch Zieken en Gehandicapten zet ik mij niet voor de sier voor in, het zelfde geld voor het CNV(J) WAJONG werkt en RozeLinks. Om eerlijk te wezen dreig ik nu ook iets te willen gaan doen met GroenLinks Kleurrijk.
Doe ik nog niet, daarmee zou ik wel heel veel hooi op mijn vork nemen en qua reis kosten zou het ook vrij duur worden die veelal wel achteraf te declareren zijn.
Buiten het politieke en vakbond’s werk om maak ik mijzelf ook graag nuttig, werk bij stichting de Zonnebloem Hoogeveen om ouderen 9x per jaar een leuke dag te bieden, vergaderingen die er achteraf bij horen vinden ook ongeveer 9x per jaar plaats en met een beetje geluk kan en mag ik ook mee doen aan huis bezoeken aan de oudere die misschien vereenzaamd. Voor mezelf staat het leuk op mijn CV, maar het geeft ook zeker aan dat ik maatschappelijk betrokken ben. Dit vergeten veel mensen te vaak helaas!

Reden voor mij om jullie even mee te laten gluren in mijn agenda van gemaakte afspraken buiten Hoogeveen of extra afspraken.

11 Maart ga ik vanuit het CNV(J) een nieuwe (toekomstige) werkgever ambassadeur bezoeken, dien wel met een gelikt verhaal aan te komen natuurlijk waarom dat zo belangrijk is!

12 Maart een vergadering met RozeLinks te Utrecht over hoe zetten wijzelf ons goed op de kaart en diverse overige punten die ter tafel komen of ik nu intern hou.

13 Maart: Verjaardag Klaas, mijn verjaardag van 1 Maart j.l. sloeg ik maar even over, had het te druk met campagne voeren voor GroenLinks, netwerk borrels en diverse verbouwingen die in mijn woning plaats vonden en plaats zullen gaan vinden.

17 Maart: Lezing Haagse school stage lopen of LAP, het moment voor mij om interesse te tonen en ook flink te gaan netwerken vanuit mijn eigen en GroenLinks gedachtegang!

24 Maart: Meet&Greet middag in Amsterdam! (die kans laat ik zeker niet lopen!)

CNV Jongeren en FNV Jong zijn vorig jaar het project “CAO Wajong-proof” gestart om ervoor te zorgen dat werkgevers en vakbonden meer en betere afspraken maken over Wajongers. Zelf heb ik namelijk ook belang bij deze afspraken, ze vergroten namelijk mijn kans op werk en het behoud hiervan! Jaarlijks worden er honderden CAO’s afgesloten. Om WAJONGERS aan het werk te helpen, is het niet alleen van belang dat het aantal WAJONG-afspraken stijgt. Ook het soort afspraken, de kwaliteit én haalbaarheid van deze afspraken zijn belangrijk.

Er is onderzoek gedaan bij verschillende CAO-onderhandelaars. De uitkomst zijn praktische adviezen & tips voor CAO onderhandelaars om nog betere én haalbare WAJONG afspraken te maken! Zelf wil ik ook wel een onderhandelaar ontmoeten, Ben nieuwsgierig naar wat een CAO-onderhandelaar in de sector waar ik werk of wil werken kan betekenen? wil daarnaast graag mijn stem uitbrengen op de beste CAO-WAJONG afspraak, mijn netwerk uitbreiden vind ik ook zeer belangrijk. Vanuit het netwerk GroenLinks Chronisch Zieken en Gehandicapten zijn mijn kerntaken seksualiteit en diversiteit en de WAJONG regeling. Op het gebied van de WAJONG regeling kan het nooit geen kwaad om een actueel contact personen lijstje te hebben waarbij je terecht kunt met je eigen en GroenLinks visie om ideeën te delen of informatie op te vragen indien nodig.

Durven critici die te snel hen vooroordelen klaar hebben over WAJONGERS nu ook over hen stellingen na te denken, durft politiek Nederland het aan om over mijn opsomming van punten na te denken???

o.a. GroenLinks houd zich hier wel mee bezig, nu het kabinet nog en de eerste kamer leden!

Centraal in de herdenking van 300 jaar Vrede van Utrecht staan de 'Utrecht Principles'. Dit zijn er drie: de kracht van diversiteit, de kracht van cultuur en de kracht van kennis. Principes die heel herkenbaar zijn, zowel binnen Nederland als daarbuiten. Zo werd op een bijeenkomst waar ik deze week was over beroepsonderwijs in de EU, aangegeven dat naast vrij verkeer van goederen, diensten en personen ook vrij verkeer van kennis van groot belang is voor Europa.
Principes ook, die een tegenwicht bieden aan de huidige 'closing of the Dutch mind' die vanuit Venlo en Den Haag op ons afkomt. Utrecht wil anders, Utrecht wil Verlichting en Utrecht wil dat vieren. CU in 2013!

Vroeger was de wereld duidelijker. In de Koude Oorlog konden we kiezen uit twee. De mondiale chaos die sluipenderwijs was uitgebroken tien jaar na de val van de "Evil Empire" (de Sovjetunie dus) dreigde de wereld in verwarring te storten.

Een historisch figuur van rampzalige proporties heeft met de botte bijl weer wat orde geschept in de ideologische verwarring: George W. "Either you are with us, or you are with the terrorists." Met "the axis of evil" en een bij elkaar gelogen verantwoording voor oorlog kon niet alleen patriottisch Amerika zwelgen in een eenduidig wereldbeeld. Ook links Europa had het makkelijk: Bush en Amerika waren de vijand van vrede, rechtvaardigheid, solidariteit en de toekomst in zijn geheel.

Nu hebben we Obama en is het wikken en wegen: weinig bereikt, maar kan het beter? Wat mij betreft mogen we dankbaar zijn dat de redelijke mensen het in D.C. vooralsnog voor het zeggen hebben.

Maar voor wie heimwee heeft is hier nog een paar typische stukjes over "Dubya" uit de net verschenen autobiografie van Tony "Poodle" Blair (met dank aan the EU-observer): “George had immense simplicity in how he saw the world. Right or wrong, it led to decisive leadership.”

His book reveals that Mr Bush neither recognised former Belgian prime minister Guy Verhofstadt or knew what he was doing at a G8 meeting in 2001.

"He didn't know or recognise Guy, whose advice he listened to with considerable astonishment," Mr Blair writes. "He then turned to me and whispered, 'Who is this guy?' 'He is the prime minister of Belgium,' I said."

Mr Bush then queried why he was there as Belgium is not part of the G8 leading Mr Blair to explain that he was currently EU president, under the rotating presidency system.

"You got the Belgians running Europe?" Mr Bush reportedly responded before shaking his head.

GroenLinks Nijmegen is erg content met het nieuwe coalitieakkoord dat samen met de PvdA en D66 tot stand is gekomen. Ondanks de bezuinigingen is er voldoende geld beschikbaar voor nieuw beleid. Duurzaamheid is een prioriteit van deze coalitie. We zetten in op energiezuinige woningen en duurzame energiebronnen als zon, wind en restwarmte. Het sociaal beleid blijft een van de pijlers van de gemeente. Er wordt niet bezuinigd op maatschappelijke opvang, zelfhulporganisaties en de noodopvang van vluchtelingen. Verder helpen we werkzoekenden zo goed mogelijk aan een baan.
De coalitie heeft ambities op het gebied van duurzaamheid, sociaal en economisch beleid. Zo wordt € 1 miljoen extra per jaar uitgetrokken voor een subsidieregeling voor energiezuinige woningen, € 3 miljoen per jaar voor nieuwe werkgelegenheidsprojecten en € 1 miljoen per jaar voor de cultuursector. Zo zal de nieuwbouw van Doornroosje definitief plaatsvinden in de komende periode. Ook gaat deze coalitie eenmalig € 5 miljoen investeren in het energiezuinige hybride warmtenet, € 1,5 miljoen in het nieuwe natuurcentrum en € 1 miljoen in het ophogen van de bushaltes ten behoeve van gehandicapten en mensen die slecht ter been zijn. Tevens wordt € 4 ton vrijgemaakt voor het toegankelijk maken van publieke gebouwen.
De coalitie is van plan Heumensoord te verkopen aan Natuurmonumenten en Vitens. Het natuurgebied is daardoor in veilige handen en met de opbrengst kunnen parkjes worden aangelegd in de ‘grijze’ wijken Waterkwartier, Wolfskuil en Willemskwartier. Verder is afgesproken dat bovenop de reeds goedgekeurde bouwplannen niet meer gebouwd gaat worden in het groen. De stad zal participeren in de realisatie van Park Lingezegen.
Om Nijmegen bereikbaar te houden gaan we door met het investeren in auto (nieuwe stadsbrug en parkeergarages), fiets (snelfietsroutes en fietsenstallingen waaronder 1000 extra klemmen in de stalling onder de Van Schaeck Mathonsingel) en openbaar vervoer. Zo gaat de coalitie verder met de plannen, lobby en het sparen voor de tram. In de toekomst gaan ouderen een eigen bijdrage van 20 euro per jaar betalen voor het buspasje waarmee onbeperkt gereisd kan worden. Daarmee wordt € 2,5 ton per jaar bespaard en blijft het gratis OV goeddeels intact.
Komend jaar onderzoek we twee alternatieven voor de locatie van een topsporthal: in het Goffertpark of op de DSB-locatie Winkelsteeg. Aan de komst van deze hal zijn harde randvoorwaarden verbonden. Zo mag de realisatie van een topsporthal niet leiden tot parkeren in het groen en parkeeroverlast in de wijk en moet NEC voor 5 jaar de huur kunnen garanderen. De raad zal later een beslissing nemen over het al dan niet doorgaan van deze plannen.
Al met al is GroenLinks content met het gesloten coalitieakkoord. We kunnen de komende jaren aan de slag voor een duurzame, sociale en economisch sterke stad. Laten we samen werken aan een duurzame toekomst.