Gisteren heeft de Raad van State besloten dat de gemeente Nijmegen voorlopig geen windturbines langs de A15 mag bouwen op bedrijventerrein De Grift. De gemeente Nijmegen houdt echter vast aan haar ambitie om op deze locatie in de Waalsprong windenergie op te wekken. Dit is belangrijk om Nijmegen in 2045 energieneutraal te maken.

De Raad van State heeft woensdag het bestemmingsplan ‘Buitengebied Valburg - 10 Windturbines de Grift’ vernietigd, waarmee de gemeente Nijmegen de bouw van vijf windturbines mogelijk wilde maken. De RvS stelt dat bij aanvang van het project al bekend was dat er in totaal negen turbines zouden komen: op Bedrijventerrein De Grift in Nijmegen en op het Betuws Bedrijvenpark in Overbetuwe. Daarmee had volgens de Raad een andere procedure moeten worden gevolgd over de milieueffecten.

De uitspraak van de Raad van State komt niet geheel onverwacht, na de vergelijkbare uitspraak over de windturbines in Overbetuwe in maart. Het besluit is een teleurstelling voor Nijmegen, maar biedt de gemeente ook de kans om in een nieuw plan uit te gaan van een nieuwere generatie windturbines, die efficiënter en stiller zijn.

De komende maanden onderzoekt de gemeente welke procedure moet worden gevolgd om de bouw alsnog mogelijk te maken. Daarbij houdt de gemeente Nijmegen contact met de gemeente Overbetuwe en kijkt ook naar eventuele samenwerking in de procedures die doorlopen moeten worden. Gezien de tijd die een dergelijk proces vergt, zal bij positieve besluitvorming niet eerder dan in 2014 gestart kunnen worden met de daadwerkelijke bouw.

Wethouder Jan van der Meer gaat de komende periode samen met Eneco ook in gesprek met een vertegenwoordiging van omwonenden in het buurtschap Reeth, om de nieuwe plannen toe te lichten.

De gemeente Nijmegen en Van der Valk sluiten vandaag een koopovereenkomst om de bouw van een viersterren Van der Valk hotel in Lent mogelijk te maken. Het hotel komt bij het nieuwe station Nijmegen Lent. Komend vanaf Arnhem zal het gebouw goed zichtbaar zijn. Vlak ervoor splitst de Prins Mauritssingel zich binnenkort links in de weg richting Waalbrug en rechts naar de nieuwe stadsbrug De Oversteek.

Het hotel wordt gebouwd naar de wensen en eisen van de toekomst. In de eerste schetsen bestaat het gebouw uit twee delen, waarbij een toren van maximaal 60 meter hoog het meest in het oog springt. Het gebouw krijgt een inpandige parkeergarage voor de bezoekers van het hotel. Verder krijgt het hotel een luxe, transparante uitstraling en er zal er veel aandacht zijn voor duurzaamheid.

De gekozen plek ligt op een kruispunt van wegen en spoor (Knoop Lent), vlak tegen het toekomstige centrumgebied van de Waalsprong aan (De Citadel). Op het knooppunt van de belangrijkste wegen en het nieuwe station Nijmegen Lent is ruimte voor stedelijke voorzieningen en hoogbouw. Dit station is in 2013 klaar, net als het nieuwe splitsingspunt van de Prins Mauritssingel.

De familie Van der Valk ziet kans om op deze plek een viersterren hotel te bouwen en wil in 2014 met de bouw starten. Daarmee krijgt Nijmegen een luxe hotel aan de noordzijde van de stad. Een hotel waar ook behoefte aan is, zo blijkt uit onderzoek. De gemeente Nijmegen wil deze ontwikkeling mogelijk maken en bereidt een bestemmingsplan voor.

In de Waalsprong (Nijmegen-Noord) worden in totaal zo’n 12.000 nieuwe woningen gebouwd, waarvan er al ruim 3000 klaar zijn. De verwachting is dat in 2040 twintig procent van de Nijmegenaren in Nijmegen-Noord woont en het inwoneraantal van Nijmegen als geheel met 10 procent is gestegen. Vandaar dat de wegen, de infrastructuur en de omgeving hierop aangepast worden. De realisatie van het hotel bij Lent wordt gezien als positieve impuls voor de Waalsprong die meer ontwikkelingen in dit gebied kan stimuleren.

Tot nu toe zijn er in Nijmegen 150 nieuwbouwwoningen verkocht met Starterslening. Voor de gemeente Nijmegen is de Starterslening dan ook het crisisinstrument bij uitstek om tempo in de woningmarkt te houden.  Markpartijen betalen mee. Een interview in de nieuwsbrief van de SVN.

Net als iedere andere gemeente is het voor de gemeente Nijmegen in deze tijden van vraaguitval moeilijk om grondexploitaties sluitend te krijgen. Maar, zegt wethouder Wonen Jan van der Meer, Nijmegen is niet in de valkuil getrapt die andere steden nu in de problemen hebben gebracht. ‘Wij hebben niet de fout gemaakt om verwachte inkomsten uit het grondbedrijf in te zetten voor andere zaken.’ Bovendien laten de bevolkingsprognoses zien dat Nijmegen nog steeds groei kan verwachten. Van der Meer: ‘Er is hier niet zozeer sprake van vraaguitval, maar van uitgestelde vraag. Dat geeft meer comfort. Je ziet dan ook dat projectontwikkelaars nog steeds geloven in onze uitlegprojecten zoals de Waalsprong. Maar het blijft momenteel zeker moeilijk om woningen verkocht te krijgen.’

Tempo

Tot 2020 is er zeker nog behoefte aan 1.000 woningen extra per jaar. Ondanks de crisis worden die aantallen ook daadwerkelijk gehaald. Van der Meer: ‘In 2011 werden er 800 woningen opgeleverd; dit jaar verwachten we zelfs 1.200 afgebouwde woningen. Dat is vreemd genoeg in de afgelopen twintig jaar na 2005 het beste jaar. Je ziet dus dat de behoefte er nog steeds is.’ Omdat de marktvraag tegelijkertijd voor een groot deel stil ligt, ontstaat er vooral bij de groep starters een grote druk. Vandaar dat een deel van het nieuwbouwprogramma wordt toegespitst op starters, in plaats van op doorstromers. Dat betekent goedkopere, kleinere woningen bouwen. Van der Meer: ‘Om het tempo in de woningmarkt te houden hebben we bewust gekozen voor prioriteit bij de doelgroep starters.’

Om deze groep zo veel mogelijk te stimuleren heeft Nijmegen recent besloten om opnieuw budget in te gaan zetten voor de Starterslening. De crux om de productie gaande te houden en aan de behoefte te kunnen voldoen ligt volgens de gemeente bij de starters en de Starterslening van SVn kan daarbij fungeren als ‘smeerolie’. Door het fonds voor de Starterslening te financieren met een lening kan de gemeente met een budget van 6 ton voor de gemaakte rentekosten 150 leningen financieren. De gemeente zelf neemt daarvan 4 ton voor eigen rekening, de overige 2 ton wordt middels co-financiering opgebracht door marktpartijen in de Waalsprong. 100 leningen worden verstrekt voor nieuwbouwwoningen in de Waalsprong en 50 leningen zijn bedoeld voor woningen in de rest van de stad. In de Waalsprong komt het er dus op neer dat de verkopende marktpartijen per lening de helft voor hun rekening nemen. Op deze manier krijgt de Starterslening een extra prikkel, meent Van der Meer. ‘Ontwikkelaars kunnen met de Starterslening de boer op, het is een extra verkoopargument voor de woningen. We zien met het succes van vorig jaar dat er veel belangstelling voor is. De startersmarkt is de enige niche in de markt die nog verkoopt, en met de Starterslening gaat het dus sneller.’

Gering risico

Binnen de gemeente is voorafgaand aan de herintroductie van de Starterslening een discussie gevoerd over de rol van de gemeente en of zij wel ‘voor bank’ zou moeten spelen. Van der Meer: ‘Mijn standpunt is: ‘Juist bij starters is er sprake van een zeer gering risico. Het is immers een groep die in inkomen gaat stijgen, zeker in zo’n stad als Nijmegen met allemaal net-afgestudeerde studenten van de universiteit. Sterker nog, je voorkomt juist al bij voorbaat dat ze in de toekomst scheef gaan wonen en met hun gestegen inkomen huurwoningen bezet houden die voor lagere inkomensgroepen zijn bedoeld. De praktijk wijst overigens uit dat het risico inderdaad te verwaarlozen is. Statistisch gezien zou er vorig jaar van de 150 reeds uitgegeven Startersleningen 0,2 huishouden in de problemen moeten zijn gekomen bij het afbetalen van de lening en waar de Nationale Hypotheek Garantie dan bij moet springen. Maar dat is geen enkele keer voorgekomen. Het risico voor de gemeente is dus minimaal.’

Sterker nog, stelt Van der Meer, de Starterslening voorkómt juist nog grotere risico’s, zoals onverkoopbare woningen in de Waalsprong. ‘Het risico van onverkoopbaarheid in de uitleglocaties is in deze markt reëel. Met de Starterslening zetten we meer woningen af in de Waalsprong. Zo voorkom je dus risico’s op een ander vlak.’ Vanwege het succes wil Nijmegen de Starterslening ook gaan inzetten voor een andere niche in de markt: de zelfbouwwoningen. Van der Meer: ‘We hebben gekeken naar het succes van het programma ‘Ik bouw betaalbaar’(IBB) van Almere, voor particulier opdrachtgeverschap. Met IBB hebben we vervolgens een vergelijkbaar product ontwikkeld dat is gericht op betaalbaar zelfbouwen. De koper kiest een woning uit een catalogus en kan er een aanvullende lening bij krijgen. Mocht hij de woning met meerwaarde verkopen, dan romen wij een deel daarvan af waardoor de kosten van de financiering zijn gedekt. Een heel interessant product, want we zien dat ook zelfbouw een niche is waar belangstelling voor is.’

Bewezen succes

Met enerzijds de geringe risico’s en anderzijds het bewezen succes van verkochte woningen, is de Starterslening voor Nijmegen een effectief instrument dat in deze crisis de bouwproductie en de woningmarkt aan de gang houdt. Wethouder Van der Meer vindt de Starterslening dan ook voor andere gemeenten een zeer aan te bevelen product. ‘De Starterslening is vrijwel het enige instrument voor een gemeente om het benodigde tempo in de woningmarkt te kunnen realiseren. Er is veel vraag naar starterswoningen, daar kun je als gemeente met de Starterslening heel veel in betekenen. Ik zou zeggen, ga dus op zoek naar budget en durf het in te zetten. Het middel is een bewezen stimulans en dempt bovendien de risico’s op een ander vlak. Met name voor steden met veel pas-afgestudeerden en groei-gemeenten is de Starterslening aan te bevelen.’

De doorstroming op de woningmarkt zit vast, dat is een realiteit waar vrijwel alle gemeenten mee te maken hebben. De duurdere koop vindt geen afzet meer, maar in de startersmarkt zit nog wél beweging. Jan van der Meer: ‘Dan moet je voor de onderkant bouwen, het is even niet anders. Onze opgave als bestuurders is om dat te doen met weliswaar goedkopere, maar goede concepten. Om vooral niet in te boeten op kwaliteit, want je wilt uiteraard niet de achterstandswijken van de toekomst bouwen. De Starterslening past goed bij ons ambitieniveau, omdat daarmee ook het financiële plaatje compleet is te maken.’

Nijmegen is rondom de Waal volop in ontwikkeling. Wegen en bruggen zijn daarin cruciale schakels. De nieuwe stadsbrug De Oversteek krijgt steeds meer vorm; in de uiterwaarden verrijzen inmiddels de aanbruggen. In november 2013 moet de brug zijn opgeleverd en voor die tijd moet ook de toeleidende infrastructuur zijn gerealiseerd. Dan hebben we het vooral over het splitsingspunt bij Station Lent en de ombouw van de Energieweg. Al deze werkzaamheden zorgen voor een goede bereikbaarheid van Nijmegen in de toekomst en voor een betere verbinding van de twee Nijmeegse Waaloevers. Een ingezonden artikel in De Gelderlander.

Nu het werk aan De Oversteek vordert en de herinrichting van de Energieweg van start gaat, komen bij sommigen de bedenkingen over de nieuwe stadsbrug en de hoofdroutes door Nijmegen-West weer boven. Die zorgen zijn begrijpelijk omdat het totaal aan ontwikkelingen ingrijpend is, maar onterecht omdat we met grote zorgvuldigheid de kwaliteit van wonen en leven in de aangrenzende wijken als randvoorwaarde hanteren. En dat doet de gemeente niet alleen. Samen met bewoners, milieugroeperingen en het bedrijfsleven wordt sinds 2004 hard gewerkt aan het goed in beeld brengen van de milieusituatie en het uitvoeren van verbeteringen. Bewoners, milieugroepen en bedrijven hebben in 2006 plekken voor een meetnet fijnstof aangewezen. Op de website www.westenweurt.nl is deze milieu-informatie over Nijmegen-West beschikbaar. Te zien is dat het met de kwaliteit van de lucht gelukkig steeds beter gaat.

Als gemeente investeren we niet alleen in asfalt en stenen. We hebben ook al vele miljoenen geïnvesteerd in Park West. Samen met de sportvelden en volkstuinen vormen de parken een groene buffer tussen het bedrijventerrein en de bestaande woonwijk. Het groen is waar mogelijk zo geplaatst dat het een optimale luchtzuiverende werking heeft.

Terwijl hier in Nijmegen alle ogen op de stadsbrug gericht zijn, mogen we niet vergeten dat negen kilometer verderop, bij Ewijk, hard gewerkt wordt aan de verdubbeling van de A50 met een extra Waalbrug. Daarmee wordt het voor het regionale vrachtverkeer veel aantrekkelijker om Nijmegen links te laten liggen. Vrachtverkeer neemt de snelste route en niet de kortste.

Het moet duidelijk zijn dat de Energieweg geen snelweg wordt. Het blijft een weg waar 50 km/uur mag worden gereden, met een intensiteit van zo’n 40.000 motorvoertuigen per dag in 2020, vergelijkbaar met andere invalswegen zoals de Graafseweg. Bij de aanpassing van de Energieweg nemen we als randvoorwaarde dat, ondanks de toename van verkeer, het geluid van die weg niet toeneemt. We zijn daarmee strenger dan de wet ons voorschrijft. Dat bereiken we vooral door een stil wegdek toe te passen en te zorgen voor een goede doorstroming op de weg. Daar waar het nodig is voegen we geluidschermen en groen toe. Uiteindelijk zal de geluidshinder dus zelfs minder zijn dan nu het geval is.

Op voorstel van de gemeenteraad hebben we afgewogen of langs de Energieweg en Neerbosscheweg begroeide wallen aangelegd kunnen worden. In tegenstelling tot andere drukke wegen binnen Nijmegen liggen de woningen verder van de weg. Daarom heeft het, behalve bij de nieuwbouw grenzend aan de Neerbosscheweg, voor het terugdringen van geluidsoverlast weinig zin om direct naast de weg wallen aan te leggen. Daar is overigens ook de ruimte niet voor. Waar de berm niet in beslag genomen wordt door leidingen, staan volwassen bomen. Het zou zonde zijn om die voor een grondwal te rooien.

Wel komen op enkele plaatsen geluidsschermen. Ook wordt groen toegevoegd in de middenberm en langs de weg. We planten 150 bomen extra bij de Energieweg bovenop de regels die er zijn voor groen-compensatie. Een aantal bestaande bomen kunnen we behouden door ze te verplanten. In totaal komen er ruim 300 bomen en 1250 m2 plantsoen als onderdeel van de nieuwe inrichting van de weg.

De nieuwe stadsbrug en aanpassing van de toeleidende infrastructuur zijn noodzakelijk om Nijmegen in de toekomst goed bereikbaar te houden. Bovendien zorgt het voor een betere spreiding van het verkeer, zodat de milieudruk in totaal vermindert. Tegelijkertijd is de woon- en milieukwaliteit in Nijmegen-West een belangrijke randvoorwaarde. We blijven – samen met bewoners - zorgvuldig volgen hoe het verkeer zich ontwikkelt en of geluid en luchtkwaliteit binnen de normen blijven. En als het nodig is, treffen we aanvullende maatregelen. Daar staan wij ook voor!

Jan van der Meer,
Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling Waalsprong, Wonen, Klimaat & Energie, Groen en Water

Hannie Kunst,
Wethouder Stedelijke Ontwikkeling en Maatschappelijk Vastgoed

De gemeente Nijmegen organiseert op zaterdag 21 april een woonbeurs voor mensen die een huur- of koopwoning zoeken. Tussen 11.00 en 15.00 uur is iedereen welkom in de Stadsschouwburg. Ontwikkelaars, woningcorporaties en makelaars tonen er hun woningaanbod. Er is speciale aandacht voor starters op de woningmarkt. Zo presenteert de gemeente de nieuwe starterslening.

Ook in Nijmegen kan de woningmarkt wel een duwtje gebruiken. Op verschillende plekken worden nieuwe woningen gebouwd en er zijn bestaande woningen te koop en te huur in diverse wijken. Het gemeentebestuur heeft daarom het initiatief genomen om een woonbeurs te organiseren, met bijzondere aandacht voor starters op de woningmarkt en werkende jongeren. Tientallen ontwikkelaars, woningcorporaties en makelaars hebben zich aangemeld om hun woningaanbod te presenteren. Verder geeft een interieurstylist een workshop over woninginrichting en zijn er presentaties over wat er komt kijken bij het kopen van een huis. Wethouder Jan van der Meer opent de beurs om 11.00 uur. Het complete programma en alle deelnemers zijn te vinden op www.woonbeursnijmegen.nl.

Starterslening

Het Nijmeegse stadsbestuur stimuleert de woningmarkt met een onlangs verbeterde starterslening. Tijdens de Woonbeurs worden bezoekers over de mogelijkheden geïnformeerd. Samen met de ontwikkelaars van de Grondexploitatiemaatschappij Waalsprong stelt de gemeente dit jaar geld beschikbaar om voor 150 starters het kopen van een woning beter mogelijk te maken. Kopers kunnen met de starterslening tot maximaal € 35.000 meer lenen dan de normale NHG-hypotheek hen toestaat. 100 startersleningen zijn voor kopers van een woning in de Waalsprong en 50 voor kopers van een woning elders in Nijmegen.

Huurwoningen verloot

Tijdens de Woonbeurs is ook aandacht voor de huurmarkt. Om de kansen voor jongeren te vergroten zien de gemeente Nijmegen en de Nijmeegse woningcorporaties graag dat woningzoekenden ook kunnen ‘snelzoeken’. Woningcorporaties Standvast Wonen en De Gemeenschap zullen laten zien hoe dit in de praktijk werkt en twee huurwoningen op de beurs verloten. Deze woningen zullen voorafgaand aan de beurs worden aangeboden via Entree

Omdat de situatie op de woningmarkt door de crisis sterk is veranderd, heeft de gemeente Nijmegen het woningbouwprogramma voor de komende jaren nog eens goed onder de loep genomen. Belangrijkste conclusie is dat er in Nijmegen nog veel vraag is naar woningen, dat er ook nog genoeg bouwplannen zijn, maar dat er goed bekeken moet worden of de juiste woningen op de juiste plek gebouwd worden. Nijmegen geeft prioriteit aan het afbouwen van de Waalsprong, het Waalfront en de oostkant van de Spoorzone, en staat meer terughoudend tegenover bouwen in de bestaande stad.

Na jaren waarin de nadruk lag op het stimuleren van het tempo in de Nijmeegse woningbouw, is de situatie op de woningmarkt door de crisis veranderd. Veel mensen krijgen hun financiering niet rond, waardoor woningen minder snel worden verkocht. Desondanks blijft de vraag naar woningen in Nijmegen fors. Er is hier dan ook geen sprake van vraaguitval, maar van vraaguitstel. Ondanks de crisis wordt er nog behoorlijk gebouwd in de stad: dit jaar worden zo’n 1200 woningen opgeleverd. Wat 2013 en verder brengt is bijna niet te voorspellen.

Om adequaat op de veranderende woningmarkt in te kunnen spelen, heeft de gemeente Nijmegen de woningbouwplannen tot het jaar 2020 nog eens goed doorgelicht en prioriteiten gesteld. Qua vraag is er nog altijd ruimte voor nieuw aanbod op de woningmarkt, maar niet altijd staat het door woningzoekenden gewenste type woning op de juiste locatie gepland. Zo bestaat er een overschot aan koopappartementen en is er bijvoorbeeld teveel gepland in Dukenburg. Dat betekent dat Nijmegen de komende jaren meer vraaggericht moet gaan bouwen, aansluitend bij de wensen van toekomstige bewoners qua kwaliteit, prijs en woonmilieu.

De belangrijkste conclusies die het college uit de inventarisatie trekt:

- De gemeente Nijmegen geeft prioriteit aan het afbouwen van de Waalsprong, het Waalfront en de oostkant van de Spoorzone. Maar ook daar moet goed bekeken worden of het bouwprogramma optimaal aangesloten blijft bij de vraag. Ook het vernieuwen van de woningvoorraad blijft belangrijk; herstructureringsplannen gaan dus door.
- Ontwikkelingen waar contracten onder liggen en waar afspraken over zijn gemaakt, gaan door. Als de ontwikkelaar de plannen echter wil herprogrammeren, dan zal de gemeente adviseren op basis van de huidige Nijmeegse marktomstandigheden.
- De gemeente gaat voortaan uiterst terughoudend om met bouwplannen in wijken waar volgens de woningmarktverkenning (vrijwel) geen vraag meer is naar woningen. Er zijn uitzonderingen mogelijk als ontwikkelaars kunnen aantonen dat bouwplannen gunstig uitpakken voor de wijk of voor een doelgroep. Het gaat dan bijvoorbeeld om studenten- en ouderenhuisvesting. Er is overigens nog wel ruimte voor nieuwbouwplannen in en rondom het centrum van de stad. Daar is namelijk veel vraag naar huurappartementen.

De gemeente Nijmegen en CineMec Ede hebben vandaag een intentieovereenkomst gesloten om een multimedia center te realiseren in park De Waaijer in de Waalsprong. Komende maanden onderzoeken beide partijen of deze ‘bioscoop-plus’ haalbaar is en past in het gebied. Met het ondertekenen van de overeenkomst spreken zowel het college van B&W als de directie van CineMec hun intentie uit deze bijzondere voorziening in de Waalsprong mogelijk te maken.

In het noordelijk deel van park De Waaijer (voorheen: Landschapszone) is ruimte voor recreatie- en vrijetijdsvoorzieningen. CineMec Ede heeft zich als bedrijf gemeld met het plan om hier een multimedia center te bouwen en te exploiteren. Dit omvat behalve diverse bioscoopzalen ook vernieuwende vormen van audiovisuele informatie en vermaak. Daarnaast komen er vergaderruimtes en horeca. Ook (wetenschappelijke) congressen vinden bij CineMec vernieuwende audiovisuele mogelijkheden.

CineMec is bekend van het bioscoopcomplex met de rode dozen in de geluidswal langs de A12 bij Ede. Streven is om in de Waalsprong een duurzaam gebouw met een vergelijkbare architectuur te bouwen. De gemeente Nijmegen heeft de grond van de beoogde locatie in eigendom. Komende periode zal benut worden om mogelijke grondverkoop, de wenselijke grootte van het complex, beeldkwaliteit, het programma, infrastructuur en parkeren, en andere randvoorwaarden verder te onderzoeken.

Nijmegen heeft in verhouding tot het aantal inwoners weinig bioscopen. Het initiatief van CineMec vergroot en vernieuwt het bioscoopaanbod voor bewoners van de Waalsprong, overig Nijmegen en voor de regio.

Het bioscoopcomplex kan naar verwachting gebouwd worden als de eerste fase van de zandwinning in de plassen gereed is. Dit is volgens planning in 2015.

De Waaijer is het toekomstige plassengebied in de Waalsprong, waarin groen en water een natuurlijke omgeving bieden voor recreatie en als uitloopgebied. In het noordelijke deel is ruimte voor diverse voorzieningen, die bereikbaar zijn via de oostelijke afslag van de Ovatonde. Afgelopen maand is de zandwinning in de Lentse Plas gestart.

De restwarmte van de Afvalverwerking Regio Nijmegen (ARN) wordt straks gebruikt voor het verwarmen van bestaande en nieuwbouwwoningen en bedrijven in het Waalfront en de Waalsprong. De gemeente Nijmegen werkt hiervoor aan een warmtenet. Zij doet dit samen met Netwerkbedrijf Alliander, provincie Gelderland, Nuon en ARN. Deze partijen beslissen in het voorjaar over een eventuele bijdrage. Het warmtenet als bijzonder milieuvriendelijke energievoorziening is later makkelijk uit te breiden in de regio en de bestaande stad en is ook geschikt om andere warmtebronnen op aan te sluiten.

De verwachting is dat eind juni de handtekeningen gezet kunnen worden. Het Nijmeegs college van burgemeester en wethouders is vandaag de eerste die instemt met een bijdrage voor het project en deelname in een gezamenlijk ‘Infrabedrijf’.

De energieneutrale stad
Een warmtenet heeft tot 70 procent minder CO2-uitstoot ten opzichte van warmtevoorziening met HR-gasketels en is een belangrijke stap in de energietransitie (de overgang van fossiele brandstoffen naar duurzame energie). Het warmtenet draagt sterk bij aan de doelstelling van Nijmegen om in 2045 een energieneutrale stad te zijn. De warmte van de ARN wordt lokaal opgewekt.

Hoe werkt het?
Afvalverbrander ARN wordt de kachel van de Waalsprong en Waalfront. Bij de verbranding van het afval uit de regio Nijmegen komt een heleboel warmte vrij die niet direct in elektriciteit is om te zetten. Die warmte kan goed worden gebruikt om woningen en bedrijven te verwarmen. Via een gesloten en geïsoleerd leidingensysteem gaat water van en naar de ARN. In de ARN wordt dit water verwarmd. Dit warme water gaat vervolgens door de leidingen naar de woonwijken. Zo worden huizen en het water uit de kraan verwarmd. Het afgekoelde water gaat terug, om daarna weer opgewarmd te worden. Om te beginnen worden 3000 bestaande woningen in de Waalsprong aangesloten en 9000 nog te bouwen woningen. Daarnaast krijgen 2000 nog te bouwen woningen in het Waalfront een aansluiting. In Laauwik, Visveld en Oosterhout liggen al geschikte leidingen. Het warmtenet kan in 2015 in gebruik zijn.

Deelnemers
De Afvalverwerking Regio Nijmegen (ARN) produceert de warmte. Een op te richten Infrabedrijf waarin de gemeente Nijmegen gaat participeren,legt een transportleiding van de ARN naar
de Waalsprong en het Waalfront. Nuon legt het distributienet in de wijken aan en verrekent de in- en verkoop van warmte met bijvoorbeeld de ARN en de afnemers.

Het aanleggen van een grootschalig warmtenet is, net als bij gas- en elektriciteitsnetten, een publiek en openbaar belang. Door de hoge voorinvesteringen die nodig zijn om het warmtenet te realiseren, kan dit niet zonder de inzet van publiek geld. Uitgangspunt is een strikte rolverdeling tussen overheid en marktpartijen. Dit gebeurt ook in andere steden zoals Amsterdam, Rotterdam en Hengelo.

Omwonenden en ge­bruikers van het Goffertpark in Nijmegen moeten meer bij het be­heer van dit volkspark worden be­trokken. Dat wil GroenLinks-wethouder Jan van der Meer van Milieu. Een bericht uit De Gelderlander.

Voor de verbetering van het park is de komende jaren wat extra geld beschikbaar. In 2014 bestaat het park 75 jaar en dat jubileum wordt aangegrepen voor extra activitei­ten De wijkraad Hazenkamp heeft eer­der al laten weten graag mee te denken over de toekomstplannen voor het park. Van der Meer denkt echter ook aan een grotere betrok­kenheid van medewerkers en vrij­willigers van de natuurtuin in de Goffert, de kinderboerderij, het openluchtmuseum en voetbalclub NEC. Hij wil binnenkort een con­ferentie met al die groepen organi­seren over de Goffert.

De wethouder zoekt naar nieuwe allianties voor allerlei natuurpro­jecten. Dat is onder meer nodig om de natuur- en milieueducatie in de stad overeind te houden. Door de vermindering van het aan­tal gesubsidieerde banen dreigen veel natuurlessen en -projecten voor basis- en middelbare scholen kopje onder te gaan.

Van der Meer zet daarom samen met het Milieu Educatie Centrum (MEC) in op het versterken van vrijwilligersinitiatieven. Hij kiest daarbij voor meer gerichte steun aan enkele ‘ natuurhotspots’ in de stad. De Goffert is een van die loca­ties.

Hij wil zich verder ook sterk ma­len voor de Historische Tuin in Lent. Hij wil dit warmoezeniersbe­drijf een nieuwe kans bieden. Afge­lopen jaar dreigde deze tuin in fi­nanciële problemen te komen. Van der Meer heeft de organisatie daarop extra ondersteund.

Hij vindt dat de Historische Tuin de activiteiten wel moet verbre­den. Hij ziet mogelijkheden voor stadslandbouw op deze plek (volkstuintjes, een schooltuin). Hij zet ook in op samenwerking met de Stichting Landwaard om hier een verkooppunt van regionale landbouwproducten te realiseren.

Het dikke rapport leest als een trein: ‘de grond wordt duur betaald‘ is een aanrader. Duidelijk wordt hoe de gemeente Apeldoorn vele m2 grond voor miljoenen euro’s aankocht. Hoe ambtenaren, wethouders en raadsleden daar mee omgingen en natuurlijk wat het gevolg is: een verlies van tientallen miljoenen euro’s omdat de grond te laat, tegen een lagere prijs of soms wel nooit meer verkocht kan worden. Sinds gisterenavond weten we ook het politieke gevolg: alle wethouders zijn opgestapt en willen daarmee ruimte maken voor een nieuwe bestuurscultuur. Welke lessen zijn er te formuleren die voor Nijmegen waardevol kunnen zijn? Een belangrijke en uiterst actuele vraag, omdat beide gemeenten bijna evengroot zijn en ook in Nijmegen flink wat grond is aangekocht voor nieuwe woningen en voorzieningen.Vooropgesteld: het rapport kent 284 bladzijden en kent zoveel informatie dat het nauwelijks te bevatten is. De raadsvergaderingen heb ik heel beperkt en de openbare verhoren niet gevolgd. Ik pretendeer dan ook niet dat ik op deze blog alle lessen formuleer en dat ik volledig ben. En ik wil ook niet vooruitlopen op het onderzoek van de Nijmeegse rekenkamer dat dit jaar gestart is en in de zomer afgerond zal zijn. Zowel in Apeldoorn als in Nijmegen gaat het onderzoek over (enkele) grondexploitaties, de verantwoording aan de raad (door het college) maar ook of de raad voldoende controlerend is geweest. Bij het lezen vond ik vier zaken cruciaal die ik als les voor andere gemeenten wil formuleren. Ook voor Nijmegen natuurlijk. Ik zal per les aangeven hoe ik vind dat Nijmegen het doet.

Les 1: maak nooit een directe (en zeker geen structurele) koppeling tussen de opbrengsten van het grondbedrijf en de algemene begroting. Het Apeldoornse grondbedrijf moest ieder jaar een bedrag van 9 miljoen euro afdragen aan de algemene gemeentekas. Daar konden dan andere projecten en uitgaven van worden betaald. Dit bedrag was taakstellend, wat wil zeggen dat het vaststond, hoe goed of hoe slecht het grondbedrijf er ook financieel voor stond. (blz. 23). Deze les is al geleerd in Nijmegen: de algemene begroting in Nijmegen is niet gekoppeld aan de opbrengsten / reserve van het grondbedrijf.

Les 2: zorg voor realistische prognoses over de bevolkingsgroei en stem de afzet van gronden af op de feitelijke vraag. In Apeldoorn was de planning van het aantal gewenste woningen behoorlijk optimistisch. Er was ook discussie over met de provincie Gelderland. Nieuwe inzichten in bevolkingsprognoses zijn niet doorgevoerd in de afzet van bouwgrond. Oftewel: de vraag naar grond nam af maar alle exploitaties gingen gewoon door in hetzelfde tempo. (blz. 24) Ik constateer dat voor de belangrijkste grondexploitaties in Nijmegen de afzet van gronden de afgelopen jaren meerdere malen naar beneden is bijgesteld. Wilden we in de Waalsprong eerst nog meer dan 1.000 kavels verkopen, nu is dat teruggebracht naar 400 per jaar. Ook stel ik vast dat de groeicijfers van Nijmegen door alle deskundige instanties zoals de provincie, CBS en Centraal Planbureau eenduidig zijn. Hierover is weinig discussie: Nijmegen groeit tot 2040.

Les 3: zorg voor prioriteit tussen verschillende ontwikkelingsgebieden, creëer als overheid schaarste. In de planning van alle Apeldoornse bouwprojecten is onvoldoende prioriteit aangebracht. Alle geplande projecten moesten doorgaan. En dus wordt er overal grond aangekocht, stijgen de rentelasten sterk, en komen de planexploitaties onder druk te staan. (blz. 25) Hoewel ik niet het totaaloverzicht heb op de feitelijke aantallen bouwplannen en de spreiding over de stad, constateer ik wel dat in elk geval de laatste jaren  er een duidelijke keuze is gemaakt in ontwikkelstrategie van Nijmegen: Waalsprong, Waalfront en het stationsgebied hebben prioriteit. Nieuwbouwplannen elders in de stad worden op een lager pitje gezet, mede om groene plekken in de stad te behouden.

Les 4: De gemeenteraad moet actief de verantwoordelijkheid nemen voor de (controle op) financiële positie van het grondbedrijf. In Apeldoorn verschijnt na 2002 geen nota financiële positie grondbedrijf. Met de invoering van het dualisme wordt het grondbedrijf vooral gezien als een verantwoordelijkheid van het college. En als in 2009 uiteindelijk dan het rapport verschijnt, dan worden de zaken te rooskleurig of juist te negatief geschetst (blz. 33). De gemeenteraad gaat er vanuit dat steeds de meest actuele status worden vermeld. Maar dat blijkt niet zo te zijn. Ook is het feitelijk niet mogelijk om te beoordelen of de financiële cijfers voor de totale grondportefeuille gefundeerd waren op planningsrealisme. Er was zelfs niet duidelijk wat het totale programma aan woningbouw en bedrijventerreinen was (blz. 60). In Nijmegen ontvangt de raad 2x per jaar een ‘voortgangsrapportage grote projecten’. Hierin staan de financiële gegevens en risico’s per planexploitatie. In dit document is nog geen goed totaaloverzicht te vinden van alle exploitaties en wordt ook niet duidelijk of de afzet van grond of woningen op schema ligt. In het rapport komt de dimensie ‘tijd’ nauwelijks aan bod. Deze les uit Apeldoorn is iets om als gemeenteraad op te pakken!

Al lezende in het rapport ‘de grond wordt duur betaald’ komt ik tot de conclusie dat er een aantal essentiële zaken die in Apeldoorn misgingen, in Nijmegen gelukkig anders zijn geregeld. Dat is ook de reden dat tot nu toe alle grondexploitaties (dus ook die van het Waalfront en de Waalsprong!) sluitend zijn = niet op verlies staan en de reserve van het grondbedrijf de komende jaren oploopt. Met de lessen uit Apeldoorn kan de gemeenteraad scherp blijven toezien op de ontwikkelingen van het grondbedrijf. En hopelijk biedt ook het onderzoek van de Nijmeegse rekenkamer ons goede aanbevelingen. Wanneer we  hier na de zomer in de gemeenteraad over spreken hoop ik overigens dat we inhoud van het onderzoek meer aan de orde laten komen dan in Apeldoorn. Daar ging het debat vooral over de positie van wethouders en kwamen de conclusies en aanbevelingen van het rapport nauwelijks ter sprake. Ook dat is een les die we kunnen trekken.

Al met al hebben we ook in Nijmegen geen garanties voor de toekomst en het is onbekend hoe lang de economische crisis, zeker die in de vastgoed- en bouwsector, nog aanhoudt. In Apeldoorn is niet voor niets geconstateerd dat de economische crisis de bestaande problemen met het grondbedrijf manifest heeft gemaakt en versterkt. Maar ook werd gesteld dat de problemen van voor die tijd waren. Gezien bovenstaande  analyse geeft mij dat geen garantie maar wel vertrouwen voor de toekomst van Nijmegen.

Het dikke rapport leest als een trein: ‘de grond wordt duur betaald‘ is een aanrader. Duidelijk wordt hoe de gemeente Apeldoorn vele m2 grond voor miljoenen euro’s aankocht. Hoe ambtenaren, wethouders en raadsleden daar mee omgingen en natuurlijk wat het gevolg is: een verlies van tientallen miljoenen euro’s omdat de grond te laat, tegen een lagere prijs of soms wel nooit meer verkocht kan worden. Sinds gisterenavond weten we ook het politieke gevolg: alle wethouders zijn opgestapt en willen daarmee ruimte maken voor een nieuwe bestuurscultuur. Welke lessen zijn er te formuleren die voor Nijmegen waardevol kunnen zijn? Een belangrijke en uiterst actuele vraag, omdat beide gemeenten bijna evengroot zijn en ook in Nijmegen flink wat grond is aangekocht voor nieuwe woningen en voorzieningen.Vooropgesteld: het rapport kent 284 bladzijden en kent zoveel informatie dat het nauwelijks te bevatten is. De raadsvergaderingen heb ik heel beperkt en de openbare verhoren niet gevolgd. Ik pretendeer dan ook niet dat ik op deze blog alle lessen formuleer en dat ik volledig ben. En ik wil ook niet vooruitlopen op het onderzoek van de Nijmeegse rekenkamer dat dit jaar gestart is en in de zomer afgerond zal zijn. Zowel in Apeldoorn als in Nijmegen gaat het onderzoek over (enkele) grondexploitaties, de verantwoording aan de raad (door het college) maar ook of de raad voldoende controlerend is geweest. Bij het lezen vond ik vier zaken cruciaal die ik als les voor andere gemeenten wil formuleren. Ook voor Nijmegen natuurlijk. Ik zal per les aangeven hoe ik vind dat Nijmegen het doet.

Les 1: maak nooit een directe (en zeker geen structurele) koppeling tussen de opbrengsten van het grondbedrijf en de algemene begroting. Het Apeldoornse grondbedrijf moest ieder jaar een bedrag van 9 miljoen euro afdragen aan de algemene gemeentekas. Daar konden dan andere projecten en uitgaven van worden betaald. Dit bedrag was taakstellend, wat wil zeggen dat het vaststond, hoe goed of hoe slecht het grondbedrijf er ook financieel voor stond. (blz. 23). Deze les is al geleerd in Nijmegen: de algemene begroting in Nijmegen is niet gekoppeld aan de opbrengsten / reserve van het grondbedrijf.

Les 2: zorg voor realistische prognoses over de bevolkingsgroei en stem de afzet van gronden af op de feitelijke vraag. In Apeldoorn was de planning van het aantal gewenste woningen behoorlijk optimistisch. Er was ook discussie over met de provincie Gelderland. Nieuwe inzichten in bevolkingsprognoses zijn niet doorgevoerd in de afzet van bouwgrond. Oftewel: de vraag naar grond nam af maar alle exploitaties gingen gewoon door in hetzelfde tempo. (blz. 24) Ik constateer dat voor de belangrijkste grondexploitaties in Nijmegen de afzet van gronden de afgelopen jaren meerdere malen naar beneden is bijgesteld. Wilden we in de Waalsprong eerst nog meer dan 1.000 kavels verkopen, nu is dat teruggebracht naar 400 per jaar. Ook stel ik vast dat de groeicijfers van Nijmegen door alle deskundige instanties zoals de provincie, CBS en Centraal Planbureau eenduidig zijn. Hierover is weinig discussie: Nijmegen groeit tot 2040.

Les 3: zorg voor prioriteit tussen verschillende ontwikkelingsgebieden, creëer als overheid schaarste. In de planning van alle Apeldoornse bouwprojecten is onvoldoende prioriteit aangebracht. Alle geplande projecten moesten doorgaan. En dus wordt er overal grond aangekocht, stijgen de rentelasten sterk, en komen de planexploitaties onder druk te staan. (blz. 25) Hoewel ik niet het totaaloverzicht heb op de feitelijke aantallen bouwplannen en de spreiding over de stad, constateer ik wel dat in elk geval de laatste jaren  er een duidelijke keuze is gemaakt in ontwikkelstrategie van Nijmegen: Waalsprong, Waalfront en het stationsgebied hebben prioriteit. Nieuwbouwplannen elders in de stad worden op een lager pitje gezet, mede om groene plekken in de stad te behouden.

Les 4: De gemeenteraad moet actief de verantwoordelijkheid nemen voor de (controle op) financiële positie van het grondbedrijf. In Apeldoorn verschijnt na 2002 geen nota financiële positie grondbedrijf. Met de invoering van het dualisme wordt het grondbedrijf vooral gezien als een verantwoordelijkheid van het college. En als in 2009 uiteindelijk dan het rapport verschijnt, dan worden de zaken te rooskleurig of juist te negatief geschetst (blz. 33). De gemeenteraad gaat er vanuit dat steeds de meest actuele status worden vermeld. Maar dat blijkt niet zo te zijn. Ook is het feitelijk niet mogelijk om te beoordelen of de financiële cijfers voor de totale grondportefeuille gefundeerd waren op planningsrealisme. Er was zelfs niet duidelijk wat het totale programma aan woningbouw en bedrijventerreinen was (blz. 60). In Nijmegen ontvangt de raad 2x per jaar een ‘voortgangsrapportage grote projecten’. Hierin staan de financiële gegevens en risico’s per planexploitatie. In dit document is nog geen goed totaaloverzicht te vinden van alle exploitaties en wordt ook niet duidelijk of de afzet van grond of woningen op schema ligt. In het rapport komt de dimensie ‘tijd’ nauwelijks aan bod. Deze les uit Apeldoorn is iets om als gemeenteraad op te pakken!

Al lezende in het rapport ‘de grond wordt duur betaald’ komt ik tot de conclusie dat er een aantal essentiële zaken die in Apeldoorn misgingen, in Nijmegen gelukkig anders zijn geregeld. Dat is ook de reden dat tot nu toe alle grondexploitaties (dus ook die van het Waalfront en de Waalsprong!) sluitend zijn = niet op verlies staan en de reserve van het grondbedrijf de komende jaren oploopt. Met de lessen uit Apeldoorn kan de gemeenteraad scherp blijven toezien op de ontwikkelingen van het grondbedrijf. En hopelijk biedt ook het onderzoek van de Nijmeegse rekenkamer ons goede aanbevelingen. Wanneer we  hier na de zomer in de gemeenteraad over spreken hoop ik overigens dat we inhoud van het onderzoek meer aan de orde laten komen dan in Apeldoorn. Daar ging het debat vooral over de positie van wethouders en kwamen de conclusies en aanbevelingen van het rapport nauwelijks ter sprake. Ook dat is een les die we kunnen trekken.

Al met al hebben we ook in Nijmegen geen garanties voor de toekomst en het is onbekend hoe lang de economische crisis, zeker die in de vastgoed- en bouwsector, nog aanhoudt. In Apeldoorn is niet voor niets geconstateerd dat de economische crisis de bestaande problemen met het grondbedrijf manifest heeft gemaakt en versterkt. Maar ook werd gesteld dat de problemen van voor die tijd waren. Gezien bovenstaande  analyse geeft mij dat geen garantie maar wel vertrouwen voor de toekomst van Nijmegen.

Het college van B&W is onlangs akkoord gegaan met het ontwerp-bestemmingsplan voor de Vossenpels in Lent. In het plan Plant je Vlag worden minstens 200 woningen gerealiseerd conform (collectief) particulier opdrachtgeverschap. De geinteresseerden krijgen hier maximale vrijheid om een woningen van hun dromen te realiseren. De Gelderlander schreef er een mooi artikel over.

‘Graag zoveel moge­lijk vrijheid, maar niet onbe­perkt’. Dat is de teneur onder de aspirant-bewoners van de anders-­dan- anderswijk die in de Vossen­pels in Lent moet komen. Want ook al zijn ze in meer of mindere mate pioniers, ook zij hechten aan enige regelgeving als het gaat om de bouw van hun huis maar uiteraard vooral dat van de buren. Kenmerk van de wijk, ten oosten van de Turennesingel, is dat bij de planvorming de teu­gels zijn gevierd en de procedurele betutteling zoveel mogelijk achter­wege is gelaten. Want de wensen van de toekomstige bewoners moesten in dit geval het vertrek­punt zijn en dus de vrijheid krij­gen.

Dat er, nu de voorschriften van het gebruikelijke beeldkwaliteits­plan ontbreken, toch behoefte is aan enige regulering van bovenaf, blijkt uit het dezer dagen vastge­stelde ontwikkelingsplan voor de nieuwe wijk. Daarin is plaats voor zo’n tweehonderd woningen, in zeer uiteenlopende vormen. Die zijn verdeeld over zeven clusters, onder meer variërend van een tik­keltje wild en gewaagder tot iets traditioneler en bedaagder.

Daarmee zit er ook verschil in de behoefte aan regels met betrekking tot bijvoorbeeld de bouwstijl, het kleurgebruik, de daken en bijge­bouwtjes. Maar de spreekwoorde­lijke buurman volledig zijn gang la­ten gaan, daar voelt volgens GroenLinks-wet­houder Jan van der Meer en Moni­que Zuuring, belast met de com­municatie rond het project, nie­mand voor. „We wilden ook even­tueel de burgers zelf bevoegdhe­den hierin geven. Maar de mensen zeggen: laat het kwaliteitsteam dat maar doen.”

Met het vaststellen van de ontwik­kelingsvisie is de wijk, die wordt gebouwd onder het motto Plant je Vlag, weer iets dichter bij realisa­tie. Het begon met onder meer di­verse sessies met belangstellenden, die uitmondden in een ontwikke­lingsvisie en dus nu in een plan.

Deze week heeft het college van burgemeester en wethouders het eveneens noodzakelijke ont­werp- bestemmingsplan vastge­steld. Rond de zomer doet de ge­meenteraad daar zijn zegje over.

Om de inbreng van de bewoners en daarmee de ontwerpvrijheid niet te frustreren is dat plan zeer globaal van opzet. Bovenal staat daarin niet het stempel ‘wonen’ op het gebied maar ‘gemengde doeleinden’: wonen staat voorop, maar werken en cultuur volgen di­rect daarna. „Een meubelmakerij aan huis, een internetwinkeltje, kantoren, maatschappelijke voor­zieningen, horeca.”

Zeven clusters zijn aangewezen, verschillend qua ligging en omge­ving en qua opzet en doelgroep. De bevolking bestaat straks, zo schetsen Zuuring en Van der Meer uit de losse pols, uit woongroe­pen, gezinnen, alleenstaanden, een neef en een nicht die samen een twee- onder- eenkapper bou­wen, mensen die misschien in een oude tuinbouwkas gaan wonen en drie stelletjes senioren die samen iets willen optrekken.

Buiten de twee woongroepen die focussen op wonen met meer ge­neraties onder één dak of duurza­me zelfbouw, zijn er 160 kavels te vergeven. Hoe groot de kavels zijn, dat hangt af van de vraag. „De con­sument is hier ook de producent”, stelt de wethouder. Hij constateert dat zelf een huis bouwen er in de afgelopen decennia ‘ uit is geramd’ en dat projectontwikkelaars altijd ‘een gemiddelde’ neerzetten. Bin­nenkort komt het erop aan de buit te verdelen. Wie heeft meegedacht over de opzet van de wijk, heeft voorrang, maar overigens kan ie­dereen meedingen naar een lapje of lap grond. Zuuring: „ Zaterdag hebben we een informatiedag waar we een proefverkaveling gaan maken.”

Vanaf die dag kunnen belangstel­lenden zich inschrijven. Zijn zater­dag de gedachten gescherpt, dan volgt op 10 maart de dag des oor­deels. „Dan wordt ter plekke de definitieve verkaveling vastge­steld.”

De gelukkigen kunnen dan met­een een voorlopig koopcontract te­kenen met als ontbindende voor­waarde dat de gemeenteraad het laatste woord heeft. „Daarna gaan we de kavels pas uitgeven.”

De gemeente heeft het werk voor het splitsingspunt Lent gegund aan de firma Heijmans. Ter hoogte van het huidige station Lent, kunnen automobilisten dadelijk vanuit het noorden op een T-splitsing kiezen tussen twee routes om de Waal over te steken. Via de Waalbrug of via de nieuwe stadsbrug De Oversteek. De planning is dat het splitsingspunt half 2013 gebruiksklaar is. De totale werkzaamheden duren tot april 2014.

Heijmans onderscheidde zich in de aanbesteding op kwalitatieve onderdelen. Zo kan de Lentse Lus tijdens de werkzaamheden in gebruik blijven, doordat er een tijdelijke fietsbrug komt, en zullen er geen weekendafsluitingen plaatsvinden op de Prins Mauritssingel.

Knoop Lent

Het splitsingspunt is onderdeel van Knoop Lent. In dit project wordt ook de fietsbrug over de Graaf Alardsingel en het stationsplein gerealiseerd. ProRail draagt zorg voor de bouw van een definitief treinstation, de doorsnijdingen door de spoordijk, aanpassing van de Snelbinder en sloop van het tijdelijke station. Knoop Lent is een belangrijk onderdeel van de nieuwe verkeersstructuur in Nijmegen Noord. Het draagt bij aan het verbeteren van de bereikbaarheid van Nijmegen. Daarnaast geeft Knoop Lent een kwalitatieve impuls aan het gebied

Planning

Op dit moment vinden er al voorbereidende werkzaamheden plaats. Vanaf oktober 2012 zullen de werkzaamheden structureel zijn.
De opening van De Oversteek staat gepland voor november 2013. Vóór die tijd moeten de routes van- en naar de brug voltooid zijn. De planning is dat het splitsingspunt, het stationsplein en de nieuwe fietsbrug half 2013 gebruiksklaar zijn. Onderzocht wordt of en in welke vorm Knoop Lent zich na 2013 leent voor verdere gebiedsontwikkeling. Dan zal ook de fietstunnel onder de Prins Mauritssingel gerealiseerd worden.

Gisteren hadden we een geslaagde nieuwjaarsreceptie van de gemeente Nijmegen inclusief warm afscheid van burgemeester Thom de Graaf. Namens het college van B&W sprak ik de nieuwjaarsrede uit en bedankte ik Thom de Graaf voor zijn inzet voor Nijmegen in de afgelopen vijf jaar. Dit was mijn toespraak:

Dames en heren,

U bent gewend om vanaf deze plek te worden toegesproken door de burgemeester.
Maar ondanks het feit dat Nijmegen dit jaar, inclusief waarnemer,
maar liefst 3 burgemeesters zal hebben, mag ik hier vandaag met u namens het college terugblikken op 2011 én vooruitkijken.

Dat doe ik als loco-burgemeester, omdat we vandaag niet alleen de nieuwjaarsreceptie voor de stad houden,
maar omdat we tevens afscheid nemen van Thom de Graaf.
Hij blikt straks terug op zijn burgemeesterschap.
Ik neem u kort mee naar het afgelopen jaar en de verwachtingen voor 2012.
En ik zal stil uiteraard staan bij het vertrek van Thom.

Dames en heren,
2011 was een bijzonder jaar.
Het jaar van de Arabische Lente, Occupy, de tsunami in Japan, de wereldwijde financiële crisis en de geboorte van de 7 miljardste burger.

Gebeurtenissen die vrijwel allemaal ook in onze stad voelbaar waren.
Ook de Nijmeegse bevolking groeide.
We passeerden voor het eerst de grens van 165.000 en blijven voorlopig doorgroeien.
Dat is goed nieuws voor de stad, 
hoewel het feit dat we nog steeds een vrouwenoverschot hebben voor sommige twitterende raadsleden nog belangrijker leek.
En een journalist wil graag dat we dit gegeven – dat we meer vrouwen dan mannen hebben in onze stad - inzetten voor onze citymarketing.

Higashimatsuyama – daar heb ik op moeten oefenen - de Japanse stad waarmee we al enkele decennia een vriendschapsband hebben,
voelde - gelukkig slechts in beperkte mate - de gevolgen van de tsunami. 
En Nijmegen heeft natuurlijk zijn eigen Occupy-afdeling.
Hoewel overvloedige regen en kou ervoor hebben gezorgd dat het Valkhofpark niet meer occupied is.

Onze stad kende weer vele hoogtepunten.
Te beginnen met één van onze stadsiconen - de Waalbrug - bestond 75 jaar.
We hadden weer een prachtige editie van de Vierdaagse
Al was het maar omdat ik voor het eerst meedeed – en uitliep; 4×50 kilometer!

Kinderarts Jos Draaisma werd voor het tweede jaar op rij uitgeroepen tot beste kinderarts van Nederland. 
Stichting Whaa kreeg van prinses Máxima een Appeltje van Oranje voor hun project Shake-It Academy.
De beste en mooiste tweewielerzaak ligt in onze stad.

Het Groene Hert werd genomineerd als beste duurzame project in Nederland
en we hebben de beste biologische slagerij in de stad en de duurzaamste kinderopvang
Deze 3 vermeldingen heb ik zelf maar aan het lijstje toegevoegd - want nu ik deze toespraak mag houden grijp ik als wethouder voor duurzaamheid natuurlijk mijn kans.

De in Nijmegen opgerichte band Go Back to the Zoo won de 3FM Award voor ‘beste band’.
De Nijmeegse organist Dirk Luijmes kreeg een Klassieke Edison.
Han Mertens van het Stedelijk Gymnasium won de Nationale Biologie Olympiade.
Het toekomstige stadseiland verdiende in New York de prestigieuze Waterfront Center Award.
En Nijmegen is, net als vorig jaar, de goedkoopste terrasstad.
We hebben er onlangs ook nog gratis parkeren aan toegevoegd.
Zo, dat was een hele waslijst aan hoogtepunten.

Maar er waren helaas ook dieptepunten:
zoals het absurde geweld rond NEC-Vitesse begin vorig jaar.
Wat een groot contrast met de vreugde van gisteren.
NEC boekte een fantastischte historische overwinning tegen Vitesse
In Arnhem!
Maar we hadden het over dieptepunten in 2011.

Zoals ook de ontslagen bij NXP of de laffe overvallen op inwoners en hardwerkende ondernemers.
Met als meest trieste voorbeeld de overval op juwelier Kamerbeek.

Ook de financiële crisis trof onze stad.
Het afgelopen jaar was in financieel opzicht een turbulent jaar.
Niemand ontsnapte aan de financieel moeilijke omstandigheden.
Faillissementen, ontslagen, onverkoopbare huizen, minder gesubsidieerde banen,
ook onze stad werd ermee geconfronteerd. 
We hadden problemen met onze grondexploitaties in Waalsprong en Waalfront.
De rente drukt daar zwaar op de aangegane leningen.
Wat dat betreft kunnen Hannie Kunst, Bert Jeene en ikzelf ook wel met een tentje op het Valkhofpark gaan staan
Bij Occupy.
En het zwaar weer zal helaas aanhouden.
Wij staan opnieuw voor een jaar waarin het voor velen niet gemakkelijk zal zijn, zelfs niet in onze relatief goed draaiende stad.

Toch is er ook alle reden om niet bij de pakken neer te zitten.
Zoals ik al zei, onze stad groeit.
Volgens onderzoekers stijgt ons inwonertal, als een van de weinige steden in Nederland, in de komende 15 jaar fors.
Die groei zorgt voor de dynamiek die een stad nodig heeft.
Het is ook een teken dat Nijmegen nog steeds aantrekkelijk is om in te wonen en te werken.
Dat bleek ook afgelopen jaar toen Nijmegen werd gekozen tot een van de groenste steden in Nederland en we dik in de top 10 van meest aantrekkelijke woonsteden eindigden.
We zijn een aantrekkelijke woonstad voor iedereen en in het bijzonder voor vrijgezellen die op zoek zijn naar een vrouw
Hier heb je die nieuwe citymarketing.

De stad staat dus niet stil en dat biedt perspectief.
Kijk ook maar naar de hijskranen in onze stad.
Het lijken er meer dan ooit.
Plein `44 is in aanbouw,
de contouren van stadsbrug De Oversteek zijn al goed zichtbaar,
de dijkverlegging en het daarbij horende stadseiland gaan echt van start
en ondanks de crisis worden er het komend jaar zo’n 1200 nieuwe woningen opgeleverd.

Van essentieel belang was ook dat Nijmegen als kennisstad van zich blijft spreken.
Bijvoorbeeld met de Spinozapremie voor astronoom Heino Falcke.
En nationale zorgheld 2011 Bas Bloem.
Dhr Bloem is ook een van de kandidaten voor Nijmegenaar van hat jaar.
De Radboud Universiteit werd door studenten gekozen tot de beste van Nederland
Synthon opende een state-of-the-art laboratorium voor biotechnologie
en Heinz bouwt bij de toekomstige Novio Tech Campus aan zijn grootste innovatiecentrum buiten de Verenigde Staten.
Bovendien hebben we landelijk gezien één van de hoogst opgeleide beroepsbevolkingen en zijn we een topstad als het gaat om banen per vierkante kilometer.  

Alle reden dus om te blijven investeren in de toekomst van onze gemeente,
ook al worden we geconfronteerd met de grootste financiële en beleidsmatige uitdagingen van de afgelopen decennia.
De gemeente blijft dan ook investeren in een sociale stad,
in een economisch sterke stad
en in een duurzame groene stad.
Maar we doen en kúnnen dat niet alleen.
Dat kon niet voor de crisis, maar zeker niet tijdens de crisis.
We moeten het dus samen doen.
Samen met bedrijven, kennis- en gezondheidsinstellingen, regionale samenwerkingsverbanden en met de inwoners van onze mooie stad.

In het Nederland van het ‘Doe eens normaal man’ van Rutte en Wilders, is er soms weinig ruimte voor nuance en gezamenlijke oplossingen.
Maar zwart-wit denken en het uitvergroten van tegenstellingen brengen ons niet verder.
Verbindingen zoeken, dat is waar het de komende jaren om draait, constateerde Thom de Graaf vorig jaar al terecht.

2012 is het jaar waarin we die verbindingen verder moeten versterken.
Ja, er moet een groter beroep worden gedaan op de eigen verantwoordelijkheid van alle Nijmegenaren. 
En ja, er moeten lastige keuzes worden gemaakt.
Toch hebben wij daar als stadsbestuur vertrouwen in. 
Nijmegenaren zijn eigenwijs, creatief, ondernemend, veerkrachtig én ze leggen de verbinding.
Of het nou ondernemers zijn die elkaar met een gastoeter alarmeren bij een overval
of Dukenburgers die samen dromen over hun stadsdeel.
Nijmegen puilt uit van de creatieve, goede, vernieuwende ideeën en initiatieven die de stad beter en mooier maken.
Ik wens iedereen dan ook een prachtig jaar toe. 

Alles overziend gaat het ondanks alles best goed met Nijmegen.
En degene die dit de afgelopen vijf jaar onophoudelijk en onvermoeibaar heeft uitgedragen, is…… Thom de Graaf
Thom was een ware promotor van onze stad.
En mede dankzij hem zijn de Nijmegenaren trotser dan ooit op hun stad
Maar aan alles komt een eind;
zo ook aan het burgemeesterschap van Thom.

Toen Thom burgemeester werd in 2007, trad hij in de voetsporen van zijn vader.
Een mooi gegeven; en telkens als Thom in de afgelopen vijf jaar naar zijn werkkamer ging, liep hij langs een portret van zijn vader.
De vrijzinnige sociaalliberaal keek dan naar de strenge ietwat regenteske KVP’er.
Een wereld van verschil.
Thom zal het wel van zijn moeder hebben, denk ik dan.

Thom was de eerste burgemeester van Nijmegen die door de raad werd gekozen uit een voordracht van twee personen.
Hij had natuurlijk liever gehad dat hij de eerste door het volk gekozen burgemeester had kunnen worden.
Maar ja, die beruchte nacht, he……

Toen Thom aantrad, viel hem meteen op hoe groot het cultuurverschil is tussen het deftige Den Haag en het volkse Nijmegen. 
Nijmegen kent een horizontale structuur waar weinig ontzag is voor gezag – iedereen is gelijk.
Zo liep hij in de eerste dagen van zijn burgemeesterschap met een agent door een wijk.
Thom vroeg beleefd aan deze wijkagent: Hoe lang doet U dit werk al?
Ach, zegt de agent: Zeg maar JE, Thom!
Dat typeert onze stad en daar heeft Thom hartelijk om moeten lachen

De connectie met Den Haag is al die jaren wel gebleven.
Thom deed er eerlijk gezegd ook niet veel aan om dat te verbloemen.
Denk aan zijn verkiezing tot Eerste Kamerlid.
En bovendien was zijn Haagse connectie overduidelijk in het belang van de stad, dus waarom zou je dat dan moeten verbloemen?
Zo heeft hij meerdere malen aandacht gevraagd voor Nijmeegse problemen en belangen bij bewindslieden en Kamerleden.

Bij Thom was er ook altijd de oprechte liefde voor Nijmegen.
Even wat harde cijfers en gegevens:
In de afgelopen vijf jaar was hij bij meer dan 800 publieke optredens en werkbezoeken in de stad.
Hij organiseerde etentjes met gewone Nijmegenaren om met ze te praten over wat hen bezighield in de stad.
Hij initieerde de verkiezing van de Nijmegenaar van het Jaar en zometeen zetten we weer zo’n kanjer in de spotlights.
Thom zorgde weer voor rust in sommige wijken door straatcoaches aan te stellen
Hij initieerde de Vrede van Nijmegen Penning met dit jaar Umberto Eco als laureaat.
En hij vertegenwoordigde Nijmegen met verve in onder meer de Euregio, de Veiligheidsregio en het Kennisstedennetwerk.

Dames en heren, Thom heeft veel gedaan voor de stad.
Dat moet haast wel de reden zijn dat er maar 9 kandidaten het aandurven om in zijn voetsporen te treden.

Thom de Graaf benadrukt regelmatig dat hij continuïteit belangrijker vindt dan snel scoren of politiek bedrijven.
Een burgemeester moet, volgens hem, vooral boven de partijen staan, een goede voorzitter van raad en college zijn.
Hij moet verbinden, de rechtstatelijkheid en de grondrechten van inwoners beschermen.
“Ik ben geen straattijger, geen zeepkistburgemeester.
Ik ben meer een type Job Cohen, dan een type Gerd Leers”, zei hij zelf ooit in een interview.
Waarschijnlijk zou hij op dit moment zichzelf met geen van tweeën willen vergelijken
Maar het beeld is duidelijk.
Een goede bestuurder.
Niet koste wat kost zich willen profileren; maar er zijn wanneer dat nodig is.
Behulpzaam in het college en gemeenteraad en actief in de stad waar dat maar wenselijk was.
Kritiek, dat hij desondanks geen warme burgervader zou zijn, deed hem wel eens pijn.

En het klopt ook niet.
Thom de Graaf stimuleerde als geen ander het ‘trots op Nijmegen-gevoel’.
Nijmegen is landelijk veel pregnanter in beeld gekomen.
Als dynamische stad en grote stad, voorloper op tal van terreinen.
Altijd Nijmegen, Nijmegen kennisstad, Oudste stad van het land.
Thom de Graaf heeft er hard aan gewerkt om dat gevoel te versterken: buiten de stad en in de stad.
Dat is belangrijk voor het profiel van Nijmegen, maar zeker zo belangrijk is dat Nijmegenaren het zelf ook echt meer zijn gaan voelen.

We zijn trots op het bijzondere karakter van Nijmegen,
Trots op de historie,
onze befaamde onderwijs- en onderzoeksinstellingen,
hoogwaardige gezondheidszorg,
en wereldtoppers op het gebied van wetenschap.
En we zijn trots op baanbrekende Waalprojecten. 

Thom haalde tevens de banden aan met de hoger-onderwijsinstellingen.
Rector Magnificus Bas Kortmann noemt hem niet voor niets de postillion d’amour;
de liefdesboodschapper van het hoger onderwijs in Nijmegen.
Die liefdesboodschapper was hij in vele opzichten voor de stad en die zal hij ongetwijfeld ook blijven.
Want, dames en heren, Thom en zijn lieve vrouw Machteld blijven hier gewoon wonen.
Kortom, ze zijn echte Nijmegenaren en dat blijven ze.

Thom is Guusje ter Horst opgevolgd als burgemeester en hij volgt nu Guusje weer op als voorzitter van de HBO-raad.
Overigens is het maar goed dat Guusje hem nu niet opvolgt als waarnemend burgemeester.
Want dan hadden we hier in Nijmegen een heus Poetin-Medvedevje gedaan.

Beste Thom, straks zul je zelf nog spreken en pas echt afscheid nemen.
Maar ik zeg nu al namens het gemeentebestuur én namens de bevolking van Nijmegen ‘bedankt!’.
Bedankt voor je inzet,
Bedankt voor je steun in het college.
En bedankt voor je liefde voor Nijmegen.
Ik hoop dat je nog lang ambassadeur voor onze mooie stad zult blijven!
Waar ook ter wereld, en zeker in Den Haag.
Thom – bedankt!

De publieke belangstelling voor een te bouwen ecologische woonwijk in de Waalsprong blijkt overweldigend. Werd door de initiatiefnemers aanvankelijk gerekend op 150 aspirant-bewoners, nu hebben zich al meer dan 300 bewoners aangemeld, zowel voor ecologische huurwoningen in de sociale sector als koopwoningen. Een persbericht van de initiatiefnemers.

Samenwerkende partners
Dit unieke project is gestart door twee burgerinitiatiefgroepen: de Initiatiefgroep Ecologisch Wonen Arnhem Nijmegen (IEWAN) en Meergeneratie Wonen Nijmegen (MWN). Voor IEWAN ligt het accent op duurzaamheid en ecologisch wonen & werken, terwijl MWN zich meer richt op gemeenschapsvorming en met meer generaties samenwonen en samenwerken.
Beide bewonersinitiatieven werken enthousiast samen met woningcorporatie Talis, Gemeente Nijmegen en Grondexploitatiemaatschappij Waalsprong (GEM) om het ecologisch bouwproject in 2012-2013 te realiseren.

Realisatie plan
Er zijn al belangrijke stappen gezet. De keuze is gevallen op een grondgebied gelegen aan de overzijde van de Waal: de Vossenpels, bij Lent. Er wordt voorzien in laag- en hoogbouw. Ook is de werving en het instroomproces van toekomstige bewoners al in een vergevorderd stadium.
Beide bewonersinitiatieven sluiten aan op de langetermijnvisie van de gemeente Nijmegen om in 2032 klimaatneutraal te zijn. In haar beleidsplan stimuleert de gemeente haar inwoners over te stappen op duurzame energie en te gaan wonen en werken in energiezuinige gebouwen en huizen.

Ecologische aanpak
Alle woningen in het ecologisch project de Vossenpels worden duurzaam gebouwd. Zoveel mogelijk worden ‘restproducten’ als bouwmateriaal gebruikt, met name strobalen. Deze strobouw is in hoge mate energiezuinig en klimaatneutraal. Ook de waterhuishouding van het project wordt min of meer zelfvoorzienend. Door een zogenaamd helofytenfilter wordt eigen ‘afvalwater’ gezuiverd voor hergebruik. Het is bijzonder dat de toekomstige bewoners zelf actief meewerken bij de bouw en het onderhoud van het project.

Gemeenschappelijke voorzieningen
Onder het motto ‘Individueel wonen is uit’, worden in het plan verschillende voorzieningen gemeenschappelijk zoals gereedschap, wasmachines, auto’s. Ook voorziet de Vossenpels in biologische land- en tuinbouw en een eigen voedselcoöperatie met een biologische winkel. Daarnaast komen er gemeenschappelijke werkruimten zoals een fietswerkplaats, atelierruimten, een openbare stilteruimte en een theehuis. Verder zijn er ideeën voor het realiseren van moestuinen en kinderopvang.

Gevarieerde woon- en werkvormen
Er worden woningen gebouwd voor één- en tweepersoonshuishoudens, gezinnen en woongroepen. De leeftijdsopbouw van de bewoners is zeer gevarieerd. Op de begane grond worden werk- en atelierruimten ingericht zodat bewoners ook ter plekke in hun woonwijk werkzaam kunnen zijn. Ecologie houdt niet op bij de eigen voordeur en de individuele beleving. Ecologie zegt ook iets over de omgang met de leefomgeving als geheel. Daarom dragen de nieuwe bewoners zelf zorg voor de mens- en milieuvriendelijke samenhang in hun nieuwe wijk. Niet alleen wonen, maar ook werken. De bewoners organiseren allerlei activiteiten om de eigen woonwijk leefbaar en levendig te houden. Van het geven van schilder- en muziekcursussen, het opzetten van een buurtcircus, tot het organiseren van kleinschalige concerten, wat niet alleen voor het project zelf maar voor de hele omgeving stimulerend is.

De Vossenpels wordt alles behalve een slaapwijk.

Meer informatie:

www.strowijknijmegen.nl

www.meergeneratiewonen.nu

Het college van burgemeester en wethouders wil meer starters een kans geven op de woningmarkt. Het college stelt de gemeenteraad voor om in 2012 meer startersleningen dan voorheen te verstrekken, voor mensen die hun eerste koopwoning willen kopen. De startersleningen worden gefinancierd door een lening die de gemeente aangaat in combinatie met cofinanciering van ontwikkelaars in de Waalsprong. Op deze manier kunnen vanaf volgend jaar 150 starters gebruik maken van een financiële steun in de rug. Het gaat om 100 leningen in de Waalsprong en 50 leningen voor starters in de andere wijken van de stad. Sinds 2004 zijn er in Nijmegen bijna 100 startersleningen verstrekt.

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat er in Nijmegen, tot na 2030, behoefte is aan extra woningen. Veel starters in Nijmegen, die op zoek zijn naar een geschikte koopwoning, lopen echter tegen de aangescherpte hypotheekvoorwaarden aan. Dat maakt het bemachtigen van een koopwoning moeilijker, zoniet onmogelijk. Het college van B&W vindt het belangrijk om starters in Nijmegen financieel te steunen zodat zij hun eerste stap op de koopmarkt kunnen zetten. Daarnaast stimuleert het college van B&W met deze maatregel de woningbouw in de stad.

150 startersleningen
Om 150 startersleningen te kunnen verstrekken leent de gemeente een bedrag van € 5,25 miljoen. De rente en de risico’s van deze lening worden bekostigd en afgedekt met een budget van € 600.000. Hiervan is reeds € 400.000 aangevraagd bij de Stadsregio Arnhem-Nijmegen. Ontwikkelaars in de Waalsprong financieren € 200.000 mee, zodat er in de Waalsprong in totaal 100 leningen kunnen worden verstrekt. In de overige delen van de stad kunnen 50 leningen worden verstrekt.

Maximale koopprijs
De gemeente verstrekt startersleningen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten. De starterslening bedraagt afhankelijk van het inkomen minimaal € 3.000 en maximaal € 35.000. De koopprijs van de woning is maximaal € 225.000. De eerste drie jaar van de starterslening zijn rente en aflossingsvrij. Daarna worden de maandlasten bepaald op basis van het inkomen.

Besluit Raad
Naar verwachting besluit de Stadsregio nog dit jaar over de inzet van € 400.000 ten behoeve van de startersleningen in Nijmegen. De gemeenteraad neemt op 14 december 2011 een besluit over het voorstel om in 2012 aan 150 starters op de koopmarkt een starterslening te verstrekken.

Goede fietsverbindingen tussen de nieuwe stadsbrug De Oversteek en de knoop Lent en Oosterhoutsedijk; een fietsvriendelijke trap vanaf de Oosterhoutsedijk naar de Snelbinder; een snelle fietsroute tussen bedrijventerrein De Grift en Oosterhout, en een doorlopend fietspad zuidelijk van de Oosterhoutseplas. Deze en andere maatregelen zijn opgenomen in het vandaag door het college van burgemeester en wethouders vastgestelde Uitvoeringsplan Fietsinfrastructuur Waalsprong.

Het Uitvoeringsplan Fietsinfrastructuur Waalsprong is een uitwerking van het eerder dit jaar door de gemeenteraad vastgestelde mobiliteitsbeleid van de gemeente, Nijmegen Duurzaam Bereikbaar. Op basis van het plan kan de uitvoering van het fietsnetwerk in de Waalsprong de komende jaren ter hand worden genomen. Daarbij zijn alle actuele ontwikkelingen meegenomen. In een goed functionerend verkeerssysteem kan een hoog fietsgebruik ruimte scheppen voor de afwikkeling van autoverkeer.

Snelfietsroutes en ongelijkvloerse kruisingen
Voorwaarde voor een hoog fietsgebruik is een samenhangend en kwalitatief hoogwaardig fietsnetwerk. Voor de Waalsprong zijn de ambities t.a.v. het fietsbeleid in 2007 vastgelegd in de beleidsnotitie De Doorsteek. Dat voorziet onder andere in de aanleg van fietstunnels en –bruggen onder en over het spoor en de Prins Mauritssingel, en autoluwe snelfietsroutes die bestemmingen binnen en buiten Nijmegen met elkaar verbinden. Snelfietsroutes liggen voor een belangrijk deel in de wijk, als autoluwe fietsstraat of autovrij fietspad dat in twee richtingen is te berijden. Daarmee worden fietsvoorzieningen vanzelf veilig en extra aantrekkelijk voor de fietser. Het belangrijkste voorbeeld hiervan is het RijnWaalpad, de nieuwe snelfietsroute naar Arnhem.

De afgelopen jaren is er al het nodige gebeurd. Zo is in december 2010 de fietstunnel ter hoogte van de Vrouwe Udasingel, de Eisenhowertunnel, in gebruik genomen. In 2012 wordt het RijnWaalpad vanaf de Waalbrug naar Ressen opgeleverd, en wordt gestart met de bouw van de fietsbrug over de Graaf Alardsingel. Daarmee ontstaat een route waar fietsers geheel ongelijkvloers naar de Snelbinder kunnen rijden. Ook belangrijk is haalbaarheid van een fietstunnel ter vervanging van de Lentse Lus. Al deze maatregelen zijn belangrijke bouwstenen voor de realisatie van het fietsnetwerk in de Waalsprong.

Fasering en prioritering 2011-2020
Om te zorgen voor een goede fasering en prioritering van de rest van het fietsnetwerk is het Uitvoeringsplan Fietsinfrastructuur Waalsprong vastgesteld. Hierin geeft het college een duidelijke lijn aan tot 2020 met concrete maatregelen voor de komende jaren.

De Waalsprong is de komende jaren volop in ontwikkeling. Niet alleen wordt er gebouwd, ook komt er veel nieuwe grote weginfrastructuur gereed. Voorbeelden zijn de stadsbrug De Oversteek, de Graaf Alardsingel, de Westelijke Parallelroute en de Knoop Lent. In 2014 gaat bovendien het project Ruimte voor de Waal (dijkteruglegging) van start. Al deze projecten en plannen zijn van invloed op de fietsinfrastructuur. De aanleg van de rest van het fietsnetwerk vraagt dus om een goede fasering en prioritering.

Het college geeft daarom voorrang aan de aanleg van een fietsbrug over de Graaf Alardsingel. Deze verbinding is belangrijk voor fietsers naar het toekomstig centrumgebied, station Lent en de Snelbinder en heeft een gunstige invloed op de verkeersafwikkeling op de Graaf Alardsingel. De fietsbrug is ook onderdeel van de veilige schoolroute naar het nieuwe Citadelcollege in Lent.

Een andere prioriteit is de aanleg van een fietstunnel ter vervanging van de Lentse Lus. Het college onderzoekt op dit moment de haalbaarheid van zo’n tunnel bij de Laauwikstraat, en de mogelijkheden tot financiering. Ook onderzoekt het college de mogelijkheid van een doorgetrokken fietspad in 2 richtingen aan de westzijde van de Waalbrug.

Gezien de planning van de bouw van de Waalsprong en de net genoemde prioriteiten krijgen de fietstunnels Laauwik (Groot Brittanniëstraat), Groot Oosterhout (Ressensewal) en Keizer Hendrik VI singel op dit moment geen prioriteit. Wel past het college het ruimtelijke plan van de Landschapszone aan zodat realisatie in de toekomst mogelijk blijft.

Het Uitvoeringsplan en de beleidsnotitie De Doorsteek (2007) zijn te raadplegen op de website van de gemeente.

Als we niets doen dan wordt er over een aantal jaren geen enkele sociale huurwoning meer gebouwd in Nijmegen. Sinds een aantal jaren moeten de woningcorporaties vennootschapsbelasting betalen en vanaf 2014 worden ze door het kabinet Rutte aangeslagen voor de huurtoeslag. Nijmeegse corporaties moeten straks 7,25 miljoen per jaar inleveren; zo’n 250 euro per woning. Geld dat dus niet gestoken kan worden in het bouwen van nieuwe huurwoningen en het opknappen van oude huurhuizen. Dit scenario wil het college van burgemeester en wethouders koste wat kost voorkomen. Een opinieartikel in De Gelderlander.

Er is nog altijd veel vraag naar sociale huurwoningen. Volgens de woningmarktverkenning van vorig jaar is er tot 2020 nog behoefte aan zo’n 3.600 betaalbare huurwoningen. Als de plannen van het kabinet doorgaan dan zakt de investeringscapaciteit van de Nijmeegse woningcorporaties in 2014 naar nul. Als we het beleid niet veranderen dan worden er geen nieuwe woningen meer gebouwd en vinden er geen extra investeringen meer plaats in bijvoorbeeld energiebesparende maatregelen. Voor zowel nieuwe huurders als zittende huurders is dit geen wenselijke situatie.

Het huidige gemeentebestuur van GroenLinks, PvdA en D66 wil geen stilstand en heeft een sociaal en economisch sterk Nijmegen voor ogen. Een stad waar jongeren hun solocarrière kunnen starten, ouderen kunnen wonen met voldoende (zorg)voorzieningen in de buurt en waarbij geïnvesteerd wordt in leefbare en duurzame wijken. Om deze doelstellingen te bereiken is het college van B&W met de corporaties tot een pakket maatregelen gekomen waardoor de corporaties kunnen blijven investeren; ook na 2014.

Allereerst gaan de corporaties zelf bezuinigen. Vastgelegd wordt dat 10% bezuinigd wordt op de beheerskosten: een unieke afspraak tussen gemeente en corporaties. Een andere belangrijke maatregel is het verhogen van de maximale huurgrenzen. Het kabinet maakt het mogelijk deze voor álle huurwoningen te laten oplopen tot 652 euro. Het college vindt een dergelijke verhoging onrechtvaardig en alleen acceptabel voor kwalitatief hoogstaande woningen. Dat zijn 4000 woningen tot 2020. De woningen blijven dan betaalbaar voor mensen met een inkomen tot 33.614 euro per jaar. Overigens geldt zo’n huurverhoging alleen voor nieuwe huurders. Zittende huurders krijgen alleen te maken met een inflatievolgende huurverhoging.

De maximale huur van ruim 18.000 huurwoningen mag stijgen van 517 naar maximaal 554 euro. Daarmee wordt de hoogte van de maximale huurgrens opgetrokken, maar blijft huurtoeslag mogelijk. Deze woningen zijn betaalbaar voor de inkomensgroep tot 29.350,- euro. Ook deze verhoging geldt niet voor zittende huurders.

Corporaties krijgen dus de vrijheid om de huren te verhogen bij een verhuizing tot een bepaalde grens. Schieten de huren in Nijmegen nu omhoog? Nee. Op dit moment ligt de gemiddelde huurprijs van een Nijmeegse huurwoning op 425 euro. Dit is circa 70% van het wettelijk toegestane maximum. Ook na invoering van de nieuwe maatregelen zullen de huren ruim binnen het wettelijk maximum blijven, over 20 jaar pas op zo’n 80%. Met de extra opbrengsten kunnen corporaties wel blijven investeren in nieuwe woningen, wat hoognodig is en gunstig is voor de woningbouwplannen in de Waalsprong, het Waalfront en in de herstructureringswijken.

In de praktijk zullen veel nieuwbouwwoningen een huurprijs van 652 euro krijgen, maar níet alle. Dit is afhankelijk van de kwaliteit van de woning, de grootte en de ligging. Als de maximale huurgrens van 652 euro wel wordt gehanteerd zijn deze woningen niet betaalbaar zijn voor minima. Dit betreurt het college. Maar het alternatief is nog erger; namelijk dat er helemaal geen woningen worden gebouwd. Noch voor minima, noch voor mensen die iets meer verdienen. Bovendien zorgen de nieuwe woningen voor doorstroming zodat elders in de stad woningen vrij komen voor minima.

Het college wil ook dat woningcorporaties blijven investeren in energiebesparende maatregelen. De energielasten zijn de afgelopen tien jaar harder gestegen dan de huurlasten. Deze maatregel is gunstig voor de zittende huurders. Bij investeringen in energiezuinige woningen krijgen huurders lagere energierekeningen.

Kortom, we vragen de corporaties om de broekriem aan te trekken, maar we geven hen ook de mogelijkheid om bij verhuizing meer huur te vragen voor hun woningen. Zo kunnen ze blijven investeren in een groeiend, aantrekkelijk en duurzaam woningbestand.

Jan van der Meer
Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling Waalsprong, Wonen, Klimaat & Energie gemeente Nijmegen

Door Rijksbeleid zijn woningcorporaties genoodzaakt om nieuwe afspraken te maken met het college van burgemeester en wethouders. Vanaf 2014 gaan corporaties in Nijmegen namelijk jaarlijks 7,25 miljoen euro huurtoeslagheffing betalen, zo’n 250 euro per woning. Bij ongewijzigd beleid valt de investeringscapaciteit van de corporaties daardoor terug naar nul. Om toch te kunnen blijven investeren in de stad zijn nieuwe afspraken noodzakelijk; over beheerslasten van corporaties, betaalbaarheid van huurwoningen en parkeren. De nieuwe afspraken liggen vast in de “uitgangspuntennotitie prestatieafspraken” die nog met de gemeenteraad moet worden besproken.

In 2010 hebben de gemeente en de Nijmeegse woningcorporaties afspraken gemaakt over de nieuwbouwproductie, herstructurering, energiebesparing, wijkaanpak en wonen en zorg tot 2015. In de komende jaren worden door de corporaties zo’n 2750 woningen in Nijmegen gebouwd om te voorzien in de woningbehoefte. Deze afspraken staan zwaar onder druk door het Rijksbesluit om corporaties de huurtoeslagheffing te laten betalen en door nieuwe Europese staatssteunregels.

Doelstelling blijft overeind
Het doel is om, ondanks nieuw Rijksbeleid, de lokale doelstellingen voor de sociale woningmarkt waar te maken. Het gaat om het op peil houden van de woningbouwproductie, het streven naar 20% besparing op het gasverbruik in de sociale huurwoningenvoorraad, door woningverbetering en investeringen in leefbaarheid en wonen en zorg.

Financiële armslag
Om financiële armslag voor de corporaties te houden spreken gemeente corporaties af om de volgende maatregelen door te voeren.
- Corporaties bezuinigen 10% op hun eigen beheerskosten.
- Tot 2020 wordt van circa 4000 woningen de huurprijs verhoogd tot maximaal 652 euro. Dit gebeurt alleen bij nieuwe huurders en het betreft de kwalitatief betere woningen, waarbij het puntensysteem een hogere huur toelaat.
- De maximale huurgrens van ruim 18.000 woningen gaat de komende 20 jaren stijgen van 517 euro naar 554 euro. Ook hier worden de huren alleen verhoogd bij nieuwe huurders. Voor zittende huurders verandert er niets.
- De doelgroep van beleid wordt vergroot tot huishoudens met een maximum inkomen van 33.614 euro. Zij komen in aanmerking voor een huurprijs van maximaal 652 euro.
- Onderzocht wordt op welke manier het realiseren van parkeren bij nieuwbouw goedkoper kan.

Huurprijs ruim binnen maximum
Op dit moment ligt de gemiddelde huurprijs van een Nijmeegse corporatiewoning op 425 euro. Dit is circa 70% van het wettelijk toegestane maximum. Ook na invoering van de nieuwe maatregelen zullen de huren ruim binnen het wettelijk maximum blijven. Pas over 20 jaar ligt dit percentage pas op 80% van het toegestane wettelijke maximum.
Met het invoeren van deze nieuwe maatregelen wordt gezorgd dat de corporaties kunnen blijven investeren in de nieuwbouw in de Waalsprong en het Waalfront, in herstructurering, in de huisvesting van bijzondere doelgroepen zoals ouderen en in het energiezuiniger maken van bestaande woningen. Vooral dit laatste is van belang omdat op deze manier de woonlasten (huur + energielasten) voor huurders juist kunnen afnemen.

Als onderdeel van de dijkverlegging bij Lent zijn twee nieuwe bruggen en een verlenging van de bestaande Waalbrug nodig. De bruggen maken de verbinding van het geplande eiland in de Waal naar de Nijmeegse noordoever. Voor het ontwerpen van deze bruggen zijn voor de zomer drie architecten geselecteerd. Burgemeester en wethouders hebben nu de ontwerpen op hoofdlijnen vastgesteld. Deze ontwerpen worden technisch verder uitgewerkt door de aannemer die via aanbesteding wordt geselecteerd. De aanbesteding start na instemming door de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu.

De Waalbrug (1936) krijgt een verlenging over de geplande nevengeul van de Waal. Architectenbureau Zwarts Jansma heeft het respect voor de monumentale hoofdbrug voorop gesteld. Er zal geen nieuwe boog worden gemaakt, het ontwerp richt zich vooral op de onderzijde van de brug en de pijlers. Er komen drie pijlers en in de betonnen onderbouw wordt de bogenconstructie van de hoofdbrug doorgezet. De overgang tussen de oude en de nieuwe brug wordt gevormd door een landhoofd op het toekomstige eiland. Dit landhoofd kan als gebouw diverse activiteiten huisvesten.

Tussen de Waalbrug en de spoorbrug komt een brug vanaf de kade op de noordoever van de nevengeul naar het eiland Veur-Lent. Deze ‘Promenade’-brug is de hoofdtoegang naar het eiland, bestemd voor zowel wandelaars, fietsers als autoverkeer. In het ontwerp van Ney-Poulissen komt de as van de brug te liggen in de richting van de Sint Stevenskerk. Het middendeel van de brug is bestemd voor autoverkeer en komt hoger te liggen, de zijstroken zijn bedoeld voor fietsers en wandelaars en liggen op dijkhoogte. De brug sluit op een speelse wijze aan bij de beleving van het water. De combinatie van de architect Chris Poulissen en constructeur Laurent Ney is bekend in Nijmegen. Ze zijn de ontwerpers van de nieuwe stadsbrug ‘De Oversteek’, die op dit moment in aanbouw is.

Het westelijk deel van het eiland wordt met de uiterwaarden op de vaste noordoever verbonden door de ‘Citadelbrug’. NEXT-architects heeft het ontwerp gemaakt voor een brug die als een slingerend pad de nevengeul overspant. De brug gaat zodoende ‘natuurlijk’ over in het uiterwaardenlandschap, waarbij de toegang tot de brug een avontuurlijke uitstraling krijgt. De brug is zo’n vijf meter breed en bedoeld voor fietsers en wandelaars. Incidenteel kan de brug ook worden gebruikt voor bevoorrading en calamiteitenvoertuigen, als er evenementen op het eiland plaatsvinden.

In opdracht van het college van burgemeester en wethouders zijn de ontwerpers begeleid door een ruimtelijke kwaliteitscommissie onder leiding van Jan Brouwer. Hij is voormalig rijksadviseur voor de infrastructuur en in Nijmegen nauw betrokken bij zowel de bouw van stadsbrug De Oversteek als bij de planvorming voor de dijkverlegging. Onder zijn leiding is de kwaliteit van de ontwerpen, de inpassing in het gebied, en de uitvoerbaarheid beoordeeld.

De aannemer die komend half jaar via een openbare aanbesteding wordt geselecteerd voor uitvoering van het totale project, zal de bruggen samen met de architecten verder uitwerken. In 2016 dienen de bruggen klaar te zijn samen met de dijkverlegging, het graven van de nevengeul en de aanleg van het eiland.

Het Architectuur Centrum Nijmegen (ACN) draagt Ney-Poulissen als gasten aan voor het artist-in-residenceproject Besiendershuis. In de maanden november en december zullen de architect-constructeurs en de kunstenaars van Atelier Veldwerk vanuit het Besiendershuis onderzoek verrichten naar stad en landschap in relatie tot de stedenbouwkundige ontwikkelingen in Nijmegen in het algemeen en de realisatie van drie bruggen in het bijzonder. Ney-Poulissen tekenen naast De Oversteek en de Promenadebrug ook voor een fietsbrug bij station Lent.

Op 29 oktober is in New York de Waterfront Center Award 2011 toegekend aan het plan ‘Ruimte voor de Waal’ bij Nijmegen. Het plan is onderdeel van het landelijke project Ruimte voor de Rivier, dat met meer dan 30 rivieringrepen de risico’s op overstromingen bij hoogwater moet verminderen. In Nijmegen wordt de dijkverlegging gecombineerd met de aanleg van een rivierpark in het hart van de stad. De jury van de Waterfront Center Award roemt de wijze waarop omwonenden zijn meegenomen in de planvorming, de innovatieve combinatie tussen hoogwaterbescherming en gebiedsontwikkeling en de kennisdeling met riviersteden in de buurlanden.

Jan van der Meer reageert verheugd als verantwoordelijk wethouder: “Er is in de afgelopen jaren keihard gewerkt om een goed plan voor Nijmegen en Lent te maken. Deze prijs is een bijzondere waardering van onze aanpak in de planfase. Maar het is vooral ook een stimulans om de ambities waar te maken in de uitvoering van het project.” De dijkverlegging, het graven van de nevengeul en de aanleg van het eiland dienen uiterlijk in 2016 klaar te zijn. Daarna zal de inrichting van het eiland, waaronder bebouwing plaatsvinden.

In de afgelopen jaren ging de Waterfront-prijs onder andere naar waterprojecten in Sydney, Dallas en New York. “We zijn trots dat Nijmegen nu in deze lijst van wereldsteden voorkomt. Deze Award toont aan dat de Nederlandse kennis van watermanagement internationaal sterk onderscheidend blijft”, zegt Ingwer de Boer, programmadirecteur Ruimte voor de Rivier.

De Waterfront Center Award is een internationaal instituut dat de ontwikkeling van stedelijke waterfronten wil stimuleren en onder de aandacht wil brengen. De organisatie houdt jaarlijks een congres in New York en reikt er awards uit aan succesvolle waterprojecten. Ruimte voor de Waal bij Nijmegen heeft de Top Honor Award gewonnen in de categorie ‘planvorming’.

De bouw van het nieuwe Nijmeegse stadsdeel Waalsprong ontkomt niet aan de gevolgen van de internationale economische situatie en de stagnatie op de Nederlandse woningmarkt. Om de financiën op orde te houden en om voor 30.000 bewoners een aantrekkelijk woongebied te kunnen realiseren, grijpen de aandeelhouders van de grondexploitatiemaatschappij (GEM) Waalsprong nu in. De belangrijkste ingrepen zijn een aanpassing van het plan voor de Citadel, verlaging van grondprijzen en een herverdeling van de financiële risico’s tussen de aandeelhouders. Het college van B&W wil als grootste aandeelhouder in de GEM instemmen met de maatregelen. De gemeenteraad kan daarover deze maand nog wensen en bedenkingen uitspreken.

De voortdurende internationale crisis op de financiële markten heeft in Nederland al enige jaren een stagnatie op de woningmarkt tot gevolg. Dat is ook merkbaar bij de ontwikkeling van het nieuwe stadsdeel Waalsprong in Nijmegen. Om de financiële gevolgen hiervan in beeld te brengen heeft de gemeente aan een extern bureau een ’second opinion’ gevraagd, zowel over de grondexploitatie en de risicoverdeling binnen de GEM Waalsprong als over de grondexploitatie die de gemeente zelf voert. De gemeente is met 50% de grootste aandeelhouder in de GEM en werkt daarin samen met marktpartijen en woningcorporaties.

In de second opinion is vastgesteld dat de financiële opzet voor de Waalsprong solide en transparant is. Wel worden de grondprijzen als stevig aangeduid. De prognoses over het tempo van de afzet van woningen zijn volgens het bureau optimistisch. De leidende conclusie is dat het in de huidige marktomstandigheden noodzakelijk is om een deel van de plannen en afspraken tussen de aandeelhouders aan te passen.

Het college van B&W is recent met de andere aandeelhouders in de GEM een pakket aan maatregelen overeen gekomen. Een nieuwe planuitwerking van de Citadel als centrum van de Waalsprong is daarvan de belangrijkste. Vanwege de veranderde vraag op de woningmarkt komen er minder appartementen en meer woningen met een tuin. Ook zal het parkeren voor een groter deel op straat en minder in parkeergarages plaatsvinden. De beschikbare ruimte voor winkels blijft gelijk. Omdat de bouw van de Citadel in fases wordt opgeknipt, is er nu kans om de winkels sneller te realiseren. Deze aanpassingen leveren ongeveer 20 miljoen op. Voor B&W is het tegelijkertijd van belang om de samenhang tussen de plannen voor de Citadel, de Hoge Bongerd en Veur-Lent te optimaliseren. Deze bouwplannen vormen straks het stedelijke profiel van de noordelijke Waaloever. Het college wil over deze grote gebiedsontwikkeling de komende tijd ook het gesprek aangaan met de stad.

Andere maatregelen die voor de Waalsprong zijn voorgesteld, zijn onder andere een lager afzettempo van woningen voor de komende 5 jaar (tot 400 kavels per jaar), een lagere grondprijs voor winkels in de Citadel, een korting op de grondprijs voor woningkavels en een herverdeling van de financieringsrisico’s tussen de aandeelhouders.

Met deze maatregelen verwachten B&W om samen met de partners in de GEM weer een stevig fundament te hebben voor de verdere ontwikkeling van de Waalsprong.
Ondertussen is de bouw van woningen in de nieuwe wijk Laauwik dit jaar goed op gang gekomen. In 2011 zijn er 550 bouwrijpe kavels overgedragen en voor 2012 is de verwachting dat er in de Waalsprong tussen de vier- en vijfhonderd woningen afgezet worden. In de komende 15 jaar worden nog zo’n 8000 woningen gebouwd.

Nijmegen verkeert in de bijzondere situatie dat de bevolking de komende decennia blijft groeien. Er blijft een grote behoefte aan woningen, die voor een belangrijk deel in de Waalsprong kan worden opgevangen. Als onderdeel van het realiseren van een nieuw stadsdeel op de Nijmeegse noordoever, ligt de bouw van nieuwe infrastructuur op schema. Zo wordt er hard gewerkt aan de nieuwe stadsbrug De Oversteek, de realisatie van het definitieve NS-station in Lent en de ombouw van de toegangswegen. Ook is gestart met de realisatie van de drie grote natuur- en recreatieplassen in de Landschapszone. Naar aanleiding van de second opinion op de gemeentelijke grondexploitatie worden de grondprijzen voor de geplande woningkavels in dit plassengebied verlaagd. Dit om de bouwproductie te stimuleren. Ook is vanwege de economische situatie besloten de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen in de Waalsprong over een langere tijd te spreiden. De voorbereidingen voor het graven van een nevengeul van de Waal en de aanleg van een stadseiland zijn in volle gang als onderdeel van het rijksproject ‘Ruimte voor de Rivier’.

Zodra de raad zich, uiterlijk 3 november, over de maatregelen heeft uitgesproken, nemen burgemeester en wethouders een besluit. Daarna vindt besluitvorming over de aangepaste grondexploitatie plaats in de Algemene Aandeelhoudersvergadering van de GEM.

De resten van de middeleeuwse St.-Janskapel op de Nijmeegse Korenmarkt en de drie grafkelders die ooit in de kapel lagen, krijgen een herkenbare plek in het parkje dat hier de komende weken wordt aangelegd. Volgens GroenLinks-wethouder Jan van der Meer komt bovenop de kapelresten een glasplaat te liggen.

Het gaat hier om een kerk van de Johannieters, een militaire ridderorde die vanaf 1196 in Nijmegen een hospitaal, klooster en kapel hadden. De Johannieters waren kruisridders die het Heilige Land hielpen veroveren. In Nijmegen stond het oudste klooster van de Johannieters, de Commanderie (in de oorlog verwoest en eind jaren zestig heropgebouwd).

Voor de visualisering van de grafkelders wordt nog naar een juiste aanpak gezocht. Afdekken met eveneens een glasplaat is een optie. Er wordt ook nagedacht over herbouw van een koepeltje boven de graven. Bij alle vondsten komen verder teksten met uitleg.

De twee 13e eeuwse kelders bij de Smidstraat blijven niet zichtbaar. Ze blijven wel liggen maar er komen bassins voor het opvangen van het water van een ‘beekje’ dat in het parkje komt. De inrichting van het parkje kost bijna 3 ton.

Bron: De Gelderlander

Nijmegen heeft het Spiegelbosje (10 hectare) en het voormalige pompstation achter Fort Lent van waterbedrijf Vitens gekocht. Voor de aankoop heeft de gemeente bijna 1 miljoen euro be­taald. Volgens wethouder Van der Meer is het een strategische aankoop. Het bosgebied op het grondgebied van Lingewaard is voor de bewo­ners van de Waalsprong dé toe­gang naar het toekomstige park Lingezegen en de Bemmelse­waard. In particuliere handen zou­den de percelen een barrière vor­men om vanuit de nieuwe wijken het natuurgebied te bereiken.

Van der Meer wil in het Spiegel­bosje twee ‘nieuwe landgoederen’ ontwikkelen met ruimte voor en­kele woningen. Ook voor het pompstation en de oude dienstwo­ning zoekt hij naar een passende bestemming. „ Zo kunnen we de investering terugverdienen.”

Voor de ontwikkeling van beide percelen wil de wethouder een prijsvraag uitschrijven. Daarbij wordt ook gelet op de aansluiting met de nieuwe wijken bij Lent.

Van der Meer vindt de ontwikke­ling van park Lingezegen essen­tieel voor Nijmegen-Noord. Eer­der stortte Nijmegen al een bijdra­ge van 3,8 miljoen euro in de pot voor de aanleg van het park. Bin­nenkort komt Van der Meer ook nog met een voorstel voor een structurele bijdrage in het onder­houd van het park. Het Spiegelbosje krijgt ook een functie voor de kamsalamanders. Voor de dijkingreep bij Lent moe­ten twee plassen met kamsalaman­ders verdwijnen. De salamanders worden straks naar de nieuwe plas­sen in het Spiegelbosje verhuisd.

Bron: De Gelderlander

In een opinieartikel in De Gelderlander van vandaag, 1 september, hebben GroenLinks-raadsleden en woordvoerders mobiliteit van lokale gemeenteraden en de provinciale staten zich uitgesproken tegen doortrekking van de A15. GroenLinks Nijmegen heeft meegeschreven aan dit artikel en voorziet een financieel en milieufiasco.

“Het is water naar de zee dragen,” aldus Pepijn Oomen van GroenLinks Nijmegen, “14 kilometer extra asfalt kost de belastingbetaler maar liefst 1,1 miljard euro .” De lokale politici wijzen er op dat de weg van Bemmel via Zevenaar naar de Achterhoek gaat, een regio die nota bene in bewonersaantal krimpt. De betekenis van de nieuwe A15 voor het oplossen van de files bij Arnhem en Nijmegen moeten niet worden overschat. Zo werken er bijvoorbeeld maar weinig mensen uit Nijmegen in Zevenaar. Collega Pepijn Boekhorst: “Op het lijstje van woonplaatsen van medewerkers van de grootste Nijmeegse werkgever (de Radboud Universiteit en het UMC) komen plaatsen als Zevenaar of Doetinchem helemaal niet voor!”

Beide raadsleden maken zich ook zorgen om de effecten voor het wegennet en de woningbouw in Nijmegen. Oomen hierover: “De voorgestelde tolheffing zorgt ervoor dat automobilisten liever alternatieve sluiproutes blijven gebruiken dan de A15. Door deze nieuwe snelweg zou het wel eens flink drukker kunnen worden op de Waalbrug en de Prins Mauritssingel. De wethouder verkeer in Nijmegen maakt zich terecht zorgen om de effecten hiervan.” Veel bestuurders noemen de A15 van belang voor de woningbouw in de Waalsprong. Raadslid Boekhorst brengt bij hen de wet van behoud van reistijd onder de aandacht: “In alle jaren dat we nieuwe en betere wegen hebben aangelegd, is de gemiddelde reistijd voor woon-werkverkeer gelijk gebleven. Dankzij de A15 gaan mensen dus verder van hun werk wonen en misschien dus juist niet in de Waalsprong.”

In het opinieartikel wijst GroenLinks erop, dat het vrachtverkeer de A15 helemaal niet nodig heeft dankzij de A1 en A58/A73, dankzij de riviervaart en dankzij de Betuwelijn. Die Betuwelijn is overigens met een tunnel mooi verdiept aangelegd door de natuur rond het Pannerdensch Kanaal, terwijl er nu om kostentechnische redenen voor de A15 wordt uitgezien naar een brug. “Onbegrijpelijk dat de Gelderse bestuurders voor de gemakkelijke weg kiezen en daarmee alleen maar aan de korte termijn denken,” schrijven de raadsleden, “In het recente verleden werd de natuur nog wel belangrijk gevonden.”

Uit de in juli verschenen Milieu-effectrapportage (MER) blijkt, dat het meest milieuvriendelijke en het goedkoopste alternatief het verbreden van de A12 en het investeren in het openbaar vervoer is. Boekhorst: "Deze variant draagt bij aan minder reistijd en files, een betere doorstroming en betrouwbaarheid van het wegennet. Ook in dit scenario treedt een verbetering van de economie op.” Oomen: “Maar dat kan wel voor de helft minder kosten en zonder aantasting van het open rivierenlandschap en met meer gezonde lucht in de regio.” GroenLinks pleit dan ook krachtig voor deze variant. De lokale politici hopen dat andere partijen niet in de politieke waan blijven zitten, maar serieus willen kijken naar dit prima alternatief.

Het opinieartikel is ondertekend door GroenLinksers Lianne Duiven (Lingewaard), Sjaak van’t Hof (Arnhem), Frans Houben (Beuningen), Marjoleine Snaas (Duiven), Rietje Dellepoort (Zevenaar), Dirk Kuipers (Doetinchem), Kees van Immerzeel (Doesburg), Wouter van Eck (Gelderland), Max Noordhoek (Bronckhorst), Jo Coerwinkel (Ubbergen), Pepijn Boekhorst en Pepijn Oomen (Nijmegen).

Voor het artikel, klik hier!

Bijdrage eerste termijn van de perspectiefnota 2012.
GroenLinks is de partij van verandering en hervorming. Wij nemen geen genoegen met de wereld zoals we die kennen. En al jaren zetten we ons in om Nijmegen socialer en duurzamer te maken. Het is geen geheim dat wij worstelen met de wijze en de omvang waarop we nu te maken hebben met bezuinigingen. Dat is niet omdat we moeite zouden hebben met hervormingen, maar door de manier waarop. Dit kabinet saneert keihard en zonder een goede visie. Als gemeente worden we geconfronteerd met de ene na de andere korting in het sociale domein. En we mogen zelf de brokken opruimen. Van de vele drastische maatregelen noem ik hier: het met 2/3 inperken van het budget voor het begeleiden van werkzoekenden naar een baan, het afknijpen van het armoedebeleid en het over de schutting gooien van taken uit het landelijk ABWZ-beleid naar het lokale WMO-beleid zonder de bijbehorende middelen. Denk hierbij aan de kortingen op begeleiding en het persoonsgebonden budget.
Terecht heeft Nijmegen tegen het bestuursakkoord gestemd. Het benoemen van het beschamende beleid van de Rijksoverheid ontslaat ons als stadsbestuur echter niet van de plicht om met goede en acceptabele oplossingen te komen. GroenLinks neemt dan ook de uitdaging aan om ons sociaal beleid om een andere manier vorm te geven. We hanteren hierbij twee uitgangspunten: hervormen op een sociale en duurzame manier en repareren waar absoluut noodzakelijk. We ondersteunen daarom de keuze van het college om extra geld in te zetten voor werk & inkomen en zorg & welzijn. Maar onze fractie dient samen met onze coalitiepartners een amendement in om daarboven extra te investeren in werk en preventief veiligheidsbeleid.
De afbouw van de gesubsidieerde arbeid is een moeizaam en pijnlijk proces voor alle betrokkenen. Voor 2012 maakt de coalitie extra geld vrij om het voor instellingen mogelijk te maken zich aan te passen aan de nieuwe omstandigheden. De inventarisatie van de maatschappelijke effecten heeft ons in ieder geval niet gerust gesteld. Mensen zouden van werk naar werk begeleid worden. En banen zouden zoveel mogelijk regulier gemaakt worden. Hier is nog weinig van terecht gekomen. De middelen die beschikbaar zijn gesteld voor een zorgvuldige ombouw horen ook voldoende ten goede aan instellingen die hiervoor zelf geen reserves hebben. De gemeente kan niet alle verantwoordelijkheid bij de werkgevers leggen. Daarom de vraag aan het college: bent u bereid om werkgevers beter dan tot nu toe het geval is te ondersteunen in hun zware taak om hun gesubsidieerde banen op een sociale manier af te bouwen? In het najaar verwachten we een nadere inventarisatie van de gevolgen voor de betrokken personen, zodat we bij de begroting nog kunnen bijsturen indien we dat nodig vinden. Met de € 1,5 miljoen extra voor instellingen, kunnen en moeten zij ook meer hun verantwoordelijkheid nemen en alles op alles zetten om deze medewerkers in dienst te houden. Het moet ons van het hart dat enkele grote en vermogende instellingen ons zwaar teleurstellen. We roepen hen op hun (maatschappelijke) verantwoordelijkheid te nemen. 
De extra impuls om mensen aan het werk te krijgen betalen we door anders met onze parkeergarages om te gaan. Voor GroenLinks ligt het voor de hand dat onze bestaande en nieuwe parkeergarages op zijn minst kostendekkend zijn. Meer dan 10 jaar lang structureel 1 miljoen euro besteden aan aanloopverliezen vinden wij dan ook een verkeerd signaal. We roepen het college op te kijken naar de restwaarde, de afschrijvingstermijn en het aanbesteden aan marktpartijen. We verwachten dat het mogelijk moet zijn om de parkeergarages zonder aanloopverliezen te exploiteren.
Door de financiële crisis en de ingestorte huizenmarkt wordt de exploitatie van de Waalsprong en het Waalfront een groot zorgenkind. Het is ons duidelijk dat de plannen in de waalsprong aangepast dienen te worden. Het zou kortzichtig zijn om dit ten koste te laten gaan van onze duurzame ambities. De kinderen die nu in de Waalsprong wonen moeten ook als zij groot zijn kunnen leven in een wijk die voldoende groen heeft, waar voldoende voorzieningen zijn en waar een gezonde mix van betaalbare en dure woningen staat.
We zien wel degelijk perspectieven. In Nijmegen is de woningbehoefte nog steeds hoog. Op dit moment zijn er 1600 woningen in aanbouw, waarvan er dit jaar 800 opgeleverd worden. De bouwkranen blijven zichtbaar in onze stad (als ze tenminste niet omvallen). De komende jaren investeren we miljarden in grote projecten zoals de dijkteruglegging en de stadsbrug. Juist deze projecten bieden kansen om het economisch-toeristisch profiel van onze stad te versterken. Wanneer we de Lindenberghaven op korte termijn uitbaggeren, kunnen museumschepen hier aanmeren en ontstaat er een nieuw aantrekkelijk gebied aan de rivier. Om meer aandacht voor grote bouwprojecten te genereren willen we dat het architectuurcentrum haar nuttige werk kan blijven doen. Daarom vragen we het college om het schrappen van de gehele subsidie ongedaan te maken. We zijn blij dat we na jaren praten dichtbij een oplossing komen voor de warmtelevering in de Waalsprong. Met een wamtenet op middentemperatuur dragen we bij aan onze hoge klimbaatambities. Bovendien maakt een collectief warmtenet huizen goedkoper dan bij het gebruik van individuele systemen.
De contouren van de veranderingen en bezuinigingen worden met deze perspectiefnota weer een stap duidelijker. Nu wordt het tijd om deze te verbinden met een visie: we zetten zwaar in op het begeleiden van werkzoekenden naar de arbeidsmarkt. Maar hoe doen we dat? Welke groepen gaan we helpen en welke niet? Hoe zorgen we dat mensen die geen betaalde baan kunnen vinden toch kunnen participeren aan de samenleving? Op het terrein van zorg & welzijn is het prima om meer van mensen te vragen. Maar hoe zorgen we ervoor dat hulpzoekenden de weg naar hulp weten te vinden? Zelfredzaamheid en efficiency mogen geen loze kreten blijven. GroenLinks neemt de uitdaging aan verdere invulling te geven aan de hervormingen van het sociale beleid.