Voor GroenLinks Drenthe schreef ik een position paper windenergie. Hieronder de volledige tekst.

1. Aanleiding
Dit memo geeft in de positie en uitgangspunten van de GroenLinks-Statenfractie in Drenthe (voorts: GroenLinks) weer met betrekking tot het dossier windenergie. Dit position paper is door de Statenfractie geaccordeerd in haar vergadering d.d. 11 april 2012.

2. Windenergie algemeen
Als fractie van GroenLinks staan we vooralsnog op het standpunt dat een mix van duurzame energieopwekking nodig is om duurzaam te leven (ook volgende generaties een leefbare wereld na te laten) en minder CO₂ uit te stoten – daar hoort ook wind op land bij. Drenthe levert van de 6000 megawatt die landelijk opgewekt wordt, als het aan ons ligt, daarvan een beperkte hoeveelheid, onder meer omdat er aan de kust meer wind is. Het zoekgebied dat is aangewezen in de omgevingsvisie is voor ons leidend – dat betekent kortom dat we vinden dat er in de Veenkoloniën windenergie opgewekt moet worden. Voorwaarde voor ons is daarbij wel, dat initiatiefnemers in gesprek gaan met omwonenden en hen de mogelijkheid bieden mee te denken over plaats en vormgeving en ook de mogelijkheid bieden om te participeren en voordeel te hebben van de molens. Randvoorwaarden zijn uiteraard dat overlast door slagschaduw in huis en door geluid voorkomen wordt.

3. Omgevingsvisie Provincie Drenthe
In de Omgevingsvisie1 hebben Provinciale Staten een zoekgebied vastgelegd binnen de provincie waar grootschalige opwekking van windenergie mogelijk wordt gemaakt.

Het Rijk wil dat in 2020 14% van de  energie gehaald wordt uit duurzame bronnen, onder andere windenergie. Hiervoor dient 6000 MW windenergie op land geraliseerd te worden. De provincies hebben dit in IPO-verband onderling verdeeld en voor Drenthe betekent dat in 2020 200 – 280 MW gerealiseerd moet zijn. In de Omgevingsvisie is echter expliciet géén maximum aantal MW aan windenergie in de provincie benoemd.

Het aanleggen van windmolenparken zou volgens GroenLinks overal gestimuleerd moeten worden waar dit landschappelijk inpasbaar is. Ook is in de Omgevingsvisie expliciet opgenomen dat na 2020 bouw van windmolens buiten het zoekgebied niet uitgesloten is.

4. Inpassing met draagvlak
Een goede inpassing mét draagvlak betekent voor GroenLinks: een juiste balans tussen behalen van maximaal rendement en maximale beperking in overlast, en participatie door de bevolking.

Beleving van geluidsoverlast bij windmolens is groter als je er geen goed gevoel bij hebt en als je er niets over te zeggen hebt: zoeken naar mogelijkheden de bevolking te betrekken is belangrijk om de overlast te beperken. Geen stroboscoopeffect of slagschaduw in huis, en liefst ook niet in de tuin. De inpassing voldoet minimaal aan het Activiteitenbesluit bij de Wet milieubeheer (geluidsnorm en minimale afstand). Wenselijk is om de overlast zo veel mogelijk te beperken.

Het rendement kan bevordert worden door de molens in de juiste formatie te positioneren. Dit kan conflicten opleveren met landschappelijke inpasbaarheid (zichtlijnen) en directe overlast voor omwonenden. Een goede balans hierin dient te worden gevonden.

Participatie vanuit bevolking is voor GroenLinks een belangrijke voorwaarde voor goede inpassing. Dit kan participatie mét zeggenschap (coöperatie) of zonder zeggenschap (lagere tarieven, aandelen, obligaties, leningen) zijn.

5. Proces: Gebiedsvisie
“Samen met de gemeenten Aa en Hunze, Borger-Odoorn, Coevorden en Emmen en de provincie Drenthe wordt er een gebiedsvisie windenergie opgesteld, met als doel het aangewezen zoekgebied te verfijnen. In de gebiedsvisie zal zo concreet mogelijk worden geformuleerd waar en onder welke voorwaarden windmolen geplaatst kunnen worden. Bij het opstellen van de gebiedsvisie worden ook de inwoners en initiatiefnemers betrokken.”

De gebiedsvisie wordt opgesteld in gezamenlijkheid tussen provincie en gemeenten. Voor GroenLinks is daarbij van groot belang dat de gebiedsvarianten uitgebreid met de bevolking worden besproken.

In het meest gunstige scenario worden de gemeenten het onderling eens over de invulling van de gebiedsvisie. Gemeenten moeten wel hun verantwoordelijkheid nemen binnen de provinciale doelstelling, zodat een gelijkwaardige verdeling van lusten en lasten over het zoekgebied gemaakt kan worden. Emmen en Coevorden zullen waarschijnlijk een groter deel voor hun rekening moeten nemen dan zij tot op heden gedaan hebben.

Enige manier om te zorgen dat het Rijk ons serieus neemt, is als Drenthe (voor en tegen) samen een gebeidsvisie maken, die gedragen wordt, anders gaat het Rijk zijn eigen gang.

6. Rijkscoördinatieregeling
De rijkscoördinatieregeling (RCR) biedt de rijksoverheid de mogelijkheid om bij projecten van nationaal belang de besluitvorming te coördineren. De bedoeling is de procedures te verkorten en te stroomlijnen, waardoor projecten sneller kunnen worden gerealiseerd. Windenergieprojecten vanaf 100 MW opgesteld vermogen vallen verplicht onder de rijkscoördinatieregeling.

In Drenthe zijn inmiddels een aantal initiatieven bekend die onder de RCR vallen, windpark de Drentse Monden (300 – 450 MW) en windpark Oostermoer (120 tot 150 MW).

In principe is de RCR een goede regeling: het geeft het Rijk mogelijkheden om in te grijpen in provincies die hun verantwoordelijkheid in de windopgave niet nemen. Drenthe heeft dat wél gedaan en vastgelegd in haar omgevingsvisie. GroenLinks is dan ook van mening dat het Rijk hier ook daadwerkelijk de verantwoordelijkheid van de provincie moet respecteren.

7. Samenvattend:

1. GroenLinks onderschrijft het vastgelegde zoekgebied voor grootschalige windenergie zoals vastgelegd in de Omgevingsvisie.
   GroenLinks onderschrijft de taakstelling om voor 2020 minimaal 200 MW en maximaal 280 MW aan grootschalige windenergie te realiseren in Drenthe.
2. GroenLinks is van mening dat het opwekken van windenergie ook buiten het zoekgebied (kleinschalig en decentraal) mogelijk moet zijn waar dit op een verantwoorde wijze landschappelijk inpasbaar is.
3. De gebiedsvisie wordt in gezamenlijkheid opgesteld door provincie en gemeenten, waarbij wat GroenLinks betreft nadrukkelijk ook de bevolking, tegenstanders en initiatiefnemers worden betrokken;
4. GroenLinks hanteert de volgende toetsingscriteria voor verantwoorde inpassing:
   • Voldoende participatie door bevolking;
   • Stroboscoop-effect: geen effect in woningen en geen slagschaduw langs ramen, liever niet in tuinen;
   • Geluid en minimale afstand: wettelijke norm. Aantoonbaar maximale beperking overlast;
5. Drenthe heeft bewezen haar verantwoordelijkheid te nemen in het dossier windenergie. GroenLinks is van mening dat het Rijk bij het toepassen van de Rijkscoördinatieregeling de door de provincie en gemeenten in gezamenlijkheid opgestelde gebiedsvisie als leidend moet hanteren.

Meppel, 11 april 2012
STATENFRACTIE GROENLINKS DRENTHE

Op zaterdag 3 maart hield de Coöperatie Zuidenwind haar eerste Algemene ledenvergadering. Aan het eind maakten een deel van de leden een excursie naar Windpark Neer, dat nu in aanbouw is. Het ligt 2 km buiten het dorp, aan de … Lees verder →

Meer dan 70% van de Nederlanders vind windenergie de beste bron van energie, toch heeft bijna niemand  stroom uit windenergie, laat staan voordeel  van de gratis wind. Terwijl burgers veel voordeel zouden hebben als ze wel participeren in een windpark. … Lees verder →

Vorig jaar kwam ik via Nudge de Windcentrale tegen. Een initiatief waarbij je gezamenlijk investeert in een windmolen. In tegenstelling tot de bestaande windcoöperaties gaat het niet om een lening, maar om eigen vermogen en wordt de volledige financiering met eigen vermogen gedaan (dus geen aanvullende banklening). Als beloning ontvang je de opgewekte elektriciteit.

Kosten

De Windcentrale verkoopt Winddelen. Ieder Winddeel is goed voor ongeeer 500 kWh per jaar. Het maximum aantal winddelen is gelijk aan je eigen elektriciteitsverbruik. Omwonenden krijgen voorrang, wat goed is voor het draagvlak.

De kosten per kiloWattuur hangen natuurlijk af van de hoeveelheid wind op de locatie van de windmolen. Op dit moment verwacht De Wincentrale dat een Winddeel tussen de 300 en 400 Euro gaat kosten. Een windmolen gaat 15 tot 20 jaar mee.

Uitgaande van het ongunstigste scenario (kostprijs 400 Euro, levensduur windmolen 15 jaar) bedraagt de prijs per kiloWattuur 7 Eurocent (400 Euro /(400 kWh * 15 jaar)). Bij het meest gunstige scenario is de kostprijs 3 Eurocent.

Zodra het mogelijk is neem ik dan ook graag een Winddeel als aanvulling op mijn investeringen in Meewind en De Windvogel.

Energiebelasting

De lage kostprijs maakt een investering in De Windcentrale zelfs met energiebelasting interessant. Nog interessanter wordt het als  de energiebelasting voor mensen en bedrijven die zelf investeren in windenergie wordt vervangen door windbaten, naar analogie van de aargasbaten. De wind is tenslotte van iedereen, dus waarom zou een deel van de opbrengst dan niet gebruik kunnen worden voor publieke baten? Op die manier vormen windbaten een langzaam stijgende inkomstenbron ter compensatie van de aardgasbaten die toch echt een keer gaan ophouden.

Veel positieve reacties

De Windcentrale heeft inmiddels ruim 1800 supporters en dat aantal groeit nog dagelijks. Ook de media besteed aandacht aan de Windcentrale. Zo is de Windcentrale onder meer gespot als trend, staat er een artikel op Sync.nl en staat er een interview op New Energy TV.

Inschrijving medio zomer 2012

De Windcentrale is volop bezig met het zoeken naar een geschikte windmolen. Het meest concrete project is samen met partner Coöperatie Deltawind op Goeree Overflakkee. Zij zitten nu in de vergunningsfase voor de bouw van het Windpark Battenoert. Als alles meezit dan kan De Windcentrale voor de zomer van 2012 een aanbod aan geïnteresseerden doen.

Partners

Naast Stichting Doen heeft ook de  Rabobank besloten om de Windcentrale te ondersteunen. De Windcentrale heeft een gift ontvangen vanuit het Rabobank Projectenfonds. Dit fonds steunt specifiek innovatieve projecten die een duidelijke bijdrage leveren aan een duurzame toekomst voor de leden van de bank en daarmee voor de samenleving als geheel.

De windmolens in Lanakerveld zijn eigenlijk heel erg stil, je hoort ze nauwelijks, maar de GGD Zuid Limburg blaast het op tot een tsunami van lawaai, een golf van onhoorbaar zacht geluid overspoeld volgens de mensen, leugenaars, van de GGD … Lees verder →

De progressieve partijen komen met een initiatiefwet om de Natuur te beschermen.  En ze noemen de wet “Mooi Nederland.  As maandag is er een symposium over in de Tweede Kamer.  In een Mooi Nederland gaan de komende jaren ook vele … Lees verder →

In 2008 heb ik een deel van mijn kerstbonus geinvesteerd in een participatie in Meewind met het idee de ontwikkeling van offshore wind in Nederland te stimuleren. Meewind is een paraplufonds dat de mogelijkheid biedt te beleggen in duurzame energieprojecten.  Ik werd op het bestaan van Meewind gewezen door Greenchoice, die een mooie actie hadden waarbij je met een aanbetaling van 100 Euro een participatie van 1.000 Euro kon kopen. De resterende 900 Euro hoefde pas betaald te worden zodra Meewind haar eerste windpark werkelijk in aanbouw zou nemen. In 2010 was het zover en heb ik het geld voor volledige participaties in het eerste subfonds van Meewind bijgestort.

Het eerste subfonds van Meewind heeft een participatie in het Belgische windpark Belwind. Het windpark is eind 2010 in productiegenomen. De intrinsieke waarde van een participatie is sindsdien gestegen van 1.000 Euro in juli 2010 tot Euro 1.121 eind 2011. Dat is een rendement sinds oprichting van 12%, over 2011 bedroeg het rendement 8%. Vooralsnog is het papieren winst, enkel te verzilveren door de participatie te verkopen. Dat ben ik echter niet van plan, sterker eind vorig jaar heb ik  mijn investering in Meewind uitgebreid.

Meewind hoopt vanaf dit jaar dividend uit te gaan keren, dus wellicht kan ik later dit jaar een beeld van het dividend rendement van een participatie Meewind geven. Meewind wil medio 2012 ook de inschrijving voor het tweede subfonds openen. Met dat fonds wil Meewind investeren in het offshore windpark bij Schiermonnikoog.

Energiebedrijf Delta is een grote klant kwijt in Zeeland. Aluminium smelterij Zalco, vlakbij de kerncentrale Borsele. De aluminium smelterij verbruikte net zo veel als de kerncentrale opwekte, 450 MW. Een gigantisch verbruik, maar zo werkt een aluminium fabriek nu eenmaal. … Lees verder →

Gisteravond was er een debat in het NAI over windparken in het landschap. Ook de huidige rijksadviseur voor het landschap heeft inmiddels begrepen dat mooie windparken bestaan uit een enkele rij windmolens in het landschap. Dat is winst. Verder is … Lees verder →

Dit zijn 3 van de bestuursleden van Coöperatie Zuidenwind in Limburg. Ze poseren voor een foto in de eerste promotie campagne van de coöperatie. De coöperatie is  deze zomer opgericht. Ze willen zelf meewerken om meer duurzame energie  op te … Lees verder →

Beng, de hei installatie in een weiland bij Neer tussen de dorpjes Heibloem en Egchel (dit is Limburg), geeft een harde klap op de bruine stalen buis. De eerste klap komt onverwachts. De heiers waren even bezig het uiteinde van … Lees verder →

Ook het rijk gaat voortaan alleen mooie windparken op het land stimuleren. Er komt een extra toets in de rijkscoördinatieregeling. Deze zinsnede moet in de troonrede, je kunt er op stemmen op: http://penw.queetz.com/solutions/view/182/ As vrijdag wordt de alternatieve troonrede besproken … Lees verder →

Gisteravond is het onderzoeksrapport naar de integriteit van Dijkgraaf Henk Tiesinga openbaar geworden. De dijkgraaf kwam afgelopen zomer in opspraak nadat commotie ontstond over zijn nevenfunctie als voorzitter van de Koepel windenergie Noordoostpolder. Omdat deze koepel een windpark wil realiseren waarvoor vergunningen nodig zijn van het waterschap lijkt er een tegengesteld belang te zijn ontstaan.

In opdracht van de Algemene Vergadering van het Waterschap Zuiderzeeland heeft WagenaarHoes een onderzoek verricht naar de vermeende belangenverstrengeling van de dijkgraaf en pleit hem op alle punten vrij: “Wij hebben geen aanwijzingen gevonden van niet-integer handelen door de dijkgraaf in relatie tot het windpark Noordoostpolder. Van belangenverstrengeling is geen sprake geweest.”

Wel stelt het rapport (de samenvatting -pdf) dat: “de deelname van de heer Tiesinga aan de stuurgroep en de overleggen bij EZ in de publieke beeldvorming bijgedragen aan de schijn van belangenverstrengeling.”

De Algemene Vergadering heeft haar steun aan de dijkgraaf uitgesproken en daarmee is de kous in politieke zin af lijkt me. Toch blijft er wel iets knagen.

Als bestuurder in het Openbaar Bestuur en als politicus moet je jezelf nog nadrukkelijker bewust zijn van je integriteit en de mogelijke schijn van belangenverstrengeling. Zelfs als vaststaat dat er niets aan de hand was (zoals het rapport van WagenaarHoes nu stelt bij de dijkgraaf) zal er altijd ‘iets’ blijven hangen. Veel mensen zullen toch denken ‘waar rook is, is vuur’ hoewel daar geen aanleiding voor hoeft te zijn. Dat is schadelijk. In de eerste plaats voor de betrokken personen, in de tweede plaats voor de organisatie die hij/zij vertegenwoordigd en in algemenere zin is het schadelijk voor het vertrouwen in de overheid en politiek bestuur.

Dat een organisatie na het uitkomen van een rapport dat de betrokkene vrijpleit snel wil overgaan tot de orde van de dag (‘niets aan de hand’) kan ik me voorstellen. Maar de vraag of dit verstandig is uit oogpunt van ‘het vertrouwen in de overheid’ kan hierbij wel worden gesteld.

Zelf ben ik van mening dat je als politiek ambtsdrager, ook als er feitelijk niets aan de hand is, diep door het stof moet als je integriteit in opspraak is geraakt. Want er is altijd een oorzaak die aanleiding geeft tot de ophef en die had je moeten (proberen te) vermijden. Of je daarna nog geloofwaardig bent moet van geval tot geval bekeken worden. Maar ik vrees dat het maatschappelijk gevoel van vertrouwen meestal geschaad is en dat dit het functioneren en bovenal de geloofwaardigheid niet ten goede komt.

Laat ik mijn oud-partijleider Femke Halsema tijdens een spoeddebat afgelopen november over de integriteit van Kamerleden citeren: “Ik blijf bij de opvatting dat Kamerleden in opspraak kunnen raken en dat daarmee een serieus probleem voor de geloofwaardigheid van de politiek ontstaat. Dat probleem is er niet pas nadat de rechter een oordeel heeft uitgesproken.”

Naar mijn opvatting geldt dit niet alleen voor Kamerleden, maar voor alle publiek-politieke ambtsdragers.

Functioneren in het openbaar bestuur en politieke gremia maken dat je handelen extra onder een vergrootglas ligt van de maatschappij. Dat is ook goed, maar vraagt dat je vrijwel doorlopend je eigen handelen blijft toetsen op integriteit. Dit maakt het leven er niet makkelijker op, dat ervaar ikzelf dagelijks bij het toetsen van mijn eigen handelen. Toch denk ik wel dat het noodzakelijk is.

De gemeente Apeldoorn is altijd mijn voorbeeld geweest van een stad met een goede ambitie voor duurzaamheid. Ze willen in 2020 energie neutraal zijn. Technisch is dat ook mogelijk, maar dan moet er wel wat gebeuren. De gemeente heeft zich … Lees verder →

Verdeeld over 4 van de eilanden bouwen ze 30 windmolens, samen ca 25 MW, goed voor 25% van het totale elektriciteitsverbruik van het land. Nederland zit op 5% De Kaap Verdische Eilanden worden daarmee een van de meest duurzame landen. … Lees verder →

De polder gemeentes van West Brabant zijn heel geschikt voor windparken, niet omdat het er veel waait, dat doet het in heel Nederland voldoende. In de polders van West Brabant hebben ze de ruimte. Wat moet je als boer in … Lees verder →

Tegenstanders van een windpark in de buurt roepen vaak, “zet ze maar op zee”. Dat moet ook gebeuren, maar toch is dat een gemiste kans, ook  voor henzelf.  Op het land kost een windpark maar ca 1 tot 1,2 miljoen … Lees verder →

Een artikel in de Intermediair over groene energie.

Windturbineparken zonder subsidie en zonder protest van omwonenden: de Duitse multinational Juwi wil laten zien dat het kan. [..]
Als gevolg van het (Duitse) feedin-tarief ontstond een duurzame miljardenindustrie. Er werken volgens het Duitse ministerie van Economische zaken meer dan 300.000 mensen in de Duitse duurzame energie-industrie.[..]
De kosten van het Duitse subsidiesysteem zijn relatief laag. Het feedin-tarief wordt omgeslagen op de elektriciteitsrekening van alle Duitsers. De regeling kost een gemiddeld huishouden (3.500 kwh/jaar) 3,40 euro per maand.
[..]
Het windpark ten noorden van Urk gaat elektriciteit produceren voor negen cent per kilowattuur. Ook hier is het mogelijk om de bewoners van Urk rechtstreeks te leveren tegen vijftien cent per kilowattuur. Nu betalen ze net als iedere Nederlander bijna een kwartje per kilowattuur. 

Het hele artikel in de Intermediair lees je hier. Binnenkort meer over DEON, het duurzame energiebedrijf van Flevoland in wording.