‘Bouwen naar behoefte’ zo luidt het motto. Helaas voorziet niet elke fractie dezelfde behoefte voor Vught, waardoor dit een holle frase wordt. Coalitiepartijen GB, VVD en D66 zette al wel een draai in naar betaalbare woningen, maar lang niet ver genoeg…

Bijna kan de balans van twee jaar coalitie GB-VVD-D66 worden opgemaakt. Voor de Vughtse woningmarkt heeft deze coalitie weinig toegevoegd. In zo goed als elk plan dat in de raad is besproken is de sociale woningbouw geschrapt ten gunste van dure koopwoningen. Fase 2 en 3 van het Stadhouderspark werden verplaatst naar 2020, de woningen aan de Van Voorst tot Voorststraat werden duurder, De Koepel werd afgekocht voor kavels voor dure villa’s en de sociale appartementen uit Mariaoord zijn weggestreept. PvdA-GroenLinks én de SP hebben continu geprotesteerd tegen deze besluiten!

En hoe staan we er nu voor? Meer dan 5% van de Vughtse koopwoningen staat te koop, terwijl er overal extra koopwoningen bijgebouwd worden. En volgens de provincie is de markt voor dure koopwoningen verzadigt en is er meer behoefte aan betaalbare huurwoningen. Bovendien geeft de provincie Vught de ruimte om te bouwen met een hoger woningsegment dan continu door de coalitie is genoemd. Om te bouwen naar behoefte – waarbij behoefte staat voor de woningwens van de Vughtse burger – moet er dus minder dure koop gebouwd worden én meer betaalbare huur en koop.

Volgens de coalitie is bouwen naar behoefte – waarbij behoefte staat voor geld verdienen – vooral dure woningen bouwen om de Vughtse kas te spekken. Want er moet geld verdient worden om het saldo van het grondbedrijf positief te houden. En door in te boeken dat alle kavels van De Koepel binnen twee jaar verkocht worden – voor circa 750.00,- per stuk voor alleen een lapje grond! – is het saldo op papier positief. Mocht deze positieve ambitie niet gehaald worden, dan duikt het grondbedrijf alsnog snel in de rode cijfers met dank aan de afkoop van De Koepel voor 2,8 miljoen…

Maar na twee jaar afzien, kwamen de coalitiepartijen deze raadsvergadering een verrassing. Een motie met de opdracht om een groter aantal woningen in het segment betaalbaar/middelduur te realiseren… Geweldig! Eerst twee jaar alle enigszins betaalbare woningen schrappen en daarna constateren dat er teveel dure koopwoningen worden gebouwd!

Maar de draai wordt niet voltooid, de coalitie wankelt op twee benen. Is de behoefte nu geld verdienen met dure woningen (mochten die ooit verkocht worden) of bouwen naar de woonbehoefte van Vughtenaren? Want een motie van de SP die nog duidelijker aangaf dat Vught meer moet inzetten op betaalbare koop en huurwoningen werd weggestemd door de coalitie. Geen behoefte aan. Zij misschien niet, maar Vught wel!

Bewoners en bezoekers van de Haven Oost en West, nabij het centrum van Ommen, kunnen sinds zaterdag jongstleden genieten van vrolijk groen. Het grauwe braakliggende terrein aan de Havenweg is versierd met enige bomen en struiken. Daarnaast zijn er diverse soorten zaad van een biologisch-dynamische kwekerij in de grond aangebracht, zodat de komende zomer het voormalige Haven-gebied een veelkleurige aanblik zal geven. Verantwoordelijk voor deze ‘groene verrassing’ zijn de lokale aanhang van de PvdA en GroenLinks. Zij vormen de zogenaamde Guerrilla Gardeners, betrokkenen die zelf aan de slag gaan om de stad groener te maken.

Het verschijnsel ‘guerrilla gardening’ is over komen waaien uit Engeland en de Verenigde Staten. Betrokken bewoners met groene vingers toveren, gewapend met water, schop, planten en zaad, de stad om in een groene oase. In Hardenberg waren de Guerilla Gardeners een jaar geleden aan de Kruserbrink voor het eerst in deze regio actief. Zij leggen contact via de website www.guerrillagardeners.nl .

In heel Nederland zet GroenLinks, en in Ommen ook de PvdA, zich in voor meer en beter groen. In Ommen komt de PvdA met groene initiatieven en  dat is volgens PvdA-raadslid Gerrit de Jonge ook hard nodig. ‘Steeds meer wordt er in Ommen gekapt, terwijl de herplant veelal onduidelijk blijft. Dat is jammer, want groen is goed voor de gezondheid en voor de luchtkwali-teit. Dit zou, ondanks dat Ommen op zich behoorlijk groen is, juist moeten betekenen dat we het groene volume in onze gemeente minimaal handhaven. We steken daarom ook zelf de handen uit de mouwen om braakliggende plekken in onze  gemeente groener te maken.’ Als het aan de PvdA-Ommen ligt dan is de aangebrachte beplanting slechts tijdelijk en komt er in het voormalige Haven-gebied spoedig (sociale) woningbouw met ‘groene zones’.

Watch this video on YouTube.

In juni 2010 ontvingen zowel de Edese fracties als het college van B&W een brief van een comité met het verzoek om een monument te plaatsen ter nagedachtenis van de omgekomen Joodse inwoners van Ede in de periode 1940-1945. Ik heb er op 10 juni 2010 over geschreven. Er bleek toen niet veel draagvlak voor een dergelijk monument. Nu echter, bijna 2 jaar later, is er een monument opgericht tegenover het Mausoleum. Ik schreef er destijds het volgende over.

Binnen mijn fractie heeft Karel Jan Visser onderzoek gedaan naar de joodse gemeenschap in Ede. In de oorlog zijn 29 Joodse inwoners van de gemeente Ede gedeporteerd en omgekomen, het merendeel in Auschwitz en Sobibor. Van deze inwoners is er een in Ede geboren, mevrouw Adeline Marie Hartog. Zij is op 25 februari 1945 in KZ Flossenburg overleden.

Ede heeft veel te danken aan zeker een van haar joodse inwoners. De heer Hartog, overigens geen familie van de eerder genoemde mevrouw Hartog, heeft in Ede de kunstzijdefabriek ENKA, opgericht. Hij heeft tevens de Reehorst aangekocht en daar een culturele bestemming aan gegeven. Ook heeft hij een groot aantal woningen voor zijn werknemers laten bouwen. De heer Hartog was een sociaal bewogen man.

Gezien bovenstaande lijkt het mijn fractie een goed idee om in Ede een monument ter nagedachtenis van de joodse slachtoffers in de tweede wereldoorlog te plaatsen. De aard en de locatie van het monument kan dan worden gekoppeld aan het terrein waar de voormalige ENKA fabriek heeft gestaan. Dit gebied wordt momenteel heringericht voor woningbouw en enkele markante gebouwen blijven na restauratie staan. Zo ook het poortgebouw recht tegenover de spoorlijn. Daar had de ENKA een emplacement voor het overladen van goederen. Of er vanuit station Ede-Wageningen transporten van Joden hebben plaatsgevonden is niet zeker maar het spoor staat wel symbool voor de Holocaust. Daar moet toch een mogelijkheid zijn om een monument te plaatsen. 

Omdat de situatie op de woningmarkt door de crisis sterk is veranderd, heeft de gemeente Nijmegen het woningbouwprogramma voor de komende jaren nog eens goed onder de loep genomen. Belangrijkste conclusie is dat er in Nijmegen nog veel vraag is naar woningen, dat er ook nog genoeg bouwplannen zijn, maar dat er goed bekeken moet worden of de juiste woningen op de juiste plek gebouwd worden. Nijmegen geeft prioriteit aan het afbouwen van de Waalsprong, het Waalfront en de oostkant van de Spoorzone, en staat meer terughoudend tegenover bouwen in de bestaande stad.

Na jaren waarin de nadruk lag op het stimuleren van het tempo in de Nijmeegse woningbouw, is de situatie op de woningmarkt door de crisis veranderd. Veel mensen krijgen hun financiering niet rond, waardoor woningen minder snel worden verkocht. Desondanks blijft de vraag naar woningen in Nijmegen fors. Er is hier dan ook geen sprake van vraaguitval, maar van vraaguitstel. Ondanks de crisis wordt er nog behoorlijk gebouwd in de stad: dit jaar worden zo’n 1200 woningen opgeleverd. Wat 2013 en verder brengt is bijna niet te voorspellen.

Om adequaat op de veranderende woningmarkt in te kunnen spelen, heeft de gemeente Nijmegen de woningbouwplannen tot het jaar 2020 nog eens goed doorgelicht en prioriteiten gesteld. Qua vraag is er nog altijd ruimte voor nieuw aanbod op de woningmarkt, maar niet altijd staat het door woningzoekenden gewenste type woning op de juiste locatie gepland. Zo bestaat er een overschot aan koopappartementen en is er bijvoorbeeld teveel gepland in Dukenburg. Dat betekent dat Nijmegen de komende jaren meer vraaggericht moet gaan bouwen, aansluitend bij de wensen van toekomstige bewoners qua kwaliteit, prijs en woonmilieu.

De belangrijkste conclusies die het college uit de inventarisatie trekt:

- De gemeente Nijmegen geeft prioriteit aan het afbouwen van de Waalsprong, het Waalfront en de oostkant van de Spoorzone. Maar ook daar moet goed bekeken worden of het bouwprogramma optimaal aangesloten blijft bij de vraag. Ook het vernieuwen van de woningvoorraad blijft belangrijk; herstructureringsplannen gaan dus door.
- Ontwikkelingen waar contracten onder liggen en waar afspraken over zijn gemaakt, gaan door. Als de ontwikkelaar de plannen echter wil herprogrammeren, dan zal de gemeente adviseren op basis van de huidige Nijmeegse marktomstandigheden.
- De gemeente gaat voortaan uiterst terughoudend om met bouwplannen in wijken waar volgens de woningmarktverkenning (vrijwel) geen vraag meer is naar woningen. Er zijn uitzonderingen mogelijk als ontwikkelaars kunnen aantonen dat bouwplannen gunstig uitpakken voor de wijk of voor een doelgroep. Het gaat dan bijvoorbeeld om studenten- en ouderenhuisvesting. Er is overigens nog wel ruimte voor nieuwbouwplannen in en rondom het centrum van de stad. Daar is namelijk veel vraag naar huurappartementen.

De coalitie van GB-VVD-D66 gaat uit van ‘verdienbehoefte in plaats van woonbehoefte’. Dat vat kort de discussie over woningbouw samen. Sociale woningen moeten het veld ruimen om overal dure koopwoningen te bouwen. En dat terwijl de markt voor dure woningen verzadigt is en er een tekort is aan huurwoningen…

Vorige periode werd een inhaalslag ingezet om meer sociale woningen in Vught te bouwen. Sociale woningbouw was al enkele jaren verwaarloost, dus werd daar flink op ingezet door SP en PvdA-GroenLinks. Met als resultaat verschillende plannen voor sociale woningbouw. Maar van planontwikkeling tot overdracht van de sleutel is een proces van lange adem… En terwijl nu al die sociale woningen opgeleverd zouden moeten worden, draait de huidige coalitie de plannen vakkundig de nek om. De fase van Stadhouderspark waar sociale woningen zouden komen zijn uitgesteld tot na 2020. Plan De Koepel voor 90 woningen – waarvan 45 sociale sector – zijn afgekocht voor € 2,8 miljoen euro om er dure villa’s te bouwen. Aan het Versterplein zijn de starterswoningen geschrapt. En gisteravond werd helder dat ook in Mariaoord de sociale woningen het veld moeten ruimen op verzoek van de ontwikkelaar.

Het is crisis én dus moet er geld verdient worden! En dat heet dan bij de coalitie ‘bouwen naar behoefte’. Maar de behoefte van de coalitie is vooral gericht op het verdienen van geld, het is immers crisis. Dat hiermee niet tegemoet wordt gekomen aan de woonwensen en dat Vught hiermee een nog groter overschot van dure woningen bouwt lijkt geen probleem. Gisteravond werd gesteld dat nu al 1 op de 20 woningen te koop staat. De koopmarkt staat onder druk, woningen worden moeilijk verkocht. En dus is het maar zeer de vraag of het toevoegen van extra woningen in hetzelfde segment winst oplevert. Als de geplande kavels op De Koepel (ca € 7,5 ton per stuk voor alleen de grond!!) niet snel worden verkocht, dan kan dat plan om winst te maken wel eens een grote kostenpost worden. Want waar voorheen werd gesproken over dikke winst (miljoenen!), moeten nu al extra kavels worden toegevoegd om mogelijk € 1,1 miljoen winst te maken.

De coalitie laat mensen met een kleine portemonnee aan hun lot over. De komende vier jaar zijn de geplande woningen voor 48% (!) dure koop!!In de meerjarenplanning zijn de opgeleverde woningen uit 2010 en 2011 nog meegenomen. Toen zijn 85 sociale woningen (65% van totale bouw) opgeleverd dankzij de coalitie van SP, PvdA-GroenLinks en CDA. Dat trekt de cijfers nog iets op, maar voor de periode tot 2020 zijn de huidige plannen waardeloos. Van de verwachte 678 woningen zijn nog maar 117 sociale woningen gepland, oftewel 17%! En dat terwijl de behoefte groot is.

Bouwen naar behoefte is bouwen voor de woonwens van de inwoners en niet om de portemonnee te spekken door te gokken op de verkoop van dure woningen die er al in overschot zijn. Alle raadsleden die gisteravond tijdens de commissie volop spraken over bouwen naar behoefte, duurzaam bouwen, zorgwoningen en bouwen voor de vergrijzende bevolking moeten bij zichzelf nog eens goed nagaan of de nu voorliggende plannen ook die resultaten opleveren. Ik denk het niet!

Dat zonnepanelen besmettelijk zijn is al een tijdje bekend. Dat dat ook lijkt te gelden voor collectieve inkoopacties is van recentere datum. Ik ken er nog geen wetenschappelijk onderzoek naar. De gekte wordt echter redelijk compleet. Er lopen al landelijke collectieve inkoopacties van Natuur en Milieu (inschrijving inmiddels gesloten), De Windvogel, Nudge en Vereniging Eigen Huis, naast diverse lokale en regionale inkoopacties.

Vandaag was bij het NOS Journaal te zien dat ook woningcorporaties wakker worden en grootschalige inkoop van zonnepanelen voor hun huurders overwegen. Het rekenvoorbeeld dat de NOS sprak over een investering van 5.000 Euro per woning en een huurverhoging van 27 Euro per maand, de verwachting is dat de bewoner 5 a 10 Euro winst maken per maand. Dat betekent dat de zonnepanelen voor 32 tot 37 Euro per maand aan elektriciteit op wekken. In het item werd niet duidelijk of de kosten voor vervanging van de omvormer meegenomen waren in de huurverhoging en wat de woningbouwcorporatie als levensduur van de panelen hanteerde.

In het Groningse voorbeeld hadden de bewoners er zelf om gevraagd bij de woningbouwvereniging. Een betere manier om draagvlak te creëren is er m.i. niet.

Het NOS Journaal sprak enthousiast over een groei naar 2.4 miljoen zon pv installaties wanneer de plannen van de woningbouwcorporaties doorgezet worden. Persoonlijk lijkt me dat wat veel, aangezien woningbouwverenigingen voor een deel ook flats en appartementencomplexen bezitten waar zonnepanelen pas interessant is als de salderingsregels aangepast zijn.

Inschatting van omvang systeem en kosten per Wattpiek

Op basis van de gegevens van het NOS Journaal leveren de zonnepanlen per jaar tussen de 1670 en 1931 kWh op (bij een stroomtarief van 23 Eurocent). Uitgaande van een (volgens Polder PV conservatieve) opbrengst per jaar van 800 Wh per geïnstalleerde Wattpiek kom ik dan op een installatie die tussen de 2087 en 2413 Wattpiek is. De kosten van het systeem inclusief installatie bedragen dan tussen de Euro 2,40 en Euro 2,04 per Wattpiek.

Wanneer ik uitga van de (volgens Polder PV) realistischere opbrengst van 900 Wh per geïnstalleerde Wattpiek kom ik uit op een installatiegrootte tussen de 1855 tot 2145 Wattpiek. De kosten zitten dan tussen de Euro 2,70 en Euro 2,33 per Wattpiek.

Effect op energiebelasting

In Groningen besparen bewoners op jaarbasis tussen de 60 (12 * 5) en 120 (12 * 10) Euro. Dat doen ze door tussen de 1607 en 1931 kWh aan elektriciteit op te wekken op hun eigen dak. Dat betekent dat de staat tussen de Euro 183 en Euro 231 aan energiebelasting misloopt per bewoner per jaar. Op zich niet zo veel, tenzij de NOS gelijk krijgt en er de komende jaren op 1,5 miljoen huizen van woningbouwverenigingen zonnepanelen komen te liggen. Dan kan de staat zich opmaken voor een terugval in energiebelasting tussen de 275 en 325 miljoen Euro per jaar.

Daarbovenop komen nog de effect van energiebesparende maatregelen door woningbouwverenigingen (zoals Woonpalet). E niet te vergeten van energie-opwekkende en energiebesparende maatregelen door mensen die een eigen woning bezitten. Wederom een teken van het naderend einde van de energiebelasting (in haar huidige vorm)…

Vragen mbt zonnepanelen bij woningbouwcorporaties

Ik vind het een mooie actie van de Groningse woningbouwcorporatie, zeker omdat het op verzoek van de bewoners was en het draagvlak daarmee gegarandeerd. Tegelijkertijd roept het kopiëren van de actie door andere woningbouwverenigingen ook een aantal vragen bij me op. De vertegenwoordiger van Aedes (de koepel woningbouwverenigingen) spreekt namelijk over het drukken van de prijs door grootschalige inkoop. Iets wat in Groningen niet echt gelukt is en wat andere landelijke collectieve inkoopacties m.i. tot nu toe niet gelukt is. Wellicht dat het woningbouwverenigingen wel lukt, omdat de concentratie van woningbezit seriematige installatie makkelijker maakt.

Daar zit overigens ook wel een risico in, want het is de vraag of ons huidige elektriciteitsnet in staat is om grote hoeveelheden zonne-energie te absorberen. In de Engelse uitgave Rough Guide to Community Energy staat bv. een voorbeeld waar slechts een deel van de huizen in een wijk van zonnepanelen is voorzien. Bij de rest was dat niet mogelijk, zonder dure investeringen in het elektriciteitsnetwerk noodzakelijk te maken. In dergelijke gevallen is het wellicht handiger om na te denken over manieren waarop bewoners die geen zonnepanelen krijgen kunnen meeprofiteren van de zonnepanelen bij de buren.

Bijvoorbeeld door wat verder te kijken dan het drukken van de installatieprijs van zonnepanelen en te kijken naar mogelijkheden om m.b.v.duurzame energie en energiebesparing de lokale economie te versterken en werkgelegenheid te scheppen (heel hip tegenwoordig vaak als ‘social return’ omschreven . En dan bij voorkeur voor een langere periode dan enkel voor de installatie… In het buitenland zijn daar mooie voorbeelden van te vinden en ook het plan voor Schiebroek-Zuid van Except bevat een mooie aanzet daartoe.

Verder is zeker bij verouderde woningen betere isolatie minder sexy, maar wel interessanter voor de bewoner. Zowel als het gaat om besparing op de energierekening als wanneer het gaat om wooncomfort.

Meer informatie

Meer informatie over de plannen van de woningbouwverenigingen vind je hier (pdf). Polder PV heeft uiteraard ook een stuk staan, die komt op een andere grootte van de installaties uit.

Het dikke rapport leest als een trein: ‘de grond wordt duur betaald‘ is een aanrader. Duidelijk wordt hoe de gemeente Apeldoorn vele m2 grond voor miljoenen euro’s aankocht. Hoe ambtenaren, wethouders en raadsleden daar mee omgingen en natuurlijk wat het gevolg is: een verlies van tientallen miljoenen euro’s omdat de grond te laat, tegen een lagere prijs of soms wel nooit meer verkocht kan worden. Sinds gisterenavond weten we ook het politieke gevolg: alle wethouders zijn opgestapt en willen daarmee ruimte maken voor een nieuwe bestuurscultuur. Welke lessen zijn er te formuleren die voor Nijmegen waardevol kunnen zijn? Een belangrijke en uiterst actuele vraag, omdat beide gemeenten bijna evengroot zijn en ook in Nijmegen flink wat grond is aangekocht voor nieuwe woningen en voorzieningen.Vooropgesteld: het rapport kent 284 bladzijden en kent zoveel informatie dat het nauwelijks te bevatten is. De raadsvergaderingen heb ik heel beperkt en de openbare verhoren niet gevolgd. Ik pretendeer dan ook niet dat ik op deze blog alle lessen formuleer en dat ik volledig ben. En ik wil ook niet vooruitlopen op het onderzoek van de Nijmeegse rekenkamer dat dit jaar gestart is en in de zomer afgerond zal zijn. Zowel in Apeldoorn als in Nijmegen gaat het onderzoek over (enkele) grondexploitaties, de verantwoording aan de raad (door het college) maar ook of de raad voldoende controlerend is geweest. Bij het lezen vond ik vier zaken cruciaal die ik als les voor andere gemeenten wil formuleren. Ook voor Nijmegen natuurlijk. Ik zal per les aangeven hoe ik vind dat Nijmegen het doet.

Les 1: maak nooit een directe (en zeker geen structurele) koppeling tussen de opbrengsten van het grondbedrijf en de algemene begroting. Het Apeldoornse grondbedrijf moest ieder jaar een bedrag van 9 miljoen euro afdragen aan de algemene gemeentekas. Daar konden dan andere projecten en uitgaven van worden betaald. Dit bedrag was taakstellend, wat wil zeggen dat het vaststond, hoe goed of hoe slecht het grondbedrijf er ook financieel voor stond. (blz. 23). Deze les is al geleerd in Nijmegen: de algemene begroting in Nijmegen is niet gekoppeld aan de opbrengsten / reserve van het grondbedrijf.

Les 2: zorg voor realistische prognoses over de bevolkingsgroei en stem de afzet van gronden af op de feitelijke vraag. In Apeldoorn was de planning van het aantal gewenste woningen behoorlijk optimistisch. Er was ook discussie over met de provincie Gelderland. Nieuwe inzichten in bevolkingsprognoses zijn niet doorgevoerd in de afzet van bouwgrond. Oftewel: de vraag naar grond nam af maar alle exploitaties gingen gewoon door in hetzelfde tempo. (blz. 24) Ik constateer dat voor de belangrijkste grondexploitaties in Nijmegen de afzet van gronden de afgelopen jaren meerdere malen naar beneden is bijgesteld. Wilden we in de Waalsprong eerst nog meer dan 1.000 kavels verkopen, nu is dat teruggebracht naar 400 per jaar. Ook stel ik vast dat de groeicijfers van Nijmegen door alle deskundige instanties zoals de provincie, CBS en Centraal Planbureau eenduidig zijn. Hierover is weinig discussie: Nijmegen groeit tot 2040.

Les 3: zorg voor prioriteit tussen verschillende ontwikkelingsgebieden, creëer als overheid schaarste. In de planning van alle Apeldoornse bouwprojecten is onvoldoende prioriteit aangebracht. Alle geplande projecten moesten doorgaan. En dus wordt er overal grond aangekocht, stijgen de rentelasten sterk, en komen de planexploitaties onder druk te staan. (blz. 25) Hoewel ik niet het totaaloverzicht heb op de feitelijke aantallen bouwplannen en de spreiding over de stad, constateer ik wel dat in elk geval de laatste jaren  er een duidelijke keuze is gemaakt in ontwikkelstrategie van Nijmegen: Waalsprong, Waalfront en het stationsgebied hebben prioriteit. Nieuwbouwplannen elders in de stad worden op een lager pitje gezet, mede om groene plekken in de stad te behouden.

Les 4: De gemeenteraad moet actief de verantwoordelijkheid nemen voor de (controle op) financiële positie van het grondbedrijf. In Apeldoorn verschijnt na 2002 geen nota financiële positie grondbedrijf. Met de invoering van het dualisme wordt het grondbedrijf vooral gezien als een verantwoordelijkheid van het college. En als in 2009 uiteindelijk dan het rapport verschijnt, dan worden de zaken te rooskleurig of juist te negatief geschetst (blz. 33). De gemeenteraad gaat er vanuit dat steeds de meest actuele status worden vermeld. Maar dat blijkt niet zo te zijn. Ook is het feitelijk niet mogelijk om te beoordelen of de financiële cijfers voor de totale grondportefeuille gefundeerd waren op planningsrealisme. Er was zelfs niet duidelijk wat het totale programma aan woningbouw en bedrijventerreinen was (blz. 60). In Nijmegen ontvangt de raad 2x per jaar een ‘voortgangsrapportage grote projecten’. Hierin staan de financiële gegevens en risico’s per planexploitatie. In dit document is nog geen goed totaaloverzicht te vinden van alle exploitaties en wordt ook niet duidelijk of de afzet van grond of woningen op schema ligt. In het rapport komt de dimensie ‘tijd’ nauwelijks aan bod. Deze les uit Apeldoorn is iets om als gemeenteraad op te pakken!

Al lezende in het rapport ‘de grond wordt duur betaald’ komt ik tot de conclusie dat er een aantal essentiële zaken die in Apeldoorn misgingen, in Nijmegen gelukkig anders zijn geregeld. Dat is ook de reden dat tot nu toe alle grondexploitaties (dus ook die van het Waalfront en de Waalsprong!) sluitend zijn = niet op verlies staan en de reserve van het grondbedrijf de komende jaren oploopt. Met de lessen uit Apeldoorn kan de gemeenteraad scherp blijven toezien op de ontwikkelingen van het grondbedrijf. En hopelijk biedt ook het onderzoek van de Nijmeegse rekenkamer ons goede aanbevelingen. Wanneer we  hier na de zomer in de gemeenteraad over spreken hoop ik overigens dat we inhoud van het onderzoek meer aan de orde laten komen dan in Apeldoorn. Daar ging het debat vooral over de positie van wethouders en kwamen de conclusies en aanbevelingen van het rapport nauwelijks ter sprake. Ook dat is een les die we kunnen trekken.

Al met al hebben we ook in Nijmegen geen garanties voor de toekomst en het is onbekend hoe lang de economische crisis, zeker die in de vastgoed- en bouwsector, nog aanhoudt. In Apeldoorn is niet voor niets geconstateerd dat de economische crisis de bestaande problemen met het grondbedrijf manifest heeft gemaakt en versterkt. Maar ook werd gesteld dat de problemen van voor die tijd waren. Gezien bovenstaande  analyse geeft mij dat geen garantie maar wel vertrouwen voor de toekomst van Nijmegen.

Het dikke rapport leest als een trein: ‘de grond wordt duur betaald‘ is een aanrader. Duidelijk wordt hoe de gemeente Apeldoorn vele m2 grond voor miljoenen euro’s aankocht. Hoe ambtenaren, wethouders en raadsleden daar mee omgingen en natuurlijk wat het gevolg is: een verlies van tientallen miljoenen euro’s omdat de grond te laat, tegen een lagere prijs of soms wel nooit meer verkocht kan worden. Sinds gisterenavond weten we ook het politieke gevolg: alle wethouders zijn opgestapt en willen daarmee ruimte maken voor een nieuwe bestuurscultuur. Welke lessen zijn er te formuleren die voor Nijmegen waardevol kunnen zijn? Een belangrijke en uiterst actuele vraag, omdat beide gemeenten bijna evengroot zijn en ook in Nijmegen flink wat grond is aangekocht voor nieuwe woningen en voorzieningen.Vooropgesteld: het rapport kent 284 bladzijden en kent zoveel informatie dat het nauwelijks te bevatten is. De raadsvergaderingen heb ik heel beperkt en de openbare verhoren niet gevolgd. Ik pretendeer dan ook niet dat ik op deze blog alle lessen formuleer en dat ik volledig ben. En ik wil ook niet vooruitlopen op het onderzoek van de Nijmeegse rekenkamer dat dit jaar gestart is en in de zomer afgerond zal zijn. Zowel in Apeldoorn als in Nijmegen gaat het onderzoek over (enkele) grondexploitaties, de verantwoording aan de raad (door het college) maar ook of de raad voldoende controlerend is geweest. Bij het lezen vond ik vier zaken cruciaal die ik als les voor andere gemeenten wil formuleren. Ook voor Nijmegen natuurlijk. Ik zal per les aangeven hoe ik vind dat Nijmegen het doet.

Les 1: maak nooit een directe (en zeker geen structurele) koppeling tussen de opbrengsten van het grondbedrijf en de algemene begroting. Het Apeldoornse grondbedrijf moest ieder jaar een bedrag van 9 miljoen euro afdragen aan de algemene gemeentekas. Daar konden dan andere projecten en uitgaven van worden betaald. Dit bedrag was taakstellend, wat wil zeggen dat het vaststond, hoe goed of hoe slecht het grondbedrijf er ook financieel voor stond. (blz. 23). Deze les is al geleerd in Nijmegen: de algemene begroting in Nijmegen is niet gekoppeld aan de opbrengsten / reserve van het grondbedrijf.

Les 2: zorg voor realistische prognoses over de bevolkingsgroei en stem de afzet van gronden af op de feitelijke vraag. In Apeldoorn was de planning van het aantal gewenste woningen behoorlijk optimistisch. Er was ook discussie over met de provincie Gelderland. Nieuwe inzichten in bevolkingsprognoses zijn niet doorgevoerd in de afzet van bouwgrond. Oftewel: de vraag naar grond nam af maar alle exploitaties gingen gewoon door in hetzelfde tempo. (blz. 24) Ik constateer dat voor de belangrijkste grondexploitaties in Nijmegen de afzet van gronden de afgelopen jaren meerdere malen naar beneden is bijgesteld. Wilden we in de Waalsprong eerst nog meer dan 1.000 kavels verkopen, nu is dat teruggebracht naar 400 per jaar. Ook stel ik vast dat de groeicijfers van Nijmegen door alle deskundige instanties zoals de provincie, CBS en Centraal Planbureau eenduidig zijn. Hierover is weinig discussie: Nijmegen groeit tot 2040.

Les 3: zorg voor prioriteit tussen verschillende ontwikkelingsgebieden, creëer als overheid schaarste. In de planning van alle Apeldoornse bouwprojecten is onvoldoende prioriteit aangebracht. Alle geplande projecten moesten doorgaan. En dus wordt er overal grond aangekocht, stijgen de rentelasten sterk, en komen de planexploitaties onder druk te staan. (blz. 25) Hoewel ik niet het totaaloverzicht heb op de feitelijke aantallen bouwplannen en de spreiding over de stad, constateer ik wel dat in elk geval de laatste jaren  er een duidelijke keuze is gemaakt in ontwikkelstrategie van Nijmegen: Waalsprong, Waalfront en het stationsgebied hebben prioriteit. Nieuwbouwplannen elders in de stad worden op een lager pitje gezet, mede om groene plekken in de stad te behouden.

Les 4: De gemeenteraad moet actief de verantwoordelijkheid nemen voor de (controle op) financiële positie van het grondbedrijf. In Apeldoorn verschijnt na 2002 geen nota financiële positie grondbedrijf. Met de invoering van het dualisme wordt het grondbedrijf vooral gezien als een verantwoordelijkheid van het college. En als in 2009 uiteindelijk dan het rapport verschijnt, dan worden de zaken te rooskleurig of juist te negatief geschetst (blz. 33). De gemeenteraad gaat er vanuit dat steeds de meest actuele status worden vermeld. Maar dat blijkt niet zo te zijn. Ook is het feitelijk niet mogelijk om te beoordelen of de financiële cijfers voor de totale grondportefeuille gefundeerd waren op planningsrealisme. Er was zelfs niet duidelijk wat het totale programma aan woningbouw en bedrijventerreinen was (blz. 60). In Nijmegen ontvangt de raad 2x per jaar een ‘voortgangsrapportage grote projecten’. Hierin staan de financiële gegevens en risico’s per planexploitatie. In dit document is nog geen goed totaaloverzicht te vinden van alle exploitaties en wordt ook niet duidelijk of de afzet van grond of woningen op schema ligt. In het rapport komt de dimensie ‘tijd’ nauwelijks aan bod. Deze les uit Apeldoorn is iets om als gemeenteraad op te pakken!

Al lezende in het rapport ‘de grond wordt duur betaald’ komt ik tot de conclusie dat er een aantal essentiële zaken die in Apeldoorn misgingen, in Nijmegen gelukkig anders zijn geregeld. Dat is ook de reden dat tot nu toe alle grondexploitaties (dus ook die van het Waalfront en de Waalsprong!) sluitend zijn = niet op verlies staan en de reserve van het grondbedrijf de komende jaren oploopt. Met de lessen uit Apeldoorn kan de gemeenteraad scherp blijven toezien op de ontwikkelingen van het grondbedrijf. En hopelijk biedt ook het onderzoek van de Nijmeegse rekenkamer ons goede aanbevelingen. Wanneer we  hier na de zomer in de gemeenteraad over spreken hoop ik overigens dat we inhoud van het onderzoek meer aan de orde laten komen dan in Apeldoorn. Daar ging het debat vooral over de positie van wethouders en kwamen de conclusies en aanbevelingen van het rapport nauwelijks ter sprake. Ook dat is een les die we kunnen trekken.

Al met al hebben we ook in Nijmegen geen garanties voor de toekomst en het is onbekend hoe lang de economische crisis, zeker die in de vastgoed- en bouwsector, nog aanhoudt. In Apeldoorn is niet voor niets geconstateerd dat de economische crisis de bestaande problemen met het grondbedrijf manifest heeft gemaakt en versterkt. Maar ook werd gesteld dat de problemen van voor die tijd waren. Gezien bovenstaande  analyse geeft mij dat geen garantie maar wel vertrouwen voor de toekomst van Nijmegen.

Het college van burgemeester en wethouders wil meer starters een kans geven op de woningmarkt. Het college stelt de gemeenteraad voor om in 2012 meer startersleningen dan voorheen te verstrekken, voor mensen die hun eerste koopwoning willen kopen. De startersleningen worden gefinancierd door een lening die de gemeente aangaat in combinatie met cofinanciering van ontwikkelaars in de Waalsprong. Op deze manier kunnen vanaf volgend jaar 150 starters gebruik maken van een financiële steun in de rug. Het gaat om 100 leningen in de Waalsprong en 50 leningen voor starters in de andere wijken van de stad. Sinds 2004 zijn er in Nijmegen bijna 100 startersleningen verstrekt.

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat er in Nijmegen, tot na 2030, behoefte is aan extra woningen. Veel starters in Nijmegen, die op zoek zijn naar een geschikte koopwoning, lopen echter tegen de aangescherpte hypotheekvoorwaarden aan. Dat maakt het bemachtigen van een koopwoning moeilijker, zoniet onmogelijk. Het college van B&W vindt het belangrijk om starters in Nijmegen financieel te steunen zodat zij hun eerste stap op de koopmarkt kunnen zetten. Daarnaast stimuleert het college van B&W met deze maatregel de woningbouw in de stad.

150 startersleningen
Om 150 startersleningen te kunnen verstrekken leent de gemeente een bedrag van € 5,25 miljoen. De rente en de risico’s van deze lening worden bekostigd en afgedekt met een budget van € 600.000. Hiervan is reeds € 400.000 aangevraagd bij de Stadsregio Arnhem-Nijmegen. Ontwikkelaars in de Waalsprong financieren € 200.000 mee, zodat er in de Waalsprong in totaal 100 leningen kunnen worden verstrekt. In de overige delen van de stad kunnen 50 leningen worden verstrekt.

Maximale koopprijs
De gemeente verstrekt startersleningen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten. De starterslening bedraagt afhankelijk van het inkomen minimaal € 3.000 en maximaal € 35.000. De koopprijs van de woning is maximaal € 225.000. De eerste drie jaar van de starterslening zijn rente en aflossingsvrij. Daarna worden de maandlasten bepaald op basis van het inkomen.

Besluit Raad
Naar verwachting besluit de Stadsregio nog dit jaar over de inzet van € 400.000 ten behoeve van de startersleningen in Nijmegen. De gemeenteraad neemt op 14 december 2011 een besluit over het voorstel om in 2012 aan 150 starters op de koopmarkt een starterslening te verstrekken.

In de eerste helft van het vorige decennium, in de aanloop naar het bestemmingsplan Marken, is de noodzaak van nieuwe woningen voor starters en senioren besproken. Over die noodzaak was men het raadsbreed eens. Vervolgens heeft dit in het bestemmingsplan tot een lijstje uitbreidingslocaties geleid. Hier was de Bennewerf er een van. Maar deze locaties zijn in 2006 door de Raad van State geschrapt.

lees verder

Tijdens de raadsvergadering van 22 september jongstleden kwam het project "van Vlierden" aan de Lagedijk in Katwoude aan de orde. Net als de inwoners van Katwoude heeft GroenLinks zich vanaf het begin van de planvorming op deze locatie zorgen gemaakt over het grote aantal woningen en de gevolgen voor de verkeersveiligheid, volksgezondheid en bevolkingsgroei, het landelijke karakter, de cultuur en de identiteit van Katwoude.

lees verder

Een artikel geschreven door onze wethouder Lenie Scholten, treffende analyse van waar we in de gemeente tegenaan lopen! Lezen dus!

Veel mensen met een psychiatrische aandoening komen we tegen in onze dagelijkse praktijk, de maatschappelijke opvang (dak en thuislozen), Centrum voor Jeugd en Gezin, overlast gevende gezinnen in kwetsbare buurten, of in de bijstand.
Veel van deze mensen komen in de problemen omdat hun sociale netwerk van familie en vrienden is afgehaakt, men leeft in een isolement met een moeilijk hanteerbare aandoening. Vaak is er ook geen duidelijke diagnose gesteld omdat men de psychiatrie zolang mogelijk ontwijkt. Daarmee ontbreekt ook een adequate behandelmethode waardoor gedragsproblemen jarenlang voortslepen. Dit zijn met name de mensen die wij tegen komen in onze gemeentelijke voorzieningen.
Met de afname van de intramurale bedden in de GGZ is de groep mensen die zelfstandig woont met een psychiatrische beperking enorm gegroeid. Datzelfde geldt overigens ook voor een geheel andere groep mensen met een verstandelijke beperking.

Dankzij ambulante begeleiding zijn zij in staat om een zo normaal mogelijk zelfstandig leven te leiden. Persoonlijk zie ik dit als een enorme vooruitgang. In plaats van mensen ‘weg te stoppen’ in opvangvoorzieningen, proberen we hen zoveel mogelijk een normaal leven te laten leiden. Dat dat niet altijd tot rozengeur en maneschijn leidt moge ook duidelijk zijn.

Van deze beide groepen zijn velen werkzaam in de sociale werkvoorziening of hebben een uitkering. Beide groepen mensen met een psychische aandoening èn mensen met een verstandelijke beperking worden zwaar getroffen door de bezuinigingsmaatregelen van dit kabinet.

Het gaat namelijk in een stad als Eindhoven om tussen de 3 à 4 duizend mensen die nu verspreid over de stad vooral in buurten met veel sociale woningbouw wonen.

Buurten waar de leefbaarheid soms toch al onder druk staat. Acceptatie en tolerantie vooral voor mensen met een psychische aandoening is toch al moeilijk, zeker als de begeleiding en behandeling onder druk komen te staan en mensen terugvallen in onaangepast gedrag (gordijnen altijd dicht, vervuiling in en om het huis, verwaarloosd uiterlijk, gedragsoverlast e.d.).

En dan slaat een progressieve beweging van normalisering van mensen met een beperking om in een negatieve beweging van intolerantie en spanningen in een wijk tussen bewoners. En dat dreigt te gaan gebeuren als gevolg van het huidige kabinetsbeleid.

Ongeveer 3500 mensen in Eindhoven krijgen begeleiding aan huis, waarmee een zelfstandig leven mogelijk is. Deze nu nog AWBZ gefinancierde individuele begeleiding wordt nu over geheveld naar de gemeente. Prima, ware het niet dat die overheveling gepaard gaat met een forse korting op het budget. Een gemeente als Eindhoven moet al 55 miljoen bezuinigen, structureel, dus ruimte om deze korting extra bij te passen is er niet.

Als mensen nog in behandeling zijn bij GGZ of anderszins, en de meeste hebben een chronische aandoening die slechts beperkt met medicatie beheersbaar is, moeten ze dadelijk een forse eigen bijdrage gaan betalen. En het aantal behandelingen wordt gemiddeld ook minder. Uit landelijk onderzoek blijkt dat mensen met een psychische problematiek in sociaal economisch opzicht een 30% lagere inkomenspositie kennen.  Risico is aanwezig dat mensen de behandeling stop gaan zetten omdat ze het moeilijk kunnen betalen of er niet eens aan beginnen en zorg gaan mijden.

De instellingen worden ook gekort, met alle gevolgen vandien. Er zullen meer wachtlijsten ontstaan. Mensen die acuut en snelle hulp nodig hebben kunnen niet adequaat geholpen worden.

Wij zijn nu alles op alles aan het zetten zijn om kwetsbare burgers zoals deze mensen in hun eigen kracht te zetten en zoveel mogelijk regie over het eigen leven te geven, ondanks alle beperkingen. Economische zelfstandigheid is daar een belangrijke factor in. Via werkervaringsprojecten proberen we hen met tussenstappen geleidelijk op de gewone arbeidsmarkt te krijgen.

En dan worden we geconfronteerd met de nieuwe wet werken naar vermogen. De sociale werkvoorziening wordt een sterfhuisconstructie, specifieke uitkeringen worden afgeschaft en vervangen door de soberder bijstand, mensen moeten zoveel mogelijk aan het werk. Het klinkt zo mooi: iedereen moet werken naar vermogen en zoveel mogelijk in het eigen onderhoud voorzien. Prima, niets mis mee. Deze mensen willen dat ook maar al te graag! Maar als dat niet gepaard gaat met maatregelen die de arbeidsmarkt openbreken voor mensen met een beperking, dan gaat dat niet lukken. Wat hebben we immers geleerd van de maatregelen van de afgelopen jaren/decennia? De WAGW, de WAO, allerlei pogingen de uitstroom uit de WSW te vergroten, de Melkertbanen, en ga maar door. Om deze mensen in een metaalbedrijf, ziekenhuis, achter de kassa bij AH te krijgen, dat lukt nauwelijks vanwege de wurgende eisen die wij aan de arbeidsproductiviteit stellen.

Sommigen lukt het gelukkig wel, gesteund met de juiste behandeling en goede begeleiding. En daar wordt nu dus op bezuinigd. Eigen bijdrage stijgt enorm, daar heb je inkomen voor nodig. Je kunt pas werken als je de juiste behandeling hebt gehad. Maar om de eigen bijdrage daarvoor te kunnen betalen moet je eerste hebben gewerkt. En zo komt men in een onmogelijke spagaat terecht. Een typische catch 22 situatie, waarin iemand twee acties moet verwezenlijken die afhankelijk zijn van elkaar en tegelijkertijd als eerste gerealiseerd moeten zijn.

Het Kabinet bijt zichzelf in de staart. Kwetsbare mensen vallen weer terug naar AF. En de lokale overheid worden de instrumenten uit handen geslagen waarmee zij van kwetsbare burgers krachtige burgers kan maken.

Lenie Scholten

Wethouder zorg en welzijn

Gemeente Eindhoven

Bovenstaande artikel heeft Lenie Scholten geschreven voor het blad Geestelijke Gezondheidszorg

Samen met Waterland Natuurlijk! heeft GroenLinks Waterland er voor gezorgd dat tijdens de aanstaande raadsvergadering over het project de Bennewerf op Marken wordt gesproken. Klik op lees verder om het artikel te lezen dat op 14 september in het Noord-Hollands Dagblad stond. Als bijlage bij dit artikel vindt u de brief die de Milieufederatie Noord-Holland aan de gemeente stuurde naar aanleiding van de plannen.

In een opinieartikel in De Gelderlander van vandaag, 1 september, hebben GroenLinks-raadsleden en woordvoerders mobiliteit van lokale gemeenteraden en de provinciale staten zich uitgesproken tegen doortrekking van de A15. GroenLinks Nijmegen heeft meegeschreven aan dit artikel en voorziet een financieel en milieufiasco.

“Het is water naar de zee dragen,” aldus Pepijn Oomen van GroenLinks Nijmegen, “14 kilometer extra asfalt kost de belastingbetaler maar liefst 1,1 miljard euro .” De lokale politici wijzen er op dat de weg van Bemmel via Zevenaar naar de Achterhoek gaat, een regio die nota bene in bewonersaantal krimpt. De betekenis van de nieuwe A15 voor het oplossen van de files bij Arnhem en Nijmegen moeten niet worden overschat. Zo werken er bijvoorbeeld maar weinig mensen uit Nijmegen in Zevenaar. Collega Pepijn Boekhorst: “Op het lijstje van woonplaatsen van medewerkers van de grootste Nijmeegse werkgever (de Radboud Universiteit en het UMC) komen plaatsen als Zevenaar of Doetinchem helemaal niet voor!”

Beide raadsleden maken zich ook zorgen om de effecten voor het wegennet en de woningbouw in Nijmegen. Oomen hierover: “De voorgestelde tolheffing zorgt ervoor dat automobilisten liever alternatieve sluiproutes blijven gebruiken dan de A15. Door deze nieuwe snelweg zou het wel eens flink drukker kunnen worden op de Waalbrug en de Prins Mauritssingel. De wethouder verkeer in Nijmegen maakt zich terecht zorgen om de effecten hiervan.” Veel bestuurders noemen de A15 van belang voor de woningbouw in de Waalsprong. Raadslid Boekhorst brengt bij hen de wet van behoud van reistijd onder de aandacht: “In alle jaren dat we nieuwe en betere wegen hebben aangelegd, is de gemiddelde reistijd voor woon-werkverkeer gelijk gebleven. Dankzij de A15 gaan mensen dus verder van hun werk wonen en misschien dus juist niet in de Waalsprong.”

In het opinieartikel wijst GroenLinks erop, dat het vrachtverkeer de A15 helemaal niet nodig heeft dankzij de A1 en A58/A73, dankzij de riviervaart en dankzij de Betuwelijn. Die Betuwelijn is overigens met een tunnel mooi verdiept aangelegd door de natuur rond het Pannerdensch Kanaal, terwijl er nu om kostentechnische redenen voor de A15 wordt uitgezien naar een brug. “Onbegrijpelijk dat de Gelderse bestuurders voor de gemakkelijke weg kiezen en daarmee alleen maar aan de korte termijn denken,” schrijven de raadsleden, “In het recente verleden werd de natuur nog wel belangrijk gevonden.”

Uit de in juli verschenen Milieu-effectrapportage (MER) blijkt, dat het meest milieuvriendelijke en het goedkoopste alternatief het verbreden van de A12 en het investeren in het openbaar vervoer is. Boekhorst: "Deze variant draagt bij aan minder reistijd en files, een betere doorstroming en betrouwbaarheid van het wegennet. Ook in dit scenario treedt een verbetering van de economie op.” Oomen: “Maar dat kan wel voor de helft minder kosten en zonder aantasting van het open rivierenlandschap en met meer gezonde lucht in de regio.” GroenLinks pleit dan ook krachtig voor deze variant. De lokale politici hopen dat andere partijen niet in de politieke waan blijven zitten, maar serieus willen kijken naar dit prima alternatief.

Het opinieartikel is ondertekend door GroenLinksers Lianne Duiven (Lingewaard), Sjaak van’t Hof (Arnhem), Frans Houben (Beuningen), Marjoleine Snaas (Duiven), Rietje Dellepoort (Zevenaar), Dirk Kuipers (Doetinchem), Kees van Immerzeel (Doesburg), Wouter van Eck (Gelderland), Max Noordhoek (Bronckhorst), Jo Coerwinkel (Ubbergen), Pepijn Boekhorst en Pepijn Oomen (Nijmegen).

Voor het artikel, klik hier!

Afgelopen donderdag is in de raadsvergadering een motie van treurnis ingediend tegen wethouder Hullegie. Met deze motie geeft de gemeenteraad aan dat zij de gebrekkige informatievoorziening over de penibele situatie bij Permar betreurt.
Een motie van treurnis komt niet zo vaak voor in de Edese politiek. De motie haalde het uiteindelijk niet maar opvallend was wel dat de wethouder weinig steun kreeg in de raad, ook van de fracties die niet hebben ingestemd. Zij gaven in hun toelichting aan niet tevreden te zijn maar een motie van treurnis nog een brug te ver te vinden. Is dit zeker voor Edese begrippen al opvallend omdat het college meestal de rijen gesloten houdt, nog opvallender was dat in de wandelgangen er helemaal geen steun was voor de wethouder en men haar liet vallen.

Het zou mij niet verbazen als er deze zomer een stevig coaching traject voor de wethouder in petto ligt. Als dan in het najaar geen zichtbare verbetering is opgetreden, wordt ingegrepen. Het college staat al onder spanning door de kille relatie tussen PvdA en VVD over verschil van inzicht over sociale woningbouw en het belang van een woonvisie bij het grondbeleid. Dat kan nog redelijk onder de pet worden gehouden maar dit kan zij er dan niet bij hebben. Het college doet er verstandig aan om snel orde op zaken te stellen bij Permar omdat dit anders als een molensteen om haar nek blijft hangen. Er wordt nu ook een verdiepend onderzoek uitgevoerd naar de interne cultuur, de financiën en de toekomst van Permar. Dit ondermeer naar aanleiding van de anonieme brief eerder dit jaar.

Dit onderzoek wordt uitgevoerd door de Transitium Groep. Hier is oud CDA wethouder van Soest als partner aan verbonden. De commissaris van het dagelijks bestuur van Permar, van den Brandt, is overigens ook voorzitter van de plaatselijke CDA afdeling en de directeur van Permar, Spiegelenberg,  was PvdA wethouder toen van Soest ook wethouder was. Dit "old boys netwerk" zou wethouder Hullegie wel eens kunnen gaan opbreken omdat de bevindingen uit het onderzoek mogelijk niet als objectief worden gezien.     

Eind deze maand bespreekt de gemeenteraad de perspectiefnota. Een dergelijke nota dient zoals de naam al aangeeft ‘perspectief’ te bieden. Zicht op waar Ede op termijn wil staan en wat wenselijk, haalbaar en betaalbaar is. Op dat gebied schiet deze perspectiefnota te kort. Voor GroenLinks/PE zijn de sociale en groene elementen van onze samenleving belangrijk. Deze twee gaan goed samen zoals beschreven in onze notitie "Groen werkt". Het past niet in dat beeld om de sociale woningbouw te verminderen en de duurdere woningen voorrang te geven. Het past ook niet om alle ruimte te geven aan de bouw van kantoren. Natuurlijk, als de economie mee zit komt hier geld vandaan waar we mooie dingen van kunnen doen. Maar de economie zit niet mee. Op papier creëer je dan wel inkomsten maar het is zeer de vraag of dit ooit werkelijkheid wordt. Als je niet oppast, bouw je voor leegstand en dan ben je nog verder van huis. Hiermee creëer je een papieren werkelijkheid waarmee de echte risico’s van

• een project als de Veluwse poort,
• van het gebrek aan betaalbare woningen en
• van de afbraak van de sociale sector door dit kabinet,

niet kunnen worden opvangen. 

De provincie heeft in de nieuwe Omgevingsvisie vastgesteld dat in Zuidwest- Drenthe maximaal 5100 woningen gebouwd mogen worden. Zuidwest-Drenthe wordt gevormd door Meppel, Hoogeveen, Westerveld en De Wolden. Er was al enige tijd bekend, ook toen de provincie dit maximum vaststelde, dat Meppel fors zou bouwen in Nieuwveense Landen. Het getal is wel bijgesteld van zo'n ca 5000 naar 3400.
Hoogeveen heeft vorige week ook plannen en cijfers bekend gemaakt. Totaal aantal woningen 2000. Weliswaar worden er ook paar honderd gesloopt.
Alleen al deze twee gemeenten hebben dus meer gepland dan de provincie maximaal wil toestaan.
De vraag is hoe nu verder?
Zou er overleg zijn geweest over: type woningen, hoe zit het met duurzaamheid, met percentage sociale woningbouw, starters woningen, huur- en of koopwoningen? Vragen genoeg maar nu eerst over het totaal aantal.
Gaat de provincie nu haar regierol oppakken en zeggen tegen Meppel en Hoogeveen: dat is allemaal wel leuk en aardig maar zo blijft er niets over voor De Wolden en Westerveld, we moeten in overleg.
Of gaan Westerveld en De Wolden aan de bel trekken?? Hééhéé, als dit zo door gaat zitten wij op slot...dat gaat zo maar niet, onze kinderen willen ook ergens wonen, enz.
Tot nu toe komt er niet veel naar buiten, het zou zo maar kunnen dat de zomerslaap al begonnen is...
.... maar er moet wel wat gebeuren; of de provincie moet haar beleid bijstellen, of De Wolden en Westerveld zijn de klos.

foto

In juni 2010 ontvingen de Edese fracties en het college van B&W een brief van een comité met het verzoek om een monument te plaatsen ter nagedachtenis van de omgekomen Joodse inwoners van Ede in de periode 1940-1945. Eerder had dit comité ook al aandacht hiervoor gevraagd. Er leek toen niet veel draagvlak voor een dergelijk monument. Nu echter, bijna 2 jaar later, is er een monument opgericht tegenover het Mausoleum. 

Ik schreef er destijds het volgende over. Binnen mijn fractie heeft Karel Jan Visser onderzoek gedaan naar de joodse gemeenschap in Ede. In de oorlog zijn 29 Joodse inwoners van de gemeente Ede gedeporteerd en omgekomen, het merendeel in Auschwitz en Sobibor. Van deze inwoners is er een in Ede geboren, mevrouw Adeline Marie Hartog. Zij is op 25 februari 1945 in KZ Flossenburg overleden.

Ede heeft veel te danken aan zeker een van haar joodse inwoners. De heer Hartog, overigens geen familie van de eerder genoemde mevrouw Hartog, heeft in Ede de kunstzijdefabriek ENKA, opgericht. Hij heeft tevens de Reehorst aangekocht en daar een culturele bestemming aan gegeven. Ook heeft hij een groot aantal woningen voor zijn werknemers laten bouwen. De heer Hartog was een sociaal bewogen man.

Gezien bovenstaande lijkt het mijn fractie een goed idee om in Ede een monument ter nagedachtenis van de joodse slachtoffers in de tweede wereldoorlog te plaatsen. De aard en de locatie van het monument kan dan worden gekoppeld aan het terrein waar de voormalige ENKA fabriek heeft gestaan. Dit gebied wordt momenteel heringericht voor woningbouw en enkele markante gebouwen blijven na restauratie staan. Zo ook het poortgebouw recht tegenover de spoorlijn. Daar had de ENKA een emplacement voor het overladen van goederen. Of er vanuit station Ede-Wageningen transporten van Joden hebben plaatsgevonden is niet zeker maar het spoor staat wel symbool voor de Holocaust. Daar moet toch een mogelijkheid zijn om een monument te plaatsen.

   

In de raadsvergadering van 24 maart jongstleden was het zover, Na het afscheid van Frans Ronchetti en de beëdiging van Astrid van den Weijenberg als raadslid, werd ik in de pauze van de vergadering beëdigd als duo-raadslid voor GroenLinks Waterland.

Na het tekenen van de nodige documenten en het in ontvangst nemen van de felicitaties en bossen bloemen. Begon het grote wachten, zou ik de kans krijgen om dezelfde avond nog mijn maiden speech te houden?

lees verder

Onlangs presenteerde het college van Ede haar plannen met het kazerneterrein. Het terrein wordt verdeeld in 4 stukken: een deel met duurdere woningen, een deel voor zorgvoorzieningen, een deel voor kunst en cultuur en een deel voor commerciële functies.

Opmerkelijk is dat met de bouw van duurdere woningen de afspraak om bij bouwprojecten 30% sociale woningen te bouwen in de prullenbak wordt gegooid. Met dit besluit loopt het college niet alleen vooruit op de nog te maken woonvisie, ze opereert ook in strijd met haar eigen beleid neergelegd in het convenant. Hierin staat dat “in afwachting op de woonvisie het ingezette beleid op het gebied van bouwen en wonen wordt voortgezet”. Ook de afzonderlijke collegepartijen hebben nog wel iets uit te leggen afgaande op hun verkiezingsprogramma’s:

 

CDA

• Er moeten meer goedkope woningen worden gebouwd
• De gemeente zet zich in voor sociale woningbouw
• Gemeente gaat eenzijdige bevolkingsamenstelling in de wijken tegen

 

Gemeentebelangen

 

• Goedkope woningbouw voor starters

 

SGP

 

• 33% goedkope woningen bij nieuwbouw projecten

 

VVD

 

• Extra mogelijkheden bieden voor jongeren en starters

 

En klap op de vuurpijl PvdA die omomwonden stelt dat

 

• koopwoningen gewoon weg te duur zijn en daarom 35% van de woningen in Ede-oost voor sociale woningbouw is.

 

De beloften blijken allemaal flinterdun en op te lossen onder financiële druk. Het lijkt er op dat de financiën overheersen bij het loslaten van de 30% sociale woningen. Maar het is wel een papieren werkelijkheid. Op papier zijn de boeken dan wellicht sluitend of is het verlies te overzien, maar in werkelijkheid moet je de woningen nog wel verkopen. En dat zal nog een hele opgave zijn. Niet alleen concurreert het kazerneterrein met andere bouwprojecten buiten de gemeente Ede, maar ook is er binnen de gemeente genoeg concurrentie in bijvoorbeeld Veldhuizen A, Kernhem, Het Nieuwe Landgoed, Otterlo en in Wekerom. En als je de woningen niet verkoopt ben je nog verder van huis. Elders worden juist bouwprojecten stilgelegd om dat de dure woningen niet te verkopen zijn.

En waar de potentiële kopers vandaan moeten komen? Het college gokt op mensen buiten de regio. Als dat al zo is zie ik graag een actief beleid om die mensen te interesseren. Alleen hopen dat de regio Foodvalley werkgelegenheid creëert en mensen massaal naar Ede doet trekken is veel te vaag.

 

Wat ontbreekt is een woonvisie. Met een dergelijke visie in de hand, waaruit de reële woonbehoefte blijkt, kunnen onderbouwde keuzes worden gemaakt. GroenLinks/PE pleit voor het handhaven van de 30% sociale woningen met normale grondprijzen totdat het woningbehoefte onderzoek en de woonvisie anders uitwijzen.

     

Wéér zo’n pamflet in de bus. En dit keer staat zelfs mijn e-mailadres er op. Kennelijk word ik gezien als een van degenen die een lantaarnpaal moet redden. Redden? Een lantaarnpaal? In het Oud-Zuidse Zuid – zou je denken – bestaat er geen kredietcrisis, geen klimaatcrisis, geen armoede en geen uitsluiting. Nee, het allerergste wat er gaande is, is de vervanging van het ene type lichtmast door een ander type. En dus een hevige oproep om het grote onrecht te keren en een lantaarnpaal te redden – voor het te laat is! Buurtpolitiek kent zo zijn eigen grote rampen, want over smaak valt goed te twisten. En durf daar geen vraagteken bij te plaatsen, want je bent ‘in de buurt’ zo persona non grata. Intimidatie en schandaliseren is norm – vele e-mails getuigen daarvan. Vanwege een lantaarnpaal.

Ook in de buurt waar ik zelf woon, is aan de dageraad groot onheil waar te nemen . Tijd voor een kleine wandeling langs het prachtige P.L. Takcomplex waarin ik zelf woon.

Waarom moeten lantaarnpalen worden vervangen?

Niets heeft het eeuwige leven, daarom is zo nu en dan vervanging nodig. Bovendien willen we verlichting die meer veiligheid biedt: in plaats van geel, wit licht, wat contrastrijker is. En we willen openbare verlichting die zuinig is met energie. Eens in de zoveel tijd is nietsdoen geen optie: vervanging is nodig om werkzaamheid en veiligheid te waarborgen.

Waarom een ander het type lantaarn?

In Amsterdam is in de afgelopen decennia klaarblijkelijk willekeurig omgegaan met de keuze voor masten en armaturen. Het bewijs daarvoor is bij mij in de buurt zichtbaar (zie foto’s): de klassieke grachtenlantaarn (‘ritter’) met verschillende masten en armaturen, de Apollomast en de Friso Kramerarmatuur, ze staan allemaal door elkaar heen. Kennelijk was de persoonlijke smaak van een of andere ambtelijke projectleider – of die van een mondige bewoner in straat x op nummer y – van groter belang dan de samenhang tussen het straatmeubilair en zijn architectonische en stedenbouwkundige omgeving. Het straatbeeld is er onsamenhangend en rommelig door. Een beetje meer eenheid en een zekere beperking in het aantal typen masten en armaturen is ook goed voor Amsterdam: het houdt de kosten voor onderhoud in toom.

Smaken verschillen, dat hoeft niet te worden ontkend. Maar de publieke ruimte vraagt om meer dan een optelsom van smaken.

Samenvattend

• Liever een samenhangend straatbeeld: mast en armatuur, stedenbouw en architectuur in onderlinge verwantschap;
• Liever een beperkt aantal type lichtmasten en armaturen om het beheer efficiënt en daarmee de kosten in toom te houden – zeker in tijden van zware bezuinigingen.
• Niets heeft het eeuwige leven, vervanging is soms nodig. Vervanging is tevens een goede gelegenheid om energiezuiniger verlichting aan te brengen, die bovendien meer veiligheid op straat biedt.

De gemeente Amsterdam heeft een paar jaar geleden een prima beleidsplan openbare verlichting opgesteld. Daarin staan handvatten die helpen bij kiezen uit zovele mogelijkheden en zovele overwegingen (waaronder kosten, veiligheid en energieverbruik). Ik vind het een degelijk plan. U kunt zelf het beleidsplan downloaden en lezen.

GroenLinks was begin dit jaar bij het vaststellen van de kaders niet helemaal tegen enige bebouwing van het terrein van Vlierden, maar vonden de voorgestelde varianten, die tot 36 woningen opliepen, veel te massaal voor deze landelijke locatie. Er waren ook andere partijen die vonden dat het wel kleiner mocht. Er werd tegelijkertijd echter ook hard geroepen dat minder woningen al snel niet meer rendabel zou zijn.

lees verder

In de afgelopen raadsvergadering stond de Beëindiging van het project Galgeriet op de agenda van het voorbereidende deel. Hier kunt u de bijdrage van GroenLinks aan het debat terug lezen.

lees verder

In de afgelopen raadsvergadering stond het vaststellen van het Stedenbouwkundig Programma van Eisen voor het woningbouwproject ’t Schouw te Watergang op de agenda. Hieronder kunt u de bijdrage van GroenLinks aan het debat teruglezen.

lees verder

In de afgelopen raadsvergadering stond de Brief d.d. 29 juni 2010 van het college B&W inzake het voornemen een projectbesluit te nemen voor het oprichten van een winkel en 2 appartementen aan het Zuideinde 30 in Monnickendam op de agenda van het voorbereidende deel. Hier kunt u de bijdrage van Frans Ronchetti raadslid namens GroenLinks Waterland lezen.

lees verder